III SA/GD 490/25

III SA/Gd 490/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Janina Guść /sprawozdawca/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 92a ust. 1, ust. 7 pkt 2, lp. 10.2.3. załącznik nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Referent Agnieszka Gross, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr BP.501.322.2025.2409.GD11.DM w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 stycznia 2025 r. nr WITD.DI.0152.XI0407/2/25, wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 w związku z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "u.t.d." oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia 17 października 2024 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. L. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10 % i mniej niż 20%, o którym mowa w treści załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym pod lp. 10.2.3.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu 17 października 2024 r. na drodze gminnej nr [...] w miejscowości Ł., zatrzymano samochód ciężarowy marki MAN o nr rej. [...]. Pojazdem kierował B. L. Przedmiotowym pojazdem wykonywano w dniu kontroli krajowy transport drogowy rzeczy (przewóz masy bitumicznej) z miejscowości M. do miejscowości K. (budowa drogi). Przewożony ładunek został załadowany na kontrolowany pojazd, na terenie firmy P. Spółki z o.o. w miejscowości M., gdzie znajduje się wytwórnia masy bitumicznej, skąd wyjechał na drogę publiczną. Kierowca realizował operację transportową na podstawie okazanego w trakcie kontroli wypisu nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, wystawionej na rzecz przedsiębiorstwa P. z siedzibą pod adresem [...] M., ul. [...].
W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych kontrolowanego pojazdu dokonano jego ważenia na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi pojazdów w ruchu, przy pomocy przenośnych wag dynamicznych o nr fabrycznym Meteor E-102, na punkcie wagowym, który zgodnie z pkt 6 lit.c protokołu z pomiarów wyposażony był we wnęki o głębokości dostosowanej do ich wysokości stosownie do treści rozdziału 3 instrukcji obsługi wag.
W wyniku przeprowadzonych pomiarów oraz ważenia pojazdu stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita wynosiła 29,45 t, co stanowiło przekroczenie o 3,45 t normatywnej dopuszczalnej masy całkowitej dla takiego pojazdu, określonej na 26 ton, a to stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 13,26%.
Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli z dnia 17 października 2024 r. nr [...].
Ww. przekroczenie stanowiło naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20%, tj. naruszenie określone pod lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Pismem z dnia 22 października 2024 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 31 października 2024 r. skarżący wyjaśnił m.in., że podczas załadunków w P. Spółki z o.o., ilość masy bitumicznej przeznaczona do załadunku, każdorazowo określana jest na podstawie precyzyjnych pomiarów wagowych. Z informacji jakie skarżący otrzymał od załadowcy wynika, iż kontrolowany pojazd został załadowany w sposób niewłaściwy, z uwagi na niespodziewaną awarię systemu załadunkowego, polegającą na nieprawidłowym wskazywaniu masy ładunku i pojazdu poprzez zaniżanie, o której to sam załadowca dowiedział się dopiero po zakończonych czynnościach kontrolnych.
Pismem z dnia 22 listopada 2024 r. organ poinformował stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego. Organ wskazał, że do dnia wydania decyzji strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień zapoznania się z aktami sprawy oraz ostatecznego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Odnosząc się do wyjaśnień strony wskazanych w piśmie z dnia 31 października 2024 r. organ wskazał, że bezspornym jest fakt, iż w dniu 17 października 2024 r. wykonywany był przez przewoźnika L. przewóz drogowy ładunku w postaci masy bitumicznej. Organ wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że kontrolowany samochód ciężarowy miał przekroczone dopuszczalne parametry, powodując, że stał się on pojazdem nienormatywnym.
