Orzeczenie · 2025-02-27

III SA/Łd 94/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-02-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
samorząd terytorialnyradnywygaśnięcie mandatudziałalność gospodarczamienie komunalnekodeks wyborczyustawa o samorządzie gminnymuchwała rady gminyorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrzył skargę radnego P.P. na uchwałę Rady Miejskiej w U. stwierdzającą wygaśnięcie jego mandatu. Podstawą uchwały było naruszenie ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Radny miał wykonać odpłatną usługę rozbudowy systemu CCTV w budynku świetlicy wiejskiej, co Rada Miejska uznała za naruszenie art. 24f ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący podnosił, że czynności te były czynem społecznym i nie stanowiły wykorzystania mienia komunalnego. Sąd odrzucił zarzut dotyczący nieprawidłowego zwołania sesji rady, uznając, że wiceprzewodniczący miał prawo ją zwołać. Analizując zarzuty materialnoprawne, sąd stwierdził, że oferta radnego i jej faktyczne wykonanie, mimo późniejszych prób wycofania oferty i przekazania darowizny, stanowiły dorozumiane zawarcie odpłatnej umowy cywilnoprawnej. Sąd podkreślił obiektywny charakter naruszenia zakazu z art. 24f ustawy o samorządzie gminnym, niezależny od intencji radnego, oraz fakt, że środki z funduszu sołeckiego również stanowią mienie komunalne. W konsekwencji, sąd uznał, że doszło do naruszenia zakazu, co skutkowało wygaśnięciem mandatu radnego, i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 24f ustawy o samorządzie gminnym w kontekście zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez radnych z wykorzystaniem mienia komunalnego, w tym ocena charakteru czynności jako odpłatnej usługi lub darowizny, a także kwestie proceduralne związane z funkcjonowaniem rady gminy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak jego interpretacja przepisów dotyczących zakazu działalności gospodarczej przez radnych ma szersze zastosowanie. Kwestia zwołania sesji przez wiceprzewodniczącego po śmierci przewodniczącego jest również istotna dla samorządów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wykonanie odpłatnej usługi przez radnego na rzecz gminy, nawet jeśli zostało przedstawione jako czyn społeczny lub darowizna, stanowi naruszenie ustawowego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykonanie odpłatnej usługi przez radnego na rzecz gminy, nawet jeśli próbowano nadać jej charakter czynu społecznego lub darowizny, stanowi naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ doszło do zawarcia dorozumianej umowy cywilnoprawnej, a środki z funduszu sołeckiego są mieniem komunalnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oferta radnego i jej faktyczne wykonanie, potwierdzone zgłoszeniem i gotowością do wystawienia faktury, stanowiły dorozumiane zawarcie odpłatnej umowy cywilnoprawnej. Późniejsze próby wycofania oferty lub przekazania darowizny nie mogły zmienić charakteru pierwotnej czynności, która obiektywnie wypełniła dyspozycję art. 24f ust. 1 u.s.g. Naruszenie to ma charakter obiektywny i nie zależy od intencji radnego.

Czy sesja rady gminy zwołana przez wiceprzewodniczącego po śmierci przewodniczącego, bez formalnego wyznaczenia, jest legalna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sesja rady gminy zwołana przez wiceprzewodniczącego po śmierci przewodniczącego jest legalna, ponieważ wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem przejmuje zadania przewodniczącego ex lege w razie jego nieobecności.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na orzecznictwo NSA i wykładnię art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdził, że w przypadku nieobecności przewodniczącego, jego zadania wykonuje wiceprzewodniczący. Nie ma znaczenia przyczyna nieobecności, a w razie śmierci przewodniczącego, jedyny wiceprzewodniczący przejmuje jego obowiązki, w tym zwoływanie sesji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na uchwałę Rady Miejskiej w U. stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego P.P. z powodu naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego.

Przepisy (26)

Główne

k.w. art. 383 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy

k.w. art. 383 § § 2

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy

k.w. art. 383 § § 6

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 24f § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

k.c. art. 60

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 65 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 66 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 69

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 70

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 77

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 888

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

k.c. art. 455

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.s.g. art. 19 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 19 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 20

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 23a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 43

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przedsiębiorców art. 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

u.f.s. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

u.f.s. art. 2 § ust. 6

Ustawa z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim

u.p.t.u. art. 106b

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 106i

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie odpłatnej usługi przez radnego na rzecz gminy stanowi naruszenie art. 24f ust. 1 u.s.g. • Naruszenie zakazu z art. 24f ust. 1 u.s.g. ma charakter obiektywny i nie zależy od intencji radnego. • Środki z funduszu sołeckiego stanowią mienie komunalne. • Sesja rady zwołana przez wiceprzewodniczącego po śmierci przewodniczącego jest legalna.

Odrzucone argumenty

Czynności polegające na montażu kamery były czynem społecznym. • Nie doszło do wykorzystania mienia komunalnego gminy. • Incydentalne działanie nie prowadzi do wygaśnięcia mandatu. • Sesja rady zwołana przez wiceprzewodniczącego po śmierci przewodniczącego była nielegalna.

Godne uwagi sformułowania

przewodniczący rady gminy nie jest organem gminy; dotyczy to również jego zastępców. Pełni on funkcję organizacyjną organu kolegialnego, jakim jest rada gminy. • hipoteza art. 24f ust. 1 u.s.g. obejmuje wszelkie formy prowadzenia działalności gospodarczej przez radnego z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, co obejmuje również przypadki, gdzie dochodzi nawet do jednorazowego świadczenia odpłatnej usługi na rzecz gminy. • norma art. 24f ust. 1 u.s.g. nie ogranicza zakazu do "własności" ani do "zarządzania" mieniem komunalnym, lecz używa znacznie pojemniejszego określenia, tj. "wykorzystanie mienia". • Wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego i nie ma znaczenia, czy przy wykorzystaniu tego mienia komunalnego radny odniósł korzyści, czy też nie. • Naruszenie zakazu z art. 24f ust. 1 u.s.g. ma charakter obiektywny i jest niezależne od kwestii winy lub jej braku czy też świadomości lub jej braku, towarzyszących działaniu osoby dopuszczającej się naruszenia zakazu.

Skład orzekający

Małgorzata Kowalska

przewodniczący

Ewa Alberciak

sędzia

Paweł Dańczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 24f ustawy o samorządzie gminnym w kontekście zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez radnych z wykorzystaniem mienia komunalnego, w tym ocena charakteru czynności jako odpłatnej usługi lub darowizny, a także kwestie proceduralne związane z funkcjonowaniem rady gminy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak jego interpretacja przepisów dotyczących zakazu działalności gospodarczej przez radnych ma szersze zastosowanie. Kwestia zwołania sesji przez wiceprzewodniczącego po śmierci przewodniczącego jest również istotna dla samorządów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu interesów w samorządzie terytorialnym i wygaśnięcia mandatu radnego, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i obywateli.

Radny stracił mandat przez montaż kamery? Sąd wyjaśnia, kiedy czyn społeczny staje się naruszeniem prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst