Pełny tekst orzeczenia III SA/GD 565/25

III SA/Gd 565/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Sudoł /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2, art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Ś. i M. Ś. na czynności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.,
Uzasadnienie
I. Ś., działając w imieniu własnym i w imieniu małoletniej córki - M. Ś., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie "(...) podjęte w sprawach administracji publicznej w związku z pismem z dnia 12.06.2025r. nr [...] otrzymanym od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie".
Zaskarżonym czynnościom zarzucono naruszenie:
1. art. 10 oraz art. 73 § 1 i 1a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2024 poz. 572 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu;
2. art. 109 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283) poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu;
3. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do działania wszelkich organów władzy publicznej - od rządu, przez sądy, aż po inne instytucje państwowe tylko wtedy, gdy działanie jest dozwolone przez prawo i nie może ono przekroczyć jego dozwolonego zakresu;
4. art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego;
5. art. 49 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do prywatności treści komunikacji, co obejmuje zarówno prawo do nieujawniania treści przekazu, jak i prawo do nieujawniania faktu jego otrzymania, zarówno przez odbiorcę, jak i przez władze publiczne.
6. art. 50 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do zapewnienia nienaruszalności mieszkania (tzw. mir domowy) co obejmuje zakaz nieuprawnionego wkraczania i przebywania w nim bez zgody mieszkańców;
7. art. 51 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do ochrony informacji o sobie (autonomii informacyjnej) w tym o ochronie danych osobowych.
W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu czynności podjętych przez Miejski ośrodek Pomocy Społecznej w Kwidzynie, podniesiono, że wszelka ingerencja w życie prywatne musi być uzasadniona przepisami prawa i być sprawiedliwa i racjonalna. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kwidzynie poprzez nieuprawnione pozyskiwanie i rozpowszechnianie informacji oraz nieuprawnione wejście do cudzego domu, działał poza granicami swoich kompetencji, naruszając prawo, co prowadzi do nieważności dokonanych czynności. Działanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie było pozbawione prawnej podstawy, co jest fundamentalnym naruszeniem zasad prawa administracyjnego.
Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie, wnosząc o oddalenie skargi, wskazał, że w dniu 12 czerwca 2025 r. Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w Kwidzynie zwrócił się z prośbą o sprawdzenie informacji, czy pod podanym adresem zamieszkuje małoletnia M. Ś. W odpowiedzi Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kwidzynie poinformował, w piśmie z dnia 27 czerwca 2025 r., że rodzina Ś. nie widnieje w ewidencji świadczeniobiorców Ośrodka, zaznaczając przy tym, że podejmie działania w przedmiotowej sprawie w ramach posiadanych kompetencji.
Następnie pracownik socjalny Ośrodka dnia 3 lipca 2025 r. wysłał wezwanie do Państwa Ś. w celu zgłoszenia się w terminie 7 dni od otrzymania pisma do siedziby Ośrodka bądź kontaktu telefonicznego. Po kontakcie telefonicznym pracownik socjalny przeprowadził kontrolę w miejscu zamieszkania Państwa Ś., tj. dnia 23 lipca 2025 r. Podczas kontroli na miejscu obecny był K. Ś. i małoletnia M. Ś. K. Ś., po uprzednim kontakcie telefonicznym z pracownikiem socjalnym, dobrowolnie otworzył bramę i wpuścił do domu pracownika socjalnego. Pracownik socjalny otrzymał informację, że małoletnia M. znajduje się w domu. Z uwagi na fakt, że K. Ś. chciał skonsultować sprawę z małżonką I. Ś., pracownik socjalny poprosił o stawienie się w Ośrodku w celu złożenia oświadczenia. Kolejnego dnia do Ośrodka zgłosił się K. Ś., który dostarczył oświadczenia podpisane przez obojga rodziców małoletniej M. Ś. W oświadczeniu tym wskazano, że córka Państwa Ś., M. była obecna podczas kontroli. Tego samego dnia pracownik socjalny sporządził pismo, w którym poinformował Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w Kwidzynie, że pod wskazanym adresem przebywa córka Państwa Ś. - M.
Zdaniem organu, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kwidzynie działał w ramach zadań obowiązkowych wynikających z ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 17 ust 1 pkt 10 ustawy o pomocy społecznej, do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy praca socjalna. Praca socjalna obejmuje m.in. rozpoznawanie potrzeb osób i rodzin, udzielanie im wsparcia oraz podejmowanie działań profilaktycznych i interwencyjnych w sytuacjach mogących stanowić zagrożenie dla dobra dziecka. W niniejszej sprawie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej działał w ramach powyższego ustawowego zadania. Informacja przekazana przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w Kwidzynie o braku realizacji obowiązku szczepień ochronnych stanowiła uzasadnioną przesłankę do rozpoznania sytuacji rodzinnej. Brak szczepień może być przejawem niewłaściwego wykonywania obowiązków rodzicielskich w zakresie troski o zdrowie dziecka, o których mowa w art. 95 § 1 i art. 109 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, i tym samym uzasadnia interwencję pracownika socjalnego w formie rozpoznania środowiskowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.).
Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Zawarte w art. 3 § 2 p.p.s.a. wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlega odrzuceniu.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Rolą sądu administracyjnego jest każdorazowe uprzednie zbadanie wnoszonej skargi pod względem jej dopuszczalności. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że sprawa, której dotyczy żądanie skarżących nie należy do kategorii spraw, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zarzuty prezentowane przez skarżących w treści skargi skupiają się na bezpodstawności i niezasadności podjętych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kwidzynie czynności podjętych na skutek pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie.
Tego typu zarzuty i zastrzeżenia, zdaniem Sądu, mogą być zgłaszane do organu w trybie określonym w art. 227 i nast. ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, tj. jako skarga. Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga w tym trybie podlega rozpoznaniu bądź przez organ nadrzędny (o ile dotyczy działalności danego organu) bądź przez organ, jeśli dotyczy działalności pracowników organu. Niemniej jednak wskazać należy, że rozpoznawanie tego typu skarg nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Nie istnieje w tym wypadku żadne władcze rozstrzygnięcie organu, które można byłoby przyporządkować do jednej z kategorii spraw administracyjnych, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę należało odrzucić, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia.
Orzeczenie o zwrocie wpisu od skargi (punkt 2 sentencji postanowienia) znajduje umocowanie w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.