Dalej organ wskazał, że w trakcie kontroli drogowej kierowca B. L. złożył zeznania do protokołu przesłuchania. Zgodnie z oświadczeniem kierowcy, po załadunku pojazd nie został zważony na terenie wytwórni mas bitumicznych w miejscowości M., należącej do Spółki P., pomimo, iż była taka możliwość. Dodatkowo kierowca nieprawidłowo wskazał osobie dokonującej załadunku, dopuszczalną ładowność pojazdu, gdyż zgodnie z danymi w centralnej ewidencji pojazdów wynosi ona 12,99 t, a nie jak stwierdził kierowca 13,5 t. Organ podkreślił, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza wystąpienia awarii systemu załadunkowego na terenie wytwórni mas bitumicznych w miejscowości M. w dniu kontroli tj. 17 października 2024 r. Zgodnie z wyjaśnieniami załadowcy oraz nadesłaną fakturą nr [...] z dnia 10 października 2024 r. naprawa dotyczyła kruszarki w Ł., a nie systemu załadunkowego w M. Ponadto faktura została wystawiona w dniu 10 października 2024 r. czyli 7 dni przed kontrolą drogową. W ocenie organu, wyjaśnienia złożone przez stronę, nie wskazały żadnych istotnych okoliczności świadczących o tym, iż strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Realizacja przewozu drogowego ładunku pojazdem, z przekroczonymi dopuszczalnymi normami, jest naruszeniem przepisów transportowych, za które odpowiada podmiot wykonujący operację transportową. Wobec powyższego, w ocenie organu ww. wyjaśnienia strony nie mogły zostać uwzględnione.
Końcowo Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zaznaczył, że w dniu kontroli przewożona była masa bitumiczna. W tym przypadku ilość (masa) przewożonego ładunku bezpośrednio wpłynęła na masę całkowitą kontrolowanego pojazdu. W przypadku przyjęcia do przewozu mniejszej ilości (masy) tego ładunku dopuszczalne wartości tych parametrów nie zostałyby przekroczone. Możliwe było zatem bez powodowania niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, podzielenie przewożonego ładunku na dwie lub więcej mniejszych partii, a tym samym przewóz pojazdem normatywnym lub pojazdami normatywnymi. Organ wskazał, że umieszczenie na pojazdach ładunków powodujących przekraczanie dopuszczalnej masy całkowitej stanowi zagrożenie bezpieczeństwa dla uczestników ruchu drogowego, a także powoduje szybszą degradację dróg. Zły stan dróg również nie wpływa pozytywnie na poziom bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Z tej przyczyny, zdaniem organu, uznać należało, że strona nie dopełniła ciążących na niej obowiązków wskazanych w ustawie o transporcie drogowym z własnej winy poprzez niedołożenie należytej staranności przy wykonywaniu działalności gospodarczej, zatem trudno rozpatrywać fakt naruszenia jako powstały wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W odwołaniu od ww. decyzji A. L. wniósł o uchylenie wydanej decyzji w całości i umorzenie postępowania z uwagi na brak podstaw do nałożenia kary pieniężnej.
W uzasadnieniu odwołania A. L. wskazał, że pojazd po załadunku został zważony, a do przeładunku doszło w wyniku awarii wagi załadowcy. Twierdzenia kierowcy odnośnie niezważenia pojazdu zostały przedwcześnie ocenione jako wiarygodne w sytuacji gdy nie przesłuchano pracownika załadowcy odpowiedzialnego za załadunek.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr BP.501.322.2025.2409.GD11.DM, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572), powoływanej dalej w skrócie jako "k.p.a.", art. 4 pkt 15, art. 4 pkt 22 lit.l art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 2 u.t.d., art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), powoływanej dalej w skrócie jako "p.r.d.", § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 502 ze zm.) oraz lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i powołał przepisy prawa krajowego mające w niej zastosowanie.
Odnosząc się do argumentacji strony podniesionej w odwołaniu organ II instancji wskazał, że postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone zarówno z poszanowaniem przepisów k.p.a., jak i prawa materialnego. Organ odwoławczy wskazał, że działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym (art. 6 k.p.a.) obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Organ I instancji prawidłowo ustalił stronę niniejszego postępowania i skutecznie zawiadomił ją o wszczęciu wobec niej postępowania z urzędu oraz pouczył o przysługującym jej prawie czynnego udziału w postępowaniu, stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. Strona z tego prawa skorzystała, czego potwierdzeniem są wyjaśnienia w sprawie. Organ zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Do tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosował normy prawa materialnego, tj. przepisy u.t.d. Ponadto wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując stosownie do art. 80 k.p.a. ich wszechstronnej oceny. Natomiast swoje stanowisko wyrażone w decyzji organ I instancji przedstawił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. i odnosząc się do wyjaśnień strony. Zaskarżona decyzja jest zatem prawidłowa i została wydana w skutek jednoznacznie ustalonego stanu faktycznego i prawnego. Z akt sprawy wynika, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez skarżącego przepisów prawa w zakresie dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20%, i materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony należycie już w momencie kontroli drogowej.
Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z protokołem kontroli, procedura ważenia i mierzenia kontrolowanego środka transportu przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie pomiarów nie budzą wątpliwości organu. Przed rozpoczęciem pomiarów kierujący został zapoznany z procedurą pomiarów nacisków osi i mas całkowitych pojazdów metodą dynamiczną (w ruchu), a także ze świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz dokumentem potwierdzającym geometrię miejsca ważenia. Miał możliwość zapoznania się z instrukcją wag. Pouczony o przysługującym mu prawie, nie wniósł o ponowne ważenie. Organ odwoławczy zaznaczył, że protokół kontroli nr [...] z dnia 17 października 2024 r. stanowi istotny dowód w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania.
Organ odwoławczy wskazał, że oczywiście nie oznacza to, że takiego dowodu (protokołu kontroli) nie można podważyć, czy obalić, gdyż w art. 76 § 3 k.p.a., przewidziano możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Wszelako obalenie ustaleń protokołu kontroli wymaga przedstawienia przez stronę jakichkolwiek dowodów, których strona nie przedstawiła.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 92c u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 92c u.t.d., powinien wykazać sam przedsiębiorca.
Końcowo organ odwoławczy podkreślił, że strona będąc podmiotem profesjonalnym, podejmując ładunek do przewozu, powinna pozyskać informację co do jego ciężaru i wpływu na rzeczywistą masę całkowitą oraz naciski wykorzystywanego pojazdu, by w razie przekroczenia dopuszczalnych wartości skorygować ilość ładunku, ewentualnie dobrać inny środek transportu bądź uzyskać stosowne zezwolenie.
A. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z całości akt postępowania toczącego się przed Pomorskim Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego sygn. WITD.DI.0152.W.XI1362/7/25, w tym zwłaszcza z odwołania załadowcy i załączonych do niego dokumentów na stwierdzenie, że samochód ciężarowy był ważony po załadunku, awarii wagi, która miała miejsce, a o której nie miał wiedzy załadowca.
Skarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnej ocenie, iż zgromadzone w sprawie dokumenty, jak również pozostały materiał dowodowy w postaci zeznań zaledwie kierowcy, jednoznacznie wskazywały, iż skarżący miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia, podczas gdy zebrane dowody są niewystarczające do ustalenia w sposób kategoryczny i stanowczy, że skarżący co najmniej godził się na powstanie naruszenia, a koniecznym było w obliczu twierdzeń skarżącego wskazanych przez niego dowodów przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego w zakresie zaistnienia przesłanek wyłączających możliwość nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie;
2) naruszenie art. 12 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na pominięciu przez organ wniosku dowodowego skarżącego o przeprowadzenie dowodu z całości akt równolegle toczącego się postępowania przed Pomorskim Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego sygn. WITD.DI.0152.W.XI1362/7/25, podczas gdy wniosek ten zmierzał do wykazania przyczyn przez które doszło do realizacji przewozu niezgodnie z przepisami prawa, a które to przyczyny stanowiły o tym, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć i za które nie odpowiada, a w związku z tym wniosek dowodowy miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w sposób prawidłowy;
3) naruszenie art, 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie polegające na braku umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody zgromadzone przez organ w równolegle toczącym się postępowaniu postępowania przed Pomorskim Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego sygn. WITD.DI.0152.W.XI1362/7/25 w przedmiocie odpowiedzialności załadowcy wskazują, iż skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, a zatem spełniły się przesłanki z ww. przepisu.
W uzasadnieniu skargi A. L. podniósł m.in., że przeprowadzenie dowodu z akt i powzięcie wiedzy o w/w okolicznościach rodziłoby konieczność podjęcia dalszych czynności tj. przesłuchania w charakterze świadka osoby odpowiedzialnej za załadunek, która mogłaby przekazać informację co do sposobu przeprowadzenia spornego załadunku i odnośnie tego czy były podejmowane czynności towarzyszące, umożliwiające wychwycenie przeładowania pojazdu oraz w charakterze świadka osoby dokonującej naprawy wagi w wytworni mieszanek mineralno-asfaltowych w M., a również w razie dalszych wątpliwości zasięgnięcie wiedzy specjalisty co do możliwości wystąpienia awarii wagi z utrudnieniem wykrycia tej usterki przez skarżącą. Ponadto, możliwym była również konfrontacja między kierującym a osobą dokonującą załadunku.
Skarżący wskazał, że poprzestanie na przesłuchaniu kierującego pojazdem uzasadniono tym, że jego zeznania zostały utrwalone w formie protokołu a protokół jest dokumentem urzędowym i z uwagi na to korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Zdaniem skarżącego, taka interpretacja prowadzi do błędnego założenia, że treść protokołu przesłuchania jest automatycznie wiarygodna, co stanowi wypaczenie istoty oceny dowodów i sprzeczność z art. 80 k,p.a.. Protokół z przesłuchania świadka jest dokumentem urzędowym, który potwierdza przeprowadzenie tej czynności procesowej, a nie tego, że to co zeznał świadek jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Gdyby tak było to w każdej sprawie wystarczającym byłoby poprzestanie na przesłuchaniu jednego świadka, albowiem to co zeznał a zostało utrwalone w formie protokołu korzysta z waloru wiarygodności i odzwierciedla stan faktyczny. To z kolei przeczyłoby istocie przeprowadzania czynności i gromadzeniu materiału dowodowego oraz dokonywanej ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów. Skoro organ w taki sposób jak wyżej wskazany podszedł do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i takie podejście reprezentuje w kontekście przeprowadzania postępowania dowodowego to w żaden sposób nie można stwierdzić, że zarzuty sformułowane przez skarżącego w stosunku do decyzji organu I instancji zostały w sposób rzetelny i wnikliwy rozpoznane, a w związku z tym zaskarżona decyzja nie może w żaden sposób funkcjonować w obrocie prawnym. Natomiast skoro organ I instancji tylko w ograniczonym zakresie przeprowadził postępowanie dowodowe stwierdzić należy, że naruszył w/w normy prawne i decyzja przez niego wydana również winna zostać uchylona.
Skarżący podkreślił, że jeśli organ miał jakiekolwiek wątpliwości co do przesłanej przez załadowcę faktury za usługi W. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E. mógł podjąć dalsze czynności w sprawie aby te wątpliwości wyjaśnić. Z tego co jest wiadome skarżącemu i co ma wynikać również z dokumentów przedstawionych przez załadowcę w równolegle toczącym się postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności załadowcy to w dniu 17 października 2024 r. była przeprowadzana naprawa wagi w wytwórni mieszanek mineralno-asfaltowych w M. polegająca na wymianie czujnika tensometrycznego.
W ocenie skarżącego, wskazane zaniechania organów w zakresie postępowania wyjaśniającego, nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie skutkowały wydaniem nieprawidłowego rozstrzygnięcia. Gdyby zgromadzono prawidłowo materiał dowodowy i przeprowadzono wszystkie niezbędne dowody, to przyczyniłoby się do ustalenia dla sprawy kluczowych okoliczności i organ prowadzący postępowanie w ł i II instancji doszedłby do wniosku, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Pojazd po załadunku został zważony, dochowano zatem należytej staranności i zadbano o to, aby załadowany pojazd nie przekraczał dopuszczalnej DMC, a do czego mimo to doszło z uwagi na awarię wagi, o której nie miał wiedzy ani załadowca ani przewoźnik, a była ona trudna do wykrycia.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego w Warszawie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. stanowiska. Ponadto organ odwoławczy wniósł o oddalenie wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z akt postępowania zakończonego decyzja nr WITD.DI.0152.W.XI1362/7/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.", stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W wyniku tak przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem przepisów prawa procesowego, organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
Z ustalonego przez organy stanu faktycznego wynikało, że masa skontrolowanego w dniu 17 października 2024 r. pojazdu ciężarowego marki MAN nr rej. [...] wynosiła 29,45 ton. Przekraczała ona dopuszczalną masę całkowitą takiego pojazdu wynoszącą 26 ton o 3,45 tony, co stanowiło przekroczenie o 13,26 %.
