III SA/Łd 709/24

III SA/Łd 709/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk
Anna Dębowska /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 2, art. 120, art. 145, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a ust.1, ust. 3, ust. 7, w art. 92b, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 1, art. 32 ust. 3, art. 34, art. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 10 ust. 2 i ust. 3
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Sentencja
Dnia 12 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , , po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 8 maja 2024 roku nr BP.501.530.2024.0993.BD2.566355 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 8 maja 2024 r., nr BP.501.530.2024.0993.BD2.566355, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. b, h, l, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d.", lp. 5.11, lp. 6.2.1, lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32 ust. 3, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 60 z 2014 r., s. 1 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 165/2014", art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L 102 z 2006 r., s. 1 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 561/2006", art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. U. UE L 249 z 2020 r., s. 1) oraz art. 2 art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1, ust. 5 i ust. 9 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1047) Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 10 stycznia 2024 r., nr WITD.DI.0152.Il1269/5/24 o nałożeniu na M. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Spółkę komandytową z siedzibą w M. kary pieniężnej w wysokości 7 400 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 24 października 2023 r. w miejscowości N., na autostradzie A1 został zatrzymany do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Kaessbohrer o nr rej. [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierował P.H., wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli z 24 października 2023 r. W wyniku kontroli stwierdzono: przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi; wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd.
Postępowanie toczące się przed organem pierwszej instancji zostało zakończone wydaniem 10 stycznia 2024 r. przez Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 7 400 zł.
W odwołaniu skarżąca spółka zarzuciła decyzji organu pierwszej instancji naruszenie:
1. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. poprzez niestosowanie zasad zawartych w tych przepisach;
2. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niezwarcie w decyzji racji, które przemawiały za nałożeniem kary;
3. art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 i lp. 6.2.1. załącznika nr 3 u.t.d. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie;
4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego oraz naruszenie art. 7a i art. 81a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony.
Zdaniem skarżącej organ błędnie zakwalifikował stan faktyczny polegający na wykonywaniu jazdy bez zalogowanej karty kierowcy jako naruszenie określone w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Jazda bez zalogowanej karty kierowcy winna być kwalifikowana jako naruszenie określone w l.p. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ drugiej instancji, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, za zasadne uznał nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w łącznej wysokości 400 zł z tytułu naruszenia określonego w lp. 5.11 załącznika nr 3 u.t.d. sankcjonującego przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 zł, o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 zł, za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut karą pieniężną w wysokości 350 zł. Organ drugiej instancji wskazując na materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli, wydruków z tachografu i karty kierowcy, protokołu przesłuchania świadka za udowodnione uznał, że kierowca P.H. przekroczył 28 września 2023 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 6 minut. Prowadził pojazd przez 4 godziny i 36 minut od godziny 17:53 do godziny 22:29. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu i tym samym stanowił powód do nieprzestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za powyższe wynosi 100 zł. Kierowca przekroczył 5 października 2023 r. maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 3 minuty. Prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty od godziny 14:36 do godziny 20:14. Kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu i tym samym stanowił powód do nieprzestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za powyższe wynosi 100 zł. 16 października 2023 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 4 minuty. Prowadził pojazd przez 4 godziny i 34 minuty od godziny 09:32 do godziny 14:43. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu i tym samym stanowił powód do nie przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za powyższe wynosi 100 zł. 23 października 2023 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 11 minut. Prowadził pojazd przez 4 godziny i 41 minut od godziny 11:32 do godziny 16:18. Podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego przekroczenie dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu i tym samym stanowił powód do nieprzestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara za powyższe wynosi 100 zł.
Organ drugiej instancji podniósł, że treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonującego niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5 000 zł, jest konsekwencją rozwiązań przewidzianych w art. 32 ust. 1, ust. 3, art. 33 ust. 3 oraz art. 34 ust. 1, ust. 3 lit. b, ust. 4 rozporządzenia nr 165/2014. 28 września 2023 r. skarżąca wykonywała przewóz drogowy, w trakcie którego kierowca nie rejestrował swojej aktywności na karcie kierowcy. Naruszenie to zostało stwierdzone 10 października 2023 r. przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Kaessbohrer o nr rej. [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca P.H. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu skarżącej. Pojazd marki Scania o nr rej. [...] wyposażony był w tachograf cyfrowy. Analiza danych cyfrowych pobranych z tachografu wykazała, że 28 września 2023 r. pojazd ten prowadzony był przez kierowcę A.J. Kontrolujący przesłuchali kierowcę w charakterze świadka, po wcześniejszym pouczeniu go o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. P.H. zeznał, że 28 września 2023 r. pomiędzy godz. 16:43 a godz. 17:51 pojazdem marki Scania o nr rej. [...] kierował A.J., rejestrując swoją aktywność na karcie kierowcy. W tym czasie karta kierowcy P.H. nie była zalogowana do drugiego slotu tachografu, pomimo że kierowca przebywał w pojeździe, którym kierował A.J. Kierowca zeznał, że nie wiedział o konieczności rejestrowania swojej aktywności na karcie kierowcy, gdy przebywa w pojeździe prowadzonym przez innego kierowcę. W ocenie organu drugiej instancji organ pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny polegający na wykonywaniu jazdy pojazdem marki Scania o nr rej. [...] bez zalogowanej karty kierowcy jako naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Organ odwoławczy podniósł, że naruszenia opisane w lp. 6.2.1 i w lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. to dwa różne naruszenia, odnoszące się do dwóch odrębnych stanów faktycznych. Naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczy stanu faktycznego polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu tachografu co powoduje, że tachograf nie rejestruje wymaganych danych. Tachograf, by móc prawidłowo rejestrować aktywność kierowcy, prędkość pojazdu i przebytą drogę, musi mieć zalogowaną w nim kartę kierowcy lub w przypadku tachografu analogowego umieszczoną wykresówkę. Jeżeli w tachografie nie ma karty kierowcy, to nie może on rejestrować aktywności kierowcy, ponieważ nie wiadomo, kto prowadzi pojazd. Obowiązek rejestrowania aktywności kierowcy na karcie kierowcy istnieje, gdy pojazd jest prowadzony przez dwóch kierowców, tj. jeden prowadzi pojazd, a drugi przebywa w tym czasie w kabinie pojazdu. Czas, gdy drugi kierowca nie prowadzi pojazdu, lecz przebywa w kabinie poruszającego się pojazdu, nie jest czasem wolnym tego kierowcy. Tym samym karta takiego kierowcy musi być zalogowaną do tachografu rejestrującego wówczas przerwę kierowcy. Przerwa kierowcy nie jest odpoczynkiem kierowcy. Natomiast gdy kierowca nie prowadzi pojazdu, a przebywa w nim, gdy jest prowadzony przez innego kierowcę, lecz nie loguje do tachografu karty kierowcy, tachograf nie rejestruje faktycznej aktywności kierowcy. Taki kierowca nie rejestruje swojej aktywności za pomocą tachografu na karcie kierowcy i może powiedzieć, że w tym czasie (gdy karta nie była zalogowana) odbierał odpoczynek, bo nie ma dowodu świadczącego, że w tym czasie pozostawał w dyspozycji pracodawcy. W trakcie kontroli po sczytaniu danych z karty kierowcy, który nie umieścił karty w tachografie, nie można ustalić, czy naruszył on normy dotyczące czasu pracy kierowców i obowiązkowych odpoczynków. Idea instalacji tachografu w pojeździe traci rację bytu, jeżeli nie wiadomo czyj czas faktycznie rejestruje. Nielogowanie do tachografu karty kierowcy jest zatem jego niewłaściwą obsługą. Naruszenie określone w lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczy stanu faktycznego związanego z używaniem nieprawidłowej karty kierowcy lub wykresówki nieprzewidzianej przez producenta tachografu. Skoro wykonywana była jazda bez zalogowanej karty kierowcy, nie zaistniał stan faktyczny polegający na używaniu nieprawidłowej karty kierowcy. By móc ustalić, że karta jest nieprawidłowa, musi być używana przez kierowcę. Przedsiębiorca podczas prowadzonego postępowania nie dostarczył żadnych dowodów podważających jego odpowiedzialność za ujawnione naruszenie, tj. takich, z których by wynikało, że kierowca w trakcie przewozu nie musiał rejestrować swojej aktywności za pomocą tachografu.
Odnośnie naruszenia lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, sankcjonowanego karą pieniężną w wysokości 2 000 zł organ drugiej instancji za udowodnione uznał na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m. in. protokołu kontroli drogowej, danych pobranych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, protokołu przesłuchania świadka, że 24 października 2023 r. skarżąca wykonywała przewóz drogowy ciągnikiem samochodowym bez aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego zdatność pojazdu do ruchu drogowego. Naruszenie to zostało stwierdzone 24 października 2023 r. przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Kaessbohrer o nr rej. [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca P.H. wykonywał krajowy przewóz drogowy w imieniu skarżącej. Na podstawie danych podanych do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców kontrolujący ustali, że badanie techniczne pojazdu marki Scania o nr rej. [...] było ważne do 11 października 2023 r. Ostatnie badanie zostało przeprowadzone 11 października 2022 r. Ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny polegający na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem bez aktualnych badań kontrolnych został zakwalifikowany jako naruszenie określone w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego – za każdy pojazd.
Suma kar za naruszenia ujawnione w związku z kontrolą drogową opisaną w protokole kontroli z 24 października 2023 r. wynosi 7 400 zł.
Organ drugiej instancji stwierdził nadto, że postępowanie, w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję, było prowadzone na podstawie i w granicach prawa. W decyzji z 10 stycznia 2024 r., prawidłowo ustalono stan faktyczny. Organ pierwszej instancji zgromadził w aktach sprawy dowody, które były konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie było sprzeczne z prawem. Ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowody kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 80 k.p.a. Nie wystąpiły wątpliwości, które należało rozpatrzyć na korzyść strony, tym samym nie doszło do naruszenia normy zawartej w art. 7a k.p.a. Skarżąca została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach, miała możliwość wypowiedzenia się w toku czynności kontrolnych oraz w trakcie prowadzonego postępowania, zgłaszania dowodów, składania wyjaśnień, z których to uprawnień skorzystała w toku postępowania przed organem pierwszej instancji. W trakcie postępowania przed organem drugiej instancji nie dostarczyła dowodów zwalniających ją od odpowiedzialności za ujawnione naruszenie. Została poinformowana o wszystkich istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych mających znaczenie dla jej prawnej odpowiedzialności. W trakcie czynności kontrolnych nie zgłaszała jakichkolwiek zastrzeżeń, nie domagała się objaśnień od kontrolujących. Była na bieżąco informowana o wszelkich nieprawidłowościach i dowodach ujawnionych w trakcie toczącego się postępowania. Miała zapewniony udział w prowadzonym postępowaniu. Brak powiadomienia skarżącej przez organ o zakończeniu prowadzonego postępowania nie spowodował, że nie mogła wykonać jakiejś czynności tym samym nie można uznać, że został naruszony art. 10 k.p.a. Nie doszło także do naruszenia art. 107 k.p.a., zaskarżona decyzja zawierała bowiem wszystkie niezbędne elementy, w szczególności uzasadnienie faktyczne, w którym wymieniono fakty, jakie organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, a także uzasadnienie dlaczego organ nie uznał wyjaśnień strony złożonych w trakcie postępowania.
Organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b u.t.d. Ocenił, że skarżąca nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Przedsiębiorca nie przedstawił w postępowaniu dokumentów takich jak zlecenia przewozowe czy listy przewozowe, z których wynikałoby jednoznacznie, że podejmował się wykonywania takich zadań przewozowych, których realizacja nie pociągała za sobą naruszenia przez kierowcę przepisów rozporządzenia nr 561/2006. W odwołaniu skarżąca ograniczyła się jedynie do wyjaśnienia, że zapewniła kierowcy odpowiednie szkolenia z czasu prowadzenia pojazdów w momencie zatrudnienia. Do stwierdzenia, że zaistniały przesłanki uzasadniające odstąpienie od ukarania przedsiębiorcy, wymagane jest wykazanie przez stronę, że właściwie planowała poszczególne zadania przewozowe (tj. tak, aby możliwe było ich wykonanie bez naruszenia norm czasu pracy) oraz podejmowała wystarczające środki mające na celu dyscyplinowanie kierowców, w tym sprawowała bieżący nadzór nad działaniem kierowców i bieżąco kontroluje ich cały czas pracy. Przedsiębiorca powinien czuwać nad kierowcami w trakcie realizowania przez nich zadań przewozowych, reagować i wpływać na nich tak, aby nie dochodziło do powstawania naruszeń.
Organ drugiej instancji ocenił, że art. 92c u.t.d. nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie, ponieważ przedsiębiorca nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Nie przedstawił żadnej z podstaw egzoneracyjnych, której wystąpienie stanowiłoby podstawę do odstąpienia od nałożenia kary za ujawnione naruszenia. Z materiału dowodowego oraz wyjaśnień skarżącego nie wynika, by przedsiębiorca podjął jakiekolwiek kroki do zapobieżenia powstaniu ujawnionych naruszeń, jak również, że powstałe naruszenia są następstwem okoliczności, których nie mógł przewidzieć lub którym nie mógł zapobiec.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w M. wniosła o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji i zwrot od organu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 6 k.p.a. i wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady działania organów na podstawie przepisów prawa, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez pominięcie dyrektyw wykładni celowościowej i funkcjonalnej przepisów ustawy o transporcie drogowym;
2. art. 107 § 1 k.p.a. nakładającego na organ administracji publicznej obowiązek zawarcia w uzasadnieniu decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego odzwierciedlającego racje decyzyjne i tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego;
3. art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 i Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 u.t.d. przez jego błędne zastosowanie, skutkujące nałożeniem kary przy stanie faktycznym niewypełniającym dyspozycji tego przepisu;
4. lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. w związku z art. 92a ust. 1 i 7 u.t,d., art. 32, art. 34 i art. 35 rozporządzenia nr 165/2014 oraz art 7a k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym zakwalifikowaniu przejazdu bez włożonej karty, jako czynu wskazanego w Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, a nie czynu wskazanego w Ip. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. lub naruszenie Ip. 6.3.5 – niedopuszczalne wyjęcie karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych;
5. przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niewydanie decyzji w oparciu o całokształt okoliczności sprawy, a także przez orzekanie bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony oraz przepisami art. 7a § 1 i art. 81a k.p.a., które nakazują rozstrzygać wątpliwości co do stanu faktycznego lub wątpliwości prawne na korzyść strony postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że niewłożenie karty do slotu nr 2 stanowiło o niepoprawnym stosowaniu karty kierowcy, bez ingerencji w sam tachograf i nie ma znaczenia z jakiego powodu kierowca wyjął swoją kartę z tachografu, gdy przebywał w pojeździe kierowanym przez drugiego kierowcę. Tym samym w sprawie nie doszło do jakiejkolwiek nieuprawnionej ingerencji w działanie tachografu czy jego odłączenia, które penalizuje Ip. 6.2. załącznika nr 3 do u.t.d. Niewłaściwa obsługa, o której mowa w Ip. 6.2.1, nie dotyczy tachografu, ale prawidłowego stosowania karty kierowcy. Zdaniem skarżącej naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu bez załogowanej karty kierowcy winno być rozumiane jako uchybienie obowiązkowi stosowania przez kierowcę karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzi pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu, jako naruszenie opisane w Ip. 6.3.19 – niepoprawne stosowanie karty kierowcy lub naruszenie Ip. 6.3.5 – niedopuszczalne wyjęcie karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Organ administracji wniósł także o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
Skarżąca nie odniosła się do doręczonego wraz z odpowiedzią na skargę 31 października 2024 r. zawiadomienia o zgłoszeniu przez organ administracji w odpowiedzi na skargę wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest nie zasadna.
Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a., wskazanym we wniosku organu administracji zawartym w odpowiedzi na skargę, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie odniosła się do powyższego wniosku organu administracji pomimo zawiadomienia jej o nim, doręczonego 31 października 2024 r. wraz z odpowiedzią na skargę.
Wobec tego zaistniała przesłanka, o jakiej stanowi art. 119 pkt 2 p.p.s.a. do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W dalszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.
Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 8 maja 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 10 stycznia 2024 r. o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 7 400 zł.
W myśl art. 92a ust.1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że:
1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 złotych do 1 000 000 złotych za każde naruszenie;
2) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za każde naruszenie.
Jak stanowi art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych, z tym że:
1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości do 1 000 000 złotych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej;
2) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej.
Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter obiektywny. Nie jest uzależniona od winy podmiotu wykonującego transport drogowy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy wykonującego przewóz w imieniu przedsiębiorcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne ustalono w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz załącznika nr 3 do ustawy. Zaznaczyć należy, że celem sankcji określonych w ustawie o transporcie drogowym jest wymuszenie na podmiocie wykonującym przewóz drogowy takich działań organizacyjnych, które zagwarantują bezpieczeństwo innych użytkowników dróg poprzez właściwy dobór kierowców i ułożenie planu ich pracy. Podmiot wykonujący transport drogowy jako pracodawca ponosi ryzyko osobowe, to znaczy obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe wskutek ich działań. Podmiot ten zobowiązany jest do przeprowadzania bieżących kontroli, czy kierowcy przestrzegają przepisów prawa i powinien w taki sposób organizować i nadzorować ich pracę, aby jednocześnie umożliwić sobie wypełnianie ciążących na nim obowiązków (por. wyroki NSA z 21 listopada 2017 r., II GSK 280/16 i z 17 października 2017 r., II GSK 3242/16). Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz drogowy z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
W tym miejscu podkreślić należy, że skarżąca w żaden sposób nie podważa ani ustaleń faktycznych organu, ani oceny prawnej dokonanej w zaskarżonej decyzji, co do naruszeń sklasyfikowanych do lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczących czasu pracy kierowców (przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut przez kierowcę P.H. 28 września 2023 r., 5 października 2023 r., 16 października 2023 r., 23 października 2023 r.) oraz co do naruszenia sklasyfikowanego do lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczącego wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu (tj. ciągnikiem samochodowym marki Skania o nr rej. [...]). Stwierdzenie wobec skarżącego tych naruszeń nie budzi także jakichkolwiek zastrzeżeń rozpoznającego niniejszą sprawę sądu. Prawidłowo została ustalona przez organy administracji przewidziana za nie w przepisach załącznika nr 3 do u.t.d. kara. Sąd, po analizie przedstawionego do kontroli materiału dowodowego, po pierwsze nie dopatrzył się braków w jego kompletności, a ponadto nie widzi również podstaw do zakwestionowania, aby treść kontrolowanej dokumentacji przeczyła zdarzeniom/okolicznościom opisanym przez organy administracji obu instancji w wydanych przez nie decyzjach.
W istocie spór w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do kwalifikacji przez organy administracji, jako naruszenia z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu skutkującym nierejestrowaniu na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi stwierdzonego podczas kontroli na podstawie zeznań kierowcy P.H. oraz analizy danych z tachografu i karty kierowcy wykonywania 28 września 2023 r. od godziny 16:42 do 17:51 pojazdem marki Scania o nr rej. [...] przewozu w załodze dwuosobowej bez zalogowania do drugiego slotu tachografu cyfrowego karty kierowcy P.H. Należy podkreślić, że kierowca P.H. 24 października 2023 r. zeznał, że w czasie kiedy A.J. prowadził pojazd, znajdował się w kabinie. Nie zalogował karty kierowcy do tachografu cyfrowego do slotu nr 2, ponieważ nie wiedział, że tak należy zrobić. Pracodawca nie szkolił go jak należy logować karty do tachografu cyfrowego w załodze, ponieważ przeważnie jeżdżą w pojedynczych obsadach.
Zdaniem skarżącej, naruszenie to winno zostać zakwalifikowane jako naruszenie z lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. – niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14 sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 2 000 zł lub naruszenie z lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. – niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy mające wpływ na rejestrację danych sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 3 000 zł.
Wobec tego wskazać należy, że rozporządzenie nr 165/2014 określa w art. 1, że w niniejszym rozporządzeniu określono obowiązki i wymogi w odniesieniu do budowy, instalacji, użytkowania, sprawdzania i kontrolowania tachografów stosowanych w transporcie drogowym w celu weryfikacji zgodności z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006, rozporządzeniami Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009, (WE) nr 1072/2009, (WE) nr 1073/2009, dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/15/WE, dyrektywami Rady 92/6/EWG i 92/106/EWG oraz w zakresie delegowania pracowników w transporcie drogowym - zgodności z dyrektywami Parlamentu Europejskiego i Rady 96/71/WE, 2014/67/UE oraz (UE) 2020/1057.
Tachografy muszą spełniać wymogi niniejszego rozporządzenia pod względem budowy, instalacji, użytkowania i sprawdzania.
Zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014, zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Stosownie do art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona (ust. 1). Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy (ust. 2). Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv): a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy – wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy – wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf. Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu (ust. 3). Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu (ust. 4).
Konsekwencje naruszenia powyższych zasad zostały przewidziane właśnie w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężną w wysokości 5 000 zł sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
W niniejszej sprawie skarżącej przypisano m. in. właśnie naruszenie z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Jak wynika przy tym z prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych, jazda bez prawidłowej karty kierowcy miała miejsce 28 września 2023 r.
W ocenie sądu, wbrew stanowisku skarżącej, stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie polegające na wykonywaniu 28 września 2023 r. od godziny 16:42 do 17:51 pojazdem marki Scania o nr rej. [...] przewozu w załodze dwuosobowej bez zalogowania do drugiego slotu tachografu cyfrowego karty kierowcy przez P.H. prawidłowo organy administracji zakwalifikowały jako naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Naruszenie to wypełnia brak rejestracji wymaganych danych na odrębnych kartach kierowców, jeżeli wykonywali zadanie w załodze, gdyż muszą odrębnie rejestrować swoje dane na przypisanych do nich poszczególnych kartach kierowcy (według art. 34 ust. 4 rozporządzenia nr 165/2014 jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu, a ust. 5 lit. b) tego samego artykułu obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację wskazanych okresów). Zatem jest także ingerowaniem w pracę urządzenia rejestrującego (tachografu) i do tego niedozwolonym działanie, które powodować będzie niezarejestrowanie wskazań (danych) w zakresie prędkości, z jaką poruszał się pojazd, przebytej przez pojazd drogi i aktywności kierowcy, jazda w załodze dwuosobowej bez zalogowania przez jednego z kierowców jego karty. Brak odczytu lub zapisu w doniesieniu do któregokolwiek z wymienionych parametrów skutkuje złamaniem obowiązku rejestracji danych związanych z wykonywanym przewozem drogowy. Wypadkowa suma wymienionych wskazań ma rejestrować, jako całość, fizyczny (faktyczny) proces aktywności kierowcy, jako prowadzącego pojazd z określoną prędkością, przemierzając określoną drogę – odległość. Skoro możliwym jest wpływanie na sposób odczytywania lub blokowanie możliwości odczytu któregokolwiek z wymienionych wskazań, to omawianą regulację odczytywać należy w ten sposób, że ingerencja w pracę tachografu (urządzenia rejestrującego) w zakresie któregokolwiek i choćby jednego z wymienionych wskazań, a więc przebytej drogi, aktywności kierowcy czy prędkości pojazdu, jest naruszeniem obowiązku rejestrowania tych danych (por. wyroki NSA z: 13 października 2022 r., II GSK 752/19; 30 listopada 2022 r., II GSK 966/19; II GSK 1703/18).
Umieszczenie lp. 6.2.1 w podgrupie 6.2 zatytułowanej "Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf" oznacza zaś tylko tyle, że każdy przypadek nierejestrowania wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego, ustawodawca traktuje jako ingerencję w działanie tego urządzenia (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2022 r., II GSK 335/22).
Takie rozumienie omawianej regulacji wynika również z treści art. 4 rozporządzenia 165/2014, jego ust. 2 tiret pierwsze, w którym określono, że tachografy muszą spełniać wymóg rejestrowania dokładnego i wiarygodnego danych dotyczących kierowcy, czynności kierowcy oraz pojazdu, a także z treści ust. 3 i 4, zgodnie z którymi tachografy cyfrowe rejestrują następujące dane:
a) przebytą odległość i prędkość pojazdu;
b) pomiar czasu;
c) punkty położenia, o których mowa w art. 8 ust. 1;
d) tożsamość kierowcy;
e) aktywność kierowcy;
f) dane dotyczące kontroli, kalibracji i naprawy tachografu, w tym dane identyfikujące warsztat;
g) zdarzenia i usterki.
W tej sytuacji, zachowanie kierowcy P.H., który wykonując zadanie przewozowe z innym kierowcą 28 września 2023 r. nie wykonał obowiązku i nie włożył swojej karty kierowcy do tachografu, miało charakter pasywny (niedziałanie) i popadało pod naruszenie lp.6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. (por. wyrok NSA z 3 marca 2023 r., II GSK 1488/19).
W ocenie sądu nie można zgodzić się z zarzutami skargi odnoszącymi się do niewyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym, to strona powinna przedstawić dowody mogące podważyć ustalenia organów oraz uzasadnić i wykazać twierdzenia co do braku podstaw do przyjęcia jej odpowiedzialności i nałożenia kary.
Wskazać w tym miejscu należy również, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 335/22, że "dla nałożenia kary za wskazane naruszenie, (...), nie jest wymagane wykazanie, że nierejestrowanie wskazań na karcie kierowcy było wynikiem czynnego działania kierowcy, tj. nierejestrowania wykonywania przewozu z powodu czynnej ingerencji z działanie urządzenia rejestrującego. Znamiona naruszenia określa wyłącznie norma lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., która przewiduje wyraźnie na czym to naruszenie ma polegać. Treść określona w lp. 6.2, mając na uwadze systematykę załącznika nr 3 do u.t.d., stanowi jedynie tytuł dla wymienionego pod nim naruszenia. Umieszczenie lp. 6.2.1 w podgrupie 6.2 zatytułowanej "Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego" oznacza zaś tylko tyle, że każdy przypadek nierejestrowania wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego, ustawodawca traktuje jako ingerencję w działanie tego urządzenia. Nie ma zatem znaczenia, czy brak rejestracji wskazań tachografu wynika z czynnego działania kierowcy np. polegającego na wyjęciu kary przed zakończeniem dziennego okresu pracy, niewłaściwej obsługi urządzenia, czy wynika np. tylko z zaniechania rejestrowania jakim jest np. niewłożenie karty lub wykresówki do tachografu w sytuacji, gdy istnieje obowiązek rejestracji aktywności kierowcy. Uwzględniając zatem powyższy sposób rozumienia przytoczonych powyżej przepisów należy uznać, że skoro kierowca jest zobowiązany do rejestrowania aktywności na karcie kierowcy, to zaniechanie polegające na niewłożeniu tej karty do tachografu, także jest "ingerencją w pracę tachografu" w rozumieniu lp. 6.2, bowiem zaniechanie to powoduje, że tachograf nie może spełnić swojej funkcji tj. zarejestrować rzeczywistej aktywności kierowcy na przeznaczonej do stosowania w nim karcie kierowcy."
Sąd dostrzega również, że organ prawidłowo rozważył tzw. przesłanki egzoneracyjne, określone w art. 92b i art. 92c u.t.d. W kontrolowanej sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącej z odpowiedzialności za ujawnione naruszenia, a powody takiego stanu rzeczy zostały przez organ szczegółowo omówione w kontrolowanej decyzji. Nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki zwalniające przedsiębiorcę z odpowiedzialności. Przepisy art. 92b oraz art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Wyrazem tego obowiązku jest m. in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zdanie 1 rozporządzenia nr 561/2006, który nakłada na przedsiębiorstwo transportowe obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 powołanego rozporządzenia przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym (art. 5) zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 marca 2008 r., SK 75/06). W art. 92b oraz 92c ustawy chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, w dyspozycji tych przepisów nie mieszczą się natomiast kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe). Na przedsiębiorcy ciążą obowiązki właściwej organizacji pracy kierowców, zadań przewozowych, właściwego doboru osób współpracujących z nim, zachowania należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących, tak aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy.
Istota przewidzianej w ustawie odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot – o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy wyraźnie statuują odpowiedzialność obiektywną. Podmiot wykonujący przewóz drogowy jest zobowiązany do działań organizacyjnych gwarantujących bezpieczeństwo innych użytkowników dróg, w tym w zakresie doboru kierowców. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.
W niniejszej sprawie organy administracji trafnie oceniły, że nie występowały okoliczności zwalniające skarżącą od odpowiedzialności. Domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone, lecz ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w przytoczonych wyżej przepisach ustawy spoczywa na przedsiębiorcy (por. m. in. wyroki NSA z 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/08, z 20 października 2010 r., II GSK 936/09, z 27 sierpnia 2009 r., II GSK 4/09, z 2 lutego 2011 r., II GSK 140/10, z 24 lutego 2011 r., II GSK 258/10, z 6 czerwca 2011 r., II GSK 404/10). Na skarżącej spoczywał zatem ciężar wykazania, że dołożyła należytej staranności organizując przewóz i nie miała wpływu na naruszenie prawa przez kierowców. Tych okoliczności skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała.
Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
d.j.