Orzeczenie · 2025-04-03

III SA/Gd 582/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2025-04-03
NSApodatkoweWysokawsa
należności celnepodatek VATwartość celnadług celnyodpowiedzialność solidarnaprzedstawiciel celnyUnijny Kodeks Celnypostępowanie dowodowewartość transakcyjnatowary podobne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę G. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzje Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego o uznaniu G. S. oraz P. Sp. z o.o. za dłużników solidarnych zobowiązanych do zapłaty należności celnych i podatku VAT z tytułu importu towarów. Organy celne zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną towarów, uznając ją za zaniżoną, i ustaliły ją na nowo metodą porównawczą. Odpowiedzialność G. S. jako dłużnika solidarnego oparto głównie na materiale dowodowym z postępowania karnego, wskazując na jego wiedzę o nieprawidłowych danych w zgłoszeniach celnych. Sąd uznał, że organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną i zastosowały metodę porównawczą, a także prawidłowo ustaliły odpowiedzialność P. Sp. z o.o. jako przedstawiciela celnego, który nie zachował należytej staranności. Jednakże, w odniesieniu do odpowiedzialności G. S., Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania dowodowego, w szczególności art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, opierając się głównie na materiałach z postępowania karnego, bez bezpośredniego przesłuchania skarżącego i innych istotnych dowodów. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzje organu pierwszej instancji w części dotyczącej odpowiedzialności G. S., nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższej oceny prawnej i uzupełnieniem postępowania dowodowego. Sąd oddalił natomiast zarzut naruszenia art. 103 UKC dotyczący przedawnienia długu celnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie odpowiedzialności solidarnej przedstawiciela celnego za dług celny w przypadku braku należytej staranności oraz znaczenie postępowania dowodowego w sprawach celnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji importu towarów z Chin i zastosowania przepisów UKC. Odpowiedzialność G. S. została uchylona z przyczyn proceduralnych, co wymaga ponownego rozpatrzenia sprawy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przedstawiciel celny działający w imieniu importera, który nie zachował należytej staranności przy weryfikacji zadeklarowanej wartości celnej towarów, może ponosić odpowiedzialność solidarną za dług celny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przedstawiciel celny działający w imieniu importera może ponosić odpowiedzialność solidarną za dług celny, jeśli nie zachował należytej staranności przy weryfikacji danych, w tym zadeklarowanej wartości celnej, co doprowadziło do niepobrania należności celnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedstawiciel celny (P. Sp. z o.o.) nie zachował należytej staranności, wpisując zaniżoną wartość celną towarów, mimo istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jej prawidłowości. Brak weryfikacji kontrahentów i dokumentów handlowych, zwłaszcza w przypadku rażąco niskiej ceny, uzasadnia przypisanie odpowiedzialności solidarnej na podstawie art. 77 ust. 3 UKC.

Czy organy celne prawidłowo ustaliły odpowiedzialność G. S. jako dłużnika solidarnego za dług celny, opierając się głównie na materiale dowodowym z postępowania karnego, bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w postępowaniu celnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy celne naruszyły przepisy postępowania dowodowego, opierając się wyłącznie na materiale z postępowania karnego i nie przeprowadzając bezpośredniego przesłuchania skarżącego oraz innych istotnych dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że materiały z postępowania karnego nie są wystarczające do samodzielnego ustalenia przesłanek odpowiedzialności G. S. za dług celny. Brak bezpośredniego przesłuchania skarżącego i innych świadków, a także arbitralny wybór dowodów z postępowania karnego, naruszyły zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Czy organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną towarów i zastosowały metodę ustalania wartości celnej towarów podobnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną towarów jako zaniżoną i zastosowały metodę ustalania wartości celnej towarów podobnych, zgodnie z przepisami Unijnego Kodeksu Celnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zadeklarowana cena towarów była rażąco niska w porównaniu do cen towarów podobnych, co uzasadniało wątpliwości organów celnych. Brak wystarczających dowodów potwierdzających 'stokowy' charakter towarów przez importera również przemawiał za zakwestionowaniem wartości transakcyjnej. Zastosowanie metody porównawczej, opartej na danych z systemu ALINA, było zgodne z prawem.

Czy powiadomienie o długu celnym po upływie trzech lat od jego powstania jest dopuszczalne, gdy dług powstał w wyniku czynu podlegającego sądowemu postępowaniu karnemu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, powiadomienie o długu celnym po upływie trzech lat jest dopuszczalne, jeśli dług powstał w wyniku czynu, który w czasie popełnienia podlegał sądowemu postępowaniu karnemu, nawet jeśli postępowanie karne nie zostało wszczęte lub zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i NSA, zgodnie z którym wystarczy, że czyn był penalizowany w czasie jego popełnienia, aby zastosować wydłużony termin przedawnienia. Nie jest konieczne, aby sprawcą czynu był dłużnik celny ani aby postępowanie karne zostało zakończone.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku oraz decyzje organu pierwszej instancji w części dotyczącej odpowiedzialności skarżącego G. S. za dług celny i podatek VAT.

