III SA/Łd 784/20

III SA/Łd 784/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 681/21 - Wyrok NSA z 2023-07-11
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 11, pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ud. 1 pkt 2, ust. 2 , ust. 4, ,art. 18 ust. 4a, ust. 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, ust. 10
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Dnia 8 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2021 roku sprawy ze skargi M.B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2, art. 14 ust. 4, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3, 7 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140) – dalej: u.t.d., oraz lp. 1.12, lp. 1.5 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy w całości decyzję Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r., nr [...] orzekającą o nałożeniu na M.B. kary pieniężnej w łącznej wysokości 9.300 zł za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego, określone w l.p.1.5, l.p. 1.12, l.p.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
W dniu 8 października 2019 r., na parkingu przy Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Ł. przy ul. A., funkcjonariusze [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę pojazdu marki Skoda Fabia, nr rej. [...], zatrzymanego przez funkcjonariuszy Policji w Ł. na ul. B. Pojazdem kierowała A.O. wykonująca odpłatny przewóz okazjonalny osób, na trasie: Ł., ul. C. 44 – Ł., ul. B. 70/106. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że wykonywany przez kierującą w dniu 8 października 2019 r. przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji UBER. Kierująca wyjaśniła, że przewóz wykonywała w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M.B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ax. M.B., ul. D. 82/6, Ł. Z wyżej wymienionym zawarła 15 kwietnia 2019 r. umowę, której przedmiotem jest wykonywanie zleceń za pośrednictwem wskazanej przez zleceniodawcę aplikacji UBER. Z oświadczenia kierującej wynika, że rozliczenia za wykonane przewozy odbywają się w ten sposób, że należność pobierana jest z konta pasażera przez firmę UBER, która następnie rozlicza się z firmą Ax. M.B., a która to firma rozlicza się końcowo z kierowcą, wysyłając przelew za wykonane przewozy. Pojazd, którym wykonywała przewóz jest przedmiotem zawartej przez nią z firmą Ax. umowy najmu na podstawie, której z należnego jej wynagrodzenia za wykonywane przewozy za użytkowanie pojazdu odciągana jest co tydzień kwota 450 zł netto. Ponadto kierująca ponosi koszty zużytego paliwa, jak również odpowiedzialność materialną za wszelkie szkody powstałe z jej winy. Oświadczyła, że pojazd, którym wykonywała przewóz jest pojazdem 5 miejscowym, posiadającym na wyposażeniu jedynie kasę fiskalną, na której wystawia paragony. Wskazując na okoliczności wykonywanego w dniu 8 października 2019 r. przewozu wyjaśniła, że został on zamówiony za pośrednictwem aplikacji UBER. Pasażer, którego przewoziła jest dla niej osobą obcą i nie zawierała z nim żadnej umowy pisemnej określającej warunki przewozu. Warunki te były określone w aplikacji UBER, za pośrednictwem której nastąpiło rozliczenie za przewóz. W toku kontroli kierująca okazała kserokopię umowy powierzenia mienia (samochodu oraz karty paliwowej) z dnia 22 maja 2019 r., umowę zlecenia z dnia 15 kwietnia 2019 r., orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz skan licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego samochodem osobowym udzielonej Ax. M.B.
Przesłuchany w dniu 8 października 2019 r., w charakterze świadka pasażer P.P. przedstawił sposób korzystania z aplikacji UBER, wskazał na okoliczności zamówienia przewozu w dniu 8 października 2019 r. oraz potwierdził bezgotówkowe rozliczenie opłaty za przewóz, która została pobrana przez firmę UBER z jego rachunku bankowego. Wyjaśnił, że nie zawierał z kierującą żadnej umowy pisemnej, ani ustnej na przewóz.
Przebieg czynności kontrolnych został udokumentowany w protokole kontroli z dnia 16 kwietnia 2019 r., nr [...].
Zawiadomieniem z dnia 8 października 2019 r. Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powiadomił M.B. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone w dniu 8 października 2019 r. naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d., za l.p. 2.11. - wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy; l.p. 1.5 - niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie oraz l.p.1.12 -niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.
