III SA/Gd 350/24

III SA/Gd 350/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Janina Guść /przewodniczący/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 2 pkt 5, art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, art. 6 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Dz.U. 2024 poz 728
art. 92a ust. 2 i ust. 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak(spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 maja 2024 r., nr BP.501.1958.2023.0993.GD11.566420 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 lipca 2023 r. (nr WITD.DI.0152.XI1317/8/23/Z) Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm. - dalej jako: "u.t.d.") oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr WITD.DI.P.XI1317/152/23 z dnia 27 marca 2023 r. - nałożył na P. M. (dalej zwanego również "skarżącym" lub "stroną") karę pieniężną w wysokości 3.000 zł, ograniczoną na podstawie art. 92a ust. 4 u.t.d. z kwoty 5.500 zł, za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym określone w treści załącznika nr 4.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 27 marca 2023 r. ok. godziny 18:10 na drodze krajowej nr S7 na 36 kilometrze w kierunku Warszawy podano sygnał do zatrzymania wieloosiowemu zespołowi pojazdów składającemu się z trzyosiowego ciągnika siodłowego VOLVO o numerze rejestracyjnym [...] oraz dwuosiowej naczepy BROSHUIS o numerze rejestracyjnym [...] oraz trzyosiowej przyczepy BROSHUIS o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował K. O..
W asyście oznakowanego radiowozu Inspekcji Transportu Drogowego zespół pojazdów przejechał na punkt kontrolny mieszczący się przy Obwodzie Utrzymania Dróg GDDKiA w miejscowości D.(w pobliżu węzła D., DK S7). Podczas kontroli ustalono, iż pojazdem tym wykonywany był krajowy transport drogowy dwóch oddzielnych kontenerów 20-stopowych z G. do Ł. W obu kontenerach przewożono koncentrat pomidorowy.
Kierowca realizował operację transportową na podstawie okazanego do kontroli wypisu nr 2 z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy nr [...] wystawionego na rzecz przedsiębiorstwa T. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G. przy ul. [...], [...].
W toku kontroli sporządzono kopie okazanych dokumentów, tj. wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, dokumentów przewozowych, wydruku z karty kierowcy z dnia 27 marca 2023 r. Ponadto sporządzono dokumentację fotograficzną pojazdów. Pobrano również dane z urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe marki VOLVO o numerze rejestracyjnym [...] oraz z karty kierowcy K. O. Przesłuchano kierowcę w charakterze świadka na okoliczność wykonywanych przez niego przewozów.
W toku kontroli drogowej oraz w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono naruszenia określone w lp. 13 i 14 załącznika nr 4 do u.t.d., tj.:
1/ lp. 13 – Skrócenie przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut.
Na podstawie danych z karty kierowcy stwierdzono, że kierowca K. O. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy:
- w dniu 1 marca 2023 r. o godzinie 07:01 w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 4 godziny i 4 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 02:57 dnia 2 marca 2023 r. do godziny 07:01 dnia 2 marca 2023 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 56 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin;
- w dniu 2 marca 2023 r. o godzinie 07:01 w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 4 godziny i 36 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 02:25 dnia 3 marca 2023 r. do godziny 07:01 dnia 3 marca 2023 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 6 godzin i 24 minuty. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin;
- w dniu 7 marca 2023 r. o godzinie 06:55 w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 3 godziny i 39 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 07:13 dnia 7 marca 2023 r. do godziny 10:52 dnia 7 marca 2023 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 5 godzin i 21 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin;
- w dniu 15 marca 2023 r. o godzinie 13:38 w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 4 godziny i 2 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 09:36 dnia 16 marca 2023 r. do godziny 13:38 dnia 16 marca 2023 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 58 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin;
- w dniu 16 marca 2023 r. o godzinie 13:38 w ciągu którego powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 2 godziny i 15 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 10:17 dnia 17 marca 2023 r. do godziny 12:32 dnia 17 marca 2023 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 8 godzin i 45 minut. W niniejszym przypadku koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin;
- w dniu 20 marca 2023 r. o godzinie 08:28 w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 1 godzinę i 33 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 17:42 dnia 20 marca 2023 r. do godziny 19:15 dnia 20 marca 2023 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 7 godzin i 27 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin;
- w dniu 22 marca 2023 r. o godzinie 08:28 w ciągu którego powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał Jedynie 4 godziny i 16 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 08:28 dnia 22 marca 2023 r. do godziny 12:44 dnia 22 marca 2023 r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 44 minuty. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze skróconym do 9 godzin.
Kara z tytułu ww. naruszenia wynosi 3.500 zł.
2/ lp. 14 – Przekroczenie przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut.
Na podstawie danych z karty kierowcy stwierdzono, że kierowca K. O. rozpoczął dzienny "okres prowadzenia pojazdu" (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku):
- w dniu 1 marca 2023 r. o godzinie 07:01, a zakończył w dniu 3 marca 2023 r. o godzinie 02:22. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 22 godziny i 16 minut. Oznacza to, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 12 godzin i 16 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w wymiarze 10 godzin;
- w dniu 8 marca 2023 r. o godzinie 12:58, a zakończył w dniu 9 marca 2023 r. o godzinie 23:50. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 20 godzin i 8 minut. Oznacza to, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 10 godzin i 8 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w wymiarze 10 godzin;
- w dniu 15 marca 2O23 r. o godzinie 11:04, a zakończył w dniu 17 marca 2023 r. o godzinie 13:46. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 24 godziny. Oznacza to, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 14 godzin. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w wymiarze 10 godzin;
- w dniu 22 marca 2023 r. o godzinie 12:44, a zakończył w dniu 24 marca 2023 r. o godzinie 00:16. W okresie tym kierowca prowadził pojazd łącznie przez 19 godzin i 39 minut. Oznacza to, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 10 godzin i 39 minut. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w wymiarze 9 godzin.
Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnego dokumentu (wydruku) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Kara z tytułu ww. naruszenia wynosi 2.000 zł.
Mając powyższe na uwadze organ wystosował pismo do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego oraz Urzędu Miasta Gdyni w sprawie przekazania informacji dotyczącej osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, o której mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300/51 z 14.11.2009 r. ze zm.).
Następnie pismem z dnia 7 kwietnia 2023 r. organ, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu rzeczy nr [...], wskazał P. M. legitymującego się Certyfikatem Kompetencji Zawodowych w drogowym transporcie rzeczy nr [...], jako osobę zarządzającą transportem na rzecz przedsiębiorstwa T. sp. z o.o. sp. k. mającego siedzibę w G..
