III SA/Gd 428/23

III SA/Gd 428/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik /sprawozdawca/
Jacek Hyla /przewodniczący/
Janina Guść
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Transport
Sygn. powiązane
II GZ 71/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-21
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 145 par. 1, art. 145a, art. 146, art. 148, aart. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 92a ust. 5, art. 92c ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Adam Osik (spr.) Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 maja 2023 r., nr BP.504.82.2022.0148.BP.410159 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akr III SA/Gd 428/23
UZASADNIENIA
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 maja 2023 r., nr BP.504.82.2022.0148.BP.410159, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej również jako "GITD"), po rozpatrzeniu wniosku K. N. (dalej również określanego "stroną", "przedsiębiorcą" lub "skarżącym") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał wydaną w postępowaniu wznowieniowym własną decyzję z dnia 26 października 2022 r., nr BP.504.71.2022.1284.283175, o odmowie uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia 16 sierpnia 2018 r., nr BP.501.893.2018.1278.PO15.4671, utrzymującej w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 lipca 2018 r. nr WITD.DI.0152.XV0511/21/18 nakładającą na K. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] K. N. karę pieniężną w wysokości 6000 zł za naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji oraz nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 1 lutego 2018 r. w punkcie poboru opłat na autostradzie A-2 z upoważnienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego dokonano kontroli drogowej pojazdu marki SCANIA o nr rej. [...] wraz z naczepą marki KRONE o nr rej. [...]. Pojazdem kierował K. N., wykonujący międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy z Holandii do Polski. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół z dnia 1 lutego 2018 r. (nr WITD.DI.P.XVI0511/58/18), do którego dołączono protokół z dokonanego w tym dniu przesłuchania strony oraz protokół z oględzin pojazdu. W toku przesłuchania strona wyjaśniła, że wykonując przewóz w dniu 1 lutego 2018 r. ok. godz. 8:20 na autostradzie A-2 na bramkach w miejscowości R. postanowiła wyłączyć tachograf celem nierejestrowana dalszej jazdy, w zamian rejestrując fikcyjny odpoczynek/przerwę. Aby dokonać wyłączenia tachografu strona używała zamontowanego z jej inicjatywy wyłącznika. Przedsiębiorca oświadczył, że w dniu kontroli przejechał "na wyłączniku" około 120 km, a następnie na 151 kilometrze autostrady zjechał na parking (MOP) celem wyłączenia wyłącznika tachografu, gdzie wystarczy wyjąć pendrive z gniazda USB i tachograf działa prawidłowo. W protokole przesłuchania strony zapisano jej wyjaśnienia dotyczące sposobu funkcjonowania nielegalnie zamontowanego w pojeździe urządzenia oraz okoliczności dotyczące jego montażu. Przedsiębiorca oświadczył, że zlecił montaż wyłącznika nieznanym osobom, o których dowiedział się z forum transportowego, był obecny przy montażu wyłącznika, który odbył się w październiku 2017 r. w miejscowości T., korzysta z wyłącznika zazwyczaj pod podjazdy i odjazdy z miejsca załadunku, ale w dniu kontroli powodem użycia wyłącznika był szybszy dojazd do miejsca rozładunku oraz, że przeróbka "została dokonana w instalację CAN". Protokół przesłuchania strony został podpisany przez prowadzących kontrolę funkcjonariuszy oraz przez kontrolowanego.
Pismem z dnia 12 lutego 2018 r. strona złożyła do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wniosek o wydanie kserokopii protokołu kontroli z dnia 1 lutego 2018 r.
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2018 r. (nr WI-PZ.8140.58.2018.511-D) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego odmówił wydania kopii protokołu kontroli. W wyniku wniesionego przez K. N. zażalenia Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z 6 czerwca 2018 r. nr BP.503.74.2018.1001.3127 utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wydania kopii akt sprawy. K. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. postanowienie, która wpłynęła to tutejszego Sądu w dniu 7 sierpnia 2018 r. Z uwagi na swoją niewłaściwość miejscową w tej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 października 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 576/18 przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, gdzie skarga została zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 2166/18.
Decyzją z dnia 3 lipca 2018 r. nr WITD.DI.0152.XV0511/21/18 Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na K. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [...] K. N. karę pieniężną w wysokości 6000 zł
Na wskazaną sumę złożyła się kara w wysokości 5000 zł wymierzona za naruszenie z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.) – dalej jako: "u.t.d.", to jest "nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi" oraz kara w wysokości 1000 zł wymierzona za naruszenie z lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest "wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji", ponieważ w związku z niedozwoloną ingerencją w tachograf zamontowany w pojeździe, urządzenie to utraciło wymagane sprawdzenie okresowe (badanie kontrolne) wykonane we wrześniu 2017 r.
Decyzją z dnia 16 sierpnia 2018 r. nr BP.501.893.2018.1278.PO15.4671 Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania K. N., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 757/18, oddalił skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 sierpnia 2018 r. nr BP.501.893.2018.1278.PO15.4671.
Sąd, stwierdzając zasadność nałożonej na skarżącego kary, uznał, że okoliczność odmowy przesłania protokołu z przesłuchania strony z dnia 1 lutego 2018 r., nie stanowiła naruszenia art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej jako "k.p.a." w stopniu, w jakim mogłoby to rzutować na wynik sprawy. Protokół przesłuchania strony stanowił bowiem jeden z wielu dowodów przeprowadzonych w trakcie kontroli i odzwierciedlonych w aktach przedmiotowej sprawy, z których jednoznacznie wynika, że praca tachografu w kontrolowanym pojeździe na skutek dokonanej ingerencji została w sposób niedozwolony zakłócona. Sąd zaznaczył, że okoliczność "zapoznania się" z treścią protokołu z przesłuchania strony przez skarżącego (kierowcę-przedsiębiorcę) w żaden sposób nie ma wpływu na treść i wypływające wnioski z przeprowadzonego przez funkcjonariuszy w momencie wykrycia naruszenia ("na gorąco") przesłuchania kontrolowanego w charakterze strony, co jest udokumentowane w sporządzonym na tę okoliczność w trakcie kontroli protokole. W tym kontekście, wobec podnoszonych przez skarżącego twierdzeń o jego niedyspozycji psychofizycznej w dniu kontroli (silny stres potęgowany chorobą – "zdiagnozowano zapalenie płuc"), Sąd wskazał, że skarżący w toku postępowania w żaden sposób nie podważył treści i wiarygodności swoich wyjaśnień złożonych w trakcie kontroli, w szczególności w żaden też sposób nie udokumentował przywoływanej niedyspozycji chorobowej. Sąd nie zgodził się ze skarżącym, aby udzielał on w trakcie przesłuchania zdawkowych i zasugerowanych przez kontrolujących odpowiedzi. Trudno bowiem dać wiarę by to inspektor przeprowadzający kontrolę znał takie szczegóły, jak miejsce i czas zamontowania niedozwolonego urządzenia. Sąd podkreślił przy tym, że protokół kontroli drogowej jako dokument urzędowy stanowi dowód tego co w nim urzędowo stwierdzono i w przedmiotowej sprawie został podpisany zarówno przez inspektorów, jak i kierowcę. Natomiast w sytuacji, gdy kontrolowany nie zgadza się z zawartą w nim treścią, winien wnieść do protokołu kontroli zastrzeżenia.
Odnosząc się do zarzutu strony, co do podwójnego ukarania za ten sam czyn, Sąd przyznał, że naruszenie warunków lub obowiązków przewozu drogowego może jednocześnie wyczerpywać znamiona wykroczenia. Mając na uwadze przeciwdziałanie podwójnemu sankcjonowaniu tego samego czynu wobec tego samego podmiotu, ustawodawca wprowadził zatem art. 92a ust. 5 u.t.d. i przewidział, że jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Oznacza to, że w razie spełnienia hipotezy art. 92a ust. 1 i hipotezy art. 92 ust. 1 i 3 u.t.d. podmiot będący osobą fizyczną podlega wyłącznie odpowiedzialności administracyjnej, to jest karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił, że nie budzi jego wątpliwości, że skarżący naruszył przepisy dotyczące obowiązków i warunków wykonywania przewozu drogowego. Z tego powodu w stosunku do skarżącego (przedsiębiorcy), wykonującego osobiście przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków tego przewozu, znajdowała zastosowanie administracyjna kara pieniężna przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d., której nałożenie - w przypadku jednoczesności wyczerpania przez czyn będący naruszeniem również znamion wykroczenia - posiada "pierwszeństwo" przed karą w postaci nałożenia grzywny orzekaną w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Z tego powodu, w kontekście kontroli legalności zaskarżonych decyzji i zakresu tej kontroli wyznaczonego granicami sprawy administracyjnej dotyczącej nałożenia kary pieniężnej, Sąd wskazał, że nie może posiadać znaczenia fakt, że na skarżącego - jak twierdzi - podczas kontroli została w trybie mandatowym nałożona także grzywna określona w art. 92 ust. 1 u.t.d. W ocenie Sądu skarżący winien był bowiem ewentualnie podjąć kroki mające na celu uchylenie nałożonego mandatu w określonym przepisami trybie, gdyż okoliczność ta z punktu widzenia prawidłowości kontrolowanego postępowania organów administracyjnych i wydanych decyzji, jest obojętna. Skarżący jednak, jak wyjaśnił na rozprawie, nie zainicjował postępowania sądowego dotyczącego mandatu karnego.
Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2166/18 uwzględnił skargę K. N. dotyczącą postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego postanowieniem z dnia 6 czerwca 2018 r. nr BP.503.74.2018.1001.3127 i uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące odmowy wydania kopii akt sprawy. Sąd stwierdził w uzasadnieniu, że organy obu instancji nieprawidłowo rozpatrzyły wniosek skarżącego, uchybiając art. 73 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię. W konsekwencji okoliczności, na podstawie których organ odmówił przesłania skarżącemu akt sprawy, nie mogły stanowić podstawy takiego rozstrzygnięcia, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Formułując wskazania co do dalszego postępowania w sprawie, Sąd wskazał, że organ winien uwzględnić zawartą w uzasadnieniu wyroku wykładnię art. 73 § 1 k.p.a. oraz okoliczność, że odmowę sporządzenia kopii akt sprawy może uzasadniać jedynie brak możliwości technicznych i organizacyjnych organu, jak również oczywiste i świadome nadużycie przez skarżącego prawa wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a. Skarżącemu doręczono odpis ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z uzasadnieniem w czerwcu 2019 r. (pismo przewodnie sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2019 r.).
Pismem z dnia 8 czerwca 2019 r. zatytułowanym "Wniosek o stwierdzenie nieważności" K. N. wniósł o to, by organ stwierdził nieważność decyzji z dnia 16 sierpnia 2018 r. a także aby wznowił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia 17 czerwca 2019 r. wniósł "Ponowny wniosek o stwierdzenie nieważności"
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2020 r. nr BP-504.332.2019.1284.P015.527 Główny Inspektor Transportu Drogowego wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 6000 zł w związku z kontrolą drogową stwierdzoną protokołem kontroli z dnia 1 lutego 2018 r.
Decyzją z dnia 23 lipca 2020 r. nr BP.504.332.2019.1284.PO 15.6723 Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 16 sierpnia 2018 r. utrzymującej w całości w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 lipca 2018 r. nakładającą na przedsiębiorcę K. N. karę pieniężną w wysokości 6000 zł.