W toku prowadzonego postępowania Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zgromadził materiał dowodowy, z którego wynika, że M.B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Ax. z siedzibą w Ł. przy ul. D. nr 82/6 posiada licencję nr 5/2018 na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną w dniu 2 sierpnia 2018 r. Przy czym jak wskazał organ wydający licencję, na dzień 8 października 2019 r. do posiadanej licencji przedsiębiorca miał zgłoszony jedynie pojazdu marki Opel Insignia o nr rej. [...].
W złożonym w toku postępowania administracyjnego piśmie z dnia 18 października 2019 r. pełnomocnik skarżącego podniosła, że M.B. wykonywał transport drogowy osób, a nie przewóz okazjonalny osób, co oznacza, iż w sprawie zastosowanie znaleźć winny przepisy art. 5b u.t.d., a nie art. 18 ust. 4a, ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d i l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Decyzją z dnia [...] r. Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 9.300 zł za stwierdzone w dniu 8 października 2019 r. naruszenia przepisów u.t.d., to jest: niezgłoszenia w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.); niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (lp.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.); wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia w części nakładającej karę pieniężną M.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił naruszenie:
- art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych i przyjęcie, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu poniżej 7 osób łącznie z kierowcą bez umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu;
- art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań P.P. na okoliczność zawarcia umowy na usługi transportowe, ustaleń, co skutkowało błędnym uznaniem, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny z naruszeniem przepisów u.t.d.;
- niewłaściwe zastosowanie art. 76 § 1 k.p.a. poprzez błędne przypisanie protokołowi kontroli cechy dokumentu urzędowego, w sytuacji, gdy nie został on podpisany przez skarżącego;
- niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 4a i ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. zamiast art. 5b u.t.d.;
- art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez bezzasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przewóz samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego.
Z uwagi na powyższe, strona wnosiła o zmianę decyzji i umorzenie postępowania. Jednocześnie wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka- P.P., na okoliczność zawarcia umowy na usługi transportowe w dniu 8 października 2019 r., załączonej do odwołania.
Uzasadniając podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącego w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz przeprowadzonego postępowania dowodowego, wskazując w tym zakresie na niezastosowanie przez organ administracji znowelizowanych przepisów Kodeksu cywilnego, w tym wprowadzających nową formę czynności prawnych, tzw. formę dokumentową. Odwołując się do cywilistycznej definicji pojęcia "dokument", zawartej w art. 773 k.c. oraz do treści art. 781 § 2 k.c., zgodnie z którym oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej, pełnomocnik wywiódł, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym do kategorii dokumentu zaliczyć można obraz, dźwięk, czy grafikę, utrwaloną na jakimkolwiek nośniku, z tym tylko zastrzeżeniem, aby nośnik umożliwiał zapoznanie się z treścią tego dokumentu. Co więcej, zdaniem pełnomocnika mając na uwadze treść art. 97 k.c., skoro "lokalem" jest miejsce zwyczajowo używane do obsługi klienta danego przedsiębiorstwa, to w przypadku skarżącego prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego osób oznacza, iż miejscem, w którym obsługuje on zwyczajowo swojego klienta jest właśnie samochód. Tym samym w ocenie strony skarżącej nie sposób uznać, że umowa zawarta za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej na urządzeniu elektronicznym, pomiędzy dwoma osobami znajdującymi się w tym samym miejscu – samochodzie, jako lokalu przeznaczonym do obsługi klientów, zawarły umowę na odległość. W konsekwencji powyższego organ wadliwie uznał, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. bez umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa i ustalenia opłaty ryczałtowej za przewóz, przed jego rozpoczęciem.
