III SA/Gd 53/26Uchwała zasady usytuowania miejsc sprzedaży alkoholu oddalona skarga 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę B. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na uchwałę Rady Miejskiej w Tczewie z dnia 18 grudnia 2025 r., nr XXI/288/2025, w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie Gminy Miejskiej Tczew miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez rozszerzenie odległości z 20 do 50 metrów oraz katalogu obiektów chronionych, brak regulacji przejściowych i odszkodowawczych, a także naruszenie Konstytucji RP w zakresie wolności działalności gospodarczej. Rada Miejska w Tczewie wniosła o oddalenie skargi, argumentując zgodność uchwały z prawem. Sąd podzielił stanowisko organu, podkreślając, że kontrola sądu administracyjnego obejmuje zgodność z ustawami, a nie ocenę celowości czy gospodarności. Sąd uznał, że Rada Miejska działała w granicach upoważnienia ustawowego z art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a zwiększona odległość 50 metrów oraz rozszerzony katalog obiektów chronionych są uzasadnione celem ograniczenia dostępności alkoholu i nie naruszają istotnie wolności działalności gospodarczej. Sąd wskazał, że przepisy te mają na celu ochronę zdrowia i życia ludzkiego, a swoboda działalności gospodarczej może być ograniczana ze względu na ważny interes publiczny. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie zasad usytuowania punktów sprzedaży alkoholu przez rady gmin, granice swobody prawotwórczej samorządów, interpretacja przepisów o przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ochrona wolności działalności gospodarczej w kontekście ograniczeń publicznych.
Dotyczy specyfiki prawa miejscowego i kompetencji rad gmin w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi. Interpretacja przepisów o Prawie przedsiębiorców w kontekście aktów prawa miejscowego może wymagać dalszej analizy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozszerzenie katalogu obiektów chronionych oraz zwiększenie minimalnej odległości miejsc sprzedaży napojów alkoholowych od tych obiektów w uchwale rady gminy stanowi naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, o ile uchwała jest zgodna z celem ustawy i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwiększenie odległości do 50 metrów i rozszerzenie katalogu obiektów chronionych jest uzasadnione celem ograniczenia dostępności alkoholu i nie narusza istotnie wolności gospodarczej, mieszcząc się w granicach swobody prawotwórczej gminy.
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca ograniczenia w zakresie sprzedaży alkoholu narusza konstytucyjną zasadę swobody działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ograniczenia te są uzasadnione ważnym interesem publicznym (ochrona zdrowia, porządek publiczny) i nie naruszają istoty tej wolności.
Uzasadnienie
Ograniczenie sprzedaży alkoholu do miejsc położonych w określonej odległości od miejsc chronionych mieści się w pojęciu ochrony zdrowia publicznego i porządku publicznego, nie naruszając istoty wolności działalności gospodarczej.
Czy uchwała rady gminy musi zawierać analizę możliwości podjęcia alternatywnych środków i ocenę skutków społeczno-gospodarczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku uchwał podejmowanych na podstawie bezwzględnie obowiązującej delegacji ustawowej, która narzuca obowiązek podjęcia uchwały.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi narzuca obowiązek podjęcia uchwały, co wyłącza konieczność przedstawiania alternatywnych środków w uzasadnieniu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
u.w.t.p.a. art. 1 § ust. 1
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Organy administracji i jednostki samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczenia spożycia napojów alkoholowych.
u.w.t.p.a. art. 12 § ust. 3
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Rada gminy jest upoważniona do określenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa kompetencję gminy do wydawania aktów prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.w.t.p.a. art. 12 § ust. 5
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Dotyczy opinii jednostki pomocniczej, która nie miała zastosowania w tej sprawie z uwagi na brak takich jednostek w Tczewie.
u.w.t.p.a. art. 14 § ust. 1
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Określa ustawowe zakazy sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych w określonych miejscach.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa o samorządzie gminnym
Dotyczy kompetencji rady gminy do podejmowania uchwał.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Prawo do zaskarżania uchwały przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie własnego interesu prawnego lub uprawnienia.
p.p.s.a. art. 147
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały w razie istotnego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 91 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy w razie istotnego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 91 § ust. 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy w razie istotnego naruszenia prawa.
p.p. art. 66 § ust. 1
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Dotyczy analizy możliwości osiągnięcia celu aktu normatywnego i oceny skutków społeczno-gospodarczych, nie miał zastosowania do uchwały rady gminy.
p.p. art. 66 § ust. 2
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Dotyczy analizy możliwości osiągnięcia celu aktu normatywnego i oceny skutków społeczno-gospodarczych, nie miał zastosowania do uchwały rady gminy.
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada wolności działalności gospodarczej.
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne w drodze ustawy i ze względu na ważny interes publiczny.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego ustanawia się na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.
Konstytucja RP art. 163
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne niezastrzeżone dla organów administracji rządowej i innych organów państwowych.
z.t.p. art. 12
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
Dotyczy uzasadnienia projektu aktu normatywnego, stosowane odpowiednio do aktów prawa miejscowego.
z.t.p. art. 143
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej"
Określa odpowiednie stosowanie zasad techniki prawodawczej do aktów prawa miejscowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust.1 u.s.g. oraz art. 12 ust. 3 u.w.t.p.a. poprzez przyjęcie uchwały, która nie reguluje praw i obowiązków przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na sprzedaż alkoholu, a lokal znajduje się w odległości mniejszej niż 50 metrów od wskazanych obiektów, a także poprzez brak uzasadnienia dla zmiany odległości z dotychczasowych 20 m do 50 m. • Naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 14 ust. 1-6 u.w.t.p.a. poprzez zastosowanie rozszerzającego katalogu obiektów chronionych, niż te wskazane w ustawie. • Brak regulacji przejściowych, w tym odszkodowawczych dla podmiotów gospodarczych, które będą musiały zamknąć lub ograniczyć swoją działalność w związku ze zmianami w przepisach prawa miejscowego. • Naruszenie przepisów art. 22 Konstytucji RP w zw. z art. 12 ust. 4 u.w.t.p.a. polegającego na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu poprzez podjęcie uchwały w sytuacji, gdy ograniczenie konstytucyjnej wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne wyłącznie w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny, po spełnieniu przesłanek proporcjonalności i nienaruszania istoty wolności działalności gospodarczej. • Naruszenie art. 12 ust. 5 u.w.t.p.a. poprzez niepełne zastosowanie do stanu faktycznego polegające na pobieżnej i lakonicznej opinii jednostki pomocniczej oraz niedokonania przez organ własnej oceny przedłożonej opinii. […]
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny nie może zatem oceniać zgodności kontrolowanej uchwały z innymi kryteriami, w tym z zasadami celowości, rzetelności czy gospodarności, ani oceniać i wartościować stopnia ich praktycznej skuteczności. • O istotnym naruszeniu prawa przez akt prawa miejscowego organu gminy można mówić w przypadku jego oczywistej sprzeczności z przepisami prawa. • Ustalenie natomiast konkretnych odległości punktów sprzedaży i podawania alkoholu od obiektów chronionych jest dokonywane w ramach przyznanej organowi swobody prawotwórczej, której nie można jednak rozumieć jako dowolności. • Warunek ten spełnia taka odległość, która nie ułatwia dostępu do alkoholu, zwłaszcza nieletnim, gdyż wśród obiektów chronionych wymienione są szkoły oraz inne zakłady i placówki oświatowo - wychowawcze. • Odległość tego rzędu czyni zatem realizację celów u.w.t.p.a. iluzoryczną i nieefektywną.
Skład orzekający
Alina Dominiak
przewodniczący
Bartłomiej Adamczak
członek
Adam Osik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie zasad usytuowania punktów sprzedaży alkoholu przez rady gmin, granice swobody prawotwórczej samorządów, interpretacja przepisów o przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ochrona wolności działalności gospodarczej w kontekście ograniczeń publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa miejscowego i kompetencji rad gmin w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi. Interpretacja przepisów o Prawie przedsiębiorców w kontekście aktów prawa miejscowego może wymagać dalszej analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między interesem przedsiębiorcy a interesem publicznym w zakresie ograniczenia dostępności alkoholu, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.
“Gmina może ograniczyć sprzedaż alkoholu – sąd potwierdza prawo rady do ustalania odległości punktów sprzedaży od szkół i kościołów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.