Orzeczenie · 2026-03-25

III SA/Łd 960/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2026-03-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
obrona ojczyznyświadczenia rzeczowemobilizacjawojnapojazdycysterna paliwowapostępowanie administracyjnekontrola sądowaWSAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. K. na decyzję Wojewody Łódzkiego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Koluszek o przeznaczeniu cysterny paliwowej na samochodzie IVECO do świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w razie ogłoszenia mobilizacji i wojny. Skarżący podnosił liczne zarzuty, w tym naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 10, 77, 80, 107 k.p.a.) poprzez pozbawienie czynnego udziału w postępowaniu i brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także naruszenie przepisów materialnych (Ustawa o obronie Ojczyzny) przez błędne uznanie pojazdu za przedmiot świadczeń, mimo że stanowi on kluczowy środek do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami. Sąd uznał skargę za niezasadną. Podkreślono, że organy wojskowe mają znaczną autonomię w określaniu potrzeb obronnych, a organy administracji ograniczają się do weryfikacji posiadania przedmiotu świadczenia przez adresata. Sąd stwierdził, że obowiązek świadczeń rzeczowych ma charakter warunkowy i aktualizuje się jedynie w razie ogłoszenia mobilizacji lub wojny, nie uniemożliwiając tym samym prowadzenia działalności gospodarczej w czasie pokoju. Zaznaczono, że skarżącemu przysługuje ryczałt za używanie pojazdu w razie jego odebrania. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, zwłaszcza w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej i autonomii organów wojskowych.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju świadczeń (rzeczowych na rzecz obrony) i może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych obszarów prawa administracyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej ma kompetencje do merytorycznej oceny zasadności wniosku organu wojskowego o przeznaczenie rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych na rzecz obrony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie ma kompetencji ani specjalistycznej wiedzy do merytorycznej oceny zasadności wniosku organu wojskowego. Jego zadaniem jest ustalenie, czy dana rzecz ruchoma jest w posiadaniu adresata decyzji i czy nie zachodzą przesłanki negatywne określone w ustawie.

Uzasadnienie

Organy wojskowe są najlepiej zorientowane co do potrzeb obronnych państwa. Kompetencje organów administracji w tym zakresie są ograniczone do weryfikacji formalnej i faktycznej (posiadanie przedmiotu, jego sprawność).

Czy nałożenie obowiązku świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w razie ogłoszenia mobilizacji i wojny narusza prawo strony do prowadzenia działalności gospodarczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek ten ma charakter warunkowy i aktualizuje się jedynie w razie ogłoszenia mobilizacji lub wojny, nie uniemożliwiając prowadzenia działalności gospodarczej w czasie pokoju. Stronie przysługuje ryczałt za używanie pojazdu.

Uzasadnienie

Obowiązek świadczeń rzeczowych jest związany z wyjątkowymi okolicznościami (wojna, mobilizacja) i ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa państwa, co uzasadnia czasowe ograniczenie praw obywatelskich, w tym prawa własności i swobody prowadzenia działalności gospodarczej. W czasie pokoju obowiązek ten nie aktualizuje się.

Czy naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.) może stanowić podstawę uchylenia decyzji, jeśli strona nie wykazała, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wtedy, gdy strona wykaże, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, np. uniemożliwiło przeprowadzenie istotnych czynności dowodowych.

Uzasadnienie

Strona skorzystała z przysługujących jej uprawnień procesowych (odwołanie, skarga), co świadczy o braku istotnego wpływu rzekomego naruszenia na wynik sprawy. Brak wykazania konkretnych czynności, które strona mogłaby podjąć, gdyby miała pełny udział.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę A. K. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 14 października 2025 r. w przedmiocie przeznaczenia cysterny paliwowej na samochodzie IVECO do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony.

Przepisy (75)

Główne

u.o.O. art. 628 § 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 630 § 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 630 § 5

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 628 § 5

Ustawa o obronie Ojczyzny

Katalog zamknięty rzeczy ruchomych i nieruchomości, które nie mogą być przedmiotem świadczeń rzeczowych.

u.o.O. art. 630 § 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

u.o.O. art. 630 § 5

Ustawa o obronie Ojczyzny

W decyzji można zobowiązać posiadaczy nieruchomości lub rzeczy ruchomych do wykonania tych świadczeń bez odrębnego wezwania.

u.o.O. art. 629 § 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

Ograniczenia czasowe wykonywania świadczeń rzeczowych w czasie pokoju (sprawdzenie gotowości mobilizacyjnej, ćwiczenia wojskowe).

u.o.O. art. 634

Ustawa o obronie Ojczyzny

Prawo do ryczałtu za używanie przedmiotów świadczeń rzeczowych.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju art. § 25

Prawo do ryczałtu za używanie przedmiotów świadczeń rzeczowych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględnienia przez organ dowodów przedstawionych przez stronę.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny, czy okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek ustalenia, które okoliczności faktyczne mają znaczenie dla sprawy.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wskazania w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których się oparł organ, oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uchylenia decyzji organu I instancji w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego – rozstrzyganie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny: naruszenie prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania, stwierdzenie nieważności aktu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi w przypadku nieuwzględnienia jej w całości albo w części.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Konstytucja RP art. 82

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek obywatela polskiego – wierność Rzeczypospolitej Polskiej i troska o dobro wspólne.

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.

Konstytucja RP art. 85 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek obywatela polskiego – obrona Ojczyzny.

Konstytucja RP art. 136

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zarządzenie powszechnej lub częściowej mobilizacji i użycie Sił Zbrojnych do obrony państwa.

Ustawa o ochronie informacji niejawnych art. 5 § 1

Jawność informacji niejawnych podlega ograniczeniom.

Ustawa o ochronie informacji niejawnych art. 5 § 2

Jawność informacji niejawnych podlega ograniczeniom.

u.o.O. art. 24 § 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

Postanowienie o rozpoczęciu i zakończeniu czasu wojny.

u.o.O. art. 24 § 2

Ustawa o obronie Ojczyzny

Obowiązek ogłoszenia postanowień o czasie wojny w Dzienniku Ustaw.

u.o.O. art. 620 § 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

Określenie organów i kierowników jednostek organizacyjnych uprawnionych do składania wniosków o świadczenia rzeczowe.

u.o.O. art. 821 § 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

Utrata mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2004 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju.

u.o.O. art. 638 § 2

Ustawa o obronie Ojczyzny

Zwrot przedmiotów świadczeń rzeczowych po ustaniu potrzeby ich użytkowania w czasie ogłoszenia mobilizacji i podczas wojny.

u.o.O. art. 648 § 2

Ustawa o obronie Ojczyzny

Definicja mocy produkcyjnych, naprawczych lub usługowych.

Ustawa Prawo energetyczne art. 56 § 1

Koncesjonowanie obrotu paliwami ciekłymi.

Ustawa Prawo energetyczne art. 57 § g

Obowiązki przedsiębiorcy związane z koncesją na obrót paliwami ciekłymi.

Pomocnicze

u.o.O. art. 628 § 5

Ustawa o obronie Ojczyzny

Katalog zamknięty rzeczy ruchomych i nieruchomości, które nie mogą być przedmiotem świadczeń rzeczowych.

u.o.O. art. 629 § 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

Ograniczenia czasowe wykonywania świadczeń rzeczowych w czasie pokoju (sprawdzenie gotowości mobilizacyjnej, ćwiczenia wojskowe).

u.o.O. art. 634

Ustawa o obronie Ojczyzny

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju art. § 25

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Konstytucja RP art. 82

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 85 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 136

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa o ochronie informacji niejawnych art. 5 § 1

Ustawa o ochronie informacji niejawnych art. 5 § 2

u.o.O. art. 24 § 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 24 § 2

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 620 § 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 821 § 1

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 638 § 2

Ustawa o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 648 § 2

Ustawa o obronie Ojczyzny

Ustawa Prawo energetyczne art. 56 § 1

Ustawa Prawo energetyczne art. 57 § g

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 628 ust. 1 w zw. z art. 630 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny w zw. z art. 7 k.p.a. przez bezpodstawne wydanie kwestionowanej decyzji i naruszenie zasady załatwienia spraw z uwzględnieniem słusznego interesu strony i przyznanie prymatu interesowi społecznemu. • Naruszenie art. 628 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny przez wydanie zaskarżonej decyzji w odniesieniu do pojazdu, który nie posiada pożądanych właściwości, w szczególności nie może służyć potrzebom obronności kraju i jest jedynym pojazdem należącym do skarżącego służącym mu do wykonywania usług w zakresie sprzedaży i dostawy paliw płynnych. • Naruszenie art. 5 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny przez błędne przyjęcie, iż będąca w posiadaniu skarżącego cysterna paliwowa na samochodzie IVECO może być przedmiotem świadczeń rzeczowych w sytuacji, gdy stanowi moce usługowe przedsiębiorcy, niezbędne do prowadzonej działalności gospodarczej. • Naruszenie art. 156 § 1 pkt. 6 k.p.a. poprzez jego pominięcie i niestwierdzenie nieważności decyzji w sytuacji, gdy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje naruszenie koncesji i nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w związku z zaprzestaniem wykonywania działalności przy użyciu zgłoszonego środka transportu i niepoinformowania Prezesa URE o zaprzestaniu wykonywania czynnej działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami płynnymi. • Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. […]

Godne uwagi sformułowania

Organy wojskowe mają znaczną autonomię w określaniu potrzeb obronnych. • Obowiązek świadczeń rzeczowych ma charakter warunkowy i aktualizuje się jedynie w razie ogłoszenia mobilizacji lub wojny. • Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wtedy, gdy strona wykaże, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Agnieszka Krawczyk

przewodniczący

Ewa Alberciak

członek

Joanna Wyporska-Frankiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rzeczowych na rzecz obrony, zwłaszcza w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej i autonomii organów wojskowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju świadczeń (rzeczowych na rzecz obrony) i może być mniej bezpośrednio stosowalna do innych obszarów prawa administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnego obowiązku oddania pojazdu na cele obronne, co budzi zainteresowanie ze względu na konflikt między interesem indywidualnym (prowadzenie działalności gospodarczej) a interesem publicznym (bezpieczeństwo państwa). Pokazuje, jak prawo reguluje takie sytuacje.

Czy Twój pojazd może zostać przeznaczony na cele obronne? Sąd wyjaśnia granice obowiązku świadczeń rzeczowych.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst