III SA/GD 438/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u zmarłego pracownika A. K. (rak płuca). Sąd uznał, że organy dopuściły się naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Główne zarzuty dotyczyły nieprecyzyjnego określenia czynników rakotwórczych (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne), braku rzetelnej oceny narażenia zawodowego, która nie uwzględniała stężeń czynników szkodliwych ani porównania z narażeniem pozazawodowym (palenie tytoniu), a także wątpliwości co do bezstronności lekarza orzekającego. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej kluczowe jest wykazanie "wysokiego prawdopodobieństwa" związku przyczynowego, co wymaga dokładnego ustalenia skali narażenia zawodowego i porównania jej z innymi czynnikami ryzyka. Nakazano ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji, z uwzględnieniem wskazówek sądu, sporządzenie nowej karty oceny narażenia zawodowego oraz wydanie orzeczenia lekarskiego przez inną jednostkę orzeczniczą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne aspekty oceny chorób zawodowych, znaczenie rzetelnej oceny narażenia zawodowego, wpływ czynników pozazawodowych (palenie tytoniu) na ustalenie związku przyczynowego, zasada zaufania w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie chorób zawodowych, w szczególności nowotworów płuc związanych z narażeniem na wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organy inspekcji sanitarnej prawidłowo oceniły narażenie zawodowe pracownika na czynniki rakotwórcze, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności, w tym stężenie czynników szkodliwych i wpływ czynników pozazawodowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy dopuściły się naruszeń proceduralnych, w tym nieprecyzyjnie określiły czynniki rakotwórcze, nie przeprowadziły rzetelnej oceny narażenia zawodowego i nie uwzględniły wystarczająco wpływu palenia tytoniu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na niejasności w identyfikacji czynników rakotwórczych, brak analizy stężeń i porównania z narażeniem pozazawodowym (palenie tytoniu), co uniemożliwiło wykazanie "wysokiego prawdopodobieństwa" związku przyczynowego między pracą a chorobą.
Czy lekarz orzekający w sprawie choroby zawodowej zachował bezstronność, a jego orzeczenia były wystarczająco uzasadnione i spójne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Choć sąd nie podzielił zarzutów o konieczności wyłączenia lekarza jako biegłego, wskazał na potrzebę wydania kolejnego orzeczenia lekarskiego przez inną jednostkę orzeczniczą ze względu na wątpliwości co do spójności i uzasadnienia dotychczasowych opinii.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powtarzające się zmiany w identyfikacji czynników chorobotwórczych i brak jasnych wyjaśnień w uzupełnieniach orzeczeń lekarskich budzą wątpliwości co do rzetelności procesu diagnostycznego.
Przepisy (30)
Główne
k.p. art. 237 § § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Definiuje chorobę zawodową jako chorobę z wykazu, której powstanie można przypisać działaniu czynników szkodliwych w środowisku pracy lub sposobowi wykonywania pracy (narażenie zawodowe).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § § 3 ust. 1 pkt 1
Określa procedurę zgłaszania podejrzenia choroby zawodowej do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § § 4
Reguluje rolę inspektora sanitarnego w wszczęciu postępowania, ocenie narażenia zawodowego i sporządzeniu karty oceny narażenia.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § § 5
Określa wymagania kwalifikacyjne dla lekarzy orzekających w sprawach chorób zawodowych.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § § 6 ust. 1
Wskazuje, że orzeczenie lekarskie wydaje się na podstawie badań, dokumentacji medycznej, przebiegu zatrudnienia i oceny narażenia zawodowego.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § § 6 ust. 2 pkt 4
Przy ocenie narażenia na czynniki rakotwórcze uwzględnia się substancje rakotwórcze oraz pierwotną lokalizację nowotworu i okres latencji.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § § 8 ust. 1
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej wydaje się na podstawie orzeczenia lekarskiego i karty oceny narażenia zawodowego.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych § § 8 ust. 2
Organ może żądać dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, dodatkowej konsultacji lub podjąć inne czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i obywateli.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, z uwzględnieniem proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstaw prawnych i faktycznych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach jej przedmiotu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, jeśli narusza ona przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p. art. 235 § § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Warunki stwierdzenia choroby zawodowej - rozpoznanie jednostki chorobowej z wykazu i wykazanie wysokiego prawdopodobieństwa jej spowodowania przez czynniki szkodliwe.
k.p. art. 235 § § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Warunki stwierdzenia choroby zawodowej - rozpoznanie jednostki chorobowej z wykazu i wykazanie wysokiego prawdopodobieństwa jej spowodowania przez czynniki szkodliwe.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Pomocnicze
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin art. 10
Dotyczy klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, w tym czynników rakotwórczych.
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
k.p.a. art. 84 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przeprowadzania dowodów z opinii biegłych.
k.p.a. art. 84 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wyłączenia biegłego oraz przesłuchania biegłego.
k.p.a. art. 24 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów działania w sposób budzący zaufanie.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy art. 2 § § 1
Odsyła do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy art. 4 § § 1
Dotyczy substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy art. 4 § § 1
Dotyczy substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996 r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki art. 2 § § 1
Dotyczy czynników rakotwórczych w środowisku pracy.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996 r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki § § 4
Dotyczy czynników rakotwórczych w środowisku pracy.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy § § 7, § 14, § 17 ust. 1, § 18 ust. 1
Reguluje badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy
Określa najwyższe dopuszczalne stężenia i natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy inspekcji sanitarnej. • Nieprawidłowa i nierzetelna ocena narażenia zawodowego. • Niewystarczające wyjaśnienie związku przyczynowego między pracą a chorobą, zwłaszcza w kontekście palenia tytoniu. • Wątpliwości co do precyzji i spójności orzeczeń lekarskich.
Godne uwagi sformułowania
"wysokim prawdopodobieństwem" • "nie można twierdzić, że to właśnie czynnik występujący w środowisku pracy z wysokim prawdopodobieństwem był przyczyną choroby" • "palenie tytoniu jest przyczyną nowotworów płuc w 80-90 %" • "zasada zaufania wynikająca z art. 8 §1 k.p.a. wymaga, by kolejne orzeczenie lekarskie ... sporządził lekarz, działający w ramach innej jednostki orzeczniczej"
Skład orzekający
Jacek Hyla
przewodniczący sprawozdawca
Alina Dominiak
sędzia
Bartłomiej Adamczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty oceny chorób zawodowych, znaczenie rzetelnej oceny narażenia zawodowego, wpływ czynników pozazawodowych (palenie tytoniu) na ustalenie związku przyczynowego, zasada zaufania w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawie chorób zawodowych, w szczególności nowotworów płuc związanych z narażeniem na wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia chorób zawodowych i odpowiedzialności pracodawcy, a także pokazuje złożoność postępowania administracyjnego i potrzebę rzetelnej analizy dowodów.
“Czy praca przyczyniła się do raka płuca? Sąd wskazuje na błędy w ocenie narażenia zawodowego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.