Wynik kontroli nie był przez stronę skarżącą kwestionowany.
Materialnoprawną podstawę nałożonej kary pieniężnej stanowiły art. 92a ust. 1, ust. 7 pkt 2 u.t.d. oraz lp.10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. Jak stanowi art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do u.t.d. W myśl lp. 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20%, podlega karze pieniężnej w wysokości 5 000 zł.
Z powyższego unormowania wynika, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ zobowiązany jest do ustalenia i nałożenia kary pieniężnej, w wysokości określonej przepisami prawa.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U z 2024 r. poz. 502), dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o trzech osiach - 25 ton; dopuszcza się 26 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze z zamontowanymi szerokimi oponami (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony; dopuszczalna masa całkowita pojazdu zasilanego paliwem alternatywnym może zostać powiększona maksymalnie o 1 tonę, a dopuszczalna masa całkowita pojazdu bezemisyjnego może zostać powiększona maksymalnie o 2 tony.
Wobec przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 13,26 % w sprawie zaistniały podstawy do nałożenia na skarżącego przewidzianej przepisami kary w wysokości 5 000 zł.
W doktrynie i orzecznictwie zaznacza się, że odpowiedzialność wynikająca z art. 92a u.t.d. ma charakter nie karnoadministracyjny lecz administracyjny. Przyjęcie stanowiska o administracyjnym charakterze odpowiedzialności określonej w art. 92a ust. 1 u.t.d. prowadzi do wniosku, że do stwierdzenia zaistnienia tejże odpowiedzialności wystarczające jest, co do zasady, stwierdzenie naruszenia, nawet jeżeli powstało ono w sposób niezawiniony.
Zasadą prawną jest odpowiedzialność przedsiębiorcy, która ma charakter obiektywny, czyli niezależny od jego winy czy subiektywnego przeświadczenia o rzeczywistym stanie rzeczy. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której przedsiębiorca, przy pomocy dostępnych mu środków dowodowych wykaże, iż nastąpiły wymienione w art. 92c ust. 1 u.t.d. okoliczności egzoneracyjne (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 11 września 2025 r. sygn. akt I SA/Op 402/25). Niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d., powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności.
Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 716/10). Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek kontroli, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, w postaci odpowiedzialności finansowej. W celu uniknięcia naruszeń prawa przez pracowników przedsiębiorca winien prowadzić odpowiednie szkolenia, dokonywać kontroli oraz zatrudniać kompetentne osoby.
Wskazane w art. 92c u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się jedynie do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 2163/14, z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2752/14, z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 205/14 z dnia 12 marca 2015 r., wyrok WSA w Opolu z dnia 2 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Op 186/14, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 231/25).
Skarżący kwestionował zaskarżoną decyzję powołując się na unormowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 pkt 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wskazywał, że waga załadowcy była zepsuta, w związku z czym, niemożliwe było wykrycie, że doszło do załadunku zbyt dużej ilości masy bitumicznej.
W tym zakresie istotne znaczenie miała okoliczność, czy pojazd po załadunku został zważony i czy waga wskazała wagę załadowanego pojazdu nie przekraczającą 26 ton.
