III SA/Gd 1006/13Obowiązek bhp wykonawców umów o dzieło
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpatrzył skargę D. Ć. na decyzję Inspektora Pracy, która nakazywała m.in. skierowanie wykonawców umów o dzieło na badania lekarskie, przeszkolenie ich w zakresie BHP oraz przeprowadzenie pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia. Skarżąca podnosiła, że jako niebędąca pracodawcą nie podlega tym obowiązkom. Organ odwoławczy utrzymał w mocy część nakazów, wskazując na obowiązek przedsiębiorcy organizującego pracę na innej podstawie niż stosunek pracy do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (art. 304 § 3 w zw. z art. 207 § 2 Kodeksu Pracy). Sąd uznał skargę za niezasadną. Podkreślono, że przepisy Kodeksu Pracy dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 207 § 2 kp) stosuje się odpowiednio do przedsiębiorców niebędących pracodawcami, którzy organizują pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy. Wskazano, że umowy o dzieło zawierane przez skarżącą zawierały elementy umowy o pracę, a praca wykonywana była pod nadzorem i w określonym przez przedsiębiorcę miejscu i czasie. Sąd przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych potwierdzające obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa również wykonawcom umów cywilnoprawnych. Stwierdzono, że obowiązek ten obejmuje m.in. konieczność poddawania się wstępnym badaniom lekarskim (art. 211 pkt 5 kp) oraz zapewnienie odpowiedniej wiedzy w zakresie bezpiecznego wykonywania pracy. Sąd uznał również, że przedsiębiorca ma obowiązek określenia czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy i przeprowadzenia ich pomiarów, zwłaszcza w sytuacji stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnych norm hałasu. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaObowiązki pracodawców i przedsiębiorców w zakresie BHP wobec osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umów o dzieło.
Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy przedsiębiorca organizuje pracę w swoim zakładzie, wskazując miejsce i czas jej wykonania, co zbliża umowę o dzieło do umowy o pracę.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorca niebędący pracodawcą, organizujący pracę na podstawie umów o dzieło, jest zobowiązany do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy wykonawcom tych umów, w tym do skierowania ich na badania lekarskie i przeszkolenia w zakresie BHP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorca organizujący pracę na innej podstawie niż stosunek pracy jest zobowiązany do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy również dla wykonawców umów cywilnoprawnych, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu Pracy.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu Pracy dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy stosuje się odpowiednio do przedsiębiorców niebędących pracodawcami, którzy organizują pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy. Obowiązki te obejmują m.in. zapewnienie badań lekarskich i szkoleń BHP.
Czy przedsiębiorca organizujący pracę na podstawie umów o dzieło w swoim zakładzie pracy posiada 'stanowiska pracy' w rozumieniu przepisów BHP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, twierdzenie, że przedsiębiorca nie posiada stanowisk pracy, jest nie do zaakceptowania, gdyż przestrzeń pracy wraz z wyposażeniem stanowi stanowisko pracy, niezależnie od charakteru umowy zatrudnienia.
Uzasadnienie
Definicja stanowiska pracy obejmuje przestrzeń pracy wraz z wyposażeniem, w którym wykonywana jest praca. Charakter umowy o zatrudnieniu nie wpływa na istnienie fizycznej przestrzeni pracy.
Czy przedsiębiorca organizujący pracę na podstawie umów o dzieło jest zobowiązany do rozpoznania i wytypowania czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy oraz przeprowadzenia ich pomiarów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy obejmuje konieczność określenia czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy oraz mierzenia ich występowania, zwłaszcza w sytuacji stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnych norm.
