III SA/Łd 762/22

III SA/Łd 762/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Małgorzata Kowalska
Monika Krzyżaniak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Dańczak
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GZ 220/23 - Postanowienie NSA z 2023-08-29
I GZ 319/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-27
I GZ 320/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-27
I GZ 191/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-03
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 119 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 56 par. 3 i 4 w zw. z art. 35 par. 1, art. 57 par. 1 i art. 58. art. 33 par. 2 pkt 1, art. 17 par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Dnia 30 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Dańczak Sędzia WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2022 roku numer: UNP 1001-22-095367 znak sprawy: 1001-IEE-2.711.121.2022.2.KJR w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 czerwca 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim, działając na podstawie art. 56 § 3 w związku z art. 35 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.: dalej: "u.p.e.a.") zawiesił od dnia 17 czerwca 2022 r. postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku S. N. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu 9 maja 2022 r. przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na kwotę 9812,33 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że 17czerwca 2022 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo strony z 10.06.2022 r. zawierające między innymi zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty zostały wniesione na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i dotyczyły nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...]. Zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a., wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Wobec tego, że zarzut został złożony w ustawowym terminie organ egzekucyjny zawiesił zatem postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułu wykonawczego do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zgłoszonego zarzutu. W pouczeniu organ zawarł informację, iż na postanowienie nie przysługuje zażalenie.
Na powyższe rozstrzygnięcie w dniu 18 lipca 2022 r. S. N. wniósł zażalenie i podniósł, że Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zwyczajnej kradzieży, gdyż tytuł wykonawczy można wystawić wyłącznie na podstawie prawomocnego wyroku sądu.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stwierdził niedopuszczalność zażalenia S. N. wniesionego od postanowienia z dnia 21 czerwca 2022 r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że 9 maja 2022 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległość z tytułu zwrotu kosztów świadczenia, która wynika z decyzji z 21.02.2022 r. nr 84/05/2022/KL. Następnie wierzyciel skierował ww. tytuł wykonawczy do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim, w celu jego realizacji na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim skierował zawiadomienia z 20 maja 2022 r. nr 52956895.2022.1.MAJANN i 1017-SEE.711.52957746.2022.1.MAJANN o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego odpowiednio w Banku [...] S.A. i A. Bank [...] S.A. Wydruki ww. zawiadomień wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr [...] zostały doręczone S. N. 09.06.2022 r.
W dniu 10.06.2022 r. skarżący złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim pismo, zatytułowane: "Skargi i zarzuty na zajęcie z dnia 20 maja 2022 r.". Powołał w nim art. 54 i art. 33 u.p.e.a. i zażądał uchylenia egzekucji ze względu na nieistnienie zobowiązania.
Pismem z 21.06.2022 r. organ egzekucyjny przekazał pismo S. N. z 10.06.2022 r. - w części zawierającej zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej zgłoszony na podstawie art. 33 u.p.e.a. - Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia, w celu wydania przez wierzyciela postanowienia w zakresie zgłoszonego zarzutu. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniami z 21.06.2022 r. o numerach:
• 1017-SEE.711.1903.2022.4UNP:1017-22-059751 zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutu,
• 1017-SEE.711.1903.2022.3 UNP 1017-22-059684 zwrócił skarżącemu podanie z 10.06.2022 r. w części dotyczącej żądania "odszkodowania w wysokości 800 bln CHF (osiemset bilionów franków szwajcarskich) (...) i tyle samo zadośćuczynienia od NFZ, urzędu skarbowego i Naczelnika urzędu skarbowego wspólnie i solidarnie".
Rozpatrując zażalenie na postanowienie z 21.06.2022 r. nr 1017-SEE.711. 1903.2022.4 UNP: 1017-22-059751 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stwierdził, że jest ono niedopuszczalne, gdyż obowiązujące prawo nie przewiduje możliwości prowadzenia postępowania odwoławczego, tj. nie daje możliwości merytorycznego rozpatrzenia zażalenia. Zgodnie z przepisami u.p.e.a., rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ww. ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi.
Organ podniósł, iż zaskarżonym postanowieniem z 21.06.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.4 UNP: 1017-22- 059751 Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia dotyczącego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty zgłoszone zostały w piśmie z 10.06.2022 r., zatytułowanym "Skargi i zarzuty na zajęcie z dnia 20 maja 2022 r.". Podstawą wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim ww. postanowienia był art. 35 § 1 u.p.e.a., w myśl którego, wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Przepisy art. 56 § 3, art. 57 § 1 i art. 58 stosuje się odpowiednio.
Organ wskazał, że ustawodawca odesłał zatem do odpowiedniego stosowania przepisów u.p.e.a., które regulują instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ale tylko w zakresie art. 56 § 3 u.p.e.a. Z art. 56 § 3 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przepisy u.p.e.a. nie przewidują zatem możliwości zaskarżenia postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, które następuje na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., tj. w związku z wniesionymi zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej. Wyraz temu dał organ egzekucyjny, który w zaskarżonym postanowieniu z 21.06.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.4 UNP: 1017-22-059751 zawarł pouczenie, że na to postanowienie nie przysługuje zażalenie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stwierdził wobec tego niedopuszczalność zażalenia S. N. wniesionego od postanowienia z dnia 21 czerwca 2022 r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie nr 1001-IEE-2.711.121.2022.2.KJR z dnia 26 sierpnia 2022 r. S. N. podkreślił, iż zarzecza wszystkim twierdzeniom organu. Wskazał, że nie istnieją "samozwańcze" tytuły egzekucyjne, a urzędnicy nie wykonują żadnych czynności administracyjnych, tylko dokonują kradzieży, co jest przestępstwem. Zdaniem skarżącego, w związku z powyższym przepisy administracyjne i cywilne nie mają zastosowania. S. N. zaznaczył, iż Konstytucja jednoznacznie wskazuje, że wszyscy są równi wobec prawa i dlatego on ma prawo domagać się bezpośrednio odszkodowania od przestępców. Podkreślił, że przez łamanie prawa przez sąd, urzędników, lekarzy i pielęgniarki nie jest w stanie prowadzić działalności gospodarczej ani inwestować utraconych pieniędzy i dlatego domaga się "odszkodowania w wysokości 8 biliardów franków szwajcarskich od każdego urzędnika w Polsce, każdego lekarza i każdej pielęgniarki w Polsce odszkodowania i tyle samo zadośćuczynienia".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia, gdy zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przenosząc określone w przepisach p.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stwierdzające niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez S. N. od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim z 21 czerwca 2022 r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 3 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stanowi art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Natomiast zgodnie z art. 144 k.p.a., do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Wskazać należy, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do oceny żądań i zarzutów zawartych w odwołaniu (zażaleniu) jest zobowiązany do dokonania tzw. wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia. Kontrola ta polega na sprawdzeniu, czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi dokonując wstępnej kontroli wniesionego środka zaskarżenia uznał, że zażalenie S. N. jest niedopuszczalne. Kluczową więc kwestią w niniejszej sprawie jest ocena, czy na postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 3 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a. przysługuje zażalenie.
Niedopuszczalność odwołania (zażalenia) może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji (patrz B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck, 11 wydanie, Warszawa 2011, s. 502).
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim prowadzi wobec skarżącego administracyjne postępowanie egzekucyjne, którego zasady i sposób prowadzenia zostały uregulowane w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.). Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. - o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia.
Wobec powyższego, w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym obowiązuje zasada, że zaskarżeniu zażaleniem podlegają tylko i wyłącznie te postanowienia, co do których ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowią. Niedopuszczalność zażalenia jest to taka sytuacja, w której obowiązujące prawo nie przewiduje możliwości prowadzenia postępowania odwoławczego, tj. nie daje możliwości merytorycznego rozpatrzenia zażalenia.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim zaskarżonym postanowieniem z 21.06.2022 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia dotyczącego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. S. N. zgłosił zarzut w piśmie z 10.06.2022 r., zatytułowanym "Skargi i zarzuty na zajęcie z dnia 20 maja 2022 r." Podstawą wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim ww. postanowienia był art. 35 § 1 u.p.e.a. W myśl tego przepisu, wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. Przepisy art. 56 § 3, art. 57 § 1 i art. 58 stosuje się odpowiednio.
Ustawodawca odesłał zatem do odpowiedniego stosowania przepisów u.p.e.a., które regulują instytucję zawieszenia postępowania egzekucyjnego, uregulowanego w art. 56 u.p.e.a., ale tylko w zakresie § 3 ww. przepisu. Z art. 56 § 3 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca nie odesłał natomiast do odpowiedniego stosowania art. 56 § 4 u.p.e.a., który mówi, że na postanowienie o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego służy zażalenie.
Zgodzić należy się zatem z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, iż przepisy u.p.e.a. nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, które następuje na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., tj. w związku z wniesionymi zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej.
Wyraz temu dał organ egzekucyjny, który w zaskarżonym postanowieniu z 21.06.2022 r. nr 1017-SEE.711.1903.2022.4 UNP 1017-22-059751 zawarł pouczenie, że na to postanowienie nie przysługuje zażalenie. Ustalenie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, że skarżący wniósł zażalenie na postanowienie, w stosunku do którego przepisy nie przewidują takiej możliwości, nakładało na ww. organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia jego niedopuszczalności.
Resumując, stwierdzić należy, że u.p.e.a. nie przewiduje możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia organu egzekucyjnego wydanego w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, które następuje na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., tj. w związku z wniesionymi zarzutami w sprawie egzekucji administracyjnej. W związku z tym, od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim z 21 czerwca 2022 r. nie przysługiwało skarżącemu prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi.
Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności (legalności), zwartą w art. 7 Konstytucji RP i powtórzoną w art. 6 k.p.a., organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zatem w przypadku ustalenia, że nie istnieje przepis prawa, który przewidywałby możliwość wniesienia zażalenia na wydane przez organ egzekucyjny postanowienie, organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o niedopuszczalności takiego zażalenia. Prawo do wniesienia zażalenia musi wynikać obiektywnie z normy prawnej, która takie prawo przewiduje, a uprawienia tego nie można domniemywać.
Na podkreślenie zasługuje przy tym fakt, iż S. N. nie zawarł w skardze żadnych merytorycznych zarzutów odnoszących się do postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia wniesionego od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 czerwca 2022 r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, iż skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu
R.T-M.