Okoliczność zważenia pojazdu nie znalazła potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Dokonujący przewozu kierowca B. L. przesłuchany w dniu kontroli zeznał, że pracownik załadowcy musiał źle załadować towar, wskazał, że po załadunku samochód nie został zważony, mimo, że waga znajdowała się u załadowcy na placu. Skarżący w czasie rozprawy sądowoadminnistracyjnej potwierdził, że kierowca nie wjeżdżał na wagę, waga była bowiem zepsuta i nie było możliwości sprawdzenia masy całkowitej załadowanego pojazdu.
Brak jest podstaw do oceny, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć, w sytuacji gdy dopuszcza on (lub jego pracownik) do przewozu pojazdem bez zważenia masy towaru lub zważenia masy załadowanego pojazdu. Kierowca winien mieć świadomość konieczności zważenia pojazdu i nie powinien przystąpić do wykonania przewozu bez sprawdzenia wagi pojazdu.
Zaniechanie czynności sprawdzających w zakresie nieprzekroczenia masy całkowitej pojazdu jest zasadniczym uchybieniem, gdyż przekroczenie tego parametru powoduje powstanie naruszenia przy wyjeździe pojazdu na drogę publiczną. Zważenie pojazdu daje możliwość korekty załadunku. Niepodjęcie czynności sprawdzających (ważenia pojazdu) wskazuje na godzenie się na ewentualne powstanie naruszeń (por. dotyczący załadowcy wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2022 r. sygn. akt II GSK 1811/18).
W sytuacji gdy czynność ważenia nie została wykonana, brak jest podstaw do stwierdzenia, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć. Skoro pracownik przewoźnika nie podjął żadnych czynności aby upewnić się czy pojazd nie został przeciążony, skarżący nie może twierdzić, że nie mógł on przewidzieć, że pojazd wraz z ładunkiem przekracza dopuszczalną masę. Zaniechanie ważenia z istoty swej skutkuje brakiem wiedzy o wadze pojazdu, okoliczność przekroczenia wagi pojazdu w takiej sytuacji jest nie tylko możliwa ale i łatwa do przewidzenia.
Zaniechanie zważenia pojazdu skarżącego z ładunkiem masy bitumicznej uniemożliwia wyłączenie odpowiedzialności skarżącego na podstawie normy art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie zasługiwał zatem na uwzględnienie.
Przyczyny zaniechania ważenia pojazdu z ładunkiem nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Pojazd, którego waga po załadowaniu nie była znana, nie powinien wyjeżdżać na drogę publiczną i realizować przewozu. Niezależnie od tego z jakiego powodu nie doszło do zważenia pojazdu, przewóz pojazdu przekraczającego wraz z ładunkiem dopuszczalną masę odbywał się w tej sytuacji na ryzyko skarżącego.
Skarżący w toku postępowania i w skardze wskazywał na awarię wagi u załadowcy. Na poparcie tej okoliczności przedłożył on oświadczenie Prezesa Zarządu P. Spółki z o.o. w K., z którego wynikało, że naprawy wagi dokonał W. B., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą E. w G., a faktura za tę naprawę zostanie przedłożona w późniejszym czasie (k. 26-25 akt administracyjnych). Do akt niniejszego postępowania dołączono wyłącznie fakturę W. B. z 10 października 2024 r. za usługi elektryczno- konserwacyjne i naprawę kruszarki w Ł. (k. 45 akt administracyjnych). Okoliczność awarii wagi i jej naprawy nie została potwierdzona tym dokumentem.
Prowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie było w istocie zbędne, bowiem ustalenie przyczyny braku zważenia pojazdu nie było okolicznością mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak sprawnej wagi, jak już wyżej wskazano, nie usprawiedliwiał wykonania transportu bez uprzedniego upewnienia się czy pojazd zachowuje normy dotyczące masy całkowitej. Okoliczności związane z charakterem przewożonego towaru – masy bitumicznej nie mogły usprawiedliwiać zaniechania zważenia pojazdu i korekty wielkości ładunku.