Decyzją z dnia 20 listopada 2020 r. nr BP.504.101.2020.1277.BP.10550 Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję własną z dnia 23 lipca 2020 r. nr BP.504.332.2019.1284.P015.6723. Na ww. decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Wyrokiem z dnia 10 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 56/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi K. N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 listopada 2020 r. w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji ostatecznej o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję GITD z dnia 23 lipca 2020 r. oraz postanowienie GITD z dnia 15 stycznia 2020 r.
Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku wyjaśnił, że choć w pierwszym etapie postępowania organ prawidłowo prowadził działania w celu weryfikacji wniosku strony (wzywając skarżącego do sprecyzowania podstaw wznowienia oraz do wskazania terminu, w którym dowiedział się o przesłankach wznowienia), to jednak ostatecznie organ odstąpił od dalszego procedowania w tym zakresie i wszczął postępowanie z urzędu. W konsekwencji wskazane działanie organu doprowadziło do niedopuszczalnego zmieszania trybów postępowania wznowieniowego, co poddaje pod wątpliwość, w jakim trybie było ono rzeczywiście przez organ przeprowadzone.
Sąd wskazał, że organ, odstępując od formalnego rozpoznania podania złożonego przez skarżącego i wszczynając postępowanie z urzędu, nie podał przy tym konkretnych przyczyn, dla których wznowił postępowanie z urzędu. Organ wcześniej nie wyjaśnił, którą podstawę wznowienia miał na myśli skarżący, domagając się wznowienia postępowania, a dokonana przez organ w uzasadnieniach ocena dotyczyła wszystkich podstaw wznowieniowych wymienionych z art. 145 § 1 k.p.a. Podstawy przeprowadzonego w sprawie postępowania wznowieniowego, zdaniem Sądu, nie zostały jednoznacznie określone przez organ.
Sąd wskazał na sprzeczność występującą pomiędzy treścią postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu z dnia 15 stycznia 2020 r., a treścią wydanych w jego następstwie, decyzji z dnia 23 lipca 2020 r. i z dnia 20 listopada 2020 r. Organ nie wyjaśnił, w oparciu o jakie przesłanki wnioskował, że termin został przez skarżącego zachowany oraz jakie podstawy wznowieniowe uznał za wskazane przez skarżącego. Tym bardziej, że w dalszej części uzasadnień decyzji organ odniósł się do wszystkich podstaw wznowienia z art. 145 § 1 k.p.a.
Jak wyjaśnił Sąd, zasadniczą przyczynę wznowienia postępowania skarżący przywołał w piśmie z dnia 17 czerwca 2019 r. W piśmie tym skarżący wskazał na konieczność wznowienia postępowania w związku z wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2166/18), na mocy którego uwzględniono jego skargę i uchylono postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 czerwca 2018 r. (nr BP.503.74.2018.1001.3127) oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy wydania kopii akt sprawy dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego, wyrok ten przesądził, że niedoręczenie kopii protokołu miało istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Skarżący załączył do przedmiotowego pisma m.in. kopię ww. wyroku wraz z uzasadnieniem. Skarżący wskazywał również na "dwukrotne ukaranie za ten sam czyn", gdyż nienależnie od kary administracyjnej, został nałożony na niego mandat karny. W związku z tym, skarżący powoływał się także na fakt popełnienia przestępstwa przez inspektora prowadzącego kontrolę, które miało polegać na nadużyciu uprawnień przez funkcjonariusza poprzez dwukrotne ukaranie za ten sam czyn (argumentacja skarżącego zawarta w pismach z dnia 8 czerwca 2019 r., z dnia 15 września 2019 r. i z dnia 2 listopada 2019 r., zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa skierowane do Prokuratury Rejonowej w S. oraz pismo z Prokuratury Rejonowej w M.).
Sąd uznał, że analizując podstawy wznowienia Główny Inspektor Transportu Drogowego w żaden sposób nie odniósł się do powołanego przez skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2166/18, w kontekście tego, czy jego wydanie mogło stanowić podstawę wznowienia postępowania w sprawie. Pozyskanie przez skarżącego wiedzy o treści uzasadnienia ww. wyroku nastąpiło w czerwcu 2019 r., zaś z chronologii zdarzeń przedstawionych na wstępie niniejszego uzasadnienia, wynika że przedmiotowa okoliczność stanowiła podstawowy impuls dla skarżącego do żądania wznowienia postępowania w sprawie. Organ nie odniósł się do podnoszonej przez skarżącego okoliczności popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza polegającego na przekroczeniu uprawnień. W odniesieniu natomiast do podnoszonego przez skarżącego zagadnienia "dwukrotnego ukarania za ten sam czyn" organ również nie wyjaśnił kwestii czy tego rodzaju okoliczność mogła stanowić podstawę wznowienia postępowania w sprawie ani nie poczynił ustaleń.
We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd podał, że organ rozpoznając ponownie niniejszą sprawę zobowiązany będzie ją rozpoznać w jej całokształcie, mając na względzie uwagi Sądu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona formalnej oceny wniosku skarżącego o wznowienie postępowania poprzez pryzmat wykazania konkretnych podstaw wznowienia oraz pod kątem zachowania terminu do złożenia wniosku. Obowiązkiem organu będzie też odniesienie się do zasadniczej okoliczności wskazywanej przez skarżącego jako podstawa wznowienia, a mianowicie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2166/18. W zależności od stwierdzenia czy warunki formalne wniosku zostały zachowane, czy też nie, organ wyda stosowne postanowienie (art. 149 § 1 i § 3 k.p.a.). W przypadku wszczęcia postępowania wznowieniowego organ dokona zbadania podstaw wznowienia w granicach wytyczonych przez żądanie strony lub określonych w postanowieniu (art. 149 § 2 k.p.a.), precyzyjnie wskazując zakres tego postępowania. Organ ewentualne rozważy czy w przypadku braku podstaw do uwzględnienia wniosku strony, widzi podstawy do wszczęcia postępowania z urzędu (jest to prawo organu).