Z ostrożności procesowej pełnomocnik skarżącego ponowił argumentację, co do wykonywania przez skarżącego transportu drogowego osób na podstawie posiadanej licencji, a nie przewozu okazjonalnego osób, co oznacza, iż w sprawie zastosowanie znaleźć winny przepisy art. 5b u.t.d., a nie art. 18 ust. 4a, ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d i l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., a tym samym brak było podstaw do nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na dotychczas dokonane ustalenia faktyczne sprawy oraz przywołał treść znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów u.t.d. regulujących obowiązki i uprawienia przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy osób, w tym przewóz okazjonalny, kary pieniężne za naruszenie przepisów u.t.d., a nadto przedstawił argumentację, dotyczącą niestosowania w sprawie przepisów działu IVa k.p.a.
W oparciu o ustalony w sprawie stan fatyczny organ odwoławczy za prawidłowe uznał nałożenie na M.B. kary pieniężnej w wysokości 500 zł. za naruszenie opisane w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87u.t.d. Bezsporne jest bowiem, że momencie przeprowadzanej w dniu 8 października 2019 r. kontroli, kierująca pojazdem A.O. nie przedstawiła wypisu z posiadanej przez skarżącego licencji nr [...] na krajowy przewóz osób samochodem osobowym, a jedynie jej kopię. Za uzasadnione organ odwoławczy uznał także nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 800 zł. za stwierdzone naruszenie opisane w lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest niezgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu. W sprawie bezsporne jest bowiem, że skontrolowany w dniu 8 października 2019 r. pojazd marki Skoda Fabia, nr rej. [...], którym A.O. wykonywała przewóz osób na rzecz i w imieniu skarżącego, nie został zgłoszony do posiadanej przez stronę licencji nr [...] do dnia kontroli. Zmiany danych powinny zostać zgłoszone organowi, który udzielił licencji nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Natomiast, co do nałożonej na skarżącego kary w wysokości 8.000 zł. za stwierdzone naruszenie opisane w lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy stwierdził, że pojazd, którym wykonywany był w dniu 8 października 2019 r. przewóz okazjonalny osób nie spełniał wymogów, o których mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d., gdyż jest on przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, a w/w przepis dopuszcza wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem przeznaczonym do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Ponadto przewóz ten nie spełniał warunków określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., gdyż jego warunki nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, a opłata za przewóz nie została ustalona w formie ryczałtowej przed jego rozpoczęciem.
Tym samym w ocenie organu odwoławczego nałożenie na skarżącego, na podstawie art. 92a u.t.d. kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł., jest w pełni uzasadnione.
Dalej odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących wadliwie dokonanych ustaleń faktycznych i przeprowadzonego postępowania dowodowego organ odwoławczy wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału wynika bezspornie, że kierująca pojazdem w dniu 8 października 2019 r. A.O. wykonywała zarobkowy przewóz osób w imieniu i na rzecz M.B., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ax. M.B., na trasie z ul. C. 44 w Ł. na ul. B. w Ł. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji UBER zainstalowanej w telefonie kierującej, której UBER Partnerem jest M.B. i za pośrednictwem tej aplikacji została rozliczna należność za wykonany przewóz, w kwocie 10 zł 67 gr. Powyższe potwierdzają załączone do akt sprawy: protokół kontroli nr [...], protokół przesłuchania świadka – A.O. z dnia 8 października 2019 r., kserokopia umowy zlecenia z dnia 15 kwietnia 2019 r., protokół przesłuchania świadka – P.P. (pasażera zamawiającego przewóz). Organ odwoławczy podkreślił, że załączony do akt protokół kontroli z 8 października 2019 r. jest istotnym dowodem w postępowaniu administracyjnym. Kierowca, wykonujący zarobkowy przewóz osób w imieniu skarżącego, podpisał protokół kontroli drogowej bez wnoszenia jakichkolwiek uwag. Protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści, której organ prowadzący postępowanie nie może swobodnie oceniać ani kwestionować. Organ wskazał również, że podstawę prawną wydanej decyzji, w dacie kontroli, stanowiły przepisy u.t.d., która nie przewidywała możliwości zawarcia umowy dotyczącej przewozu okazjonalnego w innej formie, niż forma pisemna w lokalu przedsiębiorstwa, co oznacza, że każda inna forma takiej umowy naruszała obowiązujące prawo. Tym samym powołane przez stronę przepisy k.c. pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy wskazał, iż dla skuteczności tej umowy niezbędne jest opatrzenie jej podpisem przez strony umowy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Tym samym zarzuty odwołania, co do naruszenia art. 7, art. 77 §1, art. 76 §1, art. 80 i art. 81 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, organ uznał za nieuzasadnione. Za chybiony organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., gdyż strona miała zapewniony czynny udział na każdym etapie prowadzonego postępowania.
Natomiast, co do zarzutu odwołania dotyczącego niewypełnienia znamion przewozu okazjonalnego przez stronę w dniu kontroli organ odwoławczy wskazał, że rozporządzenie Rady (EWG) nr 684/92 nie obowiązuje, ponieważ zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) 1073/2009, które dotyczy usług transportowych wykonywanych pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu powyżej 9 osób łącznie z kierowcą. Definicja przewozu okazjonalnego określona w art. 4 pkt 11 u.t.d., odnosi się do przewozów wykonywanych pojazdem przeznaczonym do przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym obowiązującą definicją przewozu okazjonalnego, jest definicja z u.t.d. i to ona ma zastosowanie do przewozu osób pojazdami konstrukcyjnie przystosowanymi do zarobkowego przewozu do 9 osób łącznie z kierowcą. Ponadto organ odwoławczy wskazał na celowe rozróżnienie przez ustawodawcę licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. W niniejszej sprawie skarżący, posiadając licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, chcąc wykonać przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym powinien zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. Tym samym organ I instancji prawidłowo zastosował art. 18 ust. 4a i ust. 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d.
Natomiast, co do zawartego w odwołaniu wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka P.P., organ wyjaśnił, że w/w złożył już zeznania w dacie kontroli, to jest 8 października 2019 r., z których wynika sposób i forma zamówienia przewozu, sposób jego rozliczenia, a nadto okoliczność, że świadek nie zawierał jakiejkolwiek umowy o przewóz z kierującą pojazdem.
Reasumując organ drugiej instancji stwierdził, że postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a., a zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wiarygodny i w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie u.t.d. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Do naruszenia przepisów u.t.d. doszło w wyniku działań skarżącego, dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania w całości.
W skardze na powyższą decyzję M.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniósł także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:
1.rażące naruszenie prawa procesowego, to jest:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8,art.7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1,art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji organu I instancji i wydanie zaskarżonej decyzji pomimo tego, iż organ pierwszej instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, że pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny podczas gdy wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5 b ust. 1 pkt 1 u.t.d.;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
a) art. 18 ust.4a i ust.4b pkt2 w zw. z art.4 pkt 11oraz art. 5b ust. 1pkt 1 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowymi w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak, osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
b) art. 5b ust 1w zw. z art. 18ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów u.t.d. doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
c) ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 2 b petitum, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - w sytuacji, w której organy obu instancji powinny były odmówić zastosowania art 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
d) ewentualnie, w przypadku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w us.t 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;
e) błędne przyjęcie, iż art. 5 b ust. 1, art 18 ust 4a i 4b w związku z art 4 pkt 11 u.t.d. może być zastosowany wobec skarżącego w sytuacji, gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.
W sytuacji, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielał stanowiska skarżącego, iż cytowane powyżej przepisy u.t.d., a w szczególność art 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, pełnomocnik wnosił o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do:
- Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie czy art. 18 ust 4a i 4b3 oraz art 5 b ust 1 Ustawy o Transporcie stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE3 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej;
- na podstawie art 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust 4a i 4b pkt u.t.d. z art. 20 w zw. z art 22 i art. 31 ust 3 oraz art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji, albowiem w ocenie skarżącego regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ przedstawił swoje stanowisko, co do zarzutów braku notyfikacji przepisów u.t.d. Komisji Europejskiej, uznając je za bezzasadne.
Z akt sprawy wynika także, że Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia 7 października 2020 r. wstrzymał z urzędu wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2107 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji.
Dokonując kontroli sądowo administracyjnej w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem wniesionej skargi M.B. uczynił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 9 300 zł za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 58) – dalej: u.t.d.
Zaznaczyć na wstępie należy, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art.189a § 2 pkt.1-3, art.189e i art.189f k.p.a.
W myśl art.189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Wskazać również należy, że nakładane na przewoźników, na podstawie przepisów u.t.d. kary pieniężne, jak i ich wysokość są ściśle uregulowane ustawowo, co oznacza, że brak jest możliwości ich miarkowania. W przepisie art.92b i 92c u.t.d. przewiduje się także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w u.t.d.) to ze względu na treść art.189a §2 k.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IVa k.p.a.
Zgodnie z treścią art.92a ust.1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art.92a ust.3 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:
1) 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
2) 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
3) 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 51 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
4) 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
5) 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.
Jak wynika z art. 92 ust.6 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że z ustalonego w sposób prawidłowy stanu faktycznego wynika, iż w dniu 8 października 2019 r. w Ł., funkcjonariusze Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu marki Skoda Fabia, nr rej. [...], którym kierowała A.O., wykonująca zgodnie z oświadczeniem odpłatny przewóz okazjonalny na trasie z ul. C. 44 w Ł. na ul. B. w Ł. Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji UBER i był wykonywany w imieniu i na rzecz M.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Ax. M.B. z siedzibą w Ł. przy ul. D. r. nr 82/6, z którym kierującą wiąże umowa zlecenia zawarta w dniu 15 kwietnia 2019 r., a przedmiotem której jest wykonywanie zleceń na przewóz osób za pośrednictwem aplikacji UBER. Kierująca wyjaśniła, że zarówno zlecenie przewozu, jak i zapłata za wykonany przewóz została uregulowana bezgotówkowo poprzez pobranie należnej kwoty z rachunku pasażera przez firmę UBER, która po potrąceniu należnych jej kwot, rozlicza się następnie z firmą M.B. Następnie M.B. po odliczeniu należności wynikających z zawartej umowy zlecenia oraz z tytułu opłaty za użytkowanie samochodu i potrąceniu kosztów zużytego paliwa, końcowo rozlicza się z kierującą.
Przesłuchany w dniu 8 października 2019 r., w charakterze świadka pasażer P.P. przedstawił sposób korzystania z aplikacji UBER, okoliczności zamówienia przewozu w dniu 8 października 2019 r. oraz sposób rozliczenia należności za wykonany przewóz. Oświadczył, że nie zawierał z kierującą żadnej pisemnej ani ustnej umowy na przewóz.
Z uwagi na stwierdzone w wyniku kontroli naruszenia przepisów transportu drogowego w stosunku do skarżącego wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, o czym strona została zawiadomiona pismem z dnia 8 października 2019 r. W toku prowadzonego postępowania Ł. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zgromadził materiał dowodowy, na podstawie którego ustalono, że M.B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Ax. z siedzibą w Ł. przy ul. D. r. nr 82/6 posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną w dniu 2 sierpnia 2018 r. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu kontroli z dnia 8 października 2019 r., nr [...] wynika, że kierująca pojazdem nie okazała do kontroli wypisu stosownej licencji, a jedynie jej kopię. Ponadto zgodnie z informacją organu wydającego licencję, na dzień kontroli, to jest do 8 października 2019 r. przedsiębiorca nie zgłosił do udzielonej licencji pojazdu marki Skoda Fabia, nr rej. [...]. Organ prowadzący postępowanie ustalił także w sposób bezsporny, że w/w pojazd, którym wykonywano w dniu 8 października 2019 przewóz okazjonalny osób na rzecz i w imieniu skarżącego nie spełniał kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
W oparciu o powyższe ustalenia na M.B. została nałożona kara pieniężna za następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:
1. niezgłoszenie w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.);
2. niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (lp.1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.);
3. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. (lp.2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Odnośnie pierwszego z w/w naruszeń wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 8 ust.1 u.t.d. licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1. W myśl art.8 ust.2 pkt.6 u.t.d. wniosek o którym mowa w ust.1 zawiera określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych, które przedsiębiorca będzie wykorzystywał do wykonywania transportu drogowego - w przypadku wykonywania transportu drogowego w zakresie, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2. Zgodnie z treścią art.8 ust.3 pkt.5 u.t.d. do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust.1 i 2 dołącza się wykaz pojazdów zawierający następujące informacje: a) markę, typ, b) rodzaj/przeznaczenie, c) numer rejestracyjny, d) numer VIN, e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem. Natomiast jak wynika z art.14 ust.1 pkt. 2 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano, w sposób bezsporny ustalono, że wykonywany w dniu 8 października 2019 r., w imieniu i na rzecz M.B. przewóz osób odbywał się pojazdem marki Skoda Fabia, nr rej. [...], pozostającym w dyspozycji skarżącego, który to pojazd nie został zgłoszony przez przedsiębiorcę do udzielonej mu licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.
Powyższe naruszenie uzasadniało zdaniem Sądu nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 800 zł (lp.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Natomiast, co do drugiego ze stwierdzonych naruszeń wskazać należy, że zgodnie z art. 87 ust.1 pkt.1 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. W myśl art.87 ust.3 u.t.d. przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Na gruncie niniejszego stanu faktycznego poza sporem pozostaje, że w dacie przeprowadzenia kontroli drogowej, to jest w dniu 8 października 2019 r., kierująca pojazdem A.O. przedstawiła jedynie kopię licencji udzielonej M.B., na rzecz i w imieniu którego wykonywaa w tym dniu przewóz drogowy osób. Nie przedstawiła natomiast wymaganego prawem wypisu tej licencji. Stwierdzone w tym zakresie naruszenie czyniło zasadnym wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 500 zł ( lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Odnosząc się natomiast, do trzeciego z zarzucanych skarżącemu naruszeń wskazać należy, że w myśl art. 4 pkt.3 u.t.d. przez transport drogowy należy rozumieć krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Przy czym jak wynika z art. 4 pkt.11 u.t.d. przez przewóz okazjonalny należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego;
Zgodnie z treścią art. 5b ust.1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
W myśl art.18 ust.4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z treścią art.18 ust.4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji zasadnie przyjęły, że w dniu 8 października 2019 r. A.O. wykonywała w imieniu i na rzecz M.B. przewóz okazjonalny osób w rozumieniu art.4 pkt. 11 u.t.d. pojazdem nie spełniającym wymogów określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jak wynika bowiem z ustaleń organu oraz wyjaśnień kierującej pojazdem, pojazd marki Skoda Fabia, nr rej. [...] został zarejestrowany i przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Co więcej, w sprawie nie wystąpiła też żadna z okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniająca wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art.18 ust.4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa, gdyż jak wynika z zeznań świadka A.O. usługa wykonanego w dniu 8 października 2019 r. przewozu została zamówiona i rozliczona za pośrednictwem aplikacji UBER. Co więcej zamawiający przewóz w dniu 8 października 2019 r. P.P. oświadczył, że nie zawierał z kierującą jakiejkolwiek, pisemnej czy ustnej, umowy o przewóz. Powyższe w ocenie Sądu uzasadniało nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Mając powyższe na uwadze Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego, sprowadzające się w zasadzie do tezy, iż skarżący, który legitymuje się aktualną licencją na wykonywanie przewozu osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym, nie jest zobowiązany do spełnienia ustawowych wymogów przewozu okazjonalnego, określonych w art. 18 ust. 4a lub 4 b pkt 2 u.t.d. W ocenie pełnomocnika skarżącego odmienne stanowisko stanowiłoby niczym nieuzasadnione, sprzeczne z postanowieniami Konstytucji RP, arbitralne kryterium różnicujące sytuację podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu osób samochodem osobowym a podmiotów świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewozu osób taksówkami, jak również różnicujące sytuację podmiotów wykonujących przewóz okazjonalny w zależności od posiadanego przez te podmioty pojazdu, to jest od konstrukcyjnie przewidzianej dopuszczalnej liczby osób do przewozu z uwzględnieniem kierowcy.
Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 20 w zw. z art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 20 ustawy zasadniczej społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast stosownie do jej art. 22 ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Z kolei art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stwierdza, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Natomiast art. 32 stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Wskazać należy, że porównanie, czy dane rozwiązania prawne nie stanowią regulacji naruszających zasadę równości wobec prawa może nastąpić tylko w stosunku do podmiotów charakteryzujących się tą samą cechą relewantną i następuje tylko wówczas, gdy mimo posiadania tej samej cechy, są one traktowane odmiennie. Nie zachodzi zatem naruszenie równości wobec prawa w sytuacji, gdy jedni przewoźnicy posiadają licencję na przewóz osób taksówką, a inni nie. Warunki udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką określa art. 6 u.t.d., a samochodem osobowym i przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób wraz z kierowcą - art. 5c u.t.d są różne. Porównanie obu regulacji prowadzi do wniosku, że podmiot, który chce uzyskać licencję na taksówkę musi spełnić więcej warunków niż podmiot uzyskujący licencję na przewozy osób samochodem osobowym lub pojazdem przeznaczonym dla więcej niż 7 osób. Art. 6 u.t.d. wskazuje m.in. na wymóg niekaralności kierowcy za określone przestępstwa. Na mocy innych przepisów obowiązany jest także do posiadania taksometru i kasy fiskalnej.
W przypadku, gdy wszystkie te wymogi nie ciążą na przewoźniku świadczącym usługi w zakresie przewozu osób samochodem osobowym trudno mówić, że konieczność wykonywania przewozów osób na określonych innych zasadach stanowi kryterium dyskryminujące przewoźników działających na podstawie licencji na przewóz osób samochodami osobowymi. Wręcz przeciwnie, zasady te mają na celu wyrównanie pozycji rynkowej obu grup przewoźników w sytuacji, gdy określone wymogi muszą spełnić jedynie przedsiębiorcy świadczący usługi taksówką, a także ścisłe rozgraniczenie obu rodzajów przewozów. Wskazuje na to także art. 18 ust. 5 u.t.d. 5 stanowiący, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: umieszczania i używania w pojeździe taksometru; umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Podkreślenia wymaga również, że wolność działalności gospodarczej nie ma charakteru absolutnego i oznacza, że każdemu wolno podejmować każdą działalność gospodarczą i że nie podlega ona żadnej reglamentacji, bo doprowadziłoby to do oczywistego chaosu, lecz tak, że każdy ma równy dostęp do wykonywania działalności po spełnieniu jednakowych dla wszystkich wymagań. Nie można bowiem utożsamiać wymogów regulujących podejmowanie określonej działalności z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu ma to raczej na celu zabezpieczenie interesu ogólnego poprzez wykonywanie działalności gospodarczej przez osoby posiadające konieczne kompetencje, przy zachowaniu wymogów szczególnie istotnych z puntu widzenia charakteru prowadzonej działalności, np. sanitarnych w przypadku lokali gastronomicznych. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący posiadał lub występował o licencję na wykonywanie przewozów taksówką.
