III SA/Gd 507/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zatrzymania prawa jazdy A. B. za przekroczenie prędkości o 58 km/h w terenie zabudowanym. Starosta Lęborski i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku wydali decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, opierając się wyłącznie na informacji Policji. Organy uznały, że nie mają obowiązku weryfikowania ustaleń Policji ani dowodów przedstawianych przez kierowcę, a sprawa zatrzymania prawa jazdy ma charakter związany. Skarżący podnosił, że działał w stanie wyższej konieczności z powodu problemów zdrowotnych i konieczności udania się do lekarza po leki. Kwestionował również sposób prowadzenia postępowania przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, opierając się wyłącznie na informacji Policji, co jest sprzeczne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2022 r. (sygn. akt K 4/21). Wyrok ten zakwestionował możliwość wydawania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy bez zapewnienia kierowcy prawa do przedstawienia swoich racji i dowodów, zwłaszcza gdy odmówił przyjęcia mandatu. Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy Policja ograniczyła się do pouczenia, a nie nałożenia mandatu, brak jest możliwości weryfikacji prawidłowości kontroli drogowej w innym postępowaniu, co pozbawia stronę realnego prawa do obrony. Sąd nie uwzględnił jednak zarzutu dotyczącego stanu wyższej konieczności, uznając, że potrzeba udania się do lekarza po receptę nie stanowiła bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia, które usprawiedliwiałoby przekroczenie prędkości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zatrzymania prawa jazdy na podstawie informacji Policji po wyroku TK K 4/21, konieczność weryfikacji przez organy administracji oraz zapewnienie stronie prawa do obrony.
Dotyczy sytuacji, gdy kierowca kwestionuje popełnienie wykroczenia i nie został ukarany mandatem, a Policja ograniczyła się do pouczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym może stanowić wyłączną podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jeśli kierujący kwestionuje ten fakt i przedstawia dowody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka informacja nie może stanowić wyłącznej podstawy wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jeśli kierujący kwestionuje popełnienie naruszenia i przedstawia dowody, a organ administracji nie weryfikuje tych twierdzeń i dowodów.
Uzasadnienie
Wyrok TK K 4/21 zakwestionował możliwość wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie na podstawie informacji Policji, bez zapewnienia kierującemu prawa do przedstawienia swoich racji i dowodów, co narusza art. 2 Konstytucji RP.
Czy potrzeba udania się do lekarza po receptę i leki może stanowić stan wyższej konieczności usprawiedliwiający przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, potrzeba udania się do lekarza po receptę nie stanowi stanu wyższej konieczności, jeśli nie ma bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia, które nie mogłoby być uniknięte inaczej.
Uzasadnienie
Stan wyższej konieczności wymaga bezpośredniego i aktualnego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia, które nie mogłoby być uniknięte inaczej. Potrzeba uzyskania recepty nie spełnia tych kryteriów, zwłaszcza gdy możliwe są alternatywne formy kontaktu z lekarzem (np. teleporada).
Przepisy (16)
Główne
u.k.p. art. 102 § 1 pkt 4
Ustawa o kierujących pojazdami
Podstawa do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
u.k.p. art. 102 § 1c
Ustawa o kierujących pojazdami
Określa okres zatrzymania prawa jazdy (3 miesiące).
u.k.p. art. 102 § 1e
Ustawa o kierujących pojazdami
Określa sposób obliczania okresu zatrzymania prawa jazdy, z uwzględnieniem daty zatrzymania.
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 7 § 1 pkt 2
Stanowiła podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie informacji organu kontroli ruchu drogowego do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych.
p.r.d. art. 135a § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Podstawa zatrzymania przez policjanta prawa jazdy wydanego przez państwo inne niż RP za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
p.r.d. art. 135b § 2
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Określa sposób zatrzymania prawa jazdy wydanego przez państwo inne niż RP.
p.r.d. art. 136 § 2
Ustawa - Prawo o ruchu drogowym
Określa przekazanie zatrzymanego dokumentu przez Policję do właściwego organu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności, obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Pomocnicze
u.k.p. art. 102 § 1aa
Ustawa o kierujących pojazdami
Umożliwia rozważenie przez organ administracji stanu wyższej konieczności przy rozstrzyganiu o zatrzymaniu prawa jazdy.
k.p.a. art. 76 § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji oparły się wyłącznie na informacji Policji, nie weryfikując twierdzeń skarżącego i nie dopuszczając dowodów, co narusza wyrok TK K 4/21. • Brak możliwości weryfikacji prawidłowości kontroli drogowej w sytuacji, gdy Policja ograniczyła się do pouczenia, a nie nałożenia mandatu, pozbawia stronę realnego prawa do obrony.
Odrzucone argumenty
Zarzut dotyczący niezasadnej oceny braku przesłanek stanu wyższej konieczności.
Godne uwagi sformułowania
informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu [...] nie może stanowić wyłącznej podstawy wydania decyzji • pozbawienie strony realnego prawa do sądu i możliwości zainicjowania jakiegokolwiek postępowania dowodowego w sprawie • nie zachodziło bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia skarżącego
Skład orzekający
Jacek Hyla
przewodniczący
Bartłomiej Adamczak
członek
Janina Guść
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatrzymania prawa jazdy na podstawie informacji Policji po wyroku TK K 4/21, konieczność weryfikacji przez organy administracji oraz zapewnienie stronie prawa do obrony."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy kierowca kwestionuje popełnienie wykroczenia i nie został ukarany mandatem, a Policja ograniczyła się do pouczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa kierowców do obrony i prawidłowego prowadzenia postępowań administracyjnych, szczególnie w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
“Sąd: Policja nie może być jedynym dowodem na utratę prawa jazdy. Kluczowa rola TK.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.