Skarżący w toku postępowania jak i w skardze wskazywał, przeciwnie do stanowiska wyrażonego na rozprawie, że pojazd został zważony na niesprawnej wadze a kierowca nie miał świadomości awarii wagi, która nie wykazała przekroczenia masy pojazdu. Skarżący wnioskował o dopuszczenie na poparcie tych okoliczności dowodu z całości akt postępowania toczącego się przed Pomorskim Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego o sygn. WITD.DI.0152.W.XI1362/7/25 a w szczególności odwołania załadowcy oraz dołączonych do niego dokumentów. Wskazać należy, że strona nie sprecyzowała wniosku dowodowego przez wskazanie konkretnych dowodów, wniosek został sformułowany ogólnikowo, bez sprecyzowania konkretnych dokumentów. Nie wskazywała także imienia i nazwiska pracownika załadowcy, który miałby potwierdzić fakt ważenia pojazdu po załadunku. Stronę skarżącą, jako wywodzącą skutki prawne z normy art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., obciążał obowiązek udowodnienia okoliczności zwalniających ją z odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie. Skarżący winien złożyć na wskazywane okoliczności sprecyzowane wnioski dowodowe z konkretne dokumentów oraz zeznań wskazanych imiennie świadków. Wniosku takiego nie stanowi wniosek o dopuszczenie dowodu z odwołania innego podmiotu, zawierający jego argumentację w sprawie. Organ nie miał w tym zakresie obowiązku poszukiwania okoliczności zwalniających skarżącego z odpowiedzialności i dowodów na ich poparcie.
Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że brak przeprowadzenia przez organ dowodu z akt postępowania toczącego się przeciwko załadowcy nie miał wpływu na wynik postępowania. Kierowca B. L. zeznał w dniu kontroli, że pojazd nie został zważony, także sam skarżący w trakcie rozprawy wskazywał, że pojazdu nie zważono, bowiem w sytuacji gdy waga się zepsuła nie było takiej możliwości. W tej sytuacji uznać należało, że przeprowadzanie zawnioskowanych przez skarżącego dowodów było zbędne. Spójne w tym zakresie twierdzenia świadka i samego skarżącego należało uznać za wiarygodne, a przeciwne twierdzenia załadowcy oraz wcześniejsze twierdzenia skarżącego za podyktowane ich interesem procesowym. W ocenie Sądu, kierowca dokonujący przewozu nie miał żadnego interesu, żeby sprzecznie z prawdą na swoją niekorzyść zeznać, że po załadunku nie doszło do ważenia pojazdu. Zeznania złożone bezpośrednio w dniu przewozu i kontroli należy uznać za wiarygodne, przedstawiające stan faktyczny zgodnie z rzeczywistością. Kierowca miał wiedzę o dokonanych z pojazdem czynnościach, bowiem, jak zeznał przebywał w szoferce pojazdu i niewątpliwie dokładnie pamiętał przebieg zdarzeń związanych z załadunkiem. Dokonana przez organ w tym zakresie ocena materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 80 k.p.a. Ocena ta nie ma charakteru dowolnego, jest zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a skarżący nie złożył właściwie sprecyzowanych wniosków dowodowych, których pominięcie mogłoby stanowić podstawę skutecznego zarzutu skargi.
Podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego – art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1 i 80 k.p.a. nie zasługiwały zatem na uwzględnienie.
Wobec ustalonego stanu faktyczne za niezasadny uznać należało także zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Organ słusznie stwierdził, że w sprawie nie zaszły okoliczności zwalniające skarżącego z odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie, gdyż podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem miał wpływ na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które mógł on przewidzieć. Na powstanie naruszenia wpłynęło zaniechanie zważenia masy całkowitej pojazdu po załadunku, a możliwość przekroczenia w takiej sytuacji masy normatywnej była łatwa do przewidzenia.
Odnosząc się do złożonego w skardze wniosku dowodowego zauważyć należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzanie zawnioskowanego dowodu na poparcie okoliczności sprzecznych z zeznaniami B. L. oraz wyjaśnieniami samego skarżącego złożonymi na rozprawie Sąd uznał za zbędne. W sprawie nie istniały bowiem istotne wątpliwości wymagające wyjaśnienia.
Biorąc pod uwagę powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.