III SA/Łd 608/09

III SA/Łd 608/09 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2010-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 1013/10 - Wyrok NSA z 2011-03-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 2, art. 151, art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 138, art. 140
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
par. 4, par. 7
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.
Sentencja
Dnia 24 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2010 roku sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] w części określającej termin sprawdzenia kwalifikacji 2) oddala skargę w pozostałej części; 3) orzeka, że zaskarżona decyzja w części określającej termin sprawdzenia kwalifikacji nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania M. R. od decyzji Starosty B. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i w tym zakresie wyznaczono termin poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji na 2 miesiące od dnia otrzymania decyzji Kolegium.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że w dniu [...] roku do organu I instancji wpłynął wniosek Komendy Wojewódzkiej Policji w Ł. z dnia [...] roku o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami M. R. na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym, w związku z otrzymaniem 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Starosta B. skierował M. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kategorii B oraz wskazał, że nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia 30 września 2009 roku spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.
W odwołaniu z dnia [...] roku M. R. wskazał na treść art. 130 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że punkty karne usuwa się z ewidencji po upływie 1 roku od dnia naruszenia, a więc w jego przypadku punkty karne z poz. 1, 2 ,3 we wniosku o sprawdzenie kwalifikacji z dnia[...] roku nie powinny istnieć, bowiem zostały popełnione w maju i czerwcu 2008 roku, a więc ich ważność kończyła się z dniem 28 czerwca 2009 roku.
Decyzją z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu poddania się kontrolnym sprawdzeniu kwalifikacji i wyznaczyło termin 2 miesięcy od dnia otrzymania decyzji Kolegium.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano się na treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym, z którego wynika, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadające uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta Wojewódzkiego Policji , w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.
Organ odwoławczy wskazał, że określenie "podlega" oznacza, że decyzje w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie zostały pozostawione uznaniu administracyjnemu. Jednocześnie organ powołał się na treść § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wskazując, że wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, z którym występuje komendant Policji sporządza się jedynie na podstawie wpisów ostatecznych,
Organ odwoławczy zaznaczył, że z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] roku wynika, że w okresie od 3 grudnia 2007 do 10 sierpnia 2008 roku skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego: w dniu 30 maja 2008 r. – otrzymał 10 punktów, w dniu 13 czerwca 2008 r. – 6 punktów, w dniu 27 czerwca 2008 r. – 6 punktów oraz w dniu 10 sierpnia 2009 r. – 4 punkty.
W konsekwencji tych naruszeń otrzymał łącznie 26 punktów karnych.
W ocenie Kolegium organ I instancji zasadnie skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, lecz wobec okoliczności, że termin określony w zaskarżonej decyzji stał się nieaktualny należało w tym zakresie decyzję uchylić i określić nowy termin.
Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba, że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów.
Zasada ta nie ma zastosowania w sytuacji, gdy przed upływem roku kierowca ponownie naruszy zasady ruchu drogowego. Kolegium wskazało, że przed upływem 1 roku od daty pierwszego wykroczenia, tj. od dnia 30 maja 2008 roku skarżący posiadał na swym koncie przekroczenie 24 punktów ostatecznych, co potwierdza wniosek z dnia [...] roku. Skarżący zaś nie kwestionował zasadności wpisu tych punktów, jak i ich liczby.
W skardze z dnia 12 listopada 2009 roku M. R. wskazał, że jest kierowany na egzamin bezpodstawnie i bezprawnie. Nie zgodził się z zastosowaniem w stosunku do niego przepisu art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, bowiem przypisane punkty za wykroczenie nr 1 z wniosku z dnia [...] roku Komendanta Wojewódzkiego Policji nie mają prawomocnego rozstrzygnięcia, gdyż sprawa nadal toczy się w Sądzie Rejonowym w P. pod sygn. akt [...].
W odpowiedzi na skargę z dnia 7 grudnia 2009 roku organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2010 roku referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kognicji sądów administracyjnych ogranicza się zatem do badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa, w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.).
Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawą wydania decyzji, będącej przedmiotem badania Sądu pod względem jej zgodności z przepisami prawa jest przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).
Przepisy art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy oraz § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998) stanowią, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie wszystkich posiadanych kategorii praw jazdy podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust. 1. Zgodnie z kolei z tym przepisem Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. W przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g, tj. w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 138 ust. 1).
Jak wynika z treści § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się m.in., jeżeli naruszenie zostanie stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych Komendant Wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (§ 4 ust. 2).
W niniejszej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wystąpił z wnioskiem z dnia [...] r. do S. B o sprawdzenie kwalifikacji M. R. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych przez niego uprawnień, wskazując 4 przypadki naruszenia przez niego przepisu ruchu drogowego w okresie od 3 grudnia 2007 r. do 10 sierpnia 2008 r., za które uzyskał 26 punktów karnych, czym przekroczył dozwolony limit punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Odnosząc się do argumentów przedstawionych przez skarżącego dotyczących wykroczenia popełnionego w dniu 30 maja 2008 roku w G. wskazać należy, że punkty za to wykroczenie są punktami ostatecznymi, bowiem tylko na podstawie ostatecznych punktów możliwe jest skierowanie wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Okoliczność tą potwierdza również załączona do akt adminisrtacyjnych karta infromacyjna, z której wynika, że za zdarzenie z dnia 30 maja 2008 roku zakawalifikowane z art. 92 § 1 kw w związku z art. 9 § 1 kw (niezastosowanie się do znaku lub sygnału drogowego) wymierzono skarżącemu w dniu [...] roku grzywnę w wysokości 500 złotych (Sąd Rejonowy w P., sygn. akt [...]). Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu [...] roku. Stwierdzić zatem należy, że wniosek Komenadata Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] roku sporządzony został w oparciu o punkty ostateczne, tak jak wymaga tego § 4 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 roku. Nie można zatem w postępowaniu administracyjnym dowodzić, że wbrew wyrokowi Sądu obwiniony nie popełnił wykroczenia, za którego popełnienie został uznany winnym i za które wymierzono mu karę. Wobec powyższego zarzuty skarżącego zmierzające do zakwestionowania ustaleń i wyroku Sądu Rejonowego w P. co do popełnienia i kwalifikacji czynu nie mogą być uznane za uzasadnione.
Stanowisko takie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ( wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 stycznia 2010 r sygn. akt III SA/ Łd 548/09, wyrok WSA w Kielcach z dnia 31 grudnia 2009 r .sygn.akt II SA /Ke 669/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 lutego 2010 r sygn. akt II SA/Po 587/09, nie publikowane)
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Organ w tej sytuacji był zobligowany do skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami. Decyzja w tym zakresie miała charakter związany i nie należała do strefy uznania administracyjnego organu.
Wskazać jednak należy, że zarówno decyzja organu Starosty B. z dnia [...] roku nr [...], jak i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku nr [...] w części ustalającej termin, w jakim skarżący ma się poddać kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji zostały podjęte bez podstawy prawnej, czym wyczerpały dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) Zaistniałe wady skutkują stwierdzeniem nieważności wskazanych decyzji w części dotyczącej terminu. W pozostałej zaś części decyzje te są zasadne, bowiem kierują skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Treść decyzji administracyjnych jest zawsze zdeterminowana przepisami prawa administracyjnego materialnego. W przepisach o ruchu drogowym brak jest podstawy do określania przez organ terminu wykonania omawianego skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Bez wyraźnego umocowania organ nie może decydować o terminie wykonania nałożonego przez siebie obowiązku. W art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy mowa jest wyłącznie o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji. Przepis ten nie określa terminu sprawdzenia kwalifikacji ani też nie przyznaje organowi uprawnień do decydowania, w jakim czasie dana osoba zobowiązana jest poddać się stosownemu egzaminowi. Dopuszczalność zamieszczenia takiej klauzuli nie wynika także z innych norm ustawy, w tym jego art. 140 ust. 1 pkt 4a, który stanowi, że starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie przewidzianym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Skutki prawne wskazane w tym przepisie ustawodawca łączy zatem z samym niewykonaniem obowiązku nałożonego na kierowcę na określonej podstawie, a nie z przekroczeniem ściśle określonego okresu realizacji tego obowiązku, zwłaszcza niedotrzymaniem terminu, który miałby być wyznaczony przez organ w skierowaniu.
Dodać również należy, że jeżeli przepisy o ruchu drogowym nie zawierają odmiennych unormowań i nie przewidują możliwości odmiennego uregulowania przez organ kwestii wykonalności przedmiotowego skierowania, to podlega ono wykonaniu z dniem, w którym stanie się ostateczne. Adresat takiej decyzji zobowiązany jest zatem do niezwłocznego wykonania tego ostatecznego rozstrzygnięcia, a tym samym niezwłocznego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Kwestie te jednak podlegają ocenie nie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., lecz w odrębnym postępowaniu, które może być wszczęte na mocy art. 140 ust. 1 pkt 4a ustawy.
Sąd orzekający podzielił w tym względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 7 sierpnia 2009 roku sygn. akt I OSK 1217/08 (publ. baza orzeczeń CBOIS).
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Staorsty B. z dnia [...] roku w zakresie określenia terminu sprawdzenia kwalifikacji. W pozostałej części na podstawie art. 151 powołanej ustawy Sąd skargę oddalił. Zaś stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja w części określającej termin nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
D.T.