Postanowieniem z dnia 26 października 2022 r., nr BP.504.71.2022.1284.283169, Główny Inspektor Transportu Drogowego wznowił na wniosek K. N. postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 6000 zł zakończonej ostateczną decyzją własną z dnia 16 sierpnia 2018 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 3 lipca 2018 r.
Decyzją z dnia 26 października 2022 r., nr BP.504.71.2022.1284.283175, Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 16 sierpnia 2018 r.
Strona pismem z dnia 11 listopada 2022 r. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 19 maja 2023 r., nr BP.504.82.2022.0148.BP.410159, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 145, art. 147, art. 150 § 3 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Organ wyjaśnił, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2166/18, uchylający postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 czerwca 2018 r. oraz postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy wydania kopii akt sprawy, nie ma wpływu na karę pieniężną nałożoną decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 lipca 2018 r., utrzymaną w całości w mocy decyzją ostateczną Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 sierpnia 2018 r. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie wykazał, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność ta nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ nie wypełnia żadnej z przesłanek dla jego wznowienia. Stan faktyczny sprawy był ustalony w ramach zwykłego postępowania administracyjnego, a w niniejszym postępowaniu badane są jedynie przesłanki wznowienia, nie natomiast przesłanki merytoryczne w zakresie nałożenia na stronę kary pieniężnej. Pozostałe zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych były oceniane podczas postępowania administracyjnego oraz sądowo-administracyjnego. Z tych przyczyn zarzuty strony w zakresie zignorowania wydanego w sprawie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ uznał za nieuzasadnione.
Organ dodał, że strona (będąc jednocześnie kierowcą kontrolowanego pojazdu) podpisała protokół kontroli bez wnoszenia jakichkolwiek zastrzeżeń czy uwag, mimo że mógł odmówić jego podpisania bądź zgłosić uwagi do protokołu. Dodatkowo organ wskazał na treść wyjaśnień złożonych przez skarżącego w toku przesłuchania w charakterze strony pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na naruszenie przepisów prawa przez stronę. Poza protokołem kontroli drogowej oraz protokołem przesłuchania strony potwierdza to dokumentacja fotograficzna w aktach sprawy, protokół oględzin pojazdu, oświadczenie J. S., który sprawdził właściwość pracy tachografu cyfrowego. W związku z powyższym organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie wskazanym przez stronę. Strona będąc jednocześnie kierowcą kontrolowanego pojazdu i bezpośrednim sprawcą ujawnionych naruszeń brała udział w całej kontroli, była obecna przy wszystkich, w jej ramach wykonywanych czynnościach oraz została przesłuchana pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, z jakiej to czynności sporządzono protokół, który skarżący także bez wniesienia jakichkolwiek uwag, czy zastrzeżeń własnoręcznie podpisał. Nie sposób jest zatem podzielić zarzut strony, jakoby przedmiotowy dokument zawierał nieprawdziwe sformułowania oraz odpowiedzi.
W ocenie organu w przedmiotowej sprawie organ wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ swoje rozstrzygnięcie oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 k.p.a. Postępowanie administracyjne było prowadzone zgodnie z dyrektywą wynikającą z art. 8 § 1 k.p.a. Organ wydając rozstrzygnięcie z dnia 26 października 2022 r. miał na względzie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przez organy w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. W trakcie kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 1 lutego 2018 r. pojazdu marki SCANIA o nr. rej. [...] wraz z naczepą marki KRONE o nr rej. [...] stwierdzono bezsprzecznie wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego badania kontrolnego lub kalibracji oraz nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Stosownie do treści art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie prawa, a działanie to orzekanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydawania decyzji administracyjnej.
Jak wyjaśnił organ w sprawie nie doszło do przedawnienia naruszeń, na jakie powołuje się strona, gdyż naruszenia zostały ujawnione w dniu 1 lutego 2018 r., w tym dniu bowiem miała miejsce kontrola drogowa i w tym dniu sporządzono z niej protokół. W wyniku natomiast rozpoznania odwołania strony Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję ostateczną w dniu 16 sierpnia 2018 r., którą utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 3 lipca 2018 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 6000 zł. Wydanie przez organ postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego nie spowodowało uruchomienia biegu 2-letniego okresu przedawnienia o jakim mowa w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., gdyż postępowanie w przedmiocie nałożenia na stronę kary pieniężnej zostało zakończone przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzją ostateczną w dniu 16 sierpnia 2018 r. Prowadzenie odmiennego postępowania w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania nie powoduje równolegle uruchomienia zakończonego decyzją ostateczną postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, za naruszenie załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Organ wskazał na fakt, że strona składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego i uchylenie decyzji ostatecznej wskazała na art. 145 § 1 k.p.a., nie precyzując dokładnej podstawy swego żądania. Z tego względu organ ponownie dokonał analizy wszystkich przesłanek dla wznowienia postępowania, o jakich mowa w ww. przepisie ponownie stwierdzając, że żadna z nich nie ma zastosowania do przedmiotowego stanu faktycznego.
Odnosząc się do poszczególnych przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego organ uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie, gdyż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, nie okazały się fałszywe. Podstawą ustalenia stanu faktycznego były wyniki kontroli udokumentowane w protokole kontroli, którego ustalenia strona zaakceptowała bez zastrzeżeń.