W związku ze stwierdzonymi naruszeniami przepisów obowiązujących w transporcie drogowym zostało z urzędu wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
W dniu 17 maja 2023 r. do organu wpłynęło pismo strony z dnia 15 maja 2023 r. w którym P. M. wyjaśnił, że przedsiębiorstwo T. Sp. z o.o. Sp. k. wypełniając obowiązek wynikający z art. 7a ust. 2 pkt 7 u.t.d. wskazało jako zarządzającego transportem stronę, co nie oznacza, że w przedsiębiorstwie nie został lub nie zostały wyznaczone inne osoby zarządzające transportem zgodnie z art. 4 ust. 1 lub art. 4 ust 2 rozporządzenia 1071/2009 lub osoby wykonujące czynności związane z przewozem drogowym nie będące zarządzającymi transportem lub osobami o których mowa w art. 7c u.t.d. Norma zawarta w art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 dopuszcza bowiem sytuację aby wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznaczył więcej niż jedną osobę fizyczną zarządzającego transportem. Strona podkreśliła, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. określa załącznik nr 4, co wynika z treści art. 92a ust. 8 ww. ustawy. Innymi słowy za naruszenia określone w załączniku nr 4 są wymierzane kary pieniężne, ale jedynie podmiotom wymienionym w art. 92a ust. 2 u.t.d. Przepis ten określa trzy następujące podmioty: 1) zarządzający transportem; 2) osoba, o której mowa w art 7c u.t.d., 3) każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym. Strona podkreśliła, że każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym to osoba nie będącą zarządzającym transportem ani osobą, o której mowa w art. 7c u.t.d., która wykonuje czynności związane z przewozem drogowym. Jednocześnie wyjaśniła, iż zgodnie z art. 4 rozporządzenia 1071/2009 została wyznaczona jako "zarządzający transportem" i stanowczo oświadcza, że w dacie kontroli nie miała w zakresie obowiązków nadzoru w zakresie planowania czasu pracy kierowców, nadzoru nad przestrzeganiem przez nich norm czasu jazdy, przerw i odpoczynków oraz prawidłowego stosowania/użytkowania tachografów. Zatem nie można stronie przypisać odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia stwierdzone w protokole kontroli.
W dniu 13 czerwca 2023 r. wysłano stronie zawiadomienie o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, wraz z wyznaczeniem terminu zakończenia postępowania administracyjnego.
W dniu 10 lipca 2023 r. do organu wpłynęło pismo strony z dnia 5 lipca 2023 r. w którym P. M. wyjaśnił, że mając na uwadze treść art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 – zwanej w skrócie "k.p.a.") i wyjaśnienia złożone w piśmie z dnia 15 maja 2023 r. wg jego wiedzy w przedsiębiorstwie T. Sp. z o.o. sp. k.. osobą odpowiedzialną za planowanie czasu pracy kierowców, nadzór nad przestrzeganiem przez nich norm czasu jazdy, przerw i odpoczynków jest B. M..
W związku z powyższym organ odnosząc się do naruszenia z pkt 1 wskazał, że zgodnie z definicją zapisaną w art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300/51 z 14.11.2009 r. ze zm.), "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie urnowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia przedsiębiorcy wykonujący zawód przewoźnika drogowego muszą spełniać następujące wymogi: a/ posiadać rzeczywistą i stalą siedzibą w jednym z państw członkowskich; b/ cieszyć się dobrą reputacją; c/ posiadać odpowiednią zdolność finansową; oraz d/ posiadać wymagane kompetencje zawodowe.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która: a/ w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa; b/ ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz c/ posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.
Artykuł 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia stanowi, że jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymogu posiadania kompetencji zawodowych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. d), właściwy organ może zezwolić na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez wyznaczenia zarządzającego transportem zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu pod warunkiem, że: a) przedsiębiorca wyznaczy osobę fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty, spełniającą wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) oraz uprawnioną na mocy umowy do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu tego przedsiębiorcy; b) umowa wiążąca przedsiębiorcę z osobą, o której mowa w lit. a), precyzuje zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły, oraz określa zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Zadania, które należy sprecyzować, obejmują w szczególności utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem; c) w charakterze zarządzającego transportem osoba, o której mowa w lit. a), może kierować operacjami transportowymi nie więcej niż czterech różnych przedsiębiorstw, realizowanymi za pomocą połączonej floty, liczącej ogółem nie więcej niż 50 pojazdów. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o obniżeniu liczby przedsiębiorstw lub łącznej wielkości floty pojazdów, którymi może zarządzać ta osoba; oraz d) osoba, o której mowa w lit. a), wykonuje określone zadania wyłącznie w interesie przedsiębiorcy, a jej obowiązki są wykonywane niezależnie od przedsiębiorców, na rzecz których dany przedsiębiorca wykonuje przewozy.
Artykuł 7c u.t.d. stanowi, że mikroprzedsiębiorca w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców może, bez wyznaczania zarządzającego transportem spełniającego warunki, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
Ponadto organ podkreślił, że nie ma znaczenia, czy strona została zatrudniona na stanowisku zarządzającego transportem, czy świadczy pracę jako osoba fizyczna, o której mowa w art. 7c u.t.d. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami, niezależnie od formy współpracy, osoba zarządzająca transportem ponosi odpowiedzialność na podstawie załącznika nr 4 do u.t.d.
Stanowisko takie potwierdza też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2019 r. (sygn. akt II SA/Rz 528/19), w którym stwierdzono, że prawodawca unijny poprzez treść przytoczonej definicji, nałożył na osoby zarządzające transportem obowiązek zarządzania operacjami transportowymi przedsiębiorcy w sposób rzeczywisty, czyli faktycznie oddziałujący na pracę poszczególnych kierowców. Innymi słowy, zarządzanie operacjami transportowymi nie może przyjmować postaci fikcyjnej. Nie będzie odpowiadać tej regulacji sytuacja, w której na skutek braku realnego wpływu na osoby zatrudnione, dochodzi w przedsiębiorstwie transportowym do licznych naruszeń obowiązujących przy przewozach drogowych przepisów prawa. Obowiązek ustanowienia osoby zarządzającej nie ma bowiem na celu tworzenia wyłącznie fikcji mającej dowodzić wywiązania się przedsiębiorcy przewozowego z nakazu wyznaczenia przynajmniej jednej osoby zarządzającej transportem - art. 4 ust. 1 rozporządzenia ustanawiającego wspólne zasady. W takim przypadku zostanie wypełniony warunek odpowiedzialności zarządzającego transportem w postaci naruszenia obowiązków przewozu drogowego, o jakim mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d.
Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 4 lit. g/ rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 28.02.2014) z dnia 4 lutego 2014 r. - "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku"; z kolei "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin; natomiast "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin.
Artykuł 8 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. stanowi iż, w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Przepis zawarty w ust. 4 wskazuje, że kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
Na podstawie danych z karty kierowcy organ stwierdził, że kierowca K. O. w dniach 1, 2, 7, 15, 16, 20 i 22 marca 2023 r. skrócił dzienny czas odpoczynku.
Artykuł 92a ust. 2 u.t.d. stanowi, że zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 4 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych. Zgodnie z art. 92a ust. 8 ww. ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.
Zgodnie z Ip. 13 załącznika nr 4 do u.t.d., skrócenie przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.
W związku z tym za powyższe naruszenia Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu drogowego nałożył na skarżącego karę w wysokości 3.500 zł (500 zł x 7).
Odnosząc się do naruszenia z pkt 2 organ wskazał, że art. 4 lit. k/ rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. stanowi iż, "dzienny czas prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia 561/2006 dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.
Na podstawie danych z karty kierowcy organ stwierdził, że kierowca K. O. w dniach 1 ,8, 15 i 22 marca 2023 r. przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu, a jednocześnie też podczas kontroli nie okazał żadnego dokumentu (wydruku) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Zgodnie z Ip. 14 załącznika nr 4 do u.t.d., przekroczenie przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.
W związku z tym za powyższe naruszenia Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu drogowego nałożył na skarżącego karę w wysokości 2.000 zł (500 zł x 4).
Jednocześnie organ przytoczył treść art. 92c ust. 1 i 1a u.t.d., wskazując, że w toku prowadzonego postępowania mimo możliwości strona nie wskazała żadnych okoliczności oraz dowodów, które mogłyby wskazywać na zaistnienie, którejkolwiek z przesłanek do umorzenia postępowania zawartych ww. przepisie.
Odnosząc się do wyjaśnień strony organ wskazał, iż przepisy art. 92b i art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę (a więc i na zarządzającego transportem) bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecania kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych jak i unijnych.
Jednocześnie też organ podkreślił, że jeżeli osoba zarządzająca przy wykonywaniu działalności przewozowej posługuje się inną osobą, to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego zarządzającego z taką osobą - zarówno na gruncie prawa cywilnego, jak i administracyjnego - ponosi ona odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje.
Po rozpoznaniu odwołania strony, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 8 maja 2024 r. (nr BP.501.1958.2023.0993.GD11.566420) - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. b/, art. 92a, lp. 13 i lp. 14 załącznika nr 4 do u.t.d., a także art. 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 - zwanego dalej: "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006") oraz art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy zaznaczył, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia określone jako: "Skrócenie przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut" oraz "Przekroczenie przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut", natomiast karę nałożono w oparciu o ustalenia zawarte w protokole z kontroli drogowej (nr WITD.DI.P.XI1317/152/23) przeprowadzonej w dniu 27 marca 2023 r. na drodze ekspresowej S7 PK (OUS) D., a dotyczącej zestawu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki Broshuis o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, zaś pojazdem kierował K. O.. Kontrolowany przewóz stanowił krajowy transport drogowy rzeczy, a wykonywany był na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy T. sp. z o.o. sp. k z siedzibą w G..
Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Stwierdził, że treść art. 92a ust. 2 i ust. 8 w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 4 do u.t.d. i zaznaczył, że w tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W sprawie nie znajduje zastosowania art. 189a § 2 pkt 1, art. 189d, art. 189e, art. 189f k.p.a., gdyż kwestie związane z odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1 oraz art. 92b ust. 1 u.t.d. - reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym odpowiedzialność jest konsekwencją nie zastosowania się adresata do normy prawnej. Z materiału dowodowego wynika, że kierowca K. O. wykonując przewozy drogowe pojazdem w imieniu przedsiębiorcy T. sp. z o.o. sp. k. w okresie objętym kontrolą dopuścił się naruszeń czasu pracy w postaci: skrócenia przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut oraz przekroczenia przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut. Z informacji podanych do organu licencyjnego wynika natomiast, że to P. M. był osobą zarządzającą transportem u przedsiębiorcy T. sp. z o.o. sp. k. w dniu kontroli opisanej w protokole kontroli z dnia 27 marca 2023 r. nr [...].
Organ odwoławczy zważył też, że łączna kara za wszystkie ww. naruszenia określone w załączniku nr 4 do u.t.d. wyniosła 5.500 zł, przy czym – stosowne do art. 92a ust. 4 u.t.d. – suma kar pieniężnych nałożonych za stwierdzone podczas kontroli naruszenia nie mogła przekroczyć 3.000 zł.
Odnosząc się do wyjaśnień strony organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009, przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która: a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa: b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty. Jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymogu posiadania kompetencji zawodowych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. d), właściwy organ może zezwolić na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez wyznaczenia zarządzającego transportem zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, pod warunkiem że: a) przedsiębiorca wyznaczy osobę fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty, spełniającą wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) oraz uprawnioną na mocy umowy do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu tego przedsiębiorcy; b) umowa wiążąca przedsiębiorcę z osobą, o której mowa w lit. a), precyzuje zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły, oraz określa zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Zadania, które należy sprecyzować, obejmują w szczególności utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem; c) w charakterze zarządzającego transportem osoba, o której mowa w lit. a), może kierować operacjami transportowymi nie więcej niż czterech różnych przedsiębiorstw, realizowanymi za pomocą połączonej floty, liczącej ogółem nie więcej niż 50 pojazdów. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o obniżeniu liczby przedsiębiorstw lub łącznej wielkości floty pojazdów, którymi może zarządzać ta osoba; oraz d) osoba, o której mowa w lit. a), wykonuje określone zadania wyłącznie w interesie przedsiębiorcy, a jej obowiązki są wykonywane niezależnie od przedsiębiorców, na rzecz których dany przedsiębiorca wykonuje przewozy.
Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Z powyższego przepisu wynika, że odpowiedzialność za czynności związane z zarządem transportem ponosi osoba, która przyjęła na siebie odpowiedzialność za wykonywanie czynności związanych z przewozem drogowym. Zarządzający godząc się niejako na podanie przedsiębiorcy swojego nazwiska i zgłoszenia do organu licencyjnego godzi się do ponoszenia odpowiedzialności administracyjnej w przypadku ujawnienia wykonywanie przewozów z naruszeniem przepisów regulujących transport drogowy, a w konsekwencji powstania naruszeń określonych w załączniku nr 4 do u.t.d. Warunkiem uwolnienia się od powyższej odpowiedzialności, która jest odpowiedzialnością obiektywną powstająca niejako na skutek niezastosowania się adresata do normy prawnej jest wykazanie okoliczności egzoneracyjnych, do których należą zjawiska niemożliwe do przewidzenia lub takie, którym nie można zapobiec pomimo prawidłowej organizacji pracy w przedsiębiorstwie. Zła organizacja pracy w przedsiębiorstwie, a w konsekwencji wykonywanie przez kierowcę przewozów z naruszeniem przepisów regulujących czas pracy kierowcy i obowiązkowe odpoczynki nie należy do czynników, których zarządzający transportem nie mógł przewidzieć lub im zapobiec. W przedmiotowej sprawie kierowca K. O. świadomie prowadził pojazd z przekroczeniem norm regulujących dopuszczane czasy prowadzenia pojazdu.
Ponadto organ wyjaśnił, że zarządzający transportem winien tak organizować przewozy by kierowca na jego wykonanie miał wystarczającą ilość czasu, tak by nie musiał ich wykonywać z naruszeniem przepisów regulujących czas pracy i obowiązkowe odpoczynki. Zachowanie kierowcy K. O. polegające na częstym naruszeniu norm regulujących czas prowadzenia pojazdu i obowiązkowe odpoczynki było spowodowane złą organizacją przewozu u przedsiębiorcy, za które to obowiązki odpowiedzialność ponosi P. M. jako zarządzający transportem u przedsiębiorcy T. sp. z o.o. sp. k. W trakcie postępowania przed organem I instancji strona nie dostarczyła, żadnych dokumentów, z których by wynikało, że organizacja pracy była tak zaplanowana by kierowca nie dopuszczał się naruszeń. Wyjaśnienia strony dotyczące wewnętrznej organizacji w przedsiębiorstwie nie mają wpływu na odpowiedzialność zarządzającego. Zarządzający z chwilą zgłoszenia się do organu licencyjnego jako osoba zarządzająca transportem ponosi odpowiedzialność niezależne od tego, czy faktycznie w przedsiębiorstwie wykonuje czynności związane z organizacją pracy kierowców, czy te obowiązki przekazał innej osobie. Nawet jeżeli czynności związane z organizacją pracy zarządzający transportem powierzył B. M., czy innemu pracownikowi nie jest to okoliczność, która zwalniałaby zarządzającego transportem od odpowiedzialności za ujawnione naruszenie. Osoba zgłoszona do organu jako zarządzający transportem przyjmuje na siebie odpowiedzialność za naruszenia kierowców popełnione w przedsiębiorstwie, w którym jest zarządzającą transportem. Jedynym warunkiem uwolnienia się od odpowiedzialności jest wykazanie, że do naruszeń doszło na skutek okoliczności, których nie mogła przewidzieć lub którym nie mogła zapobiec.
Do obowiązków zarządzającego transportem należy w sposób rzeczywisty i ciągły zarządzanie operacjami transportowymi realizowanymi przez przedsiębiorcę. Odpowiedzialność zarządzającego transportem wynika z przepisów rozporządzenia nr 1071/2009 i nie jest ona związana z wykonywaniem przewozu drogowego ale z przyjęciem na siebie odpowiedzialności i zobowiązania się do zarządzania w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi u przedsiębiorcy. Stąd też zarządzający powinien na bieżąco sprawdzać na podstawie danych pobranych z tachografu i kart kierowców czy kierowcy stosują się do norm socjalnych w trakcie wykonywania powierzonych zadań transportowych, a tym samym czy organizacja pracy jest prawidłowa. Przy prawidłowej organizacji pracy kierowca - K. O. nie dopuściłby się tak dużej liczby naruszeń czasu pracy i obowiązkowych odpoczynków.
Dalej organ zaznaczył, że funkcja zarządzającego transportem u przedsiębiorcy nie jest funkcją tytularną, lecz osoba przyjmująca funkcję zarządzającego transportem zobowiązuje się do nadzoru nad transportem wykonywanym przez przedsiębiorcę poprzez, m.in. nadzór nad czasem pracy kierowcy. Przyjmując funkcję zarządzającego powinien określić swoje uprawnienia i egzekwować je w przeciwnym razie w przypadku ujawnienia naruszeń będących wynikiem złej organizacji pracy lub nie stosowania się kierowcy do poleceń zarządzającego transportem, zarządzający ponosi odpowiedzialność za ujawnione naruszenia. W odwołaniu strona nie dostarczyła dokumentów świadczących, że przewozy wykonywane w okresie objętym kontrolą były prawidłowo zaplanowane a do naruszeń doszło na skutek nadzwyczajnych okoliczności.
Organ odwoławczy wskazał, iż art. 92c u.t.d. nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Zatem kara nałożona przez organ I instancji jest w pełni uzasadniona. W przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, niezależnie od tego czy są nimi osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne, którym prawo przypisuje podmiotowość prawną, działanie osób przy pomocy których ww. podmioty prowadzą działalność gospodarczą (czyli w tym wypadku kierowców) jest działaniem tychże podmiotów. Jeżeli zatem kierowca w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych dopuścił się naruszeń przepisów prawa, to podmiot będący zarządzającym transportem u przedsiębiorcy, dla którego kierowca wykonywał przewóz ponosi odpowiedzialność administracyjną zgodnie z przepisami załącznika nr 4 do u.t.d. Okoliczności, które mogą spowodować zwolnienie się z wyżej opisanej odpowiedzialności muszą mieć charakter czysto zewnętrzny, wyodrębniony od działania zarządzającego transportem.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a , art. 8, art. 11, art. 75, art. 77, art. 78 i art. 81a k.p.a. organ stwierdził, że są one niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie.
P. M. zaskarżył ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o stwierdzenie nieważności tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w całości wraz z umorzeniem postępowania administracyjnego; ewentualnie uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
- art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 8 w zw. z art. 11. w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 w zw. z art. 81a k.p.a. - poprzez niepodjęcie przez organy obu instancji wszelkich czynności niezbędnych do prawidłowego ustalenia strony postępowania, tj. osoby zarządzającej, która w dacie kontroli była osobą zarządzającą w zakresie w jakim stwierdzono naruszenia;
- art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 w zw. z art. 81a k.p.a. - poprzez nieustalenie z przedsiębiorstwem T. sp. z o.o. sp. k., kto w dacie kontroli był osobą zarządzającą w zakresie w jakim stwierdzono naruszenia;
- art. 6 w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z treścią art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. U. UE. L z 2009 r., Nr 300, str. 51 ze zm. - dalej jako "rozporządzenie nr 1071/2009") - poprzez niewzięcie pod uwagę, że przedsiębiorstwo ma wyznaczyć co najmniej jedną osobę zarządzają transportem, która spełnia określone warunki i w tej sytuacji nie musi zawierać umowy precyzującej zadania takiej osoby;
- art. 92a ust. 2 u.t.d. - poprzez niewzięcie pod uwagę, że przepis ten nie przesądza o bezwzględnej odpowiedzialności zarządzającego transportem i dopuszcza nałożenie kary administracyjnej na inną osobę naruszającą warunki lub obowiązki przewozu drogowego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniesiono, że GITD błędnie ustalił stronę postępowania, nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy sprawy oraz błędnie uzasadnił swoją decyzję.
