III SA/Łd 77/24

III SA/Łd 77/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Wyporska-Frankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Kowalska
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 4 pkt 22, art. 72, art. 85, art. 92 ust. 2, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 11 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant asystent sędziego Agata Zarychta, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi "P" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 grudnia 2023 roku nr BP.500.197.2022.0165.LD5.489469 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 czerwca 2022 roku nr WITD.DI.0152.V0118/19/22; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "P" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 6 grudnia 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 3 czerwca 2022 r. o nałożeniu na P. Sp. z o.o. (dalej również: strona lub strona skarżąca) kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W okresie 3 lutego 2022 r. – 24 marca 2022 r. inspektorzy Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej również: ŁWITD) przeprowadzili kontrolę przedsiębiorstwa działającego pod nazwą: P. sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości G. [...], przy ul. [...]. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez przedsiębiorcę regulacji dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy, a także regulacji dotyczących uprawnień do wykonywania przewozów drogowych oraz uprawnień do kierowania pojazdami. Kontrolą objęto okres od 3 lutego 2021 r. do 2 lutego 2022 r. Do kontroli strona okazała zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nr [...] wydane 17 listopada 2021 r. W dniu rozpoczęcia kontroli, wezwano przedsiębiorcę między innymi do przedstawienia: - zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika/licencji uprawniającej do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego; - certyfikatu kompetencji zawodowych osoby lub osób zarządzających transportem; - zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej; - wykazu pojazdów samochodowych będących w dyspozycji kontrolowanego, a także innych pojazdów, którymi podmiot posługiwał się w celu wykonywania przewozów drogowych, w dniu kontroli i w okresie objętym kontrolą; - umów użyczenia pojazdów będących w posiadaniu przedsiębiorcy innym przedsiębiorcom i osobom fizycznym; - kopii dowodów rejestracyjnych pojazdów; - wykazu pracowników wykonujących przewozy na rzecz kontrolowanego w okresie objętym kontrolą, w okresie 6 miesięcy poprzedzających kontrolę wraz z datami ich zatrudnienia oraz na dzień kontroli; - wykazu niezatrudnionych osób wykonujących przewozy na rzecz kontrolowanego w okresie objętym kontrolą, w okresie 6 miesięcy poprzedzających kontrolę wraz z datami ich zatrudnienia oraz na dzień kontroli - jeżeli występują; - ewidencji czasu pracy zatrudnionych kierowców; - kopii praw jazdy/dokumentów potwierdzających badania lekarskie i psychologiczne oraz odbycie kursów wymaganych dla danego rodzaju przewozu zatrudnionych kierowców; - świadectw kierowców niebędących obywatelami UE wykonujących przewozu drogowe; - dokumentów z okresu objętego kontrolą związanych z przewozem drogowym; - dokumentów potwierdzających fakt wykorzystywania pojazdów do przewozów wyłączonych spod przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L102 z 11.04.2006, str. 1, ze zm.), rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985, str. 8), Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz.U. z 1999 r., Nr 94, poz. 1087 oraz z 2009 r., Nr 190, poz. 1479); - wykazu baz transportowych, lub miejsc stałego garażowania/postojów pojazdów; - książki kontroli; - innych dokumentów, w tym związanych z profilem działalności gospodarczej (przewozy regularne osób, przewozy ADR, przewozy odpadów, przewozy żywych zwierząt itp.). Powyższe dokumenty dotyczyły okresu objętego kontrolą. Ponadto wezwano spółkę do przedstawienia do kontroli zapisów aktywności wszystkich kierowców wykonujących przewóz drogowy na rzecz spółki w okresie od 3 lutego 2021 r. do 2 lutego 2022 r. W dniu rozpoczęcia czynności kontrolnych nie przedstawiono wskazanych danych, w związku z powyższym wręczono osobie upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorcy drugie wezwanie z terminem przedłożenia do 8 lutego 2022 r. Spółka do dnia 11 lutego 2022 r. nie przedstawiła wymaganych danych, więc wręczono osobie upoważnionej do jej reprezentowania kolejne wezwanie z terminem przedłożenia do dnia 14 lutego 2022 r. Z uwagi na fakt, iż spółka nie przedstawiła do kontroli wymaganych dokumentów ŁWITD, pismem z 10 marca 2022 r., po raz kolejny wezwał ją do przedstawienia wymaganych danych – zakreślając termin na przedstawienie dokumentacji na dzień 18 marca 2022 r. Do dnia wystawienia protokołu z kontroli przedsiębiorstwa, spółka nie przedstawiła żądanych dokumentów. Kontrolę zakończono sporządzeniem 24 marca 2022 r. protokołu, który został doręczony przedsiębiorcy. Postępowanie zakończyło się wydaniem 3 czerwca 2022 r. przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji, którą nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł tytułem popełnienia naruszenia z:
1. Lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2201) – dalej: "u.t.d.", tj. niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, które sankcjonowane jest karą w wysokości 12 000 zł;
2. Lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, które sankcjonowane jest karą w wysokości 500 zł – za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy. Z tego tytułu wyliczono karę w wysokości 4 860 000 zł (tj. 9720 x 500 zł = 4 860 000).
Przy czym na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 5 pkt 1 u.t.d. kwota kary pieniężnej została ograniczona do kwoty 15 000 zł.
Pismem z 5 lipca 2023 r. strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie norm prawnych oraz niewłaściwą ocenę stanu faktycznego. Strona skarżąca wskazała, że kara za naruszenie z Lp. 6.3.16 została nałożona niezasadnie, w jej ocenie doszło bowiem do podwójnego karania, gdyż nałożenie kary z Lp. 1.6 wyczerpuje w całości znamiona drugiego naruszenia. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Przywołaną na wstępie decyzją z 6 grudnia 2023 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 3 czerwca 2022 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Przytaczając treść art. 92a ust. 1-5, art. 92b ust. 1 - 2 i ust. 92c ust. 1 u.t.d. oraz art. 189a § 2 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a§ 2 pkt 1 - 3 k.p.a oraz wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 utd. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które to przepisy regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez ustawodawcę w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa kpa. Następnie odnosząc się do naruszenia z Lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy, przytaczając art. 10 ust. 5 lit. a) tiret pierwsze oraz tiret drugie Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, art. 32 ust. 1-3, art. 33 ust. 1-3, art. 34 ust. 1-5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.1) oraz treści Lp. 6.3.16 załącznika do u.t.d. wyjaśnił, iż organ kontrolny stwierdził, że przedsiębiorca nie okazał do kontroli wykresówek lub danych cyfrowych za okres od 3 lutego 2021 r. do 2 lutego 2022 r., wczytanych z tachografów cyfrowych zainstalowanych w pojazdach o wskazanych przez organ numerach rejestracyjnych. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że w toku kontroli wzywano spółkę do przedstawienia danych aktywności wszystkich kierowców, którzy wykonywali przewozy drogowe na rzecz spółki oraz danych wczytanych z tachografów cyfrowych zawierających dane za wskazany okres. Niemniej jednak do dnia wystawienia protokołu spółka nie odpowiedziała na wezwania organu kontrolnego. Organ odwoławczy zaznaczył, iż jak wynika z danych uzyskanych od Starosty Piotrkowskiego podmiot dysponował zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i zgłosił do uprawnień 28 pojazdów. Podkreślono przy tym, że osoba upoważniona do reprezentacji przedsiębiorcy oświadczyła, że spółka nie będzie przedstawiała do kontroli żadnych danych aktywności kierowców, jak również danych osobowych zatrudnionych kierowców. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu odwoławczego kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny wynosi łącznie 4 860 000 zł. Z kolei odnosząc się do naruszenia L.p. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy przytoczył treść art. 72, art. 85 ust. 2 i 3 u.t.d. oraz art. 48, art. 49, art. 50 i art. 55 ustawy prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646) oraz treść L.p. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d. i wskazał, że bezspornym jest, iż strona nie przedstawiła do kontroli danych osobowych kierowców, którzy wykonywali przewozy drogowe na rzecz spółki w kontrolowanym okresie. W dniu rozpoczęcia kontroli wezwano przedsiębiorcę do przedstawienia wykazu pracowników oraz wykazu osób niezatrudnionych, wykonujących przewóz drogowy na rzecz spółki, w okresie 6 miesięcy poprzedzających kontrolę wraz z datami ich zatrudnienia oraz wykazu kierowców na dzień rozpoczęcia kontroli. Danych tych strona nie przedłożyła, a 10 lutego 2022 r. osoba upoważniona do jej reprezentacji oświadczyła, że spółka nie będzie przedstawiła do kontroli żadnych danych aktywności kierowców jak również danych osobowych zatrudnionych pracowników. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo stwierdzono więc naruszenie polegające na uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w części i zasadnie nałożono karę pieniężną w kwocie łącznie 12 000 zł.
Na ostateczną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego strona złożyła skargę do sądu administracyjnego zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- prawa materialnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie okoliczności naruszeń określonych pod Lp. 1.6. oraz 6.3.16. załącznika nr 3 do u.t.d., co doprowadziło do błędnej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów sankcyjnych załącznika nr 3 do u.t.d.;
- prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 2 u.t.d. poprzez wadliwe jego zastosowanie, tj. mylne przyjęcie, iż odmowa przedstawienia do kontroli jakichkolwiek danych aktywności kierowców, w tym danych osobowych kierowców stanowi dwa odrębne naruszenia obowiązków drogowych, tj. L.p. 1.6. oraz L.p. 6.13.6., w związku z czym wymierzona kara pieniężna stanowi sumę kar pieniężnych za dwa odrębne rodzaje naruszeń.
Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu (w niniejszym przypadku decyzji administracyjnej), czy jest on zgodny z prawem materialnym - określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym - regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 6 grudnia 2023 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 3 czerwca 2022 r. o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł. Podstawę prawną zaskarżonego do sądu rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.). Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9;
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do u.t.d.
Podkreślić przy tym należy, iż określone we wskazanym powyżej załączniku nr 3 do u.t.d. kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Zaznaczyć również należy, że w świetle art. 4 pkt 22 u.t.d. odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 u.t.d. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 14 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1) – dalej: rozporządzenie 561/2006, które zostało powołane w zaskarżonej do sądu decyzji.
Jak wynika z zaskarżonej do sądu decyzji stronie skarżącej została wymierzona kara pieniężna za:
- niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części (Lp. 1.6. załącznika nr 3 do u.t.d.), chodziło o brak udostępnienia przez stronę informacji na temat pracowników spółki w tym kierowców – z tego tytułu nałożono na stronę skarżącą karę w wysokości 12 000 zł;
- nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego – które sankcjonowane jest karą za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, w wysokości 500 zł (Lp. 6.3.16. złącznika nr 3 do u.t.d.), chodziło o brak okazania przez stronę skarżącą podczas kontroli danych cyfrowych – z tego tytułu ustalono dla skarżącej karę w wysokości 4 860 000 zł.
Przy czym kara za popełnione przez stronę skarżącą naruszenia została, w oparciu o treść art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d., ograniczona do 15 000 zł (przepis ten stanowi, iż suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 15 000 zł – dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli). Organ ograniczył więc karę przyjmując najniższą – z określonych w art. 92a ust. 5 u.t.d. – wartość.
