VI SA/Wa 987/11

VI SA/Wa 987/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska /sprawozdawca/
Urszula Wilk /przewodniczący/
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 3/12 - Wyrok NSA z 2013-04-29
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 61 par. 1, art. 75, art. 77 par. 2, art. 80, art. 107 par. 3, art. 113 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
art. 4 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 12 ust. 1b, art. 18 ust. 5 lit. a i b, art. 48, art. 56, art. 89 ust. 2, art. 92 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. W. i A. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2011 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpoznaniu odwołania A. W. i A. W., wspólników spółki cywilnej W. S.C. (dalej także skarżący, strona) utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 roku nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000,- zł , na którą składały się kary:
- 5.000 zł za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru,
- 5.000 zł za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą adresem lub telefonem przedsiębiorcy.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwaną k.p.a.) oraz art. 18 ust. 5 lit. a), b) i art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125 poz. 874 ze zm.) - zwanej także u.t.d. oraz l.p. 2.9 pkt 1, 2 i 3 załącznika do u.t.d .
Podstawą faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia były następujące ustalenia:
W dniu [...] listopada 2010 r. w W. przy Porcie Lotniczym im. [...] dokonano kontroli drogowej pojazdu marki S. o numerze rejestracyjnym [...], którego kierującym był R. Z. Przebieg i wyniki kontroli utrwalono protokołem nr [...].
W toku czynności kontrolnych kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej A. W. i A. W. wspólnikom spółki cywilnej "W." oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i spełnianiu wszystkich wymagań określonych w ustawie wystawione przez ww. przedsiębiorcę. Wykonano również wydruk z zamontowanej w pojeździe kasy fiskalnej zarejestrowanej na "S." s.c.
Na podstawie powyższych okoliczności stwierdzono, że podmiotem wykonującym przewóz w dniu kontroli są A. W. i A. W. wspólnicy spółki cywilnej W. W czasie kontroli stwierdzono, że na przedniej masce oraz na boku pojazdu znajduje się napis "W." oraz "[...]". W samym pojeździe zamontowane jest urządzenie pomiarowo - liczące E., połączone z kasą fiskalną. Powyższe udokumentowano za pomocą zdjęć wykonanych aparatem fotograficznym. W czasie kontroli wykonano także połączenie telefoniczne pod numer umieszczony na pojeździe "[...]" i po dodaniu zgodnie z dyspozycją operatora cyfry uzyskano połączenie oraz otrzymano informację o możliwości zamówienia przewozu osób. Kierowca zatrzymanego pojazdu przesłuchany w toku kontroli w charakterze świadka – po pouczeniu – odmówił zeznań.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10000 złotych z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej, niż 9 osób łącznie z kierowcą, z naruszeniem zakazu:
umieszczania i używania w pojeździe taksometru (lp. 2.9 pkt 1),
umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy (lp. 2.9 pkt 2),
W odwołaniu strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji zarzucając, że została ona oparta na dowolnej ocenie zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego. Podnosiła, że organ administracyjny nałożył karę z pominięciem przesłanki wykonywania przez stronę przewozu okazjonalnego, strona prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego rzeczy pojazdami o dmc poniżej 3,5 t, a przewozy osób mają charakter incydentalny. Podczas kontroli w pojeździe nie znajdowała się żadna osoba. Kontrolujący uzyskał dowód w postaci wydruku z kasy fiskalnej w sposób niezgodny z prawem. Odnosząc się do stwierdzonych naruszeń odwołujący się zwraca uwagę, że zainstalowane w pojeździe urządzenie pomiarowo liczące było drogomierzem a nie taksometrem. Na pojeździe nie widniały oznaczenia kontrolowanego w postaci jego nazwy lub numeru telefonu. Dowodów w tym zakresie organ I instancji nie przeprowadził. Podobnie odmówił przeprowadzenia innych wnioskowanych przez pełnomocnika strony dowodów. Na koniec skarżący jeszcze raz podkreśla, że nie zgromadzono w sprawie żadnego dowodu na wykonywanie przez stronę przewozów osób.
Po rozpatrzeniu odwołania organ II instancji nie uznał zasadności tej argumentacji. Przede wszystkim uznał, że nie budzi wątpliwości fakt, że strona wykonywała działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób pomimo, iż w chwili kontroli w zatrzymanym pojeździe nie znajdował się żaden pasażer. Powołał się na definicję działalności gospodarczej, zawartą w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155 poz. 1095 ze zm.), zgodnie z którym działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Wskazał, że do uznania za działalność gospodarczą nie jest konieczne faktyczne wykonanie usługi, ale sam fakt, iż jest ona oferowana i możliwa do realizacji. Ponadto kierowca okazał kontrolującym wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Ocenił powyższe, iż świadczy o przedsięwzięciu przez kierowcę kroków w celu wykonywania w sposób zorganizowany i ciągły swojej działalności. Odnośnie przymiotu zarobkowości podniósł, iż każda działalność gospodarcza ukierunkowana jest na osiągnięcie zysku, ale nieuzyskanie go nie świadczy o tym, że przedsiębiorca działalności takiej nie wykonuje. Każda działalność gospodarcza związana jest z ryzykiem straty. Zatem okoliczność, że w pojeździe nie znajdowała się poza kierowcą żadna inna osoba, która skorzystałaby odpłatnie z usługi przewozu nie stanowi o tym, że przedsiębiorca nie wykonywał działalności gospodarczej. Wskazał nadto, że w przypadku przewozu osób normalną sytuacją jest oczekiwanie w wyznaczonym w tym celu miejscu postojowym na klienta i jest to również forma działalności ukierunkowana na osiągnięcie zysku.
Oceniając wykonany podczas kontroli wydruk z zamontowanej w pojeździe kasy fiskalnej podniósł, że z dowodu tego nie wynika co prawda jakiego rodzaju usługa transportowa została wykonana, ale mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom, że wykonana w pojeździe usługa nie dotyczyła przewozu osób. Powołał się na całokształt materiału dowodowego oceniony zgodnie z art. 80 k.p.a., a zebrany w postępowaniu materiał dowodowy dostatecznie potwierdził wykonywanie przez stronę zarobkowych przewozów osób, nawet w sytuacji, gdy w chwili kontroli w pojeździe nie znajdował się pasażer.
Podkreślił, że wbrew sugestiom strony organ I instancji nie "kontrolował" treści okazanego w czasie kontroli paragonu fiskalnego. Nie sprawdzano przecież jego prawidłowości pod względem prawno - podatkowym. Został on jedynie okazany do kontroli i załączony do protokołu kontroli.
Uznał za nietrafne argumenty strony dotyczące braku możliwości wykorzystania wyników kontroli, tj. protokołu kontroli do wszczęcia postępowania w zakresie naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Obowiązujące obecnie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2009 r. Nr 145, poz. 1184) w § 4 ust. 1 stanowi, że stwierdzone w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej. Ze specyfiki postępowania kontrolnego, w przypadku kontroli przestrzegania przepisów transportowych wynika, że zasadnicza część czynności musi odbywać się na drodze. Organ kontrolny nie ma zatem innej możliwości jak oprzeć się na dowodach zgromadzonych w czasie kontroli drogowej. Powoływany art. 75 u.t.d. nie wskazuje natomiast zamkniętego katalogu czynności, do których wykorzystane mogą być wyniki kontroli. Wskazuje, że wyniki te mogą być wykorzystane w działalności innych służb niż Inspekcja Transportu Drogowego. Analiza pozostałych przepisów ustawy o transporcie drogowym nie pozostawia wątpliwości, co do możliwości wykorzystania wyników kontroli do nałożenia na przedsiębiorcę wykonującego przewóz kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Przepis art. 50 u.t.d. określa zakres kompetencji kontrolnych Inspekcji Transportu Drogowego. Zgodnie natomiast z art. 56 pkt 1 u.t.d. inspektor ma prawo w szczególności do nakładania i pobierania kar pieniężnych zgodnie z przepisami ustawy. Zgodnie z art. 74 ust. 1 u.t.d. z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół kontroli. Ustawodawca w art. 92 a ust. 3 i 4 oraz 93 ust. 8 u.t.d. wprost natomiast określił możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń stwierdzonych podczas kontroli wobec podmiotów wykonujących przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem. Podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń stwierdzonych podczas kontroli dają przepisy ustawowe, zatem kwestia badania zakresu umocowania ustawowego art. 89 ust. 5 u.t.d. jest bezprzedmiotowa. Przyjęcie argumentacji skarżącego doprowadziłoby do sytuacji, w której uprawniony do przeprowadzenia kontroli nie miałby możliwości wykorzystania jej wyników, co byłoby rozwiązaniem sprzecznym z celem ustanowionych przepisów.
Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez organ I instancji wniosków dowodowych strony powołał się na art. 78 § 2 k.p.a. który daje możliwość organowi administracji publicznej nie uwzględnienia żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Organ odwoławczy uznał, że okoliczności których dowodzić miało przeprowadzenie w omawianej sprawie dowodów postulowanych przez stronę zostały już udowodnione na podstawie innych dowodów, zaś wniosku o przesłuchanie w charakterze świadków pasażerów pojazdu nie sposób było uwzględnić, skoro nie wskazywał ich danych. Podobnie odwołujący się nie wskazał z jakiej dziedziny mieliby być wnioskowani przez niego biegli. Podniósł, że do stwierdzenia przez organ, czy doszło do naruszenia zakazu wymienionego w art. 18 ust. 5 lit. a), w czym pomagać mieli bliżej nie określeni biegli, wystarczające są dane zawarte w protokole kontroli oraz jego załącznikach. Za niezasadne uznał przeprowadzenie dowodu z ponownego przesłuchania w charakterze świadka kierowcy zatrzymanego pojazdu na wskazane we wniosku okoliczności mając na uwadze, że kierowca pouczony o uprawnieniach nie podpisał protokołu kontroli. W chwili kontroli w pojeździe nie znajdował się pasażer, zatem przesłuchiwanie na te okoliczności kierowcy byłoby bezcelowe i prowadziło jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, a i tak pozostałoby bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy podkreślił, że w zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący wskazano ustalony stan faktyczny, który wypełniał dyspozycję zawartą w art. 18 ust. 5 lit a i b u.t.d., art. 92 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 4 ww. ustawy i lp. 2.9 pkt 1 i 2 załącznika do u.t.d., co również zostało wskazane przez organ I instancji, a uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji spełnia zatem wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do naruszenia zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą lub telefonem przedsiębiorcy organ II instancji wskazał, że w podstawie prawnej decyzji nie chodzi o dosłowne utożsamianie nazwy z firmą, pod którą przedsiębiorca figuruje we właściwym rejestrze lub ewidencji. Co więcej, w obrocie gospodarczym przedsiębiorcy nadają różne nazwy wyodrębnionym przez siebie składnikom majątkowym. Częstą praktyką jest, że są to nazwy które nie mają nic wspólnego z firmą danego przedsiębiorcy, chociaż bezsprzecznie jego działalności służą. Nie ma zatem znaczenia fakt, że umieszczona na pojeździe nazwa "W." nie pokrywa się z firmą przewoźnika. W powyższych przepisach ustawodawca nie posłużył się pojęciem firmy, które ma swą definicję w art. 43 i nast. Kodeksu cywilnego. Podczas kontroli kierowca okazał wypis z licencji udzielonej wspólnikom spółki cywilnej "W.". Uznał za widoczny związek pomiędzy napisem umieszczonym na pojeździe a skarżącymi, co stanowi naruszenie zakazu wymienionego w art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d.
Niezależnie od tego organ odwoławczy podkreślił, że skarżący dopuścił się także naruszenia w postaci umieszczenia na pojeździe numeru telefonu, o którym mowa w cyt. normie. transporcie drogowym. Nie ma przy tym znaczenia, czy umieszczony na pojeździe numer telefonu "[...]" był zarejestrowany na skarżącego, czy inny podmiot. Czynnikiem decydującym o uznaniu, że umieszczenie danego numeru telefonu stanowi omawiany delikt administracyjny jest możliwość połączenia się pod nim z przewoźnikiem wykonującym okazjonalne przewozy osób i co za tym idzie zamówienia usługi przewozowej. W niniejszej sprawie taka "dostępność" strony została wykazana poprzez wykonanie przez kontrolujących połączenia z omawianym numerem telefonu i uzyskanie połączenia.
Odnosząc się do naruszenia zakazu o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit a u.t.d. organ uznał, że nie może być również przesłanką do wyłączenia odpowiedzialności strony fakt, że w pojeździe zamontowany miał być drogomierz a nie taksometr, skoro urządzenia te pełnią takie same funkcje. (uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r. Sygn. Akt 911/08: ", drogomierz (dalmierz) połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym dla taksometru, w rozumieniu art. 18 ust. 5 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż urządzenie to służy temu samemu celowi co taksometr, a więc dla wyliczania należności za wykonywany taksówką przewóz osób, na co wymagana jest licencja, której skarżący nie posiadali").
W opinii organu odwoławczego, ustalony w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz okazjonalny i prawidłowo ustalił realizowanie przez odwołującego się przewozów okazjonalnych osób w krajowym transporcie drogowym. Sama licencja na wykonywanie transportu drogowego osób umożliwia stronie wykonywanie okazjonalnych przewóz osób, czego organ nie kwestionował. Ustawodawca wprowadził jednak pewne ograniczenia w kwestii oznakowania i wyposażenia pojazdu aby uniemożliwić przewoźnikom okazjonalnym upodabnianie swoich pojazdów do pojazdów wykonujących transport drogowy osób taksówką, który to rodzaj przewozu podlega osobnej regulacji i możliwy jest do wykonywania po spełnieniu dodatkowych warunków.
W obszernej skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji utrzymującej w części w mocy skarżący wnieśli o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa skutkujące jej nieważnością, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zarzucili naruszenie:
I. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 75 u.t.d. poprzez wydanie decyzji w postępowaniu nieznanym ustawie;
II. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 92 ust. 2 u.t.d., poprzez nałożenie kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej, podczas gdy ustawa obliguje organ do nałożenia kary tylko podczas kontroli drogowej lub kontroli w przedsiębiorstwie;
III. art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. z art. 89 w zw. z art. 87 u.t.d. poprzez posłużenie się przez organy kontrolujące - celem przypisania naruszenia skarżącej - dokumentami, do których kontroli ani wykorzystania organy te uprawnień nie posiadają;
IV. art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
V. art. 77 § 2 k.p.a. w zw. z art. 123 k.p.a. poprzez odmowę dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez stronę, które zostały zgłoszone w odpowiednim terminie;
VI. art. 11 ust. 1 pkt. 7 w zw. z art. 18 ust. 5 u.t.d. poprzez błędną wykładnię lub jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż przedsiębiorca wykonywał przewóz okazjonalny osób, podczas gdy ani z udzielonej licencji, ani z zebranej dokumentacji nie wynika fakt przewozu jakiejkolwiek osoby;
VII. art. 18 ust. 5 lit. b) ustawy o transporcie drogowym przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, iż na pojeździe umieszczone były oznaczenia z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy;
VIII. art. 18 ust. 5 lit a) ustawy o transporcie drogowym przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że w samochodzie zainstalowany był taksometr, podczas gdy w samochodzie zainstalowany był drogomierz, tj. urządzenie niezabronione przez ustawę, oraz urządzenie to było jedynie umieszczone, ale nie używane;
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Badając legalność zaskarżonych decyzji Sąd w niniejszym składzie stwierdził, że skarga państwa W. nie zasługuje na uwzględnienie. Innymi słowy, zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2010 r. i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z [...] kwietnia 2010 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10 000,- zł nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności, ani ich uchylenie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący oparli skargę na zarzucie rażącego naruszenia prawa art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., która to norma wymienia, z przesłanek, które uwzględnia organ administracji publicznej stwierdzając nieważność decyzji - wydanie jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Należy podnieść z urzędu, że wprawdzie organ pierwszej instancji jako adresata decyzji z [...] kwietnia 2010 r. wskazał w pierwszej kolejności na firmę pod którą działają przedsiębiorcy "W. ", ale osoby fizyczne będące wspólnikami zostały określone z imienia i nazwiska. O ile należy wskazać, że takie określenie adresata decyzji nie jest precyzyjne, jednakże umożliwia identyfikację wskazanych osób fizycznych jako wspólników spółki cywilnej. Błąd w oznaczeniu strony polegający na wskazaniu najpierw nazwy przedsiębiorstwa, a potem danych identyfikujących strony jako osoby fizyczne stanowi o nieprecyzyjności tego oznaczenia. Umożliwia jednak identyfikację wskazanych osób fizycznych, jako wspólników spółki cywilnej i wadliwość ta nie powoduje podstawy do wyeliminowania ww. decyzji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Uchybienie takie jest jedynie oczywistą omyłką podlegającą sprostowaniu decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a., czyli może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, a nie omyłek mających wpływ na ważność decyzji (I OSK 350/2006 LEX nr 291195). Decyzja organu II instancji skierowana jest do prawidłowo oznaczonego adresata: A. W. i A. W. "W."