Skarżący wskazał w toku postępowania przed WITD oraz w odwołaniu do GITD wskazywał, że według jego wiedzy osobą odpowiedzialną za planowanie czasu pracy kierowców, nadzór nad przestrzeganiem przez nich norm czasu jazdy, przerw i odpoczynków oraz prawidłowego stosowania i użytkowania tachografów, jest B. M.. W związku z powyższym bezspornym jest, że w dacie kontroli skarżący nie był odpowiedzialny za nadzór nad kierowcami w zakresie czasu jazdy, przerw i odpoczynków oraz nie był odpowiedzialny za planowanie czasu pracy kierowców. Nie był także odpowiedzialny za prawidłowe stosowanie i użytkowanie tachografów, wyposażenie w dokumenty o których mowa w art. 87 u.t.d., jak również za stan techniczny pojazdów. Organ nie ustalił z przedsiębiorstwem T. sp. z o.o. Sp. k., kto w dacie kontroli był osobą zarządzającą w zakresie, w jakim stwierdzono naruszenia.
W ocenie skarżącego nieuprawnione jest również stanowisko organu odwoławczego wskazujące, że zarządzający z chwilą zgłoszenia się do organu licencyjnego ponosi odpowiedzialność niezależnie od tego, czy faktycznie w przedsiębiorstwie wykonuje czynności związane z organizacją pracy kierowców, czy też te obowiązki zostały przydzielone innej osobie. Takie stanowisko organu II instancji przesądza o bezwzględniej odpowiedzialności skarżącego i przeczy treści art. 92a ust. 2 u.t.d., który to przepis dopuszcza nałożenia kary administracyjnej za stwierdzone naruszenia na każdą inną osobę, wykonująca czynności związane z przewozem drogowym. Ponadto obowiązki B. M. nie powierzył skarżący, jak twierdzi organ II instancji a przedsiębiorstwo T. Sp. z o.o. sp. k.
Skarżący podniósł, że nie ma technicznych i prawnych możliwości, aby przedstawiać dokumenty lub ustalenia, które zostały zawarte pomiędzy T. Sp. z o.o. sp. k. a B. M.. Dodał, że ustalenie osoby, która zarządzała kontrolowanym przewozem było niezwykle istotne i należy uznać za niewystarczające, nieprawidłowe, powoływanie się wyłącznie na informacje zawarte w Krajowym Rejestrze Przewoźników Transportu Drogowego, który został utworzony w oparciu o przepisy art. 82g u.t.d., nie mające charakteru konstytutywnego. Rejestr ma jedynie charakter informacyjny.
Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę oraz nie odniósł się do przywołanego przez skarżącego wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 maja 2023 r. (sygn. akt C-155/22), zgodnie z którym należy stwierdzić, że przepisy u.t.d. nie stoją w sprzeczności z treścią art. 22 rozporządzenia 1071/2009 oraz nie odniósł się do argumentów wskazujących, że skarżący w przedsiębiorstwie T. Sp. z o.o. sp. k. został wyznaczony jako "zarządzający transportem" na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009, a w takiej sytuacji obowiązujące przepisy nie nakładają obowiązku aby zawarta była umowa wiążąca przedsiębiorcę z osobą zarządzającą transportem, która ma precyzować zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wnosząc o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 923 - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd administracyjny zobligowany jest uwzględnić skargę w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Pomorskiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 lipca 2023 r. o nałożeniu na skarżącego – jako osobę zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie T. Sp. z o.o. Sp. k. - kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego określone w lp. 13 i 14 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 728 ze zm. – dalej w skrócie jako: "u.t.d."), a w szczególności jej art. 92a ust. 2, ust. 4 i ust. 8, a także art. 92b ust. 2 oraz art. 92c ust. 1a u.t.d. oraz poz.: lp. 13 i 14 załącznika nr 4 do tej ustawy.
Zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 4 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych. Natomiast stosownie do art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.
Sąd dokonując kontroli legalności decyzji nie znalazł podstaw dla zakwestionowania stwierdzonych podczas kontroli naruszeń polegających na wykonywaniu transportu drogowego rzeczy z naruszeniem obowiązków i warunków przewozu drogowego, polegającego na: "Skróceniu przez kierowcę odpoczynku dobowego o czas równy lub większy niż 4 godziny i 30 minut" oraz "Przekroczeniu przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut" – tj. naruszeń wskazanych w lp. 13 i 14 załącznika nr 4 do u.t.d. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że kierowca nie przestrzegał norm dotyczących czasu jazdy i odpoczynków. Powyższe potwierdza treść protokołu kontroli drogowej nr [...] z dnia 27 marca 2023 r. z załącznikami. Okoliczności te nie były też kwestionowane przez skarżącego w toku toczącego się w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego.
Zasadnicza kwestia sporna koncentruje się na zasadności nałożenia kary pieniężnej na stronę jako osobę zarządzającą transportem w "T." Sp. z o.o sp. k. z siedzibą w G. w związku ze stwierdzonymi ww. naruszeniami, na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. oraz lp. 13 i 14 załącznika nr 4 do u.t.d.
Skarżący twierdzi, że nie był jedynym zarządzającym transportem u przedsiębiorcy, gdyż w dacie kontroli nie miał w zakresie obowiązków nadzoru w zakresie planowania czasu pracy kierowców, nadzoru nad przestrzeganiem przez nich norm czasu jazdy, przerw i odpoczynków oraz prawidłowego stosowania i użytkowania tachografów, a osoba odpowiedzialną w tym zakresie była B. M.. Organ wskazuje natomiast, że u przedsiębiorcy był jeden zarządzający transportem – skarżący.
Dla rozstrzygnięcia sporu niezbędne jest odwołanie się do przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 51, z późn. zm., dalej rozporządzenie nr 1071/2009). Rozporządzenie reguluje dostęp do zawodu przewoźnika drogowego i wykonywanie tego zawodu (art. 1 ust. 1). Jak wynika z motywów 1, 2 i 4 rozporządzenia nr 1071/2009, ma ono na celu unowocześnienie zasad dostępu do zawodu przewoźnika drogowego, aby zapewnić bardziej jednolite i skuteczniejsze stosowanie tych przepisów w państwach członkowskich w celu podniesienia poziomu kwalifikacji zawodowych przewoźników, racjonalizacji rynku, poprawy jakości świadczonych usług w interesie przewoźników drogowych, ich klientów i całej gospodarki, a także w celu zwiększenia bezpieczeństwa drogowego.
Artykuł 3 ust. 1 ww. rozporządzenia przewiduje, że przedsiębiorcy wykonujący zawód przewoźnika drogowego muszą spełniać następujące wymogi: a) posiadać rzeczywistą i stałą siedzibę w jednym z państw członkowskich; b) cieszyć się dobrą reputacją; c) posiadać odpowiednią zdolność finansową; oraz d) posiadać wymagane kompetencje zawodowe.
W rozporządzeniu przewidziana została również osoba zarządzającego transportem. Zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia "zarządzający transportem" - oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
Rozwinięcie powyższej definicji zawarte jest w art. 4 i wynika z niego dwojaki sposób wyznaczenia zarządzającego transportem.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzania zarządzającego transportem wyznacza przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego, czyli osoba spełniająca wymogi z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (w tym posiadająca wymagane kompetencje zawodowe art. 3 ust. 1 lit. d). Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia, przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b/ i d/ i która: a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa; b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.
Z kolei art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1071/2009 dotyczy sytuacji, kiedy przedsiębiorca nie spełnia wymogu posiadania kompetencji zawodowych z art. 3 ust. 1 lit. d/ i wówczas właściwy organ może zezwolić na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez wyznaczania zarządzającego transportem zgodnie z ust. 1, pod warunkiem, że: a) przedsiębiorca wyznaczy osobę fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty, spełniającą wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b/ i d/ oraz uprawnioną na mocy umowy do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu tego przedsiębiorcy; b) umowa wiążąca przedsiębiorcę z osobą, o której mowa w lit. a/, precyzuje zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły, oraz określa zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Zadania, które należy sprecyzować, obejmują w szczególności utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem; c) w charakterze zarządzającego transportem osoba, o której mowa w lit. a/, może kierować operacjami transportowymi nie więcej niż czterech różnych przedsiębiorstw, realizowanymi za pomocą połączonej floty, liczącej ogółem nie więcej niż 50 pojazdów. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o obniżeniu liczby przedsiębiorstw lub łącznej wielkości floty pojazdów, którymi może zarządzać ta osoba; oraz d) osoba, o której mowa w lit. a/, wykonuje określone zadania wyłącznie w interesie przedsiębiorcy, a jej obowiązki są wykonywane niezależnie od przedsiębiorców, na rzecz których dany przedsiębiorca wykonuje przewozy.
Jednocześnie w art. 4 ust. 3 ww. rozporządzenia przewidziano, że państwa członkowskie mogą podjąć decyzję, aby zarządzający transportem wyznaczony zgodnie z ust. 1 nie mógł być dodatkowo wyznaczony zgodnie z ust. 2 lub, aby mógł być wyznaczony jedynie w odniesieniu do ograniczonej liczby przedsiębiorstw lub floty pojazdów mniejszej niż określona w ust. 2 lit. c/.
Natomiast art. 4 ust. 4 powołanego rozporządzenia stanowi, że przedsiębiorca powiadamia właściwy organ o wyznaczeniu zarządzającego lub zarządzających transportem.
Zauważyć także trzeba, że rozporządzenie nie definiuje w sposób szczegółowy zakresu obowiązków zarządzającego transportem. Z powołanych przepisów wynika, że ma on wykonywać zadania (związane z transportem, operacjami transportowymi) w sposób rzeczywisty i ciągły (art. 4 ust. 1 lit. a/ oraz art. 4 ust. 2 lit. b/) i jednocześnie w art. 4 ust. 2 lit. b/ wskazano, co w szczególności (katalog otwarty) winna precyzować umowa zawarta z osobą wyznaczoną na zarządzającego transportem (utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem).
Ponadto w rozporządzeniu nr 1071/2009 wskazano, że przedsiębiorca wyznacza "przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem" (art. 4 ust. 1), a zatem dopuszczalne jest aby takich osób było kilka (więcej niż jedna). Jednocześnie też prawodawca nałożył na przedsiębiorcę obowiązek powiadomienia właściwego organu o wyznaczeniu osoby zarządzającego transportem czy też - w przypadku więcej osób - zarządzających transportem (art. 4 ust. 4).
Wielość zarządzających transportem – co należy podkreślić - w żaden sposób nie może niweczyć celów wynikających z rozporządzenia nr 1071/2009, czy też prowadzić do jego obejścia, co każdorazowo wymaga oceny w danym stanie faktycznym. W sytuacji zatem wyznaczenia kilku zarządzających transportem niezbędne jest ustalenie zakresu ich obowiązków dla ustalenia ich odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.
Zwrócić należy uwagę, że w rozporządzeniu obok zarządzającego transportem mowa jest również o innych "odpowiednich osobach" określonych przez dane państwo członkowskie – art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009. Pojęcie to związane jest z wymogiem dobrej reputacji, który jest jednym z warunków wykonywania zawodu przewoźnika (z art. 3).
Artykuł 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 przewiduje m.in. (akapit drugi), że przy określaniu, czy przedsiębiorstwo spełnia wymóg dobrej reputacji, państwa członkowskie uwzględniają postępowanie przedsiębiorcy, jego zarządzających transportem oraz innych odpowiednich osób określonych przez dane państwo członkowskie. Pojęcie "odpowiedniej osoby" w rozumieniu art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1071/2009 obejmuje osoby inne niż zarządzający transportem, które ponoszą odpowiedzialność za zarządzanie obszarami działalności objętymi uregulowaniami prawa Unii wymienionymi w art. 6 ust. 1 akapit trzeci lit. b/ tego rozporządzenia i które powinny w konsekwencji zapewnić przestrzeganie tych uregulowań przy wykonywaniu tych dziedzin działalności (...) (zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie C-155/22 - pkt 65).
Dalej wskazać należy, że rozporządzenie nr 1071/2009 - motyw 21 - przewiduje, że (21) Państwa członkowskie powinny przewidzieć sankcje za naruszenia niniejszego rozporządzenia. Sankcje te powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Natomiast art. 22 stanowi, że: 1. Państwa członkowskie przyjmują przepisy określające sankcje mające zastosowanie w przypadkach naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz podejmują wszelkie środki niezbędne do zapewnienia ich stosowania. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych przepisach w terminie do dnia 4 grudnia 2011 r. i niezwłocznie powiadamiają o wszelkich ich zmianach. Państwa członkowskie zapewniają stosowanie wszystkich takich środków bez dyskryminacji ze względu na przynależność państwową przedsiębiorcy lub jego siedzibę. 2. Sankcje, o których mowa w ust. 1, obejmują w szczególności zawieszenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, cofnięcie takiego zezwolenia i stwierdzenie niezdolności zarządzających transportem do kierowania operacjami transportowymi.
Sankcje mają chronić przestrzeganie przepisów rozporządzenia i służyć osiągnięciu celów realizowanych przez rozporządzenie i przepisy krajowe je realizujące. Skuteczność sankcji wyraża się poprzez zapewnienie wymierzenia kary bez utrudnień (co przyczyni się do realizacji celu, który chronią). Sankcje są odstraszające jeżeli zapewniają powstrzymanie się przed naruszeniem celów i przepisów, które chronią. Sankcje są proporcjonalne jeżeli są odpowiednie do osiągnięcia celów, które chronią i nie wykraczają poza to, co niezbędne.
W przepisach krajowych, art. 7c u.t.d. stanowi, że przedsiębiorca może, bez wyznaczania zarządzającego transportem spełniającego warunki, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Także w tym przypadku konieczne jest spełnienie warunków przewidzianych w przepisie art. 3 ust. 1 lit. b/ i d/, czyli osoba taka powinna cieszyć się dobra reputacją oraz posiadać wymagane kompetencje zawodowe.
Z przepisów krajowych wynika też, że osoba uprawniona do zarządzania transportem w przedsiębiorstwie wpisywana jest do Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego, który został utworzony zgodnie z art. 82g i nast. u.t.d. Jak stanowi art. 82h ust. 1 pkt 17 u.t.d. w ewidencji przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, gromadzi się dane określające imię i nazwisko osoby zarządzającej transportem oraz datę i miejsce urodzenia, adres zamieszkania, rodzaj posiadanego certyfikatu kompetencji zawodowych, numer posiadanego certyfikatu kompetencji zawodowych, datę wydania certyfikatu kompetencji zawodowych, kraj wydania certyfikatu kompetencji zawodowych, datę utraty dobrej reputacji. Takie same wymogi odnośnie danych wprowadzanych do ewidencji przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, odnoszą się również do osób fizycznych, o których mowa w art. 7c u.t.d. (art. 82h ust. 1 pkt 18 u.t.d.), czyli do wyznaczonych przez przedsiębiorcę w drodze umowy osób uprawnionych do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
Z art. 92a ust. 2 u.t.d. wynika, że zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie, zaś - zgodnie z art. 92 ust. 8 u.t.d. - wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. W konsekwencji, za naruszenia określone w załączniku nr 4 do u.t.d. można nałożyć kary na podmioty wymienione w art. 92a ust. 2 u.t.d., tj. 1) na zarządzającego transportem, 2) na osobę, o której mowa w art. 7c oraz 3) na każdą inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym.
Sąd nie neguje, że dla prawidłowego zastosowania sankcji przewidzianej w art. 92a ust. 2 u.t.d. ma znaczenie ustalenie kręgu osób, na które można nałożyć sankcje, a zatem niezbędne jest ustalenie, czy u przedsiębiorcy jest jeden, czy kilku zarządzających. Powyższe jest istotne, mając na uwadze możliwość ustanowienia zgodnie z rozporządzeniem nr 1071/2009 kilku zarządzających transportem oraz mając na uwadze cel rozporządzenia i zapisy motywu 21 oraz art. 22 dotyczące ustanowienia sankcji skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 53/23).
W ocenie Sądu, odnosząc powyższe uwagi do stanu niniejszej sprawy, przyjąć należy, że organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności faktyczne odnoszące się do podmiotu zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie T. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G., na który winna być nałożona kara pieniężna.
Z akt sprawy wynika, że organ zgodnie z obowiązującymi procedurami ustalił osobę zarządzającego transportem i stwierdził że u wskazanego przedsiębiorcy nie występuje kilku zarządzających transportem. Z informacji uzyskanej z Urzędu Miasta Gdyni wynika, że osobą posiadającą Certyfikat Kompetencji Zawodowych osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie T. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G., zgłoszoną do zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy nr [...] wydanego przez Prezydenta Miasta Gdyni (a więc tego dokumentu, na podstawie którego wykonywany był kontrolowany w niniejszej sprawie przewóz drogowy, podczas którego stwierdzono wyżej opisane naruszenia przepisów związanych z wykonywaniem transportu drogowego) był P. M. (vide: pismo Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich UM w G. z dnia 7 kwietnia 2023 r.). Powoływane przez skarżącego w toku postępowania przed organami oraz w skardze twierdzenia, że u przedsiębiorcy T. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G. było kilku zarządzających transportem, a w szczególności, że osobą odpowiedzialną za nadzór w zakresie obowiązków związanych z planowaniem czasu pracy kierowców i przestrzegania przez nich norm czasu jazdy, przerw i odpoczynków była w tym czasie B. M., nie znajdują żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym. Skarżący w toku postępowania, poza wyłącznie własnym twierdzeniem, nie poparł go jakimkolwiek dowodem (dokumentem), który choćby uprawdopodabniałby, że istotnie wskazywana osoba (B. M.) mogłaby faktycznie być osobą wymienioną w art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa oraz realizującą obowiązki związane z funkcją zarządzającego transportem w ww. przedsiębiorstwie, i tym samym odpowiedzialną za naruszenia stwierdzone w związku z kontrolą drogową przeprowadzoną w dniu 27 marca 2023 r. W ocenie Sądu ciężar dowodu w tym zakresie obciążał skarżącego, który będąc bezsprzecznie osobą zarządzającą we wskazanym przedsiębiorstwie chciał wykazać, że we wskazanym czasie określone obowiązki spoczywające na nim, jako zarządzającym transportem zostały oddelegowane na inną osobę.
Podzielić zatem należało stanowisko organów, że z całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynikało, że to P. M. w dniu kontroli był zgłoszony jako osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie T. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G.. I nawet przekazując – być może jedynie faktycznie (żadne bowiem dokumenty na to nie wskazywały) - część swoich zadań innej osobie w przedsiębiorstwie, jako osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie, to właśnie skarżący w dalszym ciągu pozostawał prawnie odpowiedzialny za kontrolę czy oddelegowane zadania są prawidłowo wykonywane i w konsekwencji to on pozostawał osobą odpowiedzialną za naruszenia wskazane w załączniku nr 4 do u.t.d. Ustanowienie osoby (czy osób) zarządzającego transportem wymaga dochowania określonych procedur i spełnienia określonych wymogów. Zarządzający transportem musi (muszą) być ustanowiony (ustanowieni) z dochowaniem wymogów wynikających z obowiązujących przepisów unijnych i krajowych. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że u przedsiębiorcy nie było innego poza skarżącym zarządzającego transportem. Od osoby zarządzającego transportem należy odróżnić inne osoby wykonujące u przewoźnika czynności związane z przewozem drogowym.