Uzasadnienie
Obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, wynikający z Kodeksu Pracy, obejmuje również monitorowanie czynników szkodliwych i uciążliwych, takich jak hałas, co jest niezbędne dla doboru odpowiednich środków ochrony.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
k.p. art. 207 § § 2
Kodeks Pracy
Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Przepis ten stosuje się odpowiednio do przedsiębiorców niebędących pracodawcami, organizujących pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy.
k.p. art. 304 § § 3
Kodeks Pracy
Obowiązki określone w art. 207 § 2 stosuje się odpowiednio do przedsiębiorców niebędących pracodawcami, organizujących pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy.
ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia niezasadnej skargi.
Pomocnicze
k.p. art. 304 § § 1
Kodeks Pracy
Pracodawca jest obowiązany zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.
k.p. art. 304¹
Kodeks Pracy
Osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w miejscu wyznaczonym przez podmiot organizujący pracę zobowiązane są do przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie określonym przez ten podmiot.
k.p. art. 211 § pkt. 5
Kodeks Pracy
Wśród obowiązków pracownika jest konieczność poddawania się wstępnym, okresowym i kontrolnym badaniom lekarskim.
u.PIP art. 10 § ust. 2 pkt.1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
Uprawnienia Inspekcji Pracy do reagowania na stwierdzone uchybienia w zakresie BHP.
u.PIP art. 11 § ust. 2 pkt.1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
Podstawa prawna do nakazania wykonania badań i pomiarów czynników szkodliwych i uciążliwych w środowisku pracy.
u.PIP art. 11 § pkt. 6a
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
Podstawa prawna do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w zakresie BHP.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
Konst. RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia § z dnia 2 lutego 2011 r.
W sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (ma zastosowanie jako zasada).
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej § § 2 pkt. 8
Definicja stanowiska pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedsiębiorca organizujący pracę na innej podstawie niż stosunek pracy jest zobowiązany do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy wykonawcom umów cywilnoprawnych. • Obowiązek zapewnienia BHP obejmuje badania lekarskie, szkolenia oraz pomiary czynników szkodliwych. • Przedsiębiorca posiada stanowiska pracy w swoim zakładzie, niezależnie od charakteru umów z wykonawcami. • Umowy o dzieło zawierające elementy wskazania miejsca i czasu pracy zbliżają się do umowy o pracę i podlegają szerszej ochronie.
Odrzucone argumenty
Skarżąca nie jest pracodawcą, więc nie podlega obowiązkom w zakresie BHP wobec wykonawców umów o dzieło. • Brak możliwości wyegzekwowania od wykonawców badań lekarskich i szkoleń BHP. • Brak obowiązku rozpoznania i wytypowania czynników szkodliwych oraz przeprowadzenia pomiarów. • Organ nie wskazał sposobu udokumentowania szkoleń BHP.
Godne uwagi sformułowania
nie jest pracodawcą osób zatrudnionych na podstawie umów o dzieło. Tym samym nie może tych osób skierować na badania lekarskie, ani też nie ma obowiązku aby w sposób sformalizowany - właściwy dla pracodawcy - dokonać instruktażu ogólnego i stanowiskowego. • przedsiębiorca niebędący pracodawcą, który organizuje pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na innej podstawie niż stosunek pracy, jest obowiązany chronić ich życie i zdrowie oraz zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy (art. 304 § 3 Kodeksu Pracy). • nie do zaakceptowania jest twierdzenie skarżącej, że w ramach swojej działalności nie posiada stanowisk pracy. • organizowanie pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
Skład orzekający
Anna Orłowska
przewodniczący-sprawozdawca
Alina Dominiak
sędzia
Felicja Kajut
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązki pracodawców i przedsiębiorców w zakresie BHP wobec osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umów o dzieło."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy przedsiębiorca organizuje pracę w swoim zakładzie, wskazując miejsce i czas jej wykonania, co zbliża umowę o dzieło do umowy o pracę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony praw pracowników (lub osób wykonujących pracę) w kontekście umów cywilnoprawnych, co jest częstym problemem w praktyce.
“Umowa o dzieło to nie furtka do omijania BHP! Sąd potwierdza obowiązki przedsiębiorcy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.