III SA/Gl 1808/21

III SA/Gl 1808/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Małgorzata Herman /przewodniczący sprawozdawca/
Marzanna Sałuda
Piotr Pyszny
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 377/23 - Wyrok NSA z 2024-01-23
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 139, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Asesor WSA Piotr Pyszny, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 października 2021 r. nr 2401-IOA.48.147.2021.HI w przedmiocie kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 października 2021r., nr 2401-IOA.48.147.2021.HI, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach ( dalej: organ odwoławczy), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 – dalej: k.p.a.), art. 1 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 lit. a, art. 4 pkt 2, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz Ip. 5.11. pkt 1., Ip. 5.12. pkt 1, Ip. 6.3.8. załącznika nr 3 do tej ustawy (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm., dalej: u.t.d.), art. 2 ust. la i ust. 2, art. 4, art. 7, art. 10, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 s.l z dnia 11 kwietnia 2006r. z późn. zm.), art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 1, ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 (Dz. U. UE L 60 s.l z dnia 28 lutego 2014 r. z późn. zm.), art. 2 pkt 6a, art. 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2019 poz. 1412 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy B. T. przedsiębiorcy działającej pod firmą P. [...]. z/s w S. (dalej: przewoźnik, strona, skarżąca) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z 2 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w łącznej kwocie 1.000 zł
- uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości,
- nałożył karę pieniężną w łącznej kwocie 950 zł za ujawnione naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym polegające na:
- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut - zgodnie z Ip. 5.11.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym -100 zł (1 x 100 zł = 100 zł);
- przekroczeniu dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej o czas od 1 godziny do mniej niż 3 godzin - zgodnie z Ip. 5.12.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - 200 zł (4 x 50 zł = 200 zł);
- niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis 50 zł - zgodnie z Ip. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - 650 zł (13 x 50 zł = 650 zł).
Uzasadniając decyzję ustalił, że podstawę faktyczną decyzji organu pierwszej instancji stanowiły wyniki kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w K. 4 grudnia 2019 r., dotyczącej ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą ciężarową marki [...] o nr rej. [...], potwierdzonej w protokole kontroli drogowej z tego samego dnia nr [...].
Zgodnie z ustaleniami kontroli, przedsiębiorcą realizującym kontrolowany przewóz drogowy rzeczy, była skarżąca, w oparciu o licencję wspólnotową, nr [...], dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.
Kontrolujący, poddając analizie dane zapisane na karcie kierowcy R.T.M., nr [...] (z wykorzystaniem programu TachoSpeed) stwierdzili, że kierujący pojazdem w kontrolowanym okresie, tj. od dnia 6 listopada 2019 r. do dnia 4 grudnia 2019 r.:
- dwukrotnie przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy,
- czterokrotnie przekroczył dopuszczalny dobowy 10-godzinny czas pracy gdy praca wykonywana była w porze nocnej,
- trzynastokrotnie nie spełnił wymogu ręcznego wprowadzenia danych na kartę kierowcy.
Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentów ani innych zapisków czy adnotacji uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i odpoczynków.
Zawiadomieniem z 26 kwietnia 2021 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował przewoźnika o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia przepisów ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym, w związku z wynikiem ww. kontroli. Zawiadamiając o wszczęciu postępowania organ pierwszej instancji wskazał na przepisy u.t.d. pozwalające na zwolnienie z odpowiedzialności podmiotu wykonującego transport drogowy za naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu, tj. art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ustawy. Jednocześnie organ wezwał do wskazania okoliczności oraz przedłożenia dowodów mogących uwolnić przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.
Powyższe stwierdzono w dniu 16 listopada 2020 r. podczas kontroli drogowej na ul. [...] w T., zestawu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego marki [...]o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Pojazdem kierował P. K.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy, na podstawie licencji nr [...], w imieniu i na rzecz strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z dnia 16 listopada 2020 r.
W odpowiedzi strona nadesłała pismo z 13 maja 2021 r., w którym wniosła o umorzenie postępowania w związku z wystąpieniem przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Strona podniosła, że zatrudnieni w jej przedsiębiorstwie kierowcy byli przeszkoleni z obowiązujących przepisów prawa, w szczególności związanymi z czasem pracy kierowców oraz zasadami korzystania z tachografów. Przedłożyła jednocześnie następujące dokumenty dotyczące kierowcy: umowę o pracę z 11 września 2019r., aneks do umowy o pracę z 11 września 2019 r., informacje dla pracownika z dnia 11 września 2019 r., zakres obowiązków kierowcy z 11 września 2019 r., wyciąg z ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców podpisany 11 września 2019 r. przez kierowcę, oświadczenie dotyczące zasad używania tachografu cyfrowego i karty kierowcy z 11 września 2019 r., oświadczenie z 11 września 2019 r. dotyczące znajomości treści ustawy o czasie pracy kierowców oraz rozporządzenia (WE) 561/2006, oświadczenie z 15 września 2019 r. dotyczące zasad bhp.
Organ pierwszej instancji w dniu 2 lipca decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1000,00 zł na stronę za naruszenia stwierdzone w toku kontroli.
W uzasadnieniu odniósł się do stanowiska strony zawartego w piśmie z 13 maja 2021 r. wskazując, że przeprowadzone postępowanie potwierdziło naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, ustawy o czasie pracy kierowców jak i rozporządzeń unijnych, co skutkowało koniecznością nałożenia kar pieniężnych za każde stwierdzone naruszenie w wysokościach określonych w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie organ nie znalazł podstaw do zastosowania przepisów art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 u.t.d.
W odwołaniu od tej decyzji, skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 92b i 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 77 §1 , art. 80 i art. 107 §3 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił mające zastosowanie w sprawie przepisy u.t.d., ustawy o czasie pracy kierowców i rozporządzeń unijnych.
Organ wskazał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zgodnie z którym, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć j minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.
W wyniku analizy danych zawartych na okazanej do kontroli karcie kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów, stwierdzono, że kierowca:
- w okresie od 2019-11-07 08:16 do 2019-11-07 13:12 czasu UTC/GMT/(UTC) przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 min. Kierowca w w/w okresie prowadził pojazd łącznie przez 4 godziny 32. W okresie tym kierowca nie odebrał wymaganych przepisami prawa prawidłowej przerwy lub prawidłowych przerw;
- w okresie od 2019-11-26 14:04 do 2019-11-26 19:28 czasu UTC/GMT/(UTC) przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 9 min. Kierowca w w/w okresie prowadził pojazd łącznię przez 4 godz. 39 min. W okresie tym kierowca nie odebrał wymaganych przepisami prawa prawidłowej przerwy lub prawidłowych przerw;
Kary za naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, odpowiednio o 2 min. i o 9 minut zostały wymierzone przez organ I instancji w każdym z tych dwóch przypadków po 100 zł, tj. (łącznie 200 zł) - zgodnie z Ip. 5.11.1. załącznika nr 3 do u.t.d (przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut).
Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że obciążenie w niniejszej sprawie przewoźnika karą pieniężną za przekroczenie o 2 minuty maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, było nieuprawnione. Co do zasady, w takim przypadku kara pieniężna za naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut wynosi zgodnie z Ip. 5.11 pkt 1 załącznika nr 3 do utd -100 zł. Jednak w załączniku nr I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r., w dziale III zatytułowanym: wymagania dotyczące konstrukcji urządzenia rejestrującego w pkt f lit. c wprowadzono dopuszczalne marginesy błędu przewidziane przy użytkowaniu przyrządów wskazujących i rejestrujących: Dwie minuty na dzień i 10 minut na siedem dni.
Przyjęcie zatem ewentualnego marginesu błędu uchyla skutek ziszczenia się przesłanek do wymierzenia kary pieniężnej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku kary pieniężnej nałożonej na podstawie Ip. 5.11. pkt 1 załącznika nr 3 do u.t.d., bowiem kierowca prowadził pojazd łącznie przez 4 godziny i 32 minuty, a zatem przekroczony został przez niego maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty, co mieści się w marginesie błędu (2 minuty na dzień).
Tym samym organ odwoławczy uznał, że nałożenie kary pieniężnej w tym zakresie było niezasadne.