Z tego samego względu nie jest niekonstytucyjne i arbitralne kryterium różnicujące dopuszczające wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. O ile bowiem w przedmiotowej sprawie przewóz był wykonywany typowym samochodem osobowym, jakie powszechnie są używane dla potrzeb prywatnych (i tak jest z reguły w przypadku przewozów zamawianych przez aplikację UBER, co jest powszechnie znane), o tyle charakter i wielkość pojazdu przeznaczonego do przewozu powyżej 7 osób jest tego rodzaju, że znacznie ogranicza możliwość wystąpienia sytuacji, gdy taki pojazd służący w zasadzie celom prywatnym ubocznie i dodatkowo będzie używany do zarobkowego przewozu osób, jak to miało miejsce w badanej sprawie. Poza tym nie można przyjąć, że wykonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym jest wykluczone, gdyż wymaga jedynie spełnienia dodatkowych wymogów, określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd., tj. zawarcia umowy pisemnej lub w formie elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa, po ustaleniu opłaty ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i jej uregulowaniem (co do zasady) w formie bezgotówkowej. Zatem ustawa zawiera regulacje zapewniające przewoźnikowi możliwość wyboru jednej lub drugiej formy wykonywania działalności. Natomiast celem zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów na różnych zasadach (trzy odrębne licencje, odmienne pojazdy) jest – jak już wyżej wskazano - zapewnienie w praktyce realizacji przewozów przez różnych przewoźników. Innymi słowy skoro skarżący jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność w innym zakresie niż przewozy taksówkowe, to nie może domagać się identycznych warunków wykonywania działalności jak osoba, która taką działalność wykonuje, natomiast wyrazem swobody działalności gospodarczej jest, że może o takie uprawnienie wystąpić i je nabyć po spełnieniu określonych prawem warunków.
Z podanych wyżej względów Sąd uznał za nieuzasadnione występowanie do Trybunału Konstytucyjnego.
Odnośnie technicznego charakteru przepisów ustawy o transporcie drogowym, która nie była notyfikowana Komisji Europejskiej zauważyć należy, że dyrektywa 98/34/WE ta została zastąpiona dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z 17 września 2015 r.), w art. 1 ust. 1 lit b definiuje pojęcie "usługa" jako każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług oraz "przepisy techniczne" - art. 1 ust. 1 lit. f jako specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de jure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.
Usługa przewozu w tej definicji się nie mieści, gdyż polega na wykonaniu przewozu przy wykorzystaniu odpowiedniego pojazdu i nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji UBER. W wyroku z 20 grudnia 2017 r., sygn. akt C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżący, jako realizator tej usługi (przewóz pasażerów) również wykonuje niepodlegającą Dyrektywie usługę transportową (por. wyrok WSA w Gliwicach z 1;04.2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; z 10.03.2020 r. III SA/GL 37/20; wyrok WSA w Warszawie z 27.02.2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17., wyrok WSA w Gdańsku z 17.10.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 501/19; wyrok WSA w Gdańsku z 28.11.2019 r. sygn. akt III SA/Gd 668/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem wniosek o zwrócenie do TSUE w tej kwestii okazał się również niezasadny.
Reasumując Sąd stwierdza, iż wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy i wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy oraz zgromadziły i oceniły materiał dowodowy, czym zadość uczyniły ciążącym na nich wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W szczególności ustaliły charakter wykonywanego w dniu 8 października 2019 r przewozu, roli kierującej pojazdem A.O., jak i roli M.B., stosunku prawnego wiążącego w/w wynikającego z zawartej w dniu 15 kwietnia 2019 r. umowy zlecenia, a także sposobu rozliczania opłaty za wykonywany przewóz, jak również mechanizm wzajemnych rozliczeń pomiędzy skarżącym, a A.O., tytułem rozliczeń za zlecane przewozy. Powyższe ustalenia były wystarczające do uznania, iż przedsiębiorcą wykonującym w dniu 8 października 2019 r. przewóz osób był M.B., a kierująca w tym dniu pojazdem A.O. świadczyła te usługę w imieniu i na rzecz skarżącego. Natomiast odnośnie podniesionego zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. należy wskazać, że z zasady wyrażonej w powołanym przepisie. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W ocenie Sądu prowadzone przez organy administracji publicznej postępowanie w niniejszej sprawie odpowiadało powyższym wymogom. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne pozwalały na wymierzenie skarżącemu przedmiotowej kary pieniężnej
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
d.cz.