W ocenie Sądu, także podniesione w skardze zarzuty wydania decyzji z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. prawa nie znajdują żadnych podstaw.
Przechodząc do merytorycznej oceny podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, w ocenie Sądu, organy administracji drogowej obu instancji, powołując się na prawidłowo zebrany w toku postępowania i wyczerpujący materiał dowodowy, zasadnie uznały, że w dniu kontroli skarżąca spółka wykonywała przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazów: umieszczania i używania w pojeździe taksometru oraz umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą adresem lub telefonem przedsiębiorcy oraz umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń, co wyczerpało znamiona naruszeń określonych w art. 18 ust. 5 lit. a i b u.t.d.
W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy, wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji.
Natomiast w świetle art. 6 ust. 1 u.t.d. wykonywanie transportu drogowego taksówką wymaga licencji, której udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu warunków podanych w tym przepisie. Licencja ta udzielana jest na określony pojazd i obszar obejmujący: gminę, gminy sąsiadujące - po uprzednim zawarciu przez nie porozumienia, miasto W. - związek komunalny (art. 6 ust. 4 ustawy).
Według ustaleń organów administracji dokonanych w niniejszej sprawie, skarżąca spółka posiada licencję uprawniającą do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, której stosownym wypisem legitymował się podczas kontroli kierujący pojazdem. Licencja ta nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 4 u.t.d. dla licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Nie została bowiem wydana na kontrolowany pojazd oraz nie precyzuje – zgodnie z tym przepisem — obszaru, na którym przedsiębiorca uprawniony byłby do świadczenia usług transportowych osób. Zatem organ prawidłowo uznał, iż licencja ta uprawniała wyłącznie do wykonywania przewozów okazjonalnych. Nie odpowiada bowiem warunkom licencji "taksówkowej".
W art. 5 ust. 1 ustawy ustawodawca wskazał, iż podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Żeby ją uzyskać przedsiębiorca musi spełniać konkretne warunki - inne dla licencji na przewozy okazjonalne oraz inne dla licencji "taksówkowej" (art. 6 ustawy). W konsekwencji tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji na przewozy okazjonalne w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie licencji "taksówkowej", co znalazło jednoznaczny wyraz w dyspozycji przepisu art. 12 ust. 1b u.t.d., według którego licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.
Konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w ustawie o transporcie drogowym art. 18 ust. 5 lit. a - c, zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:
a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,
b) umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także,
c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Na gruncie powołanych przepisów ustawy umieszczenie i używanie w pojeździe taksometru (drogomierza) oraz sposób oznaczania pojazdu banerem na dachu należą do cech charakterystycznych pojazdów służących do świadczenia usług przewozu osób w ramach licencji taksówkowej. W tej sytuacji inni przedsiębiorcy, którzy nie posiadają licencji taksówkowej, nie mogą - zgodnie z powołanym przepisem ustawy - wykonywać usług pojazdem, który swymi cechami ewidentnie przypomina, czy też sugeruje transport drogowy osób taksówką.
Jednocześnie należy zauważyć, iż konsument korzystający z przewozu nie może być wprowadzany w błąd i musi mieć pewność, że wchodząc do samochodu oznaczonego jako taksówka, korzysta z usług przedsiębiorcy, który ma stosowną licencję na transport drogowy osób taksówką.
W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, iż pojazdem zatrzymanym do kontroli był wykonywany przewóz okazjonalny osób.
Na przyjęcie powyższego stanowiska pozostaje bez wpływu okoliczność, że w trakcie kontroli w pojeździe nie było pasażera. Tym bardziej, że przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że w tym dniu wykonywał transport drogowy osób na rzecz skarżącej spółki. Także z dobowego wydruku fiskalnego taksometru umieszczonego w skontrolowanym pojeździe wynika, że paragon ten był wystawiony przez skarżącą spółkę, która ustalenia tego skutecznie nie podważyła.
Za nietrafne należy uznać zarzuty skargi kwestionujące prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy co do zamontowania w kontrolowanym pojeździe drogomierza (taksometru) oraz umieszczenia na dachu pojazdu urządzenia technicznego.
Taksometr służy do obliczania należności za przebytą długość drogi. Należność tę można również obliczyć stosując drogomierz, czyli urządzenie służące do pomiaru odległości pokonanej przez jakiś obiekt, połączony z kasą fiskalną. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest już pogląd, który Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, że drogomierz połączony z kasą fiskalną jest urządzeniem równoważnym dla taksometru, w rozumieniu art. 18 ust. 5 lit. a u.t.d. Urządzenie to także służy temu samemu celowi co taksometr, a więc dla wyliczenia należności za wykonywany taksówką przewóz osób, na co wymagana jest stosowna licencja, której skarżący nie posiadali (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2009 r. II GSK 911/08, z 16 grudnia 2009 r. II GSK 202/09 i inne). Urządzenie znajdujące się w przedmiotowym pojeździe także służy temu samemu celowi co taksometr. Dokonując wykładni powyższego przepisu na uwadze trzeba mieć i tę okoliczność, że dla potencjonalnego klienta różnica między urządzeniami służącymi do pomiaru odległości pokonanej przez jakiś obiekt, połączonego z kasą fiskalną jest nie do wychwycenia, a umieszczenie każdego z nich w pojeździe niewątpliwie wprowadza go w błąd, iż nie jest to przewóz taksówką. W tym stanie rzeczy – w ocenie Sądu - również i w tym przypadku nałożenie kary pieniężnej za naruszenie art. 18 ust. 5 lit a) u.t.d. było zasadne.
Zakaz umieszczenia na pojeździe nazwy, adresu oraz telefonu przedsiębiorcy winien być oceniany z punktu widzenia ww. celu. Wykonana, co wynika z notatki służbowej inspektora ITD., rozmowa telefoniczna z numerem telefonu umieszczonym na pojeździe pozwoliła organowi na ustalenie, że zgłosiła się W. świadcząca usługi przewozu osób. Sporządzona na tę okoliczność przez inspektora notatka służbowa z rozmowy telefonicznej z numerem telefonu umieszczonym na kontrolowanym samochodzie potwierdza, iż zlecenia przyjmuje osoba działająca na rzecz spółki cywilnej, której udziałowcami są skarżący i można w ten sposób zamówić przewóz osób realizowany przez ich firmę.
Ponadto trafnie także organ uznał, że umieszczenie napisu "W." stanowiło naruszenie zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń wymienionych w przepisie art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d. Stosownie do treści w/w przepisu prawa przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych zabrania się umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy. W tym miejscu należy podkreślić, że przepis ten nie może być rozumiany w taki sposób, iż do naruszenia zawartego w nim zakazu dochodzi tylko wtedy, gdy nazwa przedsiębiorcy umieszczona na pojeździe jest tożsama z firmą pod jaką przedsiębiorca figuruje we właściwym rejestrze. W przepisie tym ustawodawca nie posłużył się bowiem pojęciem "firmy" lecz "nazwy", która może być nadana przez przedsiębiorcę wyodrębnionym składnikom majątkowym i różnić się od jego firmy. W związku z umieszczeniem przez skarżących na urządzeniu umieszczonym na dachu nazwy "W.", stanowiącej część firmy skarżących - organ miał uzasadnioną podstawę do przyjęcia, że stanowi to naruszenie art. 18 ust. 5 lit. b) u.t.d.
Niezasadny jest również zarzut spółki, że przedmiotową karę można nałożyć jedynie w trakcie przeprowadzanych czynności kontrolnych na drodze, co strona wywodzi z treści ww. art. 92 ust. 2 u.t.d. Użycie w tym przepisie sformułowania "podczas jednej kontroli" w żadnym razie nie oznacza, iż decyzja o karze ma być wydana najpóźniej w chwili zakończenia czynności kontrolnych na drodze, jak sugeruje skarżąca. Należy podnieść, że skarżąca spółka odczytuje wzmiankowany przepis jedynie fragmentarycznie, a dokonana przez nią interpretacja nie uwzględnia istoty postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Warunki i tryb wykonywania kontroli w zakresie ruchu drogowego są aktualnie unormowane w rozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa z 19 stycznia 2006 r. (Dz. U. 2006r., Nr 19, poz. 153), wydanym na podstawie art. 89 ust. 2 u.t.d. Z zestawienia przepisów ww. rozporządzenia, a także przepisów ustawy o transporcie drogowym normujących postępowanie kontrolne, które są zgrupowane przede wszystkim w rozdziale 9 i 10 ustawy, wynika, że ustaleń stanu faktycznego dokonuje się na podstawie zebranych w toku kontroli dowodów. W sytuacji, gdy podczas czynności kontrolnych (w niniejszej sprawie - na drodze) stwierdzono, co najmniej jedną nieprawidłowość uzasadniającą nałożenie kary pieniężnej, sporządza się protokół kontroli, a następnie decyzję o nałożeniu kary. Ustalenia protokołu kontroli stanowią więc podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenia stwierdzone w trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w danym miejscu, o określonej godzinie, w odniesieniu do konkretnego pojazdu, kierującego etc. Natomiast decyzja o nałożeniu kary kończy postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary za stwierdzone protokołem kontroli naruszenia. Oczywistym jest więc, że przepis art. 92 ust. 2 u.t.d. należy odczytywać w całości, co oznacza, że sformułowanie "podczas jednej kontroli" nie odnosi się do kwestii czasu w jakim ma być wydana decyzja w przedmiocie kary, ale maksymalnej wysokości kary, na którą składają się kary jednostkowe za poszczególne naruszenia stwierdzone protokołem kontroli, który to dokument kończy czynności kontrolne przeprowadzane na drodze.
+Mając na względzie powyższe uwagi, także za chybiony należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 75 u.t.d., gdyż nie miał on zastosowania w przedmiotowej sprawie. Wskazany przepis wymienia inne postępowania – niż wszczęte w niniejszej sprawie na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne - enumeratywnie wyliczone rodzaje postępowań (administracyjne o cofnięciu uprawnień przewozowych przedsiębiorcy, określone przepisami ustawy, karne lub karno - skarbowe, w sprawach o wykroczenia, wszczynane przez organy Inspekcji Pracy, przewidziane w umowach międzynarodowych w stosunku do przedsiębiorców zagranicznych), w przypadku których wyniki kontroli wykorzystywane są do formułowania wniosków o ich wszczęcie.
Zatem przepis art. 75 u.t.d. zawiera zamknięty katalog innych postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli, ale - oprócz postępowania prowadzonego na mocy ustawy o transporcie drogowym. Twierdzenie, że tryb jaki przewidziany jest w samej ustawie nie daje możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego za naruszenie jej przepisów (czyli także art. 18 ust. 5 lit. c) stoi w sprzeczności z tą ustawą. Inspekcja Transportu Drogowego powołana została do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie transportu drogowego i niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi, z wyjątkiem pojazdów, o których mowa w art. 3 (art. 48 u.t.d.) Zadania kontrolne Inspekcji określone są w art. 50 u.t.d., a wykonując określone w art. 56 u.t.d. kontrole, inspektorzy mają prawa określone w art. 56 - w szczególności do nakładania i pobierania kar pieniężnych zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym i ustawy drogach publicznych. Także art. 92 u.t.d. odwołuje się w pierwszym rzędzie wprost do jej norm (ust. 1. Kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów (...) - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.
Kto i na jakiej zasadzie podlega kontroli Inspektorów mówią art. 68-70. Zakres uprawnień inspektora w toku kontroli, co do legitymowania kierowców, badania dokumentów, dokonywania oględzin i zabezpieczania zebranych dowodów przewiduje art. 73, a wszystkie te informacje z przeprowadzonych czynności umieszcza się w protokóle, o którym mowa w art. 74 u.t.d. Także art. 93 ust. 1 ustawy wprost stanowi, że uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, a następnie określa tryb tego postępowania.
Także zarzut skarżącego, że art. 89 ust. 2 u.t.d. nie zawiera umocowania ustawowego do określenia w drodze rozporządzenia prawa wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego wykraczający poza katalog określony w art. 75 u.t.d. – jest nieuzasadniony, skoro w niniejszej sprawie art. 75 u.t.d. nie był podstawą wszczęcia postępowania.
Wymienione unormowania szczególne ustawy o transporcie drogowym przemawiające za szerokimi uprawnieniami inspektorów inspekcji drogowej – zarówno kontrolnymi jak i uprawniającymi do wydawania decyzji o nałożeniu kary – czynią bezprzedmiotowymi zarzuty strony, co do podstaw wyłączenia w niniejszym postępowaniu inspektora, na mocy cytowanych przez skarżącą unormowań k.p.a., który prowadził kontrolę pojazdu w dniu [...] września 2008 r. jak i wydawał decyzję I instancji.
Nakładając wskazane wyżej kary organ nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze. W sprawie został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy istotny z punktu widzenia ustalenia stanu faktycznego. W sprawach takich jak niniejsza najistotniejsze są ustalenia poczynione w trakcie kontroli. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół, którego nie podpisał kontrolowany kierowca - wszak było to jego uprawnienie. Niemniej kierującego zatrzymanym pojazdem przesłuchano jako świadka, został na tę okoliczność sporządzony protokół, a nadto została sporządzona dokumentacja fotograficzna. Dowody te analizowane łącznie pozwoliły na ustalenie stanu faktycznego, który stanowił podstawę odpowiedzialności przedsiębiorcy w imieniu którego działał kierowca – wobec naruszenia ustawowych zakazów z art. 18 ust. 5 lit. a, b i c, a w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej.
W tych warunkach organ mógł zrezygnować z przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę w toku postępowania, skoro okoliczności istotne w sprawie, które miały być udowodnione za ich pomocą, zostały udowodnione wskazanymi powyżej dowodami. Strona nie wykazała, że nieprzeprowadzenie tych dowodów ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 77 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej określa zakres postępowania dowodowego w formie postanowienia. W takiej też formie powinien odnieść się do dowodów zgłoszonych przez skarżącą spółkę, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Uchybienie to pozostaje jednak bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że w decyzji pierwszoinstancyjnej organ podał dlaczego poszczególne wnioski dowodowe nie zostały uwzględnione. Argumentacja organu w tym zakresie jest przekonywująca, a uzasadnienie spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec zarzutów skargi co do zakresu dopuszczenia dowodów, w tym z paragonu fiskalnego, na podkreślenie zasługuje, że zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Nie było zatem żadnych przeszkód, aby jako dowód w sprawie wykorzystać paragon fiskalny. Regulacja zawarta w art. 87 u.t.d. dotyczy dokumentów, które kierowca obowiązany jest mieć przy sobie i okazać, na żądanie uprawnionego organu kontroli. Nie można z tej normy wyprowadzić wniosku, że tylko w oparciu o dokumenty wymienione w tym przepisie możliwe jest ustalenie stanu faktycznego.
Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje zasadę równej mocy środków dowodowych, nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustalaniu faktu. Zawarta w przepisie art. 75 k.p.a. zasada równej mocy środków dowodowych, dopuszcza w postępowaniu administracyjnym środki dowodowe niewymienione w tej normie, także dowody z dokumentów, zdjęcia fotograficzne, zeznanie świadka - tak jak to miało miejsce w sprawie niniejszej, które mogą przyczynić się do wykrycia prawdy obiektywnej dotyczącej wyjaśnienia, czy skarżąca naruszyła zakazy objęte dyspozycją art. 18 ust. 5 lit. a) i c) ustawy.
Także judykatura i orzecznictwo stoi na stanowisku, że w przepisach k.p.a. nie ma podstaw do wprowadzenia zróżnicowania środków dowodowych. (p. Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, str. 393, Wyd. C.H.Beck, 2005 r.). Tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 1992 r. sygn. akt III SA 1838/91 stwierdzając, iż ustalenie bez wyraźnej podstawy ustawowej, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, jest sprzeczne z art. 75 k.p.a.
Na gruncie niniejszej sprawy nie ma podstaw, aby dezawuować protokół kontroli, paragon fiskalny zeznania świadka czy dokumentację fotograficzną i inne dowody wskazane w zaskarżonej decyzji, jako niewystarczające środki dowodowe w zakresie potwierdzenia faktu naruszenia wszystkich zakazów określonych art. 18 ust. 5 lit. a-c u.t.d. Nie ma też znaczenia, dla zasadności ustalenia wykonywania przewozu okazjonalnego fakt, że w pojeździe w chwili kontroli nie znajdował się pasażer. Ocena materiału dowodowego dokonana w tym zakresie przez organy, przy uwzględnieniu zasady wynikającej z art. 80 k.p.a. jest dostatecznie przekonywująca.
Zdaniem Sądu, nie było konieczności sięgania przez organ do kolejnych środków dowodowych, w tym oględzin, czy też opinii biegłego celem ustalenia okoliczności umieszczenia na dachu pojazdu "innego urządzenia technicznego". Poczynione przez organ ustalenia w oparciu o przeprowadzone dowody oraz ich ocena celowościowa nie budzą wątpliwości.
W ocenie Sądu, organy oparły się w sposób wyczerpujący na zebranym w toku kontroli materiale dowodowym, z uwzględnieniem zasad o których mowa w art. 7, 77 i 80 k.p.a., dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a.