Jeśli natomiast chodzi o opisane wyżej naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia poiazdu bez przerwy o 9 minut, to organ I instancji prawidłowo wymierzył karę pieniężna w kwocie 100 zł - zgodnie z Ip. 5.11. pkt 1. załącznika nr 3 do u.t.d.
Podczas kontroli drogowej 4 grudnia 2019 r. doszło również do naruszenia art. 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 1412 z późn. zm.), zgodnie z którym, w przypadku gdy praca jest wykonywana w porze nocnej, czas pracy kierowcy nie może przekraczać 10 godzin w danej dobie.
Jak wynika z danych zawartych na okazanej do kontroli karcie kontrolowanego kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów, kierowca rozpoczął
- o godz. 2.35, dnia 2019-11-07, 24-godzinny okres rozliczeniowy, w trakcie którego wykonał pracę w porze nocnej, tj. w okresie czterech godzin pomiędzy godz. 00:00 a godz. 07:00. W trakcie 24-godzinnego okresu rozliczeniowego rozpoczętego o godz. 2:35, dnia 2019-11-07, a zakończonego o godz. 02:35, dnia 2019-11-08, kierowca pracował łącznie 11 godz. 9 min., tj. o 1 godz. 9 min. ponad ustalony przepisami prawa 10 godzinny limit czasu pracy.
- o godz. 15.44, dnia 2019-11-21, 24-godzinny okres rozliczeniowy, w trakcie którego wykonał pracę w porze nocnej, tj. w okresie czterech godzin pomiędzy godz. 00:00 a godz. 07:00. W trakcie 24-godzinnego okresu rozliczeniowego rozpoczętego o godz. 15:44, dnia 2019-11-21, a zakończonego o godz. 15:44, dnia 2019-11-22, kierowca pracował łącznie 12 godz. 39 min., tj. o 2 godz. 39 min. ponad ustalony przepisami prawa 10 godzinny limit czasu pracy.
- o godz. 10.00, dnia 2019-11-26, 24-godzinny okres rozliczeniowy, w trakcie którego wykonał pracę w porze nocnej, tj. w okresie czterech godzin pomiędzy godz. 00:00 a godz. 07:00. W trakcie 24-godzinnego okresu rozliczeniowego rozpoczętego o. godz. 10:00, dnia 2019-11-26; a zakończonego o godz. 10:00, dnia 2019-11-27, kierowca pracował łącznie 11 godz. 10 min., tj. o 1 godz. 10 min. ponad ustalony przepisami prawa 10 godzinny limit czasu pracy.
-o godz. 21.48, dnia 2019-12-01, 24-godzinny okres rozliczeniowy, w trakcie którego wykonał pracę w porze nocnej, tj. w okresie czterech godzin pomiędzy godz. 00:00 a godz. 07:00. W trakcie 24-godzinnego okresu rozliczeniowego rozpoczętego o godz. 21:48, dnia 2019-12-01, a zakończonego o godz. 21:48, dnia 2019-12-02, kierowca pracował łącznie 11 godz. 19 min., tj. o 1 godz. 19 min. ponad ustalony przepisami prawa 10 godzinny limit czasu pracy.
Kary za naruszenie polegające na przekroczeniu dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej, odpowiednio o 1godz. 9 min., o 2 godz. 39 min., o 1 godz. 10 min, i o 1 godz. 19 min., w każdym z tych przypadków, zostały wymierzone przez organ I instancji w prawidłowej kwocie, ti. po 50 zł, co łącznie dało kwotę 200 zł (4x 50 zł = 200 zł - w oparciu Ip. 5.12. pkt 1 załącznika nr 3 do u.t.d.. Zgodnie bowiem z tym przepisem, przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej o czas od 1 godziny do mniej niż 3 godzin wynosi 50 zł.
Podkreślił przy tym, że kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentów, ani innych zapisków czy adnotacji uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
W przedmiotowej sprawie doszło również do naruszenia przepisu art. 34 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 60 s. 1 z dnia 28 lutego 2014r. - dalej: rozporządzenie nr 165/2014), zgodnie z którym kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Jednak państwo członkowskie może wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na jego terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że państwo członkowskie powiadomiło o tym Komisję przed 1 kwietnia 1998 r.
Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w pierwszym zdaniu akapitu pierwszego, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8.
Przeprowadzona analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała brak wpisów danych dotyczących symboli państw rozpoczęcia i zakończenia dziennego okresu pracy. Jak wynika z protokołu kontroli, kierowca nie dokonał ręcznego wprowadzenia danych dotyczących symbolu państwa miejsca rozpoczęcia dziennego okresu pracy, jak również symbolu państwa miejsca zakończenia dziennego okresu pracy w dniach: 6 (brak 1 wpisu), 7 (brak 2 wpisów), 12 (brak 1 wpisu), 13 (brak 1 wpisu), 14 (brak 1 wpisu), 18 (brak 1 wpisu), 19 (brak 1 wpisu), 20 (brak 1 wpisu), 25 (brak 1 wpisu), 27 (brak 1 wpisu), 28 (brak 1 wpisu) listopada 2019 r. oraz w dniu 2 grudnia 2019 r. (brak 1 wpisu). Łącznie kierowca nie wykonał 13 wpisów.
Niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 50 zł - za każdy wpis - zgodnie z Ip. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ponieważ kierowca nie wykonał 13 wpisów, łączna kara za to naruszenie wynosi 650 zł (13 x 50 zł = 650 zł).
Organ I instancji w swojej decyzji nie uwzględnił jednego brakującego wpisu z dnia 7 listopada 2019 r., wskazując, że w tym dniu brak było wyłącznie jednego wpisu. Tymczasem z protokołu kontroli jednoznacznie wynika, że w tym dniu kierowca nie dokonał 2 wpisów. Łącznie brakowało zatem 13 wpisów a nie jak wskazał w swojej decyzji organ pierwszej instancji 12 wpisów. Okoliczność ta wynikała wprost z protokołu kontroli drogowej z 4 grudnia 2019 r.
Ponieważ organ pierwszej instancji na przewoźnika karę pieniężną w zawyżonej kwocie, organ odwoławczy uchylił decyzję Naczelnika [...]Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 2 lipca 2021 r. w całości i nałożył na ww. przedsiębiorcę karę pieniężną w prawidłowej wysokości, tj. 950 zł.
Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się w niniejszej sprawie okoliczności umożliwiających uwolnienie się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt określony w ustawie, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia a powstanie deliktu jest wynikiem okoliczności od wykonującego przewóz całkowicie niezależnych (art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym). Organ szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie na stronach 14-12 zaskarżonej decyzji.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego, skarżąca domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania.
Zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego i procesowego tj:
- naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 139 k.p.a. polegające na wydaniu decyzji na niekorzyść strony odwołującej się w zakresie w jakim organ odwoławczy podwyższył i w konsekwencji nałożył na stronę karę pieniężną za stwierdzone naruszenia polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (naruszenie opisane pod Ip. 6.3.8. załącznika nr 3 do u.t.d.) w wysokości 650 zł, podczas gdy organ I instancji wymierzył tę karę w wysokości 600 zł,
- art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 15 k.p.a. polegające na wykroczeniu przez organ odwoławczy poza zakres rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji i nałożenie na stronę kary pieniężnej za naruszenie z dnia 7 listopada 2019 r. w postaci niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (naruszenie opisane pod Ip. 6.3.8. załącznika nr 3 do u.td.), podczas gdy naruszenie to nie stanowiło przedmiotu rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, a co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i pozbawienia strony możliwości odwołania się od nałożonej kary pieniężnej za to naruszenie w toku postępowania administracyjnego,
- art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności w odniesieniu do naruszenia opisanego pod Ip. 5.12 pkt 1 załącznika nr 3 do u.t.d. i niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy,
- art. 8 k.p.a poprzez wydanie decyzji, która poprzez swoją treść oraz jej uzasadnienie narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
- art. 107 § 3 k.p.a poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.;
- art. 92b u.t.d. poprzez jego niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy i niewyjaśnienie w sposób dostateczny z jakich przyczyn organ odmówił jego zastosowania, podczas gdy skarżąca zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców stosownych przepisów, a także prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania owych przepisów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji na niekorzyść strony stwierdził, że jest niezasadny, bowiem kara pieniężna dotyczy jednego zdarzenia objętego jednym protokołem kontroli, ponadto podtrzymał w całości argumenty przytoczone już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 20022 r. poz. 329., dalej p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do u.t.d.
W rozpatrywanej sprawie, stwierdzono, że kierowca kontrolowanego zespołu pojazdów dopuścił się trzech naruszeń opisanych szczegółowo w protokole kontroli z 4 grudnia 2019 r. Istotnym jest, że ten fakt nie został w toku postępowania administracyjnego podważony.
Zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenie podczas jednej kontroli, nie może przekraczać kwoty 12 000 zł. Organ do tej regulacji się zastosował.
Podkreślić należy, że organ szczegółowo przedstawił swoje ustalenia, które znajdują odzwierciedlenie w protokole z kontroli zestawu pojazdów, przeprowadzonej 4 grudnia 2019 r.
W ocenie Sądu orzekającego w sprawie ustalenia organu są prawidłowe i dlatego przyjął je za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia sprawy.
Dalej należy zaznaczyć, że w świetle art. 4 pkt 22 lit. 1 u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Skarżąca zarzuca organowi, że za naruszenie polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 650 zł, podczas gdy organ pierwszej instancji wymierzył tę karę w wysokości 600 zł. Skarżąca podnosi, że organ odwoławczy tym samym wykroczył poza zakres rozstrzygnięcia, naruszył zasadę dwuinstancyjności i wydał decyzję na niekorzyść strony. Sąd nie podziela tych zarzutów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę niejako na nowo i w pełnym zakresie analizuje zebrany w sprawie materiał dowodowy. W przedmiotowej sprawie badając stwierdzone w protokole naruszenia, dostrzegł dwa uchybienia, które w efekcie doprowadziły do zmniejszenia wymiaru kary pieniężnej, a nie jej zwiększenia jak zarzuca skarżąca, należy bowiem mieć na uwadze, że organ oceniał jedno zdarzenie drogowe, w czasie którego kierowca dopuścił się trzech naruszeń. W takim przypadku organ wymierza łączną karę pieniężną, pamiętając, że suma kar pieniężnych nie może przekroczyć kwoty 12000 zł. W kontrolowanej sprawie organ odwoławczy nie przeprowadził żadnych nowych dowodów, a jedynie ponownie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Wbrew zarzutom skarżącej materiał dowodowy zebrany w postępowaniu pierwszoinstancyjnym był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Wszystkie istotne okoliczności w sprawie zostały wyjaśnione i szeroko omówione w decyzjach organów. Niezadowolenie strony z wydanej decyzji nie stanowi o naruszeniu przez organ zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Organ bardzo szczegółowo przedstawił swoje ustalenia faktyczne i prawne w pisemnym uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.
Trafnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, że przepisy ustawy o transporcie drogowym mają charakter bezwzględnie obowiązujący, nie przewidują miarkowania kar a zatem w przypadku stwierdzenia naruszenia organ jest zobowiązany do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz, kary pieniężnej w wysokości określonej w ww. ustawie.
Organ słusznie stwierdził, że w sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 92b u.t.d, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 165/2014,
c) Umowy (AETR),
d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Należy wskazać, że to przewoźnik organizuje pracę kierowcy, którym się posługuje i sprawuje nad nim nadzór, ponosząc ryzyko związane z jego zatrudnieniem i posiadając odpowiednie instrumenty zapewniające prawidłowe wykonywanie obowiązków przez kierowcę i przeciwdziałanie naruszeniom przez niego prawa. Przedsiębiorca prowadzący działalność transportową ma możliwość reagowania na działania osoby, którą posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego, m.in. poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy, prowadzonej dokumentacji pojazdów i stosowanie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, właściwych środków dyscyplinujących.
Orzecznictwo sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje, że obowiązek wykazania przesłanek określonych w ww. przepisach co do zasady obciąża podmiot wykonujący przewóz i Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie to stanowisko akceptuje. Do uwolnienia się od odpowiedzialności wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt II GSK 4457/16). Nie wystarcza zatem wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych. Instytucja wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy nie ma zastosowania nawet w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest to działanie wynikające z nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności, na które przewoźnik nie ma wpływu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że to przewoźnik jest zobowiązany do wykazania, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zarówno określone w art. 92b ust. 1, jak i w art. 92c ust. 1 u.t.d. (por.m.in. wyrok NSA z 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II GSK 1597/14, dostępny w bazie CBOIS).
Skarżąca podniosła, że stwierdzonym naruszeniom nie mogła zapobiec ani też nie mogła ich przewidzieć, bo wynikały one z działania kierowcy, który został odpowiednio przeszkolony i podpisał stosowne oświadczenia.
Nie ulega wątpliwości, że z samego charakteru wykonywanej działalności przewozowej wynikają ograniczone możliwości sprawowania przez przedsiębiorcę bezpośredniego nadzoru nad kierowcami w trakcie wykonywania przez nich przewozów (por. wyroki NSA z: 24 maja 2019 r. sygn. akt II GSK 1618/17; 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 799/17). Niemniej jednak powszechnie dostępne środki techniczne taki nadzór umożliwiają. Ponadto przedsiębiorca ma możliwość przeprowadzania odpowiednich kontroli dokumentów ewidencjonujących wykorzystanie czasu pracy i czasu wypoczynku przez kierowców oraz obsługi tachografów. Brak skutecznego, a więc eliminującego mogące wystąpić naruszenia, nadzoru nad wykonywaniem przewozów świadczy o tym, że skarżąca nie może skutecznie powołać się na art. 92b u.t.d. (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2021 r., sygn. II GSK 1223/18, w bazie orzeczeń CBOIS)
Skarżąca oświadczyła, że w prowadzonym przedsiębiorstwie zapewnia właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz prawidłowe zasady wynagradzania. Podniosła przy tym, że kierowca w dniu kontroli drogowej miał staż pracy, który wynosił niecałe 3 miesiące, miał zawartą umowę o pracę na okres próbny i był odpowiednio przeszkolony, wskazała na jego odpowiedzialność porządkową.
Należy zatem zauważyć, że przesłanek wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy, o których mowa w art. 92b ust. 1 u.t.d., nie da się wykazać jedynie poprzez powołanie się na takie standardowe i rutynowe czynności podejmowane przez pracodawcę, jak to, że "zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych (...) zagwarantował prawidłowe zasady wynagradzania".
Za przesłankę uzasadniającą odstąpienie od nałożenia kary za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku nie można uznać przeświadczenia skarżącej, że jako przedsiębiorca zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów, a odpowiedzialność należy przypisać wyłącznie kierowcy, który dopuścił się stwierdzonych w czasie kontroli naruszeń. Skarżąca nie przedstawiła dowodów mogących potwierdzać, że w jej przedsiębiorstwie wprowadzone zostały odpowiednie środki mające na celu zapobieganie powstawaniu takich naruszeń, jakie stwierdzono w tej sprawie. Skarżąca nie wykazała zatem, że wystąpiły okoliczności uzasadniające zwolnienie jej od odpowiedzialności z art. 92a ust. 1 u.t.d. Skoro skarżąca nie wykazała, że zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy w swoim przedsiębiorstwie, słusznie organy administracji odmówiły zastosowania art. 92b u.t.d. i wymierzyły skarżącej karę pieniężną.
W tych okolicznościach wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza art. 92b u.t.d., ani innych przepisów tej ustawy.
W ocenie składu orzekającego, organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, zaś zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na prawidłowe rozstrzygnięcia sprawy. Organy zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zdecydowały o treści decyzji. Tak zredagowane uzasadnienie decyzji nie narusza zasady przekonywania (art. 11 k.p.a), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a) - realizowanych na podstawie art. 107 § 3 k.p.a.
Organ przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym do wydania decyzji zakresie, a skarżąca miała zapewnione prawo czynnego udziału w tym postępowaniu. Wydana decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne, a przedstawiona argumentacja jest przekonująca i wyczerpująca. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szeroko i szczegółowo odniósł się do wszystkich podniesionych zarzutów, a zaprezentowane stanowisko Sąd podziela. W rozpatrywanej sprawie organy dokonały prawidłowej subsumcji prawa materialnego. Sąd orzekający w sprawie nie stwierdził zarzuconych w skardze naruszeń prawa.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.