Odnotować należy, iż zarzuty skargi nie dotyczą w istocie pierwszego ze wskazanych powyżej naruszeń, tj. niepoddania się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części (za które zgodnie z Lp. 1.6. załącznika nr 3 do u.t.d. przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 12 000 zł). Strona zarzuca natomiast błędną subsumpcję stanu faktycznego do przepisów sankcyjnych załącznika nr 3 do u.t.d. (tj. naruszenie przepisów prawa procesowego art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), a także naruszenie art. 92 ust. 2 u.t.d. poprzez jego wadliwe zastosowanie, tj. mylne przyjęcie, iż odmowa przedstawienia do kontroli jakichkolwiek danych aktywności kierowców, w tym danych osobowych kierowców stanowi dwa odrębne naruszenia obowiązków drogowych – Lp. 1.6. oraz Lp. 6.13.6. – w związku z czym wymierzona kara pieniężna stanowi sumę kar pieniężnych za dwa odrębne rodzaje naruszeń.
Odnosząc się do pierwszego ze wskazanych naruszeń, tj. naruszenia o którym mowa w Lp. 1.6. załącznika nr 3 do u.t.d. sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z art. 72 u.t.d. kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności: 1) udzielić ustnych lub pisemnych wyjaśnień, okazać dokumenty lub inne nośniki informacji oraz udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli; 2) udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa; 3) umożliwić sporządzenie kopii dokumentów wskazanych przez kontrolującego; 4) umożliwić sporządzenie dokumentacji filmowej lub fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli; 5) umożliwić przekazanie, za potwierdzeniem odbioru, oryginału zapisu urządzenia samoczynnie rejestrującego prędkość jazdy, czas jazdy i postoju lub karty kierowcy, oraz gromadzonych przez kontrolowany podmiot wydruków z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, których kontrola będzie dokonywana w siedzibie organu kontroli. Odnotować w tym miejscu należy, iż stosowanie do art. 85 ust. 2 u.t.d. osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo do: 1) żądania od przedsiębiorcy i jego pracowników pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów i innych nośników informacji oraz udostępnienia wszelkich danych mających związek z przedmiotem kontroli; 2) wstępu na teren przedsiębiorcy, w tym do pomieszczeń, gdzie prowadzi on działalność gospodarczą, w dniach i godzinach, w których jest lub powinna być wykonywana ta działalność, oraz wstępu do pojazdów użytkowanych przez przedsiębiorcę. Przy czym, w myśl art. 85 ust. 3 u.t.d., czynności kontrolne przeprowadza się w obecności przedsiębiorcy lub osoby przez niego wyznaczonej. Jak wynika z akt sprawy strona została zawiadomiona o kontroli (w aktach sprawy pismo z dnia 10 stycznia 2021 r. doręczone stronie), a co więcej został jej przedstawiony wykaz dokumentów jakie powinna przygotować na dzień jej rozpoczęcia. Wezwanie do przedłożenia do kontroli dokumentów było ponawiane. Odnotować też należy, że strona była też wzywana do przedłożenia zapisów aktywności wszystkich kierowców, którzy wykonywali przewozy drogowe na rzecz przedsiębiorstwa, tj. wykresówki, dane z kart kierowcy, z tachografu cyfrowego, dokumenty potwierdzające okresy nieprowadzenia pojazdu - za okres, który obejmowała kontrola, tj. od 3 lutego 2021 r. do 2 lutego 2022 r. (wezwania w aktach sprawy). Strona nie udzieliła jednak odpowiedzi na kierowane doń wezwania. Tym samym więc poza sporem pozostaje fakt, iż strona nie przedstawiła do kontroli danych osobowych kierowców, którzy wykonywali na jej rzecz przewozy drogowe w objętym kontrolą okresie. Jak wynika z akt sprawy upoważniony pracownik spółki oświadczył wręcz, iż spółka nie będzie przedstawiała do kontroli żadnych danych aktywności kierowców, jak również danych osobowych zatrudnionych pracowników. Wobec tego nie może być żadnych wątpliwości co do prawidłowości stwierdzonego przez organy naruszenia polegającego na uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w części, za które to naruszenie w pkt Lp. 1.6. przewidziano karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. W tym zakresie sąd w pełni podziela stanowisko organów administracji.
Odnosząc się do drugiego ze wskazanych naruszeń, tj. naruszenia o którym mowa w Lp. 6.3.16. załącznika nr 3 do u.t.d. w pierwszej kolejności sąd zwraca uwagę, iż w tej części załącznika ustawodawca przewidział karę pieniężną za nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego – za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, w wysokości 500 zł. Zaznaczyć przy tym należy, iż - jak słusznie zauważyły organy administracji - zgodnie z art. 10 ust. 5 lit. a) tiret pierwsze rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez państwo członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego. W myśl art. 10 ust. 5 lit. a) tiret drugie wskazanego rozporządzenia, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenie rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz były dostępne na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Stosownie zaś do treści art. 32 ust. 1 - 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60.l), przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Co więcej jak wynika z przepisów prawa tachografy cyfrowe nie mogą być ustawione w sposób powodujący automatyczne przełączanie się na konkretną kategorię czynności po wyłączeniu silnika lub zapłonu pojazdu, chyba że kierowca ma w dalszym ciągu możliwość ręcznego wyboru odpowiedniej kategorii czynności. Zabrania się też fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. Nadto, w pojeździe nie może się znajdować żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach. Jak słusznie zauważyły organy administracji, w myśl art. 33 ust. 1 - 3 wskazanego rozporządzenia, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych; mają oni też obowiązek przeprowadzać regularne kontrole, aby zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby ich skłaniać do niewłaściwego używania tych urządzeń (tj. tachografów). Co więcej przedsiębiorstwa transportowe wydają wystarczającą liczbę wykresówek kierowcom pojazdów wyposażonych w tachograf analogowe, mając na uwadze indywidualny charakter wykresówki, długość okresu pracy i możliwość zaistnienia konieczności ich wymiany, w przypadku gdy zostaną zniszczone lub zatrzymane przez upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Przy czym przedsiębiorstwa transportowe wydają kierowcom tylko wykresówki zgodne z homologowanym wzorem i odpowiednie do użycia w urządzeniu zainstalowanym w pojeździe. W przypadku gdy pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy, przedsiębiorstwo transportowe i kierowca zapewniają, biorąc pod uwagę długość okresu pracy, by drukowanie danych z tachografu na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych mogło być prawidłowo przeprowadzone w razie kontroli. Nadto, jak słusznie zauważyły organy administracji przedsiębiorstwa transportowe przechowują wykresówki i wydruki, w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 35, w porządku chronologicznym oraz w czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydają ich kopie zainteresowanym kierowcom na ich wniosek. Przedsiębiorstwa transportowe wydają także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych pobranych z kart kierowcy oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Podkreślić również należy, iż przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia przywołanego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Zaznaczyć nadto należy, iż zgodnie z art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.2014.60. l), kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Co więcej w myśl art. 34 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy. Nadto, jak stanowi art. 34 ust. 3 wskazanego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf. Przy czym państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 4 przywoływanego rozporządzenia, jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd. Co więcej jak stanowi art. 34 ust. 5 wskazanego rozporządzenia kierowcy: a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu; b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:
(i) czas prowadzenia pojazdu;
(ii) "inna praca", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002./15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim;
(iii) "okresy gotowości" zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE: (iv) przerwy lub odpoczynek.
Konsekwencją powyższej regulacji jest – jak słusznie zauważyły organy administracji - treść Lp. 6.3.16. załącznika nr 3 do u.t.d., który nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego — za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 500 zł.
W świetle powyższego wskazać należy, iż bezspornym jest, że strona podczas kontroli, mimo kierowanych doń wezwań, nie okazała – za okres od 3 lutego 2021 r. do 2 lutego 2022 r. - ani wykresówek, ani danych cyfrowych wczytanych z tachografów cyfrowych zainstalowanych w pojazdach. Tym samym więc strona, mimo kierowanych doń wezwań, nie uczyniła zadość żądaniu organu kontrolującego – nie przedstawiła ona bowiem ani danych dotyczących aktywności wszystkich kierowców, którzy wykonywali na jej rzecz przewozy drogowe, ani danych wczytanych z tachografów cyfrowych za wskazany powyżej objęty kontrolą okres. Należy jednak zaznaczyć, że naliczając karę z tytułu naruszenia, o którym mowa w Lp. 6.3.16. załącznika nr 3 do u.t.d. organ ograniczył się jedynie do ustalenia – w oparciu o dane uzyskane od Starosty Piotrkowskiego – że strona dysponowała zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i zgłosiła do uprawnień określoną ilość pojazdów (jak wynika z akt sprawy 28 pojazdów). Na tej wyłącznie podstawie naliczono karę pieniężną w wysokości 4 860 000 zł, pomijając całkowicie sposób jej wyliczenia. W świetle powyższego sąd w składzie orzekającym uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy w istocie brak jest dostatecznych danych do ustalenia wysokości kary z tego tytułu, a co za tym idzie poczynione przez organy administracji ustalenia faktyczne nie są wystarczające. Podkreślić bowiem należy, iż ustalenie wyłącznie ilości samochodów nie może być uznane za wystarczające do obliczenia wysokości kary za naruszenie, o którym mowa w Lp. 6.3.16. załącznika nr 3 do u.t.d. Brzmienie Lp. 6.3.16. załącznika nr 3 do u.t.d. wskazuje, iż dla obliczenia kary konieczne jest bowiem ustalenie dni, w których dokonywany był przejazd oraz kierowców (chodzi oczywiście o ustalenie dni z kontrolowanego okresu, w których faktycznie dokonywany był przejazd pojazdami strony – wskazać bowiem należy, że – jak wynika z przywoływanych powyżej przepisów prawa kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu). Tym samym więc wobec braku poczynienia przez organy administracji odpowiednich ustaleń faktycznych w zakresie danych, które pozwalałyby na obliczenie wysokości kary związanej z naruszeniem, o którym mowa w Lp. 6.3.16. załącznika nr 3 do u.t.d. należało uchylić zarówno zaskarżoną do sądu decyzję, jak również decyzję, która ją poprzedzała. Organy administracji powinny bowiem zebrać odpowiedni materiał dowodowy – tak aby ustalić w sposób nie budzący wątpliwości stan faktyczny sprawy, następnie dokonać jego oceny i dopiero na tej podstawie wydać stosowne rozstrzygnięcie, które powinno być w sposób nie budzący wątpliwości uzasadnione. Organy administracji nie uczyniły jednak zadość tym obowiązkom, mimo iż przytoczone powyżej normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a tym samym wyznaczają zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy. Niezbędne jest więc poczynienie ustaleń w tym zakresie. Ocena organu powinna zostać poczyniona na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym również przy uwzględnieniu twierdzeń strony. Działania podejmowane w ramach obowiązków wynikających z treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mają na celu dokonanie ustaleń pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać natomiast należy, że sąd nie podziela sformułowanych przez stronę skarżącą argumentów, iż całe zdarzenie należało zakwalifikować jako czyn opisany w Lp. 1.6. załącznika 3 do u.d.t., tj. jako wyłącznie niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. Niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części, o którym mowa w L.p. 1.6. zamieszczono w części załącznika nr 3 do u.t.d. zatytułowanej "Naruszenie ogólnych zasad i warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i przewozów na potrzeby własne", natomiast naruszenie z Lp. 6.3.16. zamieszczono w części załącznika nr 3 do u.t.d. pt. "Naruszenie przepisów o stosowaniu tachografów" – są to zatem odrębne naruszenia. Niemniej jednak prawidłowe ustalenie wysokości kary związanej z naruszeniem, o którym mowa w Lp. 6.3.16. wymaga poczynienie odpowiednich wskazanych powyżej ustaleń co do stanu faktycznego, których to ustaleń w niniejsze sprawie organ całkowicie zaniechał.
Ponownie rozpoznając sprawę organy obu instancji uwzględnią powyższą ocenę prawną w zakresie dostrzeżonych naruszeń przepisów postępowania.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty postępowania złożył się w niniejszej sprawie wpis od skargi w wysokości 450 zł.
ds