Drugą przesłanką, umożliwiającą wznowienie postępowania administracyjnego, jest uprzednie wydanie decyzji w wyniku przestępstwa (art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.), która to przesłanka, zdaniem organu, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie przedstawił orzeczenia sądu lub innego właściwego organu stwierdzającego, że w niniejszej sprawie doszło do dokonania przestępstwa fałszerstwa dowodów. K. N. w pismach z dnia 8 czerwca 2019 r., 15 września 2019 r. i 2 listopada 2019 r. wskazywał na podwójne ukaranie za ten sam czyn (tj. przedsiębiorcy karą administracyjną oraz kierowcy mandatem) i w konsekwencji powyższego fakt popełnienia przez inspektora przeprowadzającego kontrolę drogową naruszenia polegającego na nadużyciu uprawnień przez funkcjonariusza poprzez dwukrotne ukaranie za ten sam czyn. Przedsiębiorca złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do Prokuratury Rejonowej w S. Jednocześnie powyższe nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem karnym. Tym samym subiektywne przeświadczenie strony, że doszło do przestępstwa nie zostało potwierdzone żadnym wyrokiem sądu karnego. Jak dodał organ, ukaranie kierowcy mandatem karnym nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego za stwierdzone naruszenie względem przedsiębiorcy na rzecz, którego kierowca wykonywał przewóz drogowy w chwili kontroli.
Określona w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. przesłanka wydania decyzji przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu nie występuje w sprawie, gdyż decyzja została wydana przez właściwy organ i przez osobę nie podlegającą wyłączeniu w postępowaniu.
Czwartą przesłanką, uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego, jest fakt, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Przesłanka ta również nie znajduje zastosowania, gdyż strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, o czym została pouczona w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego. W niniejszym przypadku strona brała bezpośredni udział w kontroli drogowej jako kierujący pojazdem. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania strona składała wyjaśnienia w toku postępowania. Skorzystała z prawa do odwołania od decyzji nakładającej karę pieniężną, a po wydaniu decyzji ostatecznej ze skargi do sądu administracyjnego. Za uniemożliwienie stronie brania czynnego udziału w sprawie nie może być też uznana odmowa wydania kopii akt sprawy, gdyż strona mogła się z aktami zapoznać w siedzibie organu lub sporządzić odpisy samodzielnie.
W niniejszej sprawie strona nie wykazała, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nie zachodziła zatem przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Organ nie stwierdził również wystąpienia pozostałych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 6, 7 i 8 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję K. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 października 2022 r.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez poszanowania obowiązującego prawa,
- art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących przepisów,
- art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenia postępowania w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej,
- art. 92c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie przez organ pierwszej instancji,
- "unieważnienie ostatecznej na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. w związku z uwzględnieniem argumentacji strony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 kwietnia 21019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2166/18, z którego wynika wniosek o wadliwie prowadzonym postępowaniu administracyjnym przez wielkopolskich urzędników; sąd ten jednoznacznie uznał, że rozpatrywany protokół przesłuchania świadka mógł "mieć istotny wpływ na wynik sprawy"; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie w pełni wyczerpuje znamiona przepisów kpa",
- błędną ocenę obowiązujących przepisów prawa, albowiem organ drugiej instancji badał w złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazania na okoliczność nieważności decyzji oraz zmiany lub uchylenia decyzji - tzw. nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego; wszczęcie postępowania wznowieniowego wykazało, iż powstała rzeczywista wada proceduralna, która wystąpiła i tak jak strona wcześniej wskazała, wada ta była rozpatrywana (w związku z uwzględnieniem argumentacji strony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 kwietnia 2019 r.); natomiast w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r. , sygn. akt III SA/Gd 56/21, postanowieniem organ wznowił na wniosek skarżącego postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na stronę kary pieniężnej zakończonej decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 sierpnia 2018 r., którą utrzymano w mocy decyzje Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 lipca 2018 r.; organ drugiej instancji badał czy wystąpienie wady proceduralnej miało wpływ na treść rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wniesiona skarga powinna odnieść skutek nie tylko w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji organu z dnia 20 listopada 2020 r. z powodu naruszenia przepisów postępowania, ale przede wszystkim w postaci umorzenia postępowania administracyjnego. Postępowanie wznowieniowe dotyczyło nie odniesienia się do wniosków strony przez organ, braku przesłania protokołu przesłuchania strony. Według Sądu przesłany protokół mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu skarżący wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2018 r. Jego zdaniem wnioski zostały zbagatelizowane.
Zdaniem skarżącego postępowanie wszczęte dnia 1 lutego 2018 r. potwierdzone protokołem kontroli było prowadzone niezgodnie z zasadami kodeksu postępowania administracyjnego. Mimo złożenia wniosków przez stronę nie zostały one zgodnie z prawem rozpatrzone. Wszystkie ustawowe terminy związane z umorzeniem postępowania zostały przekroczone. Strona wnosiła o umorzenie postępowanie zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., a proces wznowieniowy dotyczył całego postępowania administracyjnego wszczętego dnia 1 lutego 2018 r. Organ wadliwie interpretuje przepisy k.p.a. wskazując, że postępowanie wznowieniowe zakończone decyzją ostateczną wydaną na podstawie przepisów u.t.d. nie otwiera na nowo terminu przedawnienia wynikający z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d.
W ocenie skarżącego uwzględnić należy bezprzedmiotowość wydanych decyzji na podstawie uchybień zgodnych z art. 156 § 1 k.p.a. na podstawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektora Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W ocenie Rzecznika Praw Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej jako: "Rzecznik"), który zawiadomieniem z dnia 17 listopada 2023 r. wstąpił do postępowania, w niniejszej sprawie organ naruszył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.". Zasadnicze zalecenie Sądu w zakresie ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ dotyczyło dokonania formalnej oceny wniosku skarżącego o wznowienie postępowania przez pryzmat wykazania konkretnych podstaw wznowienia oraz pod kątem zachowania terminu do złożenia wniosku.
Odnosząc się do postanowienia organu z dnia 26 października 2022 r. w sprawie wznowienia postępowania Rzecznik wskazał, że jako podstawę wznowienia postępowania organ wskazał art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a., przy czym organ nie wskazał w treści uzasadnienia postanowienia, z jakiego powodu oparł się na ww. przesłankach wznowieniowych. Wskazanie w postanowieniu określonych przesłanek wznowieniowych powinno wiązać organ na etapie dalszego rozpatrywania sprawy. Organ ponownie rozpatrzył wszystkie przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 k.p.a., tym samym wychodząc poza podstawy wznowieniowe określone w postanowieniu z dnia 26 października 2022 r. Organ wskazał przy tym, że wnioskodawca wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., nie precyzując dokładnie przesłanek, co nie stanowi przeszkód w ocenie organu do wznowienia postępowania i przeanalizowania wszystkich przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Wobec powyższego nie jest możliwym także ustalenie czy skarżący zachował jednomiesięczny termin na złożenie podania o wznowienie postępowania administracyjnego od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do jego wznowienia. Ponadto ww. okoliczność została całkowicie pominięta przez organ.
Jak podniósł Rzecznik także w decyzji z dnia 26 października 2022 r. wydanej na skutek wznowienia postępowania, organ dokonał analizy wszystkich przesłanek, będących podstawą wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 k.p.a., powielając argumentację, którą posłużył się wznawiając postępowanie z urzędu postanowieniem z dnia 15 stycznia 2020 r., a także wydając na skutek wznowienia postępowania decyzję z dnia 23 lipca 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie narusza ona prawa.
Odnotowania wymaga, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie, była już przedmiotem kontroli i oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wypowiedział się w wyroku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 56/21, którym uchylono wydane wcześniej decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydane w trybie wznowienia postępowania, a także postanowienie tegoż organu o wznowieniu postępowania. Dokonując zatem kontroli legalności obecnie kwestionowanych decyzji organu administracji, należało mieć na uwadze regulację prawną zawartą w art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przytoczony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Natomiast kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to głównym kryterium poprawności nowo wydanej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyjaśnić też należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zaznaczenia również wymaga, że obowiązek wynikający ze związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Wyłączenie z powyższego obowiązku będzie dopuszczalne także w przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych, tj. gdy po wydaniu wyroku, w prowadzonym ponownie postępowaniu zmianie ulegną istotne okoliczności i ustalony zostanie stan faktyczny odmienny od przyjętego przez sąd za podstawę dokonanej oceny.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z uwagi na treść art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji, wykazała, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W ocenie Sądu organ, działając zgodnie z art. 153 p.p.s.a, należycie zastosował się do zaleceń i wskazań zawartych w ww. wyroku z dnia 10 lutego 2022 r. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadniając powyższe stanowisko, wskazać trzeba, że postępowanie administracyjne, w którym wydana została zaskarżona decyzja, prowadzone było w trybie wznowienia postępowania i dotyczyło sprawy zakończonej ostateczną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 sierpnia 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 lipca 2018 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 6000 zł z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym.
Postępowanie wznowieniowe służy kontroli prawidłowości decyzji ostatecznej i składa się z kilku etapów, przy czym pierwszy obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania powinno zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia przewidzianym w art. 149 § 1 lub § 3 k.p.a. Jeżeli wstępna weryfikacja wniosku pozwala na przyjęcie przez organ stanowiska o dopuszczalności wznowienia organ ten wydaje postanowienie wznawiające postępowanie, natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Dopiero po przeprowadzeniu wstępnego zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i wydaniu odpowiedniego postanowienia wszczynającego to nadzwyczajne postępowanie, możliwe jest właściwe, merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a zatem przejście do kolejnych etapów tj. po pierwsze: badania, czy rzeczywiście doszło do zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 k.p.a. i czy ma ona ewentualnie wpływ na kształt ostatecznej decyzji, a po drugie – ewentualnego rozstrzygnięcia o istocie sprawy, przy czym możliwość orzekania o istocie zdeterminowana jest ustaleniami dokonanymi na wcześniejszym etapie. To właściwe postępowanie może – stosownie do treści art. 151 k.p.a. - zakończyć się albo wydaniem decyzji, w której organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a albo uchyleniem decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaniem nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Organ może także w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.).
Po wznowieniu organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy w ogóle wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania. Negatywna ocena prowadzi na tym etapie postępowania do wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W przypadku jednak pozytywnej oceny organ zobowiązany jest do dokonania dalszych rozważań, a mianowicie czy występująca przesłanka wznowienia ma wpływ na wynik sprawy tj. na treść decyzji ostatecznej, w odniesieniu do której wznowiono postępowanie i czy jest ona zgodna z prawem materialnym. Brak takiego wpływu powoduje konieczność wydania decyzji w oparciu o art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., w której organ stwierdza wprawdzie, że ostateczna decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, jednakże nie uchyla jej, gdyż nowa decyzja odpowiadałaby w swej istocie decyzji dotychczasowej z powodu braku wpływu naruszenia na treść decyzji ostatecznej. Jeżeli jednak organ uzna, że naruszenie ma wpływ na treść decyzji zobowiązany jest przejść do rozstrzygnięcia o istocie sprawy w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. uchylenia dotychczasowej ostatecznej decyzji i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej na nowo w jej całokształcie.
W sprawie tej kluczowe znaczenie ma ww. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 56/21 uchylający zapadłe wcześniej w postępowaniu wznowionym decyzje Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Realizując powyższy wyrok organ postanowieniem z dnia 26 października 2022 r., działając na wniosek skarżącego K. N., wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją własną z dnia 16 sierpnia 2018 r., po czym decyzją z dnia 26 października 2022 r. odmówił uchylenia tejże decyzji własnej, zaś decyzją z dnia 19 maja 2023 r. organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 26 października 2022 r.
W ocenie Sądu - wbrew zarzutom skargi - organy rozpoznały w sposób wyczerpujący okoliczności faktyczne stanowiące podstawę wznowienia postępowania i dokonały w tym zakresie pełnej oceny, nie naruszając przy tym zasad ogólnych postępowania administracyjnego i innych przepisów dotyczących prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Przyczyny wznowienia postępowania, opisane we wniosku skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego, których rozpoznanie uznał za konieczne tutejszy Sąd w ww. wyroku z dnia 10 lutego 2022 r., zostały wystarczająco omówione w uzasadnieniach wydanych decyzji i organ słusznie uznał, że w sprawie objętej wznowieniem, nie zaktualizowały się przesłanki wznowienia postępowania.
Sąd nie podzielił przy tym zarzutów wskazywanych w skardze, jak również podnoszonych przez Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, że organ wydając objęte skargą decyzje nie zastosował się do wytycznych i wskazań co do dalszego postępowania, wynikających z wyroku z dnia 10 lutego 2022 r. Przypomnienia wymaga, że we wspomnianym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, identyfikując przesłanki wznowienia postępowania podniesione przez skarżącego, stwierdził, że jako zasadniczą skarżący przyjął konieczność wznowienia postępowania w związku z wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2166/18, na mocy którego uwzględniono jego skargę i uchylono postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 czerwca 2018 r. oraz postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy wydania kopii akt sprawy dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa. Nadto skarżący wskazywał na dwukrotne ukaranie go za ten sam czyn, gdyż nienależnie od kary administracyjnej, został nałożony na niego mandat karny. W związku z tym, skarżący powoływał się także na fakt popełnienia przestępstwa przez inspektora prowadzącego kontrolę, które miało polegać na nadużyciu uprawnień przez funkcjonariusza poprzez dwukrotne ukaranie za ten sam czyn, o którym to przestępstwie zawiadomił Prokuraturę. Poza tym Sąd wskazał na prawidłowy przebieg postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego wskazując na konieczność odróżnienia przypadków, gdy postępowanie to toczy się na wniosek strony lub z urzędu, a także konieczność zbadania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało złożone w ustawowym terminie.
Stosownie do powyższego Sąd uznał, że obowiązkiem organu będzie dokonanie formalnej oceny wniosku skarżącego o wznowienie postępowania poprzez pryzmat wykazania konkretnych podstaw wznowienia oraz pod kątem zachowania terminu do złożenia wniosku, a także odniesienie się do zasadniczej okoliczności wskazywanej przez skarżącego jako podstawa wznowienia, a mianowicie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r. Rzeczą organu, w przypadku wszczęcia postępowania wznowieniowego, zbadanie podstaw wznowienia w granicach wytyczonych przez żądanie strony lub określonych w postanowieniu.
W ocenie Sądu organ wykonał wytyczne zawarte w opisanym wyżej wyroku, albowiem po wznowieniu postępowania na wniosek skarżącego, przeprowadził proces analizy wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania zawartych w treści wniosku i opisanych w uzasadnieniu tutejszego Sądu z dnia 10 lutego 2022 r. Analiza ta nie budzi wątpliwości co do zgodności z prawem.
Organ wyraził jednoznaczne stanowisko, że ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r. wydany w sprawie zainicjowanej przez skarżącego nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy zakończonej decyzją GITD o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa. Podkreślić należy, że przywoływany w skardze fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym Sąd ten stwierdził, że "okoliczności na podstawie których organ odmówił przesłania skarżącemu akt sprawy, nie mogły stanowić podstawy takiego rozstrzygnięcia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", odnosi się do stwierdzonego przez ww. Sąd naruszenia art. 73 § 1 k.p.a. i związany jest z wykazanym przez Sąd istotnym wpływem tego naruszenia na wynik sprawy dotyczącej odmowy udostępnienia skarżącemu protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 1 maja 2018 r. Sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie bierze udziału w postępowaniu administracyjnym, występuje zarówno wówczas, kiedy strona nie miała możliwości uczestniczenia w całym postępowaniu, jak i w niektórych jego etapach. Odmowa udostępnienia stronie postępowania protokołu jej przesłuchania w żaden sposób nie wypełnia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący jest stroną, z udziałem której przeprowadzono dowód z przesłuchania w dniu kontroli drogowej, mógł odmówić podpisania protokołu albo wnieść do niego zastrzeżenia, czego nie uczynił. Miał zatem pełną wiedzę o przebiegu i treści składanych wyjaśnień. Brał również udział w każdym stadium postępowania, został zawiadomiony o jego wszczęciu, doręczano mu wydane w sprawie decyzje, korzystał z przysługujących mu środków odwoławczych. Mógł bez żadnych przeszkód zgłaszać dowody na poparcie swych tez. Tymczasem skarżący w tym zakresie nie wykazał inicjatywy dowodowej i nie przedstawił żadnego przeciwstawnego dowodu, poprzestając wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach, które miały podważać prawidłowość odebrania od niego wyjaśnień w charakterze strony. Uchylenie wydanych w incydentalnym postępowaniu postanowień o odmowie udostepnienia protokołu przesłuchania nie wypełnia żadnej z przesłanek wznowienia postępowania.
Organ odniósł się również, a ocena ta jest zdaniem Sądu prawidłowa, do pozostałych wskazanych we wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, a zarazem podanych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2022 r. przesłanek wznowienia. Mianowicie podkreślić należy, że podniesiona przez skarżącego okoliczność podwójnego ukarania za ten sam czyn, to jest poprzez nałożenie mandatu karnego za popełnione wykroczenia oraz nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, nie wyczerpuje żadnej z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. Dodać należy, że ustawodawca przewidując w art. 92a ust. 5 u.t.d., że jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej, określił prymat odpowiedzialności administracyjnej w drodze nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Nałożenie w trakcie tej samej kontroli grzywny za popełnione wykroczenie nie oznacza, że kara pieniężna została nałożona niezgodnie z prawem. Rzeczą ukaranego grzywną winno raczej być podjęcie kroków zmierzających do zakwestionowania zasadności nałożenia grzywny. Słusznie także organ wyjaśnił, że pozostająca w związku z ww. kwestią formułowana przez skarżącego podstawa wznowienia postępowania, dotycząca popełnienia przestępstwa przez inspektorów transportu drogowego poprzez przekroczenie uprawnień sprowadzające się do dwukrotnego ukarania skarżącego za ten sam czyn (w drodze mandatu karnego oraz administracyjnej kary pieniężnej), nie wypełnia przesłanki wznowienia postępowania polegającej na wydaniu decyzji w wyniku przestępstwa. Wznowienie na tej podstawie jest dopuszczalne, gdy fakt popełnienia przestępstwa zostanie stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Odnosząc się do treści i podstawy prawnej postanowienia GITD z dnia 26 października 2022 r. o wznowieniu postępowania, w której organ wskazał na art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.p.a., należy stwierdzić, że wobec wypełnienia przez organ wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku tutejszego Sądu z dnia 10 lutego 2022 r. nakazujących odniesienie się do sformułowanych przez skarżącego podstaw wznowieniowych, przedstawienie w uzasadnieniu decyzji odmawiających uchylenia decyzji ostatecznej argumentów przemawiających za brakiem wystąpienia jakiejkolwiek z przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. przesłanek wznowienia postępowania, stanowi naruszenie art. 149 § 2 k.p.a., które jednak nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Zadaniem organu było rozstrzygnięcie wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, co organ uczynił podejmując postanowienie o wznowieniu. Nadto organ, jak już wyżej wyjaśniono, zastosował się do wytycznych Sądu i odniósł się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącego w treści żądania wznowienia postępowania. Nie można zatem uznać, że odniesienie się przez organ pobieżnie również do pozostałych, innych niż wskazane w podstawie prawnej postanowienia wznawiającego postępowanie, podstaw wznowieniowych, stanowi naruszenie o istotnym wpływie na wynik sprawy. Organ kierował się przy tym treścią żądania skarżącego, który w istocie nie zdołał w sposób prawidłowy sprecyzować, na podstawie jakich przesłanek żąda wznowienia postępowania. Jednocześnie skarżący nie podjął się wykazania, że żądanie swe składa w terminie wynikającym z art. 148 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1); Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Z treści żądania można natomiast wywnioskować, że bezpośrednim impulsem dla skarżącego do złożenia w dniu 8 czerwca 2019 r. wniosku o wznowienie postępowania było doręczenie mu w czerwcu 2019 r. odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2019 r. z uzasadnieniem. Na treści tego wyroku skarżący oparł bowiem swą zasadniczą argumentację o wpływie ww. wyroku na wynik sprawy w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa. Wobec powyższego brak jest podstaw do twierdzenia, że GITD wydał postanowienie o wznowieniu postępowania bez zbadania, czy skarżący zachował termin określony w art. 148 k.p.a.
Kontrola organu postępowania zakończonego decyzją ostateczną sprowadzała się wyłącznie do kwestii procesowej związanej z wystąpieniem przesłanek wznowienia postępowania. Skoro taka przesłanka nie wystąpiła, co zostało prawidłowo wykazane przez organ, to prawidłowo organ utrzymał w mocy decyzję własną, wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie to niewątpliwie znajdowało uzasadnienie w okolicznościach faktycznych i prawnych badanej sprawy. Tym samym zarzuty zawarte w skardze oraz w piśmie Rzecznika Prawa Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz przytoczone na ich poparcie argumenty Sąd uznał za chybione, co wynika z powyżej przedstawionego stanowiska.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd zgodził się z organem, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia upływu okresu przedawnienia regulowanego przepisem art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W dniu 20 sierpnia 2018 r. została doręczona skarżącemu decyzja GITD z dnia 16 sierpnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym ujawnione w dniu 1 maja 2018 r. Nie doszło zatem do upływu okresu przedawnienia możliwości wydania decyzji. Błędnie podnosi skarżący, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją GITD z dnia 16 sierpnia 2018 r., wydanej przed upływem ww. terminu, powoduje na nowo rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia określonego w art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. Wznowienie postępowania stanowiło bowiem podstawę do przeprowadzenia postępowania, którego przedmiotem nie było rozstrzygnięcie o karze pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa, lecz zbadanie, czy w toku postępowania wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania administracyjnego pozwala na ponowne rozpoznanie i rozpatrzenie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jednak jest to możliwe, jeżeli postępowanie prowadzące do wydania decyzji było obarczone poważnymi wadami – wskazanymi wprost w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy czym, postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem przepisów prawa.
W ocenie Sądu zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. nie zostały uzasadnione. Wskazane przepisy odnoszą się do zasad ogólnych prowadzenia postepowania administracyjnego. Zdaniem Sądu organy nie naruszyły wyżej powołanych przepisów.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.