Sąd podkreśla, że m.in. w złożonym odwołaniu P. M. wprost przyznał, że przedsiębiorstwo T. Sp. z o.o. sp. k. realizując obowiązek wynikający z art. 7a ust. 2 pkt 7 u.t.d. istotnie wskazało tylko jego, jako osobę zarządzającą transportem w tej firmie. Twierdzenie skarżącego, że zakres jego obowiązków z pewnością nie obejmuje nadzoru nad kierowcami w zakresie czasu jazdy, przerw i odpoczynków, zdaniem Sądu, nie znajduje przy tym oparcia w przepisach prawa, skoro skarżący jednoznacznie oświadczył (również w skardze), że jest osobą zarządzającą transportem, o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009. Podniesione przez skarżącego twierdzenia, że w zakres jego obowiązków nie wchodziła odpowiedzialność za planowanie czasu pracy kierowców, nadzór nad przestrzeganiem przez nich norm czasu jazdy, przerw i odpoczynków oraz prawidłowego stosowania i użytkowania tachografów, wyposażenia w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., jak również za stan techniczny pojazdów, nie mogą być przyjęte jako uprawnione już w kontekście tego, jaki jest zakres obowiązków osoby zarządzającej transportem – w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 oraz w kontekście obiektywnego charakteru odpowiedzialności osoby zarządzającej transportem. Jednocześnie osoba zarządzająca transportem i przedsiębiorca nie mogą umówić się co do wyłączenia w drodze umowy obowiązków spoczywających na osobie zarządzającej transportem z mocy samego prawa.
Rozporządzenie (WE) nr 1071/2009 precyzuje minimalny zakres obowiązków zarządzającego transportem, który obejmuje: utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom, sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem. Sąd nie kwestionuje, że ww. minimalny zakres obowiązków odnosi się do osób, z którymi przedsiębiorca – sam nie spełniający kompetencji zawodowych - zawiera umowę cywilnoprawną, z uwagi na posiadane przez te osoby kompetencje zawodowe w zakresie transportu. Stosownie do art. 4 ust. 2 lit. b/ cytowanego rozporządzania umowa ta precyzuje zadania, które osoba wyznaczona w ten sposób przez przedsiębiorcę jako zarządzająca transportem ma wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły oraz określa zakres związanych z funkcją zarządzającego transportem obowiązków, które obejmują w szczególności: utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom, sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem. Nie oznacza to jednak, aby osoby zarządzającaetransportem, o których mowa w art. 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia z tego tylko powodu mogły uwolnić się od odpowiedzialności z art. 92a ust. 2 u.t.d. Wobec tych osób normodawca także bowiem precyzuje jakie są ich obowiązki w ten sposób, że wskazuje, iż jest to jest zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa w sposób rzeczywisty i ciągły. W ocenie Sądu zarządzenie operacjami transportowymi to niewątpliwie pojęcie szersze niż nadzór nad aktualnością dokumentacji kierowców związanej z ich uprawnieniami do wykonywania pracy. Z rozporządzenia nr 1071/2009 wynika, że zarządzający transportem - "zarządza" - a więc ma m.in. obowiązek samodzielnie i starannie kierować operacjami transportowymi przedsiębiorstwa prowadzonego przez przewoźnika drogowego. Tym samym zarządzający zobligowany jest do wykonywania obowiązków dotyczących operacji transportowych nałożonych w przepisach prawa na przewoźnika drogowego. Przy czym nawet jeżeli zarządzający posługuje się innymi osobami przy wykonywaniu swoich obowiązków, lub powierza je do wykonywania innym osobom, to za ich działania lub zaniechania jest odpowiedzialny, tak jak za własne. Jeżeli zatem kierowca w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych dopuścił się naruszeń przepisów dotyczącym czasu pracy, to podmiot będący zarządzający transportem u przedsiębiorcy, dla którego kierowca wykonywał przewóz ponosi odpowiedzialność administracyjną zgodnie z przepisami załącznika nr 4 do u.t.d.
Po stwierdzeniu, że skarżący jest osobą zgłoszoną jako zarządzająca transportem organy nie musiały poszukiwać dowodów na to, czy skarżący w sposób rzeczywisty i ciągły wykonuje obowiązki, które ciążyły na nim z mocy samego prawa. Przyjmując stanowisko strony skarżącej przepis o odpowiedzialności zarządzających transportem byłby martwy i niemożliwy do zastosowania. Skarżący w istocie domaga się bowiem przyjęcia, że ustalanie, iż zarządzający transportem nie wykonywał swoich obowiązków powinno prowadzić do zwolnienia go z odpowiedzialności. Takich wniosków nie można skutecznie wyprowadzić z przepisów u.t.d oraz rozporządzenia nr 1071/2009.
W zaskarżonej decyzji prawidłowo zatem przyjęto, że skoro P. M. został zgłoszony przez przedsiębiorcę do organu wydającego zezwolenie na wykonywanie transportu drogowego jako osoba pełniącą funkcję zarządzającego transportem u przedsiębiorcy, to przyjął na siebie obowiązki związane w wykonywaniem funkcji zarządzającego, ponosząc z tego tytułu również odpowiedzialność.
Okoliczności, które mogą spowodować zwolnienie się z wyżej opisanej odpowiedzialności muszą być wykazane przez osobę zarządzającą transportem.
Do zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności z art. 92a ust. 2 u.t.d. dojść mogłoby zatem, po pierwsze w przypadku wykazania przez skarżącego wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 92c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2) lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat (pkt 3). Na mocy art. 92c ust. 1a u.t.d. wskazany przepis stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a więc osoby zarządzającej transportem. Odpowiednie stosowanie tego przepisu oznacza, że to osoba zarządzająca transportem ma wykazać, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć (pkt 1), że została na nią już nałożona kara za stwierdzone naruszenie (pkt 2) lub, że doszło do przedawnienia (pkt 3). Żadne dowody na wykazanie powyższych okoliczności nie zostały wykazane przez skarżącego.
W konsekwencji należało stwierdzić, że w toku postępowania administracyjnego na organach obu instancji spoczywa wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym celu, uwzględniając treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie o określonym przedmiocie, organ administracji - jako dysponent postepowania dowodowego - określa jakie okoliczności faktyczne pozostają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i postanawia o przeprowadzeniu w sprawie określonych dowodów. W tej sprawie okolicznością taką było stwierdzenie, czy skarżący był wyznaczoną przez przedsiębiorcę i zgłoszoną w celu rejestracji, osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie transportowym T. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G.. Okoliczność ta została jednoznacznie potwierdzona w oparciu o dokumenty. Mając na uwadze treść podnoszonych przez skarżącego zarzutów, uwzględnić przy tym należy, że organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania twierdzeń strony, które są sprzeczne z dowodami już zebranymi w sprawie, w sytuacji gdy dowodów takich nie przedstawia sama strona skarżąca. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie wyjaśniono kto był osobą zarządzającą transportem – w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia nr 1071/2009 - w przedsiębiorstwie T. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G. w chwili dokonania kontroli w dniu 27 marca 2023 r. Prawidłowo także oceniono, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że był to skarżący.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z wnioskiem organu, przy braku zgłoszenia przez stronę skarżącą żądania przeprowadzenia rozprawy.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl