III SA/Gl 1568/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-06-22
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnatachografprzewóz na potrzeby własneniehandlowy przewóz rzeczyrozporządzenie WE 561/2006ustawa o transporcie drogowymWSAkontrola drogowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił karę pieniężną nałożoną na spółkę za przewóz drogowy, uznając go za niehandlowy i nie wymagający tachografu ani specjalnego zaświadczenia.

Spółka H sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za przewóz drogowy towarów zespołem pojazdów o masie 7 ton, ponieważ pojazd nie był wyposażony w tachograf, a spółka nie posiadała zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne. Sąd uchylił decyzję, uznając, że przewóz wyposażenia biurowego do nowej siedziby był przewozem niehandlowym, niezwiązanym z działalnością gospodarczą spółki, co wyłączało obowiązek stosowania przepisów o tachografie i zaświadczeniu.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę H sp. z o.o. za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kontrola wykazała, że zespół pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 7 ton wykonywał przewóz drogowy bez wymaganego tachografu i bez zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne. Organy administracji nałożyły karę, uznając, że przewóz był związany z działalnością gospodarczą spółki i podlegał przepisom unijnym. Spółka argumentowała, że przewóz wyposażenia biurowego do nowej siedziby był jednorazowy i niehandlowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że przewóz ten, mimo że na potrzeby własne, nie miał związku z działalnością gospodarczą spółki, a zatem nie podlegał obowiązkowi posiadania tachografu ani zaświadczenia. Sąd podkreślił, że pojęcie 'niehandlowego przewozu rzeczy' w rozumieniu prawa unijnego jest odmienne od 'przewozu na potrzeby własne' w polskim prawie i nie obejmuje przewozów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przewóz ten jest niehandlowy, ponieważ nie ma związku z działalnością gospodarczą spółki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'niehandlowego przewozu rzeczy' w prawie unijnym odnosi się do przewozów niezwiązanych z działalnością gospodarczą, nawet jeśli w polskim prawie są one klasyfikowane jako 'przewóz na potrzeby własne' wykonywany pomocniczo do działalności gospodarczej. Przewóz wyposażenia biurowego do nowej siedziby nie stanowił działalności pomocniczej ani nie był związany z podstawowym przedmiotem działalności spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 7 pkt 1

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 33 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 89 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 3 § lit. h

Rozporządzenie (UE) Nr 165/2014 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 3 § ust. 1

P.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz wyposażenia biurowego do nowej siedziby spółki był przewozem niehandlowym, niezwiązanym z działalnością gospodarczą, co wyłączało obowiązek stosowania przepisów o tachografie. Spółka nie musiała posiadać zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne, ponieważ przewóz miał charakter niehandlowy. Organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy unijne i krajowe, stosując je do sytuacji, w której nie miały one zastosowania.

Odrzucone argumenty

Przewóz drogowy wykonywany zespołem pojazdów o masie 7 ton podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym. Przewóz na potrzeby własne, nawet niezarobkowy, wymagał posiadania zaświadczenia i wyposażenia pojazdu w tachograf. Organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i proceduralnego.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie niehandlowego przewozu rzeczy jest odmienne od definicji przewozu na potrzeby własne niehandlowy przewóz rzeczy to przewóz niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą przewóz taki nie może być wykonywany w ramach działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej

Skład orzekający

Barbara Brandys-Kmiecik

przewodniczący

Dorota Fleszer

członek

Adam Gołuch

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'niehandlowego przewozu rzeczy' w kontekście przepisów o transporcie drogowym i tachografach, rozróżnienie między przewozem niehandlowym a przewozem na potrzeby własne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewozu rzeczy niezwiązanych z podstawową działalnością gospodarczą, wykonywanego pojazdami o masie do 7,5 tony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między różnymi kategoriami przewozów drogowych i jak błędna interpretacja przepisów może prowadzić do niesłusznego nakładania kar. Jest to ciekawy przykład zastosowania prawa unijnego w praktyce.

Czy przewóz biurowych gratów nowej firmie wymaga tachografu? Sąd mówi: niekoniecznie!

Dane finansowe

WPS: 11 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 1568/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-06-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Adam Gołuch /sprawozdawca/
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Dorota Fleszer
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 2159/22 - Wyrok NSA z 2023-11-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 ust 4, 33 ust.1 art. 87, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1, 7 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 30 lipca 2021 r. nr 2401-IOA.48.138.2021.DWI w przedmiocie kary pieniężnej w transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej 2747 (dwa tysiące siedemset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 lipca 2020 r., nr 2401-IOA.48.138.2021.DWI Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach (dalej: organ II instancji, DIAS) utrzymał w mocy decyzję z dnia 15 czerwca 2021 r., nr [...] Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej: organ I instancji) w przedmiocie kary pieniężnej w wysokości 11.000 zł. w transporcie drogowym nałożonej na H sp. z o.o. (dalej: skarżąca, spółka).
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, DIAS powołał art.138 § 1 pkt 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej "k.p.a." oraz art. 1ust.1 pkt 3, ust. 2 pkt.2 lit.a, art. 4 pkt.4, art. 33 ust.1,art 87 ust.1,ust.2,ust.3, art 89 ust.1pkt. 3, art.92a ust1, ust.7 pkt.1 ustawy z dnia 6 września 2021 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm.) dalej powoływana jako u.t.d., oraz Lp1.4 i Lp.6.1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, art. 2 ust.1 pkt a, art. 27 ust.1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (DZ .Urz. WE L 102 s.1 z dnia 11 kwietnia 2006 r. ze zm.), art.3 ust.1, art.32 ust.1, art.33 ust.1, ust.3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 60 s.1 z dnia 28 lutego 2014 r.).
Z akt sprawy wynika, że w dniu 26 czerwca 2019 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. na drodze wojewódzkiej w Z. nr [...] przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów wykonywanego zespołem pojazdów składającym się z samochodu ciężarowego marki Renault oraz przyczepy ciężarowej marki Baos o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej 7.000 kg (samochód ciężarowy 3.500kg plus przyczepa 3.500 kg). Kontrola dotyczyła krajowego przewozu drogowego rzeczy. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół kontroli drogowej z dnia 26 czerwca 2019 r. znak [...].
Zgodnie z ustaleniami kontroli stwierdzono, że podmiotem realizującym przewóz drogowy była skarżąca spółka. Podczas przeprowadzania kontroli drogowej kierowca wyjaśnił, że jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w H sp. z o.o. i wraca z Z. po rozładunku towaru w postaci wyposażenia, w związku z przeprowadzką spółki do nowego miejsca prowadzenia działalności. Wyjaśnił także, że nie posiada przy sobie wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, gdyż zapomniał zabrać go ze sobą oraz oświadczył, że nie wiedział, iż zespół pojazdów posiadający dopuszczalną masę całkowitą ponad 3.500 kg musi być wyposażony w tachograf. W trakcie trwania kontroli drogowej przybył pracownik przewoźnika i dowiózł wypis nr 4 z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wydanej dla H.S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "S" H.S..
Pismem z 17 lipca 2020 r., znak [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego z siedzibą w W. udzielił na wniosek Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. wyjaśnień, iż spółce H sp. z o.o. NIP [...], nie zostały udzielone żadne uprawnienia na wykonywanie krajowego i międzynarodowego transportu drogowego.
Zawiadomieniem z 9 lutego 2021 r. znak [...], doręczonym w dniu 17 lutego 2021 r., Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w związku z wynikiem opisanej wyżej kontroli. Zawiadamiając o wszczęciu postępowania organ pierwszej instancji, mając na uwadze przepis art.92 c ust.1 u.t.d. pozwalający na zwolnienie z odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy, w przypadku wystąpienia okoliczności wskazanych w przepisie, wezwał jednocześnie stronę do wskazania okoliczności i przedstawienia ewentualnych dowodów wskazujących na to, że zaistniały ustawowe warunki do zastosowania ww. przepisów prawa i umorzenia postępowania w sprawie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
W odpowiedzi na zawiadomienie spółka poinformowała, iż kontrolowany samochód wynajmowany był z kompletem dokumentów od przedsiębiorcy H. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą F.H.U. H.S., pełniącego funkcję zarządzającego transportem zgodnie z art.7c u.t.d. Jednocześnie spółka wskazała, iż do naruszenia przepisów ustawy u.t.d. doszło z uwagi na to, iż kierowca zespołu pojazdów nie miał świadomości o przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej 3.500 kg zespołu pojazdów. Spółka poinformowała także, iż samochód ciężarowy wchodzący w skład zespołu pojazdów, którym wykonywany był przewóz drogowy poddany kontroli w dniu 26 czerwca 2019 r. nigdy nie był wykorzystywany w przedsiębiorstwie wraz z naczepą, dlatego nie było obowiązku wyposażenia go w tachograf. Spółka wskazała, iż sytuacja z dnia 26 czerwca 2019 r. była wyjątkowa, gdyż w tym dniu, na krótkim odcinku drogi, kierowca wykonywał przewóz wyposażenia biurowego spółki do jej nowej siedziby. W tym celu po raz pierwszy doszło do połączenia samochodu ciężarowego z przyczepą.
Prowadząc postępowanie wyjaśniające Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. pismem z 9 lutego 2021 r. zwrócił się do Urzędu Miasta Z. o udzielenie informacji czy spółce H sp. z o.o. zostało wydane zaświadczenie potwierdzające wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne lub zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bądź licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego oraz o wskazanie danych osoby fizycznej uprawnionej do wykonywania zadań zarządzających transportem w imieniu Spółki. W odpowiedzi uzyskano informację (pismo z 15 lutego 2021 r. znak [...], iż spółce H sp. z o.o. nie zostało wydane zaświadczenie potwierdzające wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne ani zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego a Urząd nie posiada danych zarządzającego transportem w imieniu spółki.
W związku z powyższym w dniu 15 czerwca 2021 r. organ I instancji decyzją nr [...], nałożył karę pieniężnej w wysokości 11.000 zł., na skarżącą spółkę. Od tej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do organu II instancji, który zaskarżoną decyzją z dnia 30 lipca 2021r nr. 2401-IOA.48.138.2021.DWI utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji podtrzymał argumentację przywołaną przez organ I instancji. Nadto wyjaśnił, że przywołane przepisy u.t.d. oraz rozporządzeń unijnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że w razie naruszenia tych przepisów uprawniony organ nakłada na podmiot wykonujący przewóz odpowiednia karę wynikającą ze stwierdzonych skutków nieprzestrzegania prawa z pominięciem okoliczności z powodu których strona dopuściła się nieprawidłowości a wymierzając karę pieniężną organ nie ma możliwości miarkowania wysokości tej kary, w związku z czym decyzja organu pierwszej instancji, z dnia 15 czerwca 2021 r. została utrzymana w mocy przez Organ II instancji zaskarżoną decyzją.
Na tę decyzję skarżąca złożyła za pośrednictwem organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzuciła, zaskarżonej decyzji:
Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
Przepisu art 92a ust 1 oraz ust 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez wymierzenie skarżącej kar pieniężnych z tytułu:
a) wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia (naruszenia opisanego w zał. nr 3 do ww. ustawy, Lp.1.4) przy czym wysokość wymierzonej kary wynosiła 1 000,00 zł,
-podczas gdy skarżąca wykonywała przejazd na potrzeby własne w oparciu o umowę współpracy oraz umowę najmu pojazdu marki Renault Master pod firmą F.H.U. "S" H.S., który posiadał licencje na wykonywanie krajowego transportu rzeczy o nr [...] wystawionej w dniu 26 września 2011 r przez Prezydenta Miasta Z.,
b) wykonywania przejazdu krajowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji typu świadczenia(naruszenia opisanego w zał. nr 3 do ww. ustawy, Lp.6.1.1),
- podczas gdy wykonywany przejazd był przejazdem mieszczącym się w kategoriach przejazdu niehandlowego w rozumieniu art 3 lit h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i WE 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. WE nr L 102 z 11 kwietnia 2006r., co uzasadnia brak obowiązku posiadania tachografu w pojeździe.
W związku z powyższymi zarzutami wniosła o:
1.uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania,
2. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego,
ewentualnie w przypadku braku podstaw do uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, utrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że skarżąca wykonywała przewóz drogowy na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d., który miał związek z działalnością gospodarczą prowadzoną przez spółkę i tym samym powinna posiadać zaświadczenie o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne a także pojazd powinien być wyposażony w tachograf posiadający świadectwo homologacji w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.), lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie musiał posiadać pozwolenia na transport dla celów na potrzeby własne albowiem przewoźnik posiadał takową licencję na transport zarobkowy. Natomiast przewóz materiałów biurowych wraz z wyposażeniem w żadnym wypadku nie był związany z przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez niego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy u.t.d.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10 000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). Stosownie do treści załącznika nr 3 lp. 6.1.1. kara za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w wymagany tachograf posiadający świadectwo homologacji wynosiła w dniu wydania decyzji przez organ I instancji 10.000 zł.
W rozpoznawanej sprawie żadnych wątpliwości nie budzi to, że przewóz wykonywany był zespołem pojazdów, których łączna dopuszczalna masa całkowita wynosiła 7 ton. Tym samym podzielając stwierdzenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2016 r. w sprawie II GSK 735/15, wskazać należy, że przepisów ustawy o transporcie drogowym nie stosuje się do przewozu wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 3,5 tony. A contrario, co do zasady każdy przypadek przewozu drogowego wykonywanego pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony podlega regulacji ustawy o transporcie drogowym.
Rozporządzenie WE nr 561/2016 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego w art. 3 lit. h wskazuje, że nie ma ono zastosowania do przewozu drogowego pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony, używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.
Pojęcie niehandlowego przewozu rzeczy nie zostało zdefiniowane w ww. rozporządzeniu, jednak jest ono zinterpretowane w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 3 października 2013 r. w sprawie C-317/12, gdzie stwierdzono, że pojęcie niehandlowego przewozu rzeczy powinno się odnosić do zwyczajowego znaczenia tego pojęcia. Przewóz taki nie może mieć związku z działalnością zawodową lub handlową i nie powinien być wykonywany w celu osiągnięcia dochodu. Tak więc niehandlowy przewóz drogowy oznacza przewóz dokonywany przez osobę fizyczną, który nie jest związany z wykonywaną przez tę osobę działalnością gospodarczą. Przewóz taki, aby być uznanym za niehandlowy nie może być wykonywany w ramach działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Pojęcie niehandlowego przewozu rzeczy należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono przewóz rzeczy dokonywany przez osobę fizyczną na własny rachunek i jedynie w czasie wolnym.
Oznacza to, że wyłączenie z art. 3 lit. h rozporządzenia nie obejmuje przewozów na potrzeby własne wykonywanych pomocniczo do prowadzonej działalności gospodarczej również zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 7,5 tony.
Według aktualnego stanu prawnego niehandlowy przewóz w żaden sposób nie może być związany, nawet ubocznie, z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Jednakże w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie może budzić żadnych wątpliwości to, że skarżąca wykonywała przewóz nie związany pomocniczo z prowadzoną działalnością gospodarczą, dlatego też przepisy rozporządzenia WE nr 561/2016 nie będą miały w tej sprawie zastosowania. W konsekwencji w pojeździe nie musiały być zamontowane urządzenie rejestrujące czas pracy kierowcy bo był to przewóz nie mający nic wspólnego z wykonywaną działalnością gospodarczą skarżącej. Potwierdza to także wpis do KRS, z którego wynika, że przedmiotem przeważającej działalności skarżącej są roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, a pozostała działalność również dotyczy głównie robót związanych z budownictwem.
Przypomnieć też należy, że z zeznań kierowcy zatrzymanego do kontroli przez Służby Celno-Skarbowe jednoznacznie wynika, iż przewóz był wykonywany nie w ramach prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej lecz był to przewóz wyposażenia biurowego do nowego miejsca prowadzenia działalności skarżącej.
Zatem można było uznać, że wykonywany przewóz był przewozem niehandlowym i w związku z tym w samochodzie nie musiało być zamontowane urządzenie rejestrujące czas pracy kierowcy.
W ocenie Sądu przewóz niehandlowy nie może być związany z działalnością gospodarczą prowadzoną przez przedsiębiorcę, co oznacza, że nie może być wykonywany pomocniczo w stosunku do niej. Przez niehandlowy przewóz rzeczy należy rozumieć przewóz, który nie stanowi przedmiotu wymiany towarowej o charakterze ewidencyjnym. Przewóz niehandlowy dotyczy jedynie przewozu prywatnego związanego z potrzebami własnymi przewoźnika i nie jest funkcjonalnie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Niehandlowy nie obejmuje niezarobkowych przewozów drogowych - przewozów na potrzeby własne, wykonywanych pomocniczo do prowadzonej działalności gospodarczej pojazdami czy też zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej maksymalnie do 7,5 tony.
Nie można przyjąć, że o ile w przepisach u.t.d. brak jest zdefiniowania pojęcia przewóz "niehandlowy", to tym samym brak jest podstaw do stosowania art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie(EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE L z 2006 r. Nr 102, str. 1). Przywołane w art. 4 pkt 4 u.t.d. określenie przewóz "niezarobkowy" nie wyłącza zastosowania art. 92a ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz.UE L z 1985 r. Nr 370, str. 8) oraz art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w sytuacji gdy również przepis art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym wskazuje na obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikające z przepisów tych rozporządzeń, czyli aktów unijnych. Trzeba mieć na uwadze fakt, że ww. przepis art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006, stanowi, że rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Sąd podkreśla, że użyte w rozporządzeniu pojęcie przewozu niehandlowego jest odmienne od definicji przewozu na potrzeby własne, którym posługuje się polski ustawodawca w art. 4 pkt 4 u.t.d. Przewóz o charakterze niehandlowym to przewóz niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą, zarówno w formie transportu drogowego jak i przewozu na potrzeby własne. Wobec tego, w przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne (niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym istnieje obowiązek przestrzegania postanowień rozporządzenia (WE) w zakresie czasu pracy kierowców oraz konieczność montażu, legalizacji oraz użytkowania tachografu.
Uznając za trafne powyższe stanowisko zważyć również należy, że trudno byłoby znaleźć uzasadnienie do wyłączenia z omawianej regulacji pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanych do niezarobkowego przewozu rzeczy. Po pierwsze - wskazana kategoria pojazdów z uwagi na sposób użytkowania różni się znacząco od pojazdów objętych wyłączeniem uregulowanym w art. 3 rozporządzenia, a po drugie - z punktu widzenia celu dla jakiego zastosowano wyłączenia określonych przewozów drogowych niezasadne byłoby różnicowanie tych kategorii pojazdów, które według ustawodawstwa krajowego są zaliczane do transportu krajowego i niezarobkowego przewozu drogowego i zdefiniowane łącznie jako przewóz drogowy, zgodnie z art. 4 pkt 6a u.t.d. Należy podkreślić, że zasada bezpośredniego stosowania wspólnotowego prawa pochodnego w Polsce wynikająca z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, nakazuje organom administracji bezpośrednie stosowanie rozporządzenia, które zgodnie z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.
Przenosząc powyższe rozważania wskazać należy, iż organy administracji publicznej nieprawidłowo uznały, że wykonywany w dniu 26 czerwca 2019 r. w Z. transport drogowy przez zespół pojazdów, w skład którego wchodził samochód ciężarowy marki Renault o nr rejestracyjnym [...] oraz przyczepy ciężarowej marki Baos o nr rejestracyjnym [...] nie stanowił niehandlowy przewóz rzeczy. Był on bowiem wykonywany przez pracownika skarżącej, który przewoził na drodze wojewódzkiej w Z. wyposażenie biurowe (protokół kontroli z dnia z dnia 26 czerwca 2019 r. znak [...]. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że przewóz powyższy, choć wykonywany w ramach niezarobkowego przewozu rzeczy na potrzeby własne, o jakim mowa w art. 4 pkt 4u.t.d. stanowił jednakże niehandlowy przewóz rzeczy, w rozumieniu rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 w zakresie czasu pracy kierowców oraz konieczność montażu, legalizacji oraz użytkowania tachografu. Był to bowiem przewóz niezwiązany w żaden sposób z prowadzoną przez skarżącą Spółkę działalnością gospodarczą.
W związku z powyższym na skarżącej dokonującej niehandlowego przewozu rzeczy nie spoczywał obowiązek zaświadczenia o przewozie na potrzeby własne oraz wyposażenia samochodu w urządzenie rejestrujące a tym samym organ nie mógł nałożyć kary pieniężnej, na skarżącą na podstawie art. 92a ust. 1, ust 7 pkt 1, art. 93 ust 1u.t.d.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie również organy administracji publicznej nieprawidłowo uznały, że skarżąca miała obowiązek posiadania zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne pomimo faktu, że przewoźnik H. S. w ramach usług świadczonych na rzecz skarżącej ( na podstawie umowy cywilnoprawnej) miał obowiązek wykonywania zadań zarządzającego transportem oraz, że posiadał licencję transportową.
Mając powyższe na uwadze, Sąd – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI