III SA/Gl 103/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-04-11
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnabadania techniczneodpowiedzialność przedsiębiorcyprawo administracyjnekontrola drogowazdatność techniczna pojazduustawa o transporcie drogowymprawo o ruchu drogowym

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy na karę pieniężną za brak ważnych badań technicznych naczepy, uznając jego odpowiedzialność mimo próby zrzucenia jej na kierowcę.

Skarżący, przedsiębiorca transportowy, zaskarżył decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu naczepą bez ważnych badań technicznych. Twierdził, że odpowiedzialność spoczywa na kierowcach, którym powierzył te obowiązki, i domagał się przesłuchania kierowcy jako dowodu. Sąd uznał jednak, że odpowiedzialność za terminowe wykonanie badań technicznych spoczywa na właścicielu pojazdu (przedsiębiorcy), a próba zrzucenia tej odpowiedzialności na kierowcę lub powołanie się na art. 92c ustawy o transporcie drogowym jest bezskuteczna, gdyż brak ważnych badań jest okolicznością przewidywalną. Skargę oddalono.

Sprawa dotyczyła skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy karę pieniężną nałożoną przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (N[...]UC-S) w kwocie 2000 zł. Kara została nałożona za naruszenie obowiązków przewozu drogowego, konkretnie za wykonywanie przewozu naczepą, której badanie techniczne upłynęło 3 czerwca 2021 r., a kontrola odbyła się 7 czerwca 2021 r. Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne E, argumentował, że nie ponosi winy, ponieważ w jego przedsiębiorstwie obowiązek dbania o badania techniczne spoczywał na kierowcach, i domagał się przesłuchania kierowcy w celu zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.). Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznały jednak, że odpowiedzialność za zapewnienie ważności badań technicznych pojazdów spoczywa na przedsiębiorcy jako właścicielu pojazdu, zgodnie z art. 81 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym (u.r.d.). Stwierdzono, że upływ terminu ważności badań technicznych jest okolicznością przewidywalną, a zatem nie można zastosować przepisów wyłączających odpowiedzialność (art. 92c u.t.d.). Sąd podkreślił, że przepisy te dotyczą sytuacji wyjątkowych, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć mimo dołożenia należytej staranności, a nie błędów w organizacji pracy czy zaniedbań pracowników. Odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy została uznana za uzasadnioną, gdyż nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorca ponosi wyłączną odpowiedzialność, ponieważ jest właścicielem pojazdu i ma obowiązek zapewnić jego zdatność techniczną. Scedowanie tego obowiązku na kierowcę nie zwalnia go z odpowiedzialności.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność przedsiębiorcy za brak ważnych badań technicznych jest administracyjna i nie opiera się na winie. Upływ terminu badań jest okolicznością przewidywalną, co wyklucza zastosowanie przepisów zwalniających z odpowiedzialności (art. 92c u.t.d.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. § lp. 9.1 załącznika nr 3

Ustawa o transporcie drogowym

Określa karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego.

u.r.d. art. 81 § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek przedstawienia pojazdu do badania technicznego ciąży wyłącznie na właścicielu.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis ten dotyczy sytuacji wyjątkowych, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć mimo dołożenia należytej staranności, a nie błędów w organizacji pracy czy zaniedbań pracowników.

u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit. l

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 7

Ustawa o transporcie drogowym

u.r.d. art. 71 § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

u.r.d. art. 81 § ust. 5

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie.

u.r.d. art. 82

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 6 § ust. 1 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność przedsiębiorcy za stan techniczny pojazdu jest obiektywna i nie zależy od winy. Upływ terminu ważności badań technicznych jest okolicznością przewidywalną, co wyklucza zastosowanie art. 92c u.t.d. Próba zrzucenia odpowiedzialności na kierowcę jest bezskuteczna. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, co uzasadnia odmowę przeprowadzenia dodatkowych dowodów.

Odrzucone argumenty

Przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ obowiązek kontroli badań technicznych scedował na kierowców. Należało przeprowadzić dowód z przesłuchania kierowcy na okoliczność zastosowania art. 92c u.t.d. Organy naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77, 80, 7a k.p.a.) poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego i brak zastosowania art. 92c u.t.d.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązujące w tym zakresie przepisy u.t.d oraz u.r.d. mają charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że w razie stwierdzenia ich naruszenia uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy uzależniają nałożenie kary jedynie od stwierdzenia samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Bez znaczenia są okoliczności z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Wymierzając karę pieniężną organ nie ma możliwości miarkowania jej wysokości, jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę. Na gruncie art. 81 ust. 1 u.r.d. nie ma możliwości zmiana podmiotu zobowiązanego do wykonania badań technicznych, jest nim nadal właściciel pojazdu. Powołany przepis [art. 92c ust. 1 u.t.d.] wskazuje okoliczności egzoneracyjne, a zatem takie, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów prawa unijnego. Omawiany przepis dotyczy sytuacji rzeczywiście wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie, nawet przy dołożeniu należytej staranności przewidzieć.

Skład orzekający

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Małgorzata Herman

przewodniczący

Marzanna Sałuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za stan techniczny pojazdów i brak możliwości uwolnienia się od kary przez powołanie się na błędy kierowców lub nieprzewidziane okoliczności, gdy są one typowe dla działalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ważnych badań technicznych w transporcie drogowym. Interpretacja art. 92c u.t.d. jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę odpowiedzialności przedsiębiorcy w transporcie drogowym, co jest istotne dla branży. Pokazuje, że próby zrzucenia odpowiedzialności na pracowników mogą być nieskuteczne.

Przedsiębiorco, nie zwalisz winy na kierowcę! Sąd potwierdza: brak badań technicznych to Twoja odpowiedzialność.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Gl 103/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Dorota Fleszer /sprawozdawca/
Małgorzata Herman /przewodniczący/
Marzanna Sałuda
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 919
92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 450
art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1, 5; art. 82
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 12 grudnia 2022 r. nr 2401-IOA.48.92.2022.HI w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 stycznia 2023 r. W.K. (dalej: Skarżący) złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) z dnia 12 grudnia 2022 r. nr 2401-IOA.48.92.2022.HI utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej: N[...]UC-S ) z dnia 19 października 2022 r. nr [...] o nałożeniu na Skarżącego karę pieniężną w kwocie 2000 zł w związku ze stwierdzonymi naruszeniami obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym.
Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), art. 1 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 lit. a, art. 4 pkt 2, pkt 6a, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1 i ust. 7, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz Ip. 9.1. załącznika nr 3 do tej ustawy (Dz. U. z 2021 r. poz. 919 z późn. zm.; dalej: u.t.d.), art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1, ust. 5, art. 82 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 450 z późn. zm.; dalej: u.r.d.).
Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej 7 czerwca 2021 r. na autostradzie A1 w miejscowości G., dotyczącej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...] stwierdzono, że podmiotem realizującym przewóz drogowy był Skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo- Produkcyjne E, ul. [...], [...] (NIP: [...]). Realizacja przewozu była dokonywana w oparciu o posiadaną przez przewoźnika licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierował A.Z., który okazał do kontroli m.in. w/w licencję oraz dowody rejestracyjne ciągnika samochodowego oraz naczepy. Ustalono także, że naczepa marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] nie posiadała ważnych badań technicznych. Z danych zawartych w jej dowodzie rejestracyjnym (seria [...]) wynikało, że termin badania technicznego upłynął 3 czerwca 2021 r. Dowód rejestracyjny naczepy został zatrzymany elektronicznie a kierowcy wydano pokwitowanie seria [...] nr [...]
Powyższe ustalenia utrwalone zostały w protokole kontroli drogowej nr [...].
Zawiadomieniem z 6 czerwca 2022 r. N[...]UC-S poinformował Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia przepisów u.t.d.
W odpowiedzi Skarżący wniósł o przesłanie kopii przesłuchania kierowcy.
Pismem z 26 lipca 2022 r. N[...]UC-S poinformował Skarżącego, że w aktach sprawy nie ma protokołu przesłuchania kierowcy. Natomiast opis wszystkich ujawnionych w trakcie kontroli drogowej 7 czerwca 2021 r. naruszeń został zawarty w sporządzonym protokole kontroli.
Skarżący pismem z 5 sierpnia 2022 r. złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy na okoliczność zastosowania w sprawie dyspozycji art. 92c u.t.d. Wskazał przy tym, że z protokołu kontroli nie wynika dlaczego kierowca nie wykonał badania technicznego naczepy, a był do tego zobligowany.
Pismem z 5 września 2022 r. N[...]UC-S poinformował Skarżącego, iż żądanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy nie może zostać uwzględnione z tego względu, że nie ma znaczenia dla sprawy i nie może przyczynić się do wyłączenia odpowiedzialności Skarżącego za stwierdzone w trakcie kontroli z 7 czerwca 2021 r. naruszenia. Udzielił także informacji co do prawa wypowiedzenia się odnośnie dowodów i materiałów zebranych podczas przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 10 § 1 k.p.a.
Skarżący z tego prawa nie skorzystał
Decyzją z 19 października 2022r. N[...]UC-S nałożył na Skarżącego karę pieniężną w kwocie 2 000 zł.
Od tej decyzji Skarżący wniósł odwołanie.
Po ponownym zbadaniu sprawy DIAS utrzymał decyzję w mocy.
W jej uzasadnieniu przytoczył regulacje prawne mające zastosowanie w sprawie. Stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż podmiotem realizującym przewóz drogowy w dacie kontroli drogowej tj. 7 czerwca 2021r. był Skarżący.
W dniu kontroli przewozu drogowego rzeczy Skarżący doszło do naruszenia obowiązków i warunków tego przewozu w zakresie zdatności technicznej pojazdów. Polegało ono na tym, że przewóz drogowy przeczy był wykonywany pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Termin badania technicznego naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] upłynął 3 czerwca 2021 r., co stwierdzono w trakcie kontroli drogowej w dniu 7 czerwca 2021 r.
Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego sankcjonowane jest karą pieniężną dla przedsiębiorcy realizującego przewóz w wysokości 2.000 zł - zgodnie z Ip. 9.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
DIAS uznał, że podnoszona przez Skarżącego okoliczność nałożenia na zatrudnionych kierowców obowiązku sprawdzania ważności badań technicznych pojazdów nie może mieć wpływu na jego odpowiedzialność jako podmiotu realizującego przewóz drogowy za stwierdzone naruszenie oraz na wymiar kary pieniężnej, której kwota wynika wprost z u.t.d. Obowiązujące w tym zakresie przepisy u.t.d oraz u.r.d. mają charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że w razie stwierdzenia ich naruszenia uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy uzależniają nałożenie kary jedynie od stwierdzenia samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Bez znaczenia są okoliczności z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, organ nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn zaistniałego naruszenia prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Wymierzając karę pieniężną organ nie ma możliwości miarkowania jej wysokości, jest związany stawkami ustalonymi przez ustawodawcę. Decyzje w sprawie nałożenia kary w konkretnej wysokości na odpowiedzialnego stwierdzonego naruszenia przepisów u.t.d. nie mają charakteru uznaniowego, ale są decyzjami związanymi, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia zaistnienia naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22 u.t.d. organ ma obowiązek nałożenia kary pieniężnej - zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d.
DIAS wyjaśnił także, że w rozpatrywanej sprawie nie mają zastosowania wyłączenia, o których mowa w art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d., na potwierdzenie czego wskazał obowiązujący w tym zakresie stan prawny i powstałe w tym zakresie orzecznictwo.
Skarżący jako profesjonalny przedsiębiorca transportowy winien dołożyć należytej staranności przy wykonywaniu działalności w tym zakresie, w przeciwnym razie winien liczyć się z konsekwencjami prawnymi. To on odpowiada zarówno za uzyskanie właściwych dokumentów jak i dopilnowanie, aby pojazd, którym wykonywany jest przewóz posiadał ważne badania techniczne. Odpowiada także za prawidłową organizację każdego przewozu drogowego. W przeciwnym wypadku - po ujawnieniu naruszeń przepisów - musi się liczyć z możliwością nałożenia określonej w ustawie kary pieniężnej. Podnoszony przez Skarżącego argument, że w jego przedsiębiorstwie transportowym do obowiązków kierowców należy informowanie przełożonego o upływających terminach ważności badań technicznych nie zmienia faktu, iż to Skarżący jako przedsiębiorca realizujący przewóz drogowy jest odpowiedzialny za realizację obowiązków wynikających z przepisów prawa. W tym wypadku za terminowe wykonywanie badań technicznych pojazdu.
Za bezpodstawny DIAS uznał zarzut odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy, na okoliczność zastosowania w sprawie dyspozycji art. 92c u.t.d. Nie było potrzeby przesłuchania kierowcy kontrolowanego pojazdu ponieważ to, na kogo przedsiębiorca scedował w firmie realizację swoich ustawowych obowiązków w zakresie wykonania badań technicznych pojazdu (np. na kierowcę) nie zwalnia go z odpowiedzialności za ich realizację. Poza tym upływ ważności okresowych badań technicznych pojazdów jest do przewidzenia i nie stanowi okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu.
Według DIAS w toku przeprowadzonego postępowania zbadane zostały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo ustalono stan faktyczny.
Zaskarżając decyzję DIAS Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji N[...]UC- S oraz zasądzenie od DIAS na jego rzecz zwrotu kosztów opłaty sądowej.
Przedmiotowej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
2.art. 77 k.p.a. oraz 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
3.art. 7a k.p.a. poprzez niezastosowanie w sprawie,
4. art. 92c u.t.d. poprzez niezastosowanie w sprawie.
W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, iż nie miał wpływu na powstałe naruszenie. Zgodnie z wprowadzoną organizacją pracy w jego przedsiębiorstwie kwestie związane z obsługą pojazdów należą do kierowców. Dlatego też domagał się przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy na okoliczność zastosowania art. 92c u.t.d. Jego wniosek nie został uznany przez organy orzekające w sprawie. Tymczasem, zdaniem Skarżącego, powinna mieć zastosowanie regulacja art. 92c u.t.d. Oznacza to, że DIAS wydał decyzje z pogwałceniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz z naruszeniem art. 8 k.p.a.
Skarżący ma wątpliwości co do obiektywizmu DIAS ze względu na uzasadnienie decyzji administracyjnej. Organ II instancji całkowicie redukując znaczenie przytaczanych przez Skarżącego przepisów art. 92c u.t.d., godzi w podstawy funkcjonowania państwa prawa, naruszając zasadę praworządności. Stosując uproszczony mechanizm w odniesieniu do stwierdzonego naruszenia organ w sposób oczywisty naruszył normy prawne i nadał decyzji cechy dowolności. Organ postanowił zignorować stan faktyczny, odmawiając mocy dowodowej wyjaśnieniom Skarżącego, czym nadał decyzji cechy dowolności.
W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.)
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04).
Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt.
Przedmiotem kontroli Sądu była w niniejszej sprawie decyzja DIAS utrzymującą w mocy decyzję N[...]UC-S z dnia 19 października 2022r. o nałożeniu na Skarżącego karę pieniężną w kwocie 2000 zł, w związku ze stwierdzonymi naruszeniami obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei z art. 77 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Granice postępowania dowodowego wyznacza również nieprzywołany w skardze kasacyjnej art. 78 § 1 i 2 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Z powyższych przepisów wyraźnie wynika, że czynności podejmowane przez organ administracyjny i przeprowadzane dowody muszą dotyczyć okoliczności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a więc mających znaczenie dla sprawy i z tego punktu widzenia organ powinien zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. NSA w wyroku z 8 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 674/21 zwraca uwagę, że zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy zdeterminowany jest zawsze unormowaniem materialnoprawnym, które może stanowić podstawę do wydania decyzji,
Pod względem materialnym w sprawie istotne znaczenie mieć będzie art. 92a ust. 1 u.t.d. Wynika z niego, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
Trzeba w tym miejscu podkreślić, że odpowiedzialność przedsiębiorcy wynikająca z art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny, nie jest oparta na zasadzie winy, a do jej powstania wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Z kolei zastosowanie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wymaga wykazania przez stronę, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Tak sformułowane przesłanki (które muszą być spełnione łącznie) odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Dla zwolnienia się z odpowiedzialności przedsiębiorca musi zatem wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek pewnych nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa (por.m.in. wyrok WSA w Opolu z 29 czerwca 2020 r., sygn. II SA/Op 50/20; wyrok WSA w Kielcach z 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 561/20).
Z kolei art. 4 pkt. 22 lit. l u.t.d. stanowi, że użyte w ustawie określenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego – oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Natomiast w art. 92a ust. 7 u.t.d. zawarty został wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do u.t.d.
Zakres obowiązku przeprowadzenia badań technicznych zawarty jest w art. 81 u.r.d. Jego wykonanie – jak wynika z art. 81 ust. 1 u.r.d. – ciąży wyłącznie na właścicielu pojazdu samochodowego. Regulacja ta stanowi bowiem, że właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Z kolei kwestię cykliczności tego badania reguluje art. 81 ust. 5 u.r.d. w ten sposób, że okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10.
Jednocześnie – o czym stanowi art. 71 ust. 1 u.r.d. - dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe (...). Organ dokonujący rejestracji pojazdu – działając na podstawie art. 81 ust. 1 u.r.d. - wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu. Po wykonaniu badania technicznego – co wynika z art. 81 ust. 2 u.r.d. - uprawniony diagnosta pojazdu: 1) wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu oraz 2) wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu.
Istotne w sprawie znaczenie ma także § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141) stanowiący, że podczas wstępnej drogowej kontroli technicznej kontrolujący sprawdza wymaganą dokumentację dotyczącą dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego, a w szczególności dokument potwierdzający przeprowadzenie badania technicznego oraz ostatni protokół kontroli drogowej, o którym mowa w ust. 5.
W rozpatrywanej sprawie w trakcie kontroli drogowej w dniu 7 czerwca 2021 r. stwierdzono, iż naczepa marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] nie posiadała ważnych badań technicznych. Z dowodu rejestracyjnego tejże naczepy (seria [...]) jednoznacznie wynikało, iż termin badania technicznego upłynął z 3 czerwca 2021 r., do dnia kontroli badanie nie zostało wykonane. Wymogi w tym zakresie przewidziano w przytoczonych przez organ przepisach art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 u.r.d. Jest to naruszenie określone w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2000 zł. Stwierdzona okoliczność nie budzi to wątpliwości Skarżącego.
Natomiast przedmiotem sporu jest to, czy prawidłowo organy uznały za odpowiedzialnego powstałej sytuacji Skarżącego i w konsekwencji na niego nałożyły karę pieniężną.
Zakres podmiotowy obowiązku wykonywania badań technicznych pojazdów wyznaczony został w art. 81 ust. 1 u.r.d. w ten sposób, że ciąży on wyłącznie na właścicielu. Brak jest jednocześnie innej normy prawnej, która w tej kwestii wprowadzałaby odmienne w tym zakresie zasady lub dopuszczałyby zmianę podmiotu zobowiązanego. Tym samym bezskuteczne jest podnoszenie przez Skarżącego, że to nie one jest winny naruszenia art. 81 ust. 1 u.r.d., ale zatrudniony przez niego kierowca. Okoliczność zastosowanej przez Skarżącego organizacji pracy w swoim przedsiębiorstwie polegająca na zcedowaniu dbałość o należyte wykonywanie tego obowiązku na kierowców nie ma znaczenia w sprawie. Na gruncie art. 81 ust. 1 u.r.d. nie ma możliwości zmiana podmiotu zobowiązanego do wykonania badań technicznych, jest nim nadal właściciel pojazdu.
Słusznym jest stanowisko DIAS co do tego, że obowiązujące przepisy uzależniają nałożenie kary jedynie od stwierdzenia samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Bez znaczenia są powody powstania nieprawidłowości, organ nie jest bowiem upoważniony do ich badania i ustalania.
Sąd nie stwierdził także przesłanek uzasadniających wyłączenie odpowiedzialności Skarżącego za stwierdzone naruszenie. Wyłączenie to przewidziane jest w art. 92c ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Powołany przepis wskazuje okoliczności egzoneracyjne, a zatem takie, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów prawa unijnego. Omawiany przepis dotyczy sytuacji rzeczywiście wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie, nawet przy dołożeniu należytej staranności przewidzieć. Przesłanki egzoneracyjne określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie odnoszą się więc do zachowania samego przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy przedsiębiorcy, lecz konieczne jest udowodnienie przez przedsiębiorcę, że podjął on wszystkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa.
W badanej sprawie Skarżący w toku prowadzonego w tej sprawie postępowania przekonywująco nie wykazał istnienia okoliczności, które mogą być traktowane jako wymienione przesłanki egzoneracyjne, określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Sąd zgadza się z DIAS co do oceny podnoszonych przez Skarżącego argumentów związanych z nałożeniem na zatrudnionych kierowców dbałości o sprawność pojazdów. Rację ma DIAS, że wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego nie stanowi okoliczności na które Skarżący nie miał wpływu. To on powinien zadbać o to, aby wykorzystywane w transporcie drogowym pojazdy miały ważne badania techniczne. Przewoźnik nie może uwolnić się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, gdyż okoliczności upływu ważności okresowych badań technicznych pojazdów są do przewidzenia, co już wyłącza możliwość skorzystania z dobrodziejstwa art. 92c ust. 1 u.t.d. Na takie stanowisko nie ma wpływu fakt, że iż w przedsiębiorstwie transportowym Skarżącego to do obowiązków kierowców należało informowanie o upływających terminach ważności badań technicznych.
Za bezzasadny uznać należy zarzut odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy na okoliczność zastosowania w sprawie dyspozycji art. 92c u.t.d. Dla skuteczności zarzutu koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie postępowania administracyjnego przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok WSA w Warszawie z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1099/18). W niniejszym przypadku nie została wykazana przede wszystkim ta ostatnia okoliczność, o czym świadczą powyższe rozważania. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Za nieuzasadnione należy w tej sytuacji uznać podnoszone przez Skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W poddanej kontroli sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia w toku prowadzonego postępowania należnej procedury, w szczególności zbadane zostały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo ustalono stan faktyczny zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 kpa). Organy obydwu instancji w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, z przytoczeniem i wyjaśnieniem przepisów prawa, mających zastosowanie w sprawie. Nie przekroczono zasady swobodnej oceny dowodów. Rozstrzygnięcie oparte zostało na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli oraz prowadzonym postępowaniu, wydane po jego wszechstronnej ocenie (art. 80 kpa). Organ uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. W uzasadnieniu wykazano fakty i dowody, które legły u podstaw wydania decyzji. Organ przedstawił przyczyny swojego rozstrzygnięcia poprzez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione oraz ocenę dowodów oraz wyjaśnił podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI