III SA/Łd 657/22

III SA/Łd 657/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska
Janusz Nowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Wyporska-Frankiewicz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 180
art. 4 pkt 1, 3, 4 i 4a, art. 5 ust. 1, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowej z siedzibą w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 lipca 2022 r. nr BP.501.2261.2021.2058.LD5.246896 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę. a.l. [pic]
Uzasadnienie
Decyzją z 27 lipca 2022 r., nr BP.501.2261.2021.2058.LD5.246896 Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 1, 3, 4, 22, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 180), dalej u.t.d.), lp. 1.1 i 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 22 października 2021 r., nr WITD.DI.0152.V0114/27/21 w przedmiocie nałożenia na A. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, spółkę komandytową z siedzibą w Ł. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Decyzją z 22 października 2021 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę A. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji;
- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie rogowym - za każdy dokument.
Powyższe naruszenia stwierdzono 3 marca 2021 r. podczas kontroli drogowej w Ł. na drodze krajowej nr [...] pojazdu ciężarowego marki Iveco o nr rej. [...], którego dopuszczalna masa całkowita wynosiła powyżej 3,5 tony. Pojazdem kierował P.G., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy, w imieniu i na rzecz spółki A. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z 3 marca 2021 r.
Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie, w którym wniosła o odstąpienie od nałożonej kary pieniężnej z tytułu naruszenia lp. 1.12 z załącznika nr 3 u.t.d. w całości oraz odstąpienie od nałożenia kary z tytułu naruszenia lp. 1.1 i zmianę kwalifikacji na lp. 1.4 załącznika nr 3 u.t.d.
Odnosząc się do naruszenia polegającego na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument strona wskazała, że niewyposażenie kierowcy w zaświadczenia wynikało z zaniechania pracownika. Pracownik był przeszkolony w zakresie obsługi tachografu. Pracownik nie dokonał wpisów manualnych na karcie kierowcy, potwierdzających okresy odpoczynku, mimo braku jakichkolwiek przeszkód w zrealizowaniu tego obowiązku. Równocześnie nie poinformował pracodawcy, mimo ciążącego na nim obowiązku, o braku wpisów na kartę kierowcy i konieczności wystawienia dokumentów poświadczających przerwy w pracy. Zgodnie z art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 nie ma wymogu przedstawiania innych zaświadczeń przy prawidłowo zarejestrowanych przerwach w pracy w karcie kierowcy. W związku z powyższym pracownik nie został wyposażony w stosowne zaświadczenia, gdyż miał obowiązek wprowadzać, przy pomocy tachografu cyfrowego wszystkie informacje o przerwach w pracy kierowcy na kartę kierowcy. Nałożenie kary pieniężnej za wskazane powyżej naruszenie jest zatem nieuzasadnione.
Odnosząc się natomiast do naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji strona podniosła, że dla zakwalifikowania stosunku prawnego jako umowy o pracę, decydujące znaczenie ma uzgodniony przez strony sposób jej wykonywania, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Zawarta z P.G. umowa posiadała wszystkie wymienione cechy charakterystyczne dla stosunku pracy. W umowie określono rodzaj wykonywanej pracy. Praca była wykonywana pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę, osobiście przez P.G., bez możliwości powierzenia jej osobom trzecim, za umówionym wynagrodzeniem. Zawarta umowa spełniała zatem wszystkie kryteria umowy o pracę, co oznacza, że spełnione zostały przesłanki przewozu na potrzeby własne, o których mowa w art. 4 pkt 4a ut.d. Strona nadmieniła również, że wykonywanie przewozu bez wymaganego zaświadczenia nie było zamierzone, wynikało wyłącznie z nierzetelnej informacji udzielonej przez urzędy, a kontrolowany pojazd nie był używany do celów innych niż przewóz na potrzeby własne.
Wskazaną na wstępie decyzją z 27 lipca 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.).
Zgodnie art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/4D3:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
W myśl art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpi wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Odnosząc się do naruszenia polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, tj. Ip. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosownie do treści art. 4 pkt 3 u.t.d. transport drogowy oznacza krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy, c) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób.
W myśl art. 4 pkt 4 u.t.d., niezarobkowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że 3 marca 2021 r. w miejscowości R. poddano kontroli drogowej pojazd marki Iveco o nr rej. [...]. W chwili zatrzymania pojazdem kierował P.G., który wykonywał przewóz drogowy rzeczy z miejscowości R. do Ł. Kierowca nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wymaganej licencji oraz żadnych innych dokumentów uprawniających do wykonywania przewozu. Kierowca do protokołu kontroli oświadczył, że wracał ze R. do Ł. po rozładunku towaru. Jest zatrudniony w A. Sp. z o.o. Sp.k. na podstawie umowy zlecenia od 2017 r. i nie został wyposażony przez przedsiębiorcę w zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne ani licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Kierujący nie okazał również żadnych innych dokumentów uprawniających do wykonywania przewozu. Powyższe okoliczności zostały udokumentowane w protokole kontroli oraz protokole przesłuchania świadka z 3 marca 2021 r., które zostały przez kierującego podpisane bez wnoszenia uwag i zastrzeżeń.
W toku prowadzonego postępowania spółka złożyła wyjaśnienia wskazując, że zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne uzyskała 10 marca 2021 r. Zdaniem strony skarżącej brak dokumentu uprawniającego do wykonywania przewozu wynikał z błędnych informacji uzyskanych z urzędu miasta. Strona przedłożyła kopie dokumentów w postaci zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne z 10 marca 2021 r., umów zlecenia z 1 marca 2021 r. i 29 stycznia 2021 r. zawartych z kierowcą, oświadczeń P.G. z 1 marca 2021 r. i 29 stycznia 2021 r. ewidencji czasu pracy kierowcy za luty i marzec 2021 r. oraz listy obecności kierowcy za luty i marzec 2021 r.
Organ podkreślił, że z pism Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z 24 maja 2021 r. oraz Urzędu Miasta Łodzi z 2 czerwca 2021 r. wynika, że przedsiębiorca od 10 marca 2021 r. posiada zaświadczenie na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne i nie posiada innych uprawnień w krajowym czy międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy. Oznacza to, że 3 marca 2021 r. strona wykonywała przewóz drogowy rzeczy bez zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Stosownie do treści art. 4 pkt 3 u.t.d. transport drogowy oznacza też każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, czyli przewóz na potrzeby własne.
Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przewożony ładunek był własnością przedsiębiorcy i wykonywany był pojazdem będącym w posiadaniu strony skarżącej, świadczą o tym uzyskane podczas kontroli dokumenty oraz informacje przekazane przez przedsiębiorcę w postępowaniu wyjaśniającym.
W chwili zatrzymania do kontroli kierowca nie był pracownikiem A. Sp. z o.o. Sp. k. w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, tj. na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. O ww. fakcie kierowca zeznał do protokołu przesłuchania świadka, a strona skarżąca potwierdziła powyższą okoliczność przedstawiając kopię umów zwartych z kierowcą. Z powyższego wynika, że nie zostały spełnione przesłanki przewozu na potrzeby własne, o których mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d.
Organ podkreślił, że przekazane przez stronę kopie umów zlecenia zawarte z kierującym pojazdem nie spełniają warunków wskazanych w art. 2 w zw. z art. 22 oraz art. 29 Kodeksu pracy W umowach nie wskazano miejsca wykonywania pracy, wynagrodzenia za pracę odpowiadającego rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia, ani wymiaru czasu pracy. Ponadto P.G. nie został zobowiązany do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem. Ponadto z przedstawionych przez stronę, w toku postępowania wyjaśniającego, oświadczeń z 29 stycznia 2021 r. i 1 marca 2021 r. wynika, że P.G. jest osobą wykonującą przewozy drogowe na rzecz przedsiębiorcy, a nie jego pracownikiem.
Tym samym organ odwoławczy uznał zarzuty strony za bezzasadne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy o wykonywaniu przez stronę transportu drogowego rzeczy bez wymaganych uprawnień i nie jest możliwa zmiana kwalifikacji prawnej naruszenia z lp. 1.1 na 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d., ponieważ strona nie spełniła łącznie wszystkich wymogów zawartych w art. 4 pkt 4 u.t.d. dotyczących niezarobkowego przewozu drogowego.
Przedsiębiorca prowadzący inną, niż działalność transportowa, działalność gospodarczą, chcąc wykonywać choćby incydentalnie przewóz drogowy, a więc realizować tę działalność jako pomocniczą, nie wiodącą w stosunku do podstawowej działalności, aby móc wykonywać tę działalność legalnie, musi nie tylko legitymować się zaświadczeniem o zgłoszeniu przewozu na potrzeby własne, ale przewóz taki (przewóz na potrzeby własne) musi spełniać wszystkie pozostałe przesłanki z art. 4 pkt 4 lit. a-d u.t.d., do których należy bezwzględnie prowadzenie pojazdu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.
Organ podkreślił również, że obowiązek posiadania zezwolenia uprawniającego do wykonywania transportu drogowego dotyczy podmiotów faktycznie wykonujących działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 u.t.d. W rozpatrywanym przypadku strona zgodnie z wpisem do CEIDG prowadzi działalność oznaczoną kodem 49.41.Z - transport drogowy towarów.
Odpowiedzialność administracyjna ma co do zasady charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia. Przepisy u.t.d. nakładają na podmiot wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy obowiązek posiadania odpowiednich uprawnień (licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy lub zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy). Jak wynika z informacji z organów licencyjnych strona powyższych uprawnień nie posiadała. Nie ma żadnego uzasadnienia, aby przepisy wyjątkowe, które pozwalają na wykonywanie transportu drogowego podmiotom niemającym licencji i niespełniającym wymagań koniecznych do uzyskania licencji transportowej, interpretować rozszerzająco. Przewóz drogowy wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, ale nie spełniający wymogów określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d. musi zostać uznany za transport drogowy, o którym mowa w art. 4 pkt 3a u.t.d. Wykonywanie zaś takiego przewozu może się odbywać tylko po uzyskaniu zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.
Odnosząc się do naruszenia polegającego na niewyposazeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie rogowym - za każdy dokument, tj. Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wyjaśnił, że art. 87 ust. 1 u.t.d. wskazuje jakie dokumenty kierujący jest zobowiązany posiadać podczas wykonywania danego przewozu drogowego i okazywać je na żądanie uprawnionego organu kontroli. Zgodnie z tym przepisem kierujący ma obowiązek posiadać kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
Stosownie do treści art. 31 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1412) w przypadku braku możliwości wprowadzenia danych, zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 lub Umową AETR, przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, jeżeli kierowca:
1) przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby;
2) przebywał na urlopie wypoczynkowym;
3) miał czas wolny od pracy;
4) prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR;
5) wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu;
6) pozostawał w gotowości do wykonywania pracy w rozumieniu art. 9 ust. 1 - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006, lub w rozumieniu art. 12 ust. 3 lit. c załącznika do Umowy AETR - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR.
Przez czas wolny od pracy, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, rozumie się okresy inne niż przerwy i odpoczynek kierowcy, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 165/2014, oraz okresy inne niż wymienione w ust. 1 pkt 1, 2 i 4-6, w których kierowca nie wykonywał pracy. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wystawione na przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w:
1) decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 99 z 14.04.2007, str. 14, Dz. Urz. UE L 101 z 11.04.2008, str. 11, Dz. Urz. UE L 330 z 16.12.2009, str. 80 oraz Dz. Urz. UE L 63 z 12.03.2010, str. 31) - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006.
Konsekwencją powyższych regulacji jest treść lp. 1.12 załącznika nr 3 u.t.d., który karą pieniężną w wysokości 500 zł sankcjonuje naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że 3 marca 2021 r. kontrolowanym pojazdem P.G. w imieniu strony wykonywał krajowy transport drogowy z miejscowości R. do Ł. Podczas wykonywania przewozu kierujący był zobowiązany posiadać kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. Poddano kontroli okres pracy kierowcy od 3 lutego 2021 r. do 3 marca 2021 r. Kierowca zeznał, że w dniach 3-9 lutego 2021 r., 10-16 lutego 2021 r., 16-17 lutego 2021 r., 18-22 lutego 2021 r., 23-26 lutego 2021 r., 27 lutego – 3 marca 2021 r. nie pracował, były to jego dni wolne od pracy, za które nie otrzymał od pracodawcy zaświadczeń o działalności. Zeznał, że nie pamięta, czy pracodawca szkolił go z zakresu prawidłowego czasu pracy oraz posługiwania się tachografem cyfrowym. Kontrolowany przewóz drogowy kierujący wykonywał bez dokumentów określających jego aktywność kierowcy w okresie podlegającym kontroli. Łącznie kierujący nie posiadał 6 dokumentów za okres podlegający kontroli.
Prawidłowo zatem organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 3 000 zł (6 x 500 zł) stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 3 oraz ust. 7 pkt 1 u.t.d. i lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.
W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec powyższego brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że nie zaistniały okoliczności stanowiące przesłanki do zastosowania przepisów egzoneracyjnych w niniejszej sprawie. Strona nie udowodniła, że dopełniła ciążącego na niej obowiązku i podjęła wszelkie możliwe środki w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń. Przestrzeganie reguł normatywnych określających wymogi w zakresie rejestrowania wskazań w zakresie przebytej drogi, aktywności kierowców, systematycznego i terminowego sczytywania danych, przestrzegania norm czasu pracy kierowców oraz odpoczynków, należą do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy prowadzącego działalność transportową. Zarówno przepisy unijne (w szczególności art. 10 rozporządzenia nr 561/2006), jak i krajowe (ustawa o transporcie drogowym) opierają się na zasadzie, że to właśnie przedsiębiorca transportowy odpowiada za organizację pracy w swoim przedsiębiorstwie. W dyspozycji art. 92b ust. 1, czy też art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d nie mieszczą się takie sytuacje, które są wprawdzie wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych przedsiębiorstwa, tak w zakresie organizacji pracy kierowców, jak i nadzoru nad przestrzeganiem norm dotyczących ich czasu pracy i odpoczynku. Brak wpływu przedsiębiorcy na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć i nie wystarczy samo tylko zakwestionowanie przez przedsiębiorcę jego odpowiedzialności. Obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy, jak i odpoczynku kierowcy nie jest ograniczony do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Z uwagi na charakter pracy, tj. samodzielne prowadzenie pojazdu przez kierowcę, takie rozumienie tego obowiązku w istocie powodowałoby bowiem, że przedsiębiorca mógłby powołać się na okoliczność "braku wpływu", czy "okoliczności których nie mógł przewidzieć" w każdej sytuacji naruszenia przepisów przez kierowcę.
Reasumując, organ odwoławczy podkreślił, że przedsiębiorca nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających istnienie okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie ww. przepisów.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj.
- art. 4 pkt 4a u.t.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że kierowca zatrudniony na podstawie umowy - zlecenia nie jest pracownikiem w rozumieniu ustawy, podczas gdy przepis nie stanowi, że pracownik winien być zatrudniony na podstawie umowy o pracę;
- art. 87 ust. 1 u.t.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pracodawca, mimo wyposażenia samochodu w tachograf, ma obowiązek wyposażyć kierowcę w stosowne zaświadczenia;
- art. 4 pkt 3a u.t.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że realizowany przewóz drogowy był przewozem wykonywanym przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.
oraz niewłaściwe zastosowanie wysokości kar, wynikające z błędnych wykładni cytowanych przepisów Ustawy o transporcie drogowym
W oparciu o postawione zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że zakwalifikowanie przez organ przewozu, jako wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji jest błędne. Zdaniem strony skarżącej przewóz był wykonywany na potrzeby własne przedsiębiorcy, skutkiem czego jego ocena powinna być dokonywana na podstawie art.4 pkt 4 u.t.d. Dla zakwalifikowania natomiast stosunku prawnego jako umowy o pracę, decydujące znaczenie ma uzgodniony przez strony sposób jej wykonywania, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Zawarta z P.G. umowa posiadała wszystkie wymienione cechy charakterystyczne dla stosunku pracy. W umowie określono rodzaj wykonywanej pracy (obsługa logistyczna firmy). Praca była wykonywana pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę, osobiście przez P.G., bez możliwości powierzenia jej osobom trzecim, za umówionym wynagrodzeniem. P.G. był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych w pełnym zakresie, od początku zatrudnienia. Składki z tytułu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych były opłacane od pierwszego miesiąca zatrudnienia przez cały okres jego trwania. P.G. otrzymywał świąteczne karty podarunkowe według zasad przyjętych dla pozostałych pracowników spółki, mógł korzystać z dopłat do kart sportowych, ubezpieczeń medycznych czy grupowych na życie, analogicznie jak pozostali pracownicy. Był wyposażony w odzież roboczą i ochronną adekwatnie do wykonywanych czynności. Dokumentem potwierdzającym czas i miejsce pracy była lista obecności, przypisana do Wydziału Techniczno- Remontowego, znajdującego się w siedzibie firmy. W liście obecności P.G. wpisywał godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy, potwierdzając to każdorazowo własnoręcznym podpisem. Lista obecności była wyłożona w siedzibie firmy, tj. w miejscu świadczenia pracy. Praca była wykonywana na rzecz pracodawcy ponoszącego ryzyko gospodarcze, socjalne i produkcyjne, związane z zatrudnieniem.
Strona skarżąca podkreśliła, że P.G. zawoził towar, wyprodukowany przez stronę do firmy realizującej usługę nałożenia sitodruku. Nie przewoził towarów obcych, dla celów zarobkowych firmy, czy też pomocniczych w stosunku do podstawowej działalności (skarżący jest producentem [...]). Kierowca posiadał dokument WZ nr 2/2021, potwierdzający dostawę [...] do sitodruku 3 marca 2021 r.
Odnosząc się do drugiego naruszenia strona skarżąca wskazała, że niewyposażenie kierowcy w zaświadczenia wynikało z zaniechania pracownika. Pracownik był przeszkolony w zakresie obsługi tachografu. Został zatrudniony 17 marca 2017 r., posiadał wszystkie kwalifikacje i badania pozwalające na zatrudnienie w charakterze osoby realizującej obsługę logistyczną firmy, w tym prowadzenie samochodu ciężarowego. 8 grudnia 2016r. otrzymał Świadectwo Kwalifikacji Zawodowej nr [...], w zakresie szkolenia okresowego. Jest wieloletnim kierowcą zawodowym i zna zasady obsługi tachografu, w grudniu 2016 r. odbył szkolenie okresowe, a termin kolejnego szkolenia okresowego upływał w grudniu 2021 r.)
Pracownik nie dokonał wpisów manualnych na karcie kierowcy, potwierdzających okresy odpoczynku, mimo braku jakichkolwiek przeszkód w zrealizowaniu tego obowiązku. Równocześnie nie poinformował pracodawcy, mimo ciążącego na nim obowiązku, o braku wpisów na kartę kierowcy i konieczności wystawienia dokumentów poświadczających przerwy w pracy. W dniu kontroli, przed rozpoczęciem pracy, nie zgłosił pracodawcy jakichkolwiek przeszkód w dokonaniu wpisów.
Zgodnie z art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 nie ma wymogu przedstawiania innych zaświadczeń przy prawidłowo zarejestrowanych przerwach w pracy w karcie kierowcy. W związku z powyższym pracownik nie został wyposażony w stosowne zaświadczenia, gdyż miał obowiązek wprowadzać, przy pomocy tachografu cyfrowego wszystkie informacje o przerwach w pracy kierowcy na kartę kierowcy. Osoba posiadająca wszelkie kwalifikacje, wiedzę i przebyte szkolenia jest osobą świadomą i odpowiada za swoje działania. Takie warunki spełniał P.G., a zatem wskazanie pracodawcy, jako odpowiedzialnego za jego działania w tym zakresie jest nieuzasadnione.
Resumując strona skarżąca wskazała, że kontrolowany przewóz był przewozem na potrzeby własne, zgodnie z art. 4 pkt 4 u.t.d., a organ dokonał błędnej wykładni art. 4 pkt 3a u.t.d. 1.W załączeniu do skargi strona przedstawiła dokumenty rozliczeniowe ZUS dotyczące P.G., kopie list wynagrodzeń rzeczowych P.G., kopie karty wydanej odzieży, świadectwa kwalifikacji zawodowej, prawa jazdy i karty kierowcy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 lipca 2022r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 22 października 2021 r. w przedmiocie nałożenia na spółkę A. kary pieniężnej w wysokości 12000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.), dalej u.t.d.
Zgodnie z treścią art. 92a ust.1 u.t.d. Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
W myśl art.92a ust.3 wymienionej ustawy Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.
Zgodnie z treścią art.92 ust.7 u.t.d. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
W rozpoznawanej sprawie spółka A. została ukarana za dwa następujące naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego:
1.) wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego;
2.) niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art.87 ustawy o transporcie drogowym.
Ad 1)
Zgodnie z treścią art.4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
W myśl art.4 pkt 3 wymienionej ustawy transport drogowy oznacza krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:
a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,
b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy,
c) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie osób;
Zgodnie z treścią art.4 pkt 4 u.t.d. niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych;
W myśl art.5 ust.1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".
Zgodnie z treścią art.2 Kodeksu pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
W myśl art.22 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, e w dniu 3 marca 2021r. P.G., pojazdem stanowiącym własność spółki A., wykonywał przewóz drogowy towaru będącego własnością strony skarżącej z Ł. do R. i z powrotem. Przewóz był wykonywany bez uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, o którym mowa w art.5 ust.1 u.t.d. Są to okoliczności niesporne. Sporna jest natomiast kwestia czy przewóz ten był bądź nie był przewozem na potrzeby własne spółki w rozumieniu art.4 pkt 4 u.t.d. W ocenie strony skarżącej był to przewóz na potrzeby własne gdyż P.G. był pracownikiem spółki. Natomiast zdaniem organów administracji nie zostały spełnione przesłanki uznania przewozu za przewóz na potrzeby własne gdyż P.G. nie pozostawał w stosunku pracy ze stroną skarżącą.
W przekonaniu sądu organy administracji trafnie uznały, że przewóz wykonywany w dniu 3 marca 20221r. nie był przewozem na potrzeby własne, o którym mowa w art.4 pkt 4 u.t.d. Wskazuje na to analiza całego materiału dowodowego.
Należy zaznaczyć, że przewóz na potrzeby własne stanowi wyjątek od zasady sformułowanej w art. 4 pkt 1, 2 i 3 u.t.d., iż przejazd drogowy wykonywany pojazdem niewyłączonym na podstawie art. 3 ust. 1 u.t.d., jest transportem drogowym wymagającym posiadania zezwolenia. Zatem przewóz ten musi ściśle odpowiadać warunkom określonym w u.t.d., co także wynika z art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d. Przejazd niespełniający warunków z art. 4 pkt 4 u.t.d. stanowi transport drogowy. Nie ma żadnego uzasadnienia, aby przepisy wyjątkowe, które pozwalają na wykonywanie transportu drogowego podmiotom niemającym zezwolenia i niespełniającym wymagań koniecznych do uzyskania licencji transportowej, interpretować rozszerzająco (por. wyroki NSA: z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1328/13; z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1443/14, z 13 marca 2019r. sygn.. akt II GSK 379/17 i przywołane w nim orzecznictwo NSA).
Jednym z warunków, które muszą wystąpić łącznie, aby przewóz został uznany za niezarobkowy, jest prowadzenie pojazdów używanych do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników (art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że użyte w tym przepisie określenie "pracownik" dotyczy pracownika w rozumieniu art. 2 k.p. (Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.). Wprawdzie w u.t.d. nie ma odesłania do przepisów Kodeksu pracy, ale też w ustawie tej nie ma samodzielnej definicji pojęcia "pracownik" na użytek tego aktu. Kategoria pracowników nie obejmuje osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umów zlecenia (por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1397/14; z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 131/14, z dnia 6 maja 2016 r.II GSK 2748/14).
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że P.G. nie był pracownikiem spółki w rozumieniu art.2 Kodeksu pracy. Wykonywał on różne czynności na rzecz spółki A. od marca 2017r. na podstawie umów zlecenia przy czym ostatnią umowę zawarto na okres od 1 marca 2021r. do 31 marca 2021r. Praca P.G. objęta tą umową to "obsługa logistyczna firmy" zaś wynagrodzenie wynosiło 25 zł za każdą godzinę realizacji zlecenia. Zaznaczyć należy, iż pojęcie "logistyka" to planowanie i organizacja przeprowadzenie przedsięwzięcia w które jest zaangażowane dużo osób i środków finansowych (Uniwersalny słownik języka polskiego po red. Stanisława Dubisza tom II str. 464 wyd. PWN Warszawa 2003r.). Strona skarżąca uznała, że pojęcie "obsługa logistyczną firmy" określona w umowie zlecenia obejmuje także przewóz towarów spółki pojazdem samochodowym. Stąd też w dniu 3 marca 2021r. P.G. wykonywał przewóz drogowy towaru spółki do R. Analiza umowy z dnia 1 marca 2021r. wskazuje, że nie może ona zostać uznana za umowę o pracę. Zawiera ona bowiem uregulowania niedopuszczalne w stosunkach pracy.
W ramach stosunku pracy pracownikowi przysługuje wynagrodzenie raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie (art.85 § 1 K.p.). W umowie z 1 marca 2021r. przewidziano natomiast, że wypłata wynagrodzenia nastąpi w ciągu 14 dni po wystawieniu rachunku przez zleceniobiorcę i stwierdzeniu przez zleceniodawcę terminowego i prawidłowego wykonania zleconej pracy (§ 5 umowy). Z przepisu tego wynika, że wynagrodzenie nie zostanie wypłacone zleceniobiorcy gdy nie wystawi on rachunku albo gdy zleceniodawca stwierdzi, że zlecenie nie zostało wykonane terminowo i prawidłowo. W prawie pracy takie warunki wypłaty wynagrodzenia za pracę są niedopuszczalne. Nie można bowiem uzależniać wypłaty wynagrodzenia pracownikowi od tego czy wystawi on rachunek albo od tego czy, w ocenie pracodawcy, terminowo i prawidłowo wykonał on pracę.
W każdej umowie o pracę musi być określone miejsce wykonywania pracy (art..29 § 1 pkt 2 K.p.) a w umowie z 1 marca 2021r. takie miejsce nie zostało określone.
W każdej umowie o pracę musi być określone wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy ze wskazaniem składników wynagrodzenia (art.29 § 1 pkt 3 K.p.) a w umowie z 1 marca 2021r. określono jedynie stawkę 25 zł za godzinę realizacji zlecenia. Nie określono zatem jaki jest to składnik wynagrodzenia i czy przewidziano jeszcze inne składniki wynagrodzenia jak premie, nagrody, ekwiwalenty i.t.p.
W każdej umowie o pracę musi być określony wymiar czasu pracy (na pełen etat czy na część etatu) – art.29 § 1 pkt 4 K.p. zaś w umowie z 1 marca 2021r. tego nie określono. Nie wiadomo zatem w jakim wymiarze czasu pracy P.G. miał świadczyć pracę. Jest to o tyle istotne, że w sytuacji gdy pracownik wykonuje pracę ponad obowiązującą go normę czasu pracy przysługuje mu wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych (art.151 K.p.). W przypadku P.G. nie z sposób tego ustalić bo nie wiadomo w jakim wymiarze czasu pracy winien on świadczyć pracę. Z nadesłanych przez stronę skarżącą list obecności wynika, że P.G. sporadycznie świadczył pracę i nie miał żadenej określonej normy czasu rpacy. W miesiącu lutym świadczył on pracę jedynie przez 7 dni a w marcu jedynie przez 3 dni.
W przepisie § 8 umowy z 1 marca 2022r. określono, że w sprawach nie uregulowanych umową mają zastosowanie odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego. Zastosowanie mają więc między innymi przepisy dotyczące wypowiedzenia umowy zlecenia przez zleceniobiorcę i zleceniodawcę (art.746 K.c.) W przypadku wypowiedzenia umowy przez zleceniobiorcę odbywa się to na zasadach określnych w art.746 § 1 K.c. a w przypadku wypowiedzenia przez zleceniodawcę na zasadach określonych w art.746 § 2 K.c. Są to odmienne zasady wypowiedzeń umowy od zasad obowiązujących w kodeksie pracy gdyż pracownik może w każdym czasie wypowiedzieć umowę o pracę i nie ma obowiązku zapłaty odszkodowania pracodawcy. Również odmienne są zasady wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę w stosunku do uregulowania określonego w art.746 § 2 K.c. Odesłanie w § 8 umowy z 1 marca 2021r. do przepisów Kodeksu cywilnego oznacza także, iż do roszczeń wynikających z tej umowy obowiązują terminy przedawnienia określone w art.751 K.c., które są odmienne w stosunku do terminów przedawnienia określonych w Kodeksie pracy (art.291-295 K.p.).
Wymienione uregulowania zawarte w umowie z 1 marca 2021r. są niedopuszczalne w umowie o pracę. W związku z czym umowy tej nie można traktować jako umowę o pracę w rozumieniu Kodeksu pracy nawet jeżeli P.G. wykonywał czynności zlecone mu przez spółkę co wskazywałoby, że czynności te były wykonywane przez P.G. niejako pod kierownictwem, spółki.
Okoliczność, że obie strony umowy z 1 marca 2021r. traktowały ją jako umowę zlecenia świadczą dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych. Chodzi o pismo spółki z dnia 18 marca 2021r. w którym spółka wyjaśniła, że P.G. jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia i opisała sposób świadczenia usług przez P.G. (k.62-64). Również w oświadczeniach P.G. z 29 stycznia 2021r. i z 1 marca 2021r. skreślił on sformułowanie "pracownik" a pozostawił określenie "osoba wykonująca przewozy" (k.52 i 54). Zarówno wymienione oświadczenia jak i treść pisma spółki z 18 marca 2021r. wskazują, że wolą obu stron było zawarcie umowy zlecenia a nie umowy o pracę. Obie strony traktowały zatem zawierane umowy jako umowy zlecenia. Po raz pierwszy strona skarżąca podniosła, że nie były to umowy zlecenia tylko umowy o pracę w odwołaniu od decyzji organu I instancji kiedy okazało się, że przewóz z 3 marca 2021r. nie może być uznany za "przewóz na potrzeby własne" z tego powodu, że P.G. nie był pracownikiem spółki. Zmiana stanowiska spółki w tym zakresie, w ocenie sądu, była podyktowana chęcią uniknięcia kary pieniężnej i należy ją traktować jako wynik przyjętej linii obrony. W przekonaniu sądu zmiana ta nie zasługuje na uwzględnienie.
Reasumując dotychczasowe rozważania sąd uznał, że przewóz wykonywany przez spółkę w dniu 3 marca 2021r. nie był "przewozem na potrzeby własne" w rozumieniu art.4 pkt 4a u.t.d. gdyż P.G. nie był pracownikiem spółki. Umowa zlecenia z dnia 1 marca 2021r. zawiera uregulowania niedopuszczalne w umowie o pracę i nie można jej traktować jako umowy o pracę. Oznacza to, że P.G. nie pozostawał w stosunku pracy ze stroną skarżącą a tym samym nie została spełniona przesłanka określona w art.4 pkt 4a.) u.t.d. pozwalająca uznać przewóz z dnia 3 marca 2021r. za "przewóz na potrzeby własne": W sytuacji gdy przewóz w tym dniu nie spełniał przesłanek "przewozu na potrzeby własne" to należy traktować go jako transport drogowy w rozumieniu art.4 pkt 3 u.t.d. (por wyrok WSA w Warszawie z 16 stycznia 2019r. w spr. VI SA/Wa 1376/18). Na wykonywanie takiego transportu konieczne jest uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w art.5 ust.1 u.t.d. W niniejszej sprawie strona skarżąca takiego zezwolenia nie posiadała. Uzasadniało to nałożenie kary pieniężnej w wysokości 12000 zł (l.p 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).
W rozpoznawanej sprawie nie została spełniona żadna z okoliczności egzoneracyjnych określonych w art.92c ust.1 u.t.d. Strona skarżąca nie podnosiła zresztą, że okoliczność taka miała miejsce a wykazanie zaistnienia takiej okoliczności spoczywa na stronie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że nie powinna być wymierzona kara w wysokości określonej w l.p 1.1 załącznika nr 3 lecz w wysokości określonej w l.p 1.4. Ten ostatni punkt przewiduje karę za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia zaś w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykonywała przewozu na potrzeby własne, co zostało omówione we wcześniejszych rozważaniach. W związku z czym brak było podstaw do wymierzenia kary w wysokości określonej w l.p 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ad 2)
Zgodnie z treścią art.87 ustr.1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
W myśl art.87 ust.3 wymienionej ustawy przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Zgodnie z treścią art.31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2019r. poz.1412 ze zm.) w przypadku braku możliwości wprowadzenia danych, zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 lub Umową AETR, przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy wykonującemu przewóz drogowy zatrudnionemu u tego przedsiębiorcy zaświadczenie, jeżeli kierowca:
1) przebywał na zwolnieniu lekarskim od pracy z powodu choroby;
2) przebywał na urlopie wypoczynkowym;
3) miał czas wolny od pracy;
4) prowadził pojazd wyłączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR;
5) wykonywał inną pracę niż prowadzenie pojazdu;
6) pozostawał w gotowości do wykonywania pracy w rozumieniu art. 9 ust. 1 - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006, lub w rozumieniu art. 12 ust. 3 lit. c załącznika do Umowy AETR - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR.
W myśl art.31 ust.2 i 3 ustawy z 16 kwietnia 2004r. przez czas wolny od pracy, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, rozumie się okresy inne niż przerwy i odpoczynek kierowcy, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 165/2014, oraz okresy inne niż wymienione w ust. 1 pkt 1, 2 i 4-6, w których kierowca nie wykonywał pracy. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wystawione na przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w:
1) decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L99 z 14.04.2007, str. 14, Dz. Urz. UE L 101 z 11.04.2008, str. 11, Dz. Urz. UE L 330 z 16.12.2009, str. 80 oraz Dz. Urz. UE L 63 z 12.03.2010, str. 31) - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 561/2006,
2) suplemencie 3 do załącznika do Umowy AETR - w przypadku przewozu drogowego, do którego ma zastosowanie Umowa AETR
– przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego, a kierowca to zaświadczenie podpisuje.
Zgodnie z treścią art.31 ust. 4 wymienionej ustawy przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do kierowcy niezatrudnionego przez przedsiębiorcę, lecz wykonującego osobiście przewozy na jego rzecz, oraz do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewozy drogowe.
Z wymienionych przepisów wynika, że kierowca pojazdu samochodowego ma obowiązek mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli dokumenty wymienione w art.87 ust.1 u.t.d. w tym między innymi zaświadczenia, o których mowa w art.,31 ustawy z 16 kwietnia 2004r. Odpowiedzialnymi za wyposażenie kierowcy w te dokumenty są przedsiębiorcy co wynika z treści art.87 ust.3 u.t.d. Przepis art. 31 ust.1 ustawy z 16 kwietnia 2004r. natomiast nakłada na przedsiębiorcę obowiązek wydania zatrudnionemu kierowcy zaświadczenia o posiadaniu czasu wolnego od pracy, przebywaniu na urlopie wypoczynkowym, wykonywaniu innej pracy niż prowadzenie pojazdu i.t.p. Obowiązek ten odnosi się także do kierowcy niezatrudnionego przez przedsiębiorcę lecz wykonującego osobiście przewozy na jego rzecz (art.31 ust.4 ustawy).
W niniejszej sprawie organy administracji skontrolowały okres pracy P.G. od dnia 3 lutego do dnia 3 marca 2021r. i ustalono, że nie pracował on w następujących okresach: 3-9 lutego, 10-16 lutego, 16-17 lutego, 18-22 lutego, 23-26 lutego i 27 lutego – 3 marca 2021r. W wymienionych okresach P.G. miał wolne lecz nie otrzymał od strony skarżącej zaświadczeń o działalności, o których mowa w art.31 ust.1 ustawy z 16 kwietnia 2004r. Uzasadniało to wymierzenie kary pieniężnej za brak sześciu zaświadczeń w łącznej wysokości 3000 zł (6 x 500 zł) – l.p 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, iż odpowiedzialność za to naruszenie spoczywa na P.G. bo nie poinformował on pracodawcy o braku wpisów na karcie kierowcy i konieczności wystawienia dokumentów poświadczających przerwy w prący. W ocenie strony skarżącej nie może ona ponosić odpowiedzialności za działania kierowcy.
Obowiązek wyposażenie P.G. w zaświadczenia określone w art.,31 ustawy z 16 kwietnia 2004r. spoczywa na stronie skarżącej co wynika z treści art.87 ust.3 u.t.d. Nieuzasadnione jest zatem przerzucanie odpowiedzialności za brak wymienionych zaświadczeń na kierowcę w sytuacji gdy to strona skarżąca miała obowiązek wyposażyć go w te zaświadczenia. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest zasadny.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Strona skarżąca dopuściła się dwóch naruszeń przepisów z zakresu transportu drogowego omówionych we wcześniejszych rozważaniach za które łączna kara pieniężna wyniosła 15000 zł (12000 zł + 3000 zł). Z uwagi na treść art.92a ust.3 u.t.d. organy administracji słusznie ograniczyły wysokość tej kary do kwoty 12000 zł. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.
bg