Przepisy (34)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.

UKC art. 70 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Podstawa wartości celnej - wartość transakcyjna.

UKC art. 74 § 2 lit. b

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Zastępcza metoda ustalania wartości celnej - wartość transakcyjna towarów podobnych.

UKC art. 77 § 3 zd. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Odpowiedzialność dłużnika solidarnego za podanie nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym.

UKC art. 103 § 1 i 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Przedawnienie długu celnego i jego przedłużenie w przypadku czynu podlegającego postępowaniu karnemu.

RW art. 140 § 1 i 2

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r.

Uzasadnione wątpliwości organów celnych co do zadeklarowanej wartości transakcyjnej.

RW art. 141

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r.

Ustalanie wartości celnej towarów podobnych.

u.VAT art. 17 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podatnikami podatku VAT z tytułu importu towarów są osoby, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

o.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu.

o.p. art. 172 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek sporządzenia protokołu z czynności postępowania.

o.p. art. 210 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

o.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.c. art. 355 § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Podwyższony miernik starannego działania dla profesjonalistów.

UKC art. 84

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Solidarna odpowiedzialność kilku dłużników celnych.

UKC art. 18 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Możliwość ustanowienia przedstawiciela celnego.

UKC art. 5 § 19

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Definicja dłużnika celnego.

UKC art. 5 § 15

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

Definicja zgłaszającego.

u.VAT art. 30b § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania VAT z tytułu importu towaru.

u.VAT art. 41 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Stawka podatku VAT.

u.VAT art. 146a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Stawka podatku VAT.

k.k.s. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

Oszustwo celne.

k.k. art. 270a § 1 i 2

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Fałszowanie dokumentów.

k.k. art. 270 § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Fałszowanie dokumentów.

k.k. art. 277a § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Oszustwo komputerowe.

k.k. art. 65

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Udział w zorganizowanej grupie przestępczej.

k.k. art. 12 § 1

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.k. art. 11 § 2

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Zbieg przepisów.

k.k. art. 258 § 3

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Udział w zorganizowanej grupie przestępczej.

Umowa między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych art. 10 § 1

Wzajemna pomoc i wymiana informacji między organami celnymi.

Umowa między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych art. 11 § 1 i 2

Udzielanie informacji i dokumentów przez organy celne.

Umowa między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych art. 17 § 3

Wykorzystanie informacji uzyskanych w ramach umowy jako dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania dowodowego przez organy celne w zakresie oceny odpowiedzialności G. S. • Brak przeprowadzenia wystarczającego postępowania dowodowego (bezpośredniego przesłuchania G. S. i innych dowodów) w sprawie odpowiedzialności G. S.

Odrzucone argumenty

Organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną towarów i zastosowały metodę porównawczą. • Odpowiedzialność P. Sp. z o.o. jako przedstawiciela celnego została prawidłowo ustalona. • Powiadomienie o długu celnym po upływie trzech lat było dopuszczalne ze względu na charakter czynu podlegający postępowaniu karnemu.

Godne uwagi sformułowania

organy celne nie są związane deklarowaną wartością transakcyjną towaru i mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez importera • wartość zgłaszanego przez importera towaru budziła bowiem uzasadnione wątpliwości z uwagi na znaczną dysproporcję ceny jednostkowej towaru w porównaniu z cenami towarów podobnych • nie zachował należytej staranności przy weryfikacji danych, w tym zadeklarowanej wartości celnej

Skład orzekający

Janina Guść

przewodniczący

Maja Pietrasik

sprawozdawca

Bartłomiej Adamczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności solidarnej przedstawiciela celnego za dług celny w przypadku braku należytej staranności oraz znaczenie postępowania dowodowego w sprawach celnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji importu towarów z Chin i zastosowania przepisów UKC. Odpowiedzialność G. S. została uchylona z przyczyn proceduralnych, co wymaga ponownego rozpatrzenia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii odpowiedzialności za dług celny i VAT, z elementami oszustwa celnego i międzynarodowego obrotu towarowego. Uchylenie decyzji z powodu błędów proceduralnych dodaje jej praktycznego znaczenia dla prawników zajmujących się prawem celnym i podatkowym.

Sąd uchyla decyzję celną: czy przedstawiciel handlowy odpowiada za dług importera?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst