III SA/Łd 606/20

III SA/Łd 606/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /sprawozdawca/
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 888/21 - Wyrok NSA z 2024-11-28
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92 a ust. 1, załącznik nr 3 l.p.5.7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Dnia 8 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), , Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz T.K. kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm.), lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 8, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 1l.04.2006), po rozpatrzeniu odwołania T. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2150 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 19 lutego 2020 r. przeprowadzono kontrolę drogową na drodze krajowej nr [...] w miejscowości K. pojazdu marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz Cargobull AG o nr rej. [...]. Pojazdem kierował S. S.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy T. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą T. K. Ax. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z [...] r.
W wyniku rozpoznania sprawy organ I instancji [...] r. wydał decyzję o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 2150 zł. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło:
• skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i kilkuosobowej o czas do 1 godziny, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin oraz za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin.
W odwołaniu skarżący wskazał, że organ błędnie obliczył wysokość kary pieniężnej. W związku z powyższym wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości jako wydanej z naruszeniem prawa mającym wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie.
Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
- załącznika nr 3 do ustawy.
Organ odwołał się do treści art. 92 b ust. 1 oraz art. 92 c u.t.d.
Organ odwoławczy wskazał także, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. GIT wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto organ wskazał, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i kilkuosobowej; lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. GIT wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 lit. f rozporządzenia (WE) nr 561/2006 odpoczynek, oznacza nieprzerwany okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem. Zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju.
Organ wyjaśnił, że konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku:
• czas do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 150 złotych;
• czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350 złotych;
• za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 550 złotych.
Analiza zapisów protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca o godz. 22:20 dnia 17.02.2020 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu, którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 4 godziny i 30 minut, tj. od godz. 02:15 do godz. 06:45 dnia 18.02.2030 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 30 minut. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Organ odwoławczy uznał, że łączna kara za wszystkie ww. naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wynosi 2 150 złotych.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ II instancji uznał je niezasadne. GIT wyjaśnił, że kwoty jednostkowych kar pieniężnych za każde naruszenie opisane w załączniku nr 3 (naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców) do u.t.d. podlegają sumowaniu, ponieważ wystąpiło jedno naruszenie, a wysokość administracyjnej kary pieniężnej jest uzależniona od rozmiarów stwierdzanego naruszenia. Przekroczenie kolejnego progu czasowego oznacza zwiększenie rozmiarów stwierdzonego naruszenia i konieczność podniesienia wysokości kary pieniężnej. Szczegółowy mechanizm jej ustalania wynika wprost z przepisów ustawy nie pozwalając organowi na swobodę w jej kształtowaniu. Przepis lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczy sankcji związanej z niewykonaniem przez kierowcę okresu odpoczynku w minimalnym dopuszczalnym przez prawo wymiarze. Oczywistym jest, że musi się odnosić do całego okresu czasowego niezgodnego z przepisami prawa, a nie tylko jego części. Sankcje w postaci kar pieniężnych zostały opisane w sposób "schodkowy", tj. przedział czasowy skrócenia od 1 minuty do 1 godziny podlega karze 150 zł, przedział czasowy powyżej 1 godziny do 2 godzin - podlega karze 350 zł, a każdy kolejny przedział czasowy trwający godziny powyżej drugiej godziny podlega karze 550 zł. Sformułowanie przepisu lp. 5.7.3 oznacza tylko tyle, że ustawodawca nie przewiduje dalszej gradacji wysokości jednostkowej kary pieniężnej powyżej 550 zł, a jedynie określa jej końcową wartość. Nie daje to w żaden sposób podstaw do przyjęcia, że przepis lp. 5.7.1 nie może być już stosowany. Innymi słowy rozumienie przepisu lp. 5.7.3 nie oznacza braku podstaw do nałożenia kary jednostkowej lp. 5.7.1, a taki właśnie błędny wniosek prezentuje strona w odwołaniu.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b u.t.d. Organ podkreślił, że strona nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych: z rozporządzenia nr 165/2014 oraz z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85.
Organ podkreślił, że skarżący w odwołaniu nie przedstawił żadnych dowodów mogących zwolnić stronę z odpowiedzialności na podstawie art. 92 b u.t.d. Do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy wynikających z ww. aktów prawnych należy bieżący nadzór nad pracą zatrudnionych kierowców oraz pojazdami będącymi własnością przedsiębiorstwa. Podmiot wykonujący transport ma bowiem zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy kierowcy. Samo przeszkolenie kierowców, czy zapoznanie ich z regulaminem jest niewystarczające, jeżeli przedsiębiorca tylko pozornie egzekwuje przestrzeganie ustalonych zasad. Ponadto przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu.
Zdaniem organu, mając na uwadze powyższe do okoliczności, które nie będą podlegać wyłączeniu odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie art. 92 b u.t.d. nie można zaliczyć sytuacji, w której przedsiębiorca nie może nadzorować kierowcy, ponieważ prowadzi on pojazd samodzielnie. Wskazana sytuacja jest bowiem typowa w stosunkach pomiędzy podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu transportu drogowego, a zatrudnionym kierowcą, a jej wyłączenie godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem u.t.d., z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać.
W ocenie organu w niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć, oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
Organ podkreślił, że to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu I instancji. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem lp. 5.7.1, lp. 5.7.2 oraz lp. 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d. były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ przedsiębiorcy przejawia się w braku kontroli nad kierowcą oraz braku reakcji na popełniane przez niego naruszenia. Przedsiębiorca nie wskazał wystąpienia żadnych innych okoliczności, na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć.
W opinii organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W skardze T. K. wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów opłaty sądowej.
Skarżący zarzucił naruszenie Ip. 5.7. załącznika nr 3 do u.t.d. przez błędne jego zastosowanie wynikające z niewłaściwej wykładni, przejawiające się bezpodstawnym zawyżeniem o kwotę 150 zł nałożonej kary za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego, będące wynikiem bezpodstawnego dodania mającej samoistny charakter kary z przepisu Ip. 5.7.1. do sankcji zapisanych pod Ip. 5.7.2 oraz Ip. 5.7.3. załącznika nr 3 do u.t.d., co stanowi równocześnie naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego zapisanej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i zasady legalizmu zapisanej w art. 2 ustawy zasadniczej oraz wynikającej z art. 6 k.p.a.
Skarżący wskazał, że kara w wysokości 2150 zł za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego została nałożona w bezpodstawnie wysokiej kwocie. W przypadku z dnia kontroli doszło do skrócenia 9-godzinnego odpoczynku o 4 godziny i 30 minut. W ocenie skarżącego z treści przepisów nie wynika jednak w żaden sposób, aby kara zapisana pod Ip. 5.7.1 mogła być dodawana do tych z pozycji 5.7.2. oraz 5.7.3. w sytuacji, w której wymiar skrócenia jest większy niż 1 godzina. Dokonując więc wykładni I stopnia, przytoczonej wyżej normy sankcjonującej skarżący dochodzi do następujących wniosków. Za skrócenie 9 godzinnego odpoczynku dziennego o czas do jednej godziny, winna zostać nałożona kara w wysokości 150 zł. Natomiast, jeśli skrócenie to ma wymiar większy niż 1 godzina, lecz mniejszy niż 2 godziny, nakłada się wyłącznie karę w wysokości 350 zł na podstawie zapisu Ip. 5.7.2. Do tej kary nie dodaje się w żadnym wypadku sankcji zapisanej pod Ip. 5.7.1. Nie ma w cytowanym przepisie żadnej treści, która mogłaby stać się podstawą takiego dodawania kary z pozycji 5.7.1 do innych. Jest to samoistna sankcja - niepodlegająca sumowaniu. Dodawać można jedynie kary z pozycji 5.7,2. oraz 5.7.3, jeśli wymiar przekroczenia jest większy niż 2 godziny. W ocenie skarżącego za naruszenie polegające na skróceniu 9-godzinnego odpoczynku przez kierowcę o 4 godziny i 30 minut, winna zostać nałożona sankcja w wysokości łącznej 2 000 zł (1 x 350 +3 x 550). Organy obydwu instancji dodały natomiast do tak obliczonej sankcji karę w wysokości 150 zł przewidzianą pod Ip. 5.7.1. Zdaniem strony fakt ten powoduje, że decyzja z dnia 12 czerwca 2020 r. jest wadliwa i w jej obecnym kształcie wymaga uchylenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga T. K. jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 2150 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Kontrolując wyżej wskazane decyzje Sąd stwierdził naruszenie przez organy przepisów prawa materialnego w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140; dalej: "u.t.d." lub "ustawa"), która w art. 92a ust. 1 przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Przy czym, na zasadzie art. 92a ust. 5 pkt 2 ustawy, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 20 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.
Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 ustawy nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku Nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku.
Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 5 ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.
Na podstawie art. 4 pkt 22 u.t.d. przyjąć należy, że odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów cyt. wyżej rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - zwanego w dalszym ciągu rozporządzeniem nr 561/2006, a także z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014 r.), zwanego rozporządzeniem nr 165/2014.
Dodać również trzeba, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy, jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Na podstawie art. 93 ust. 7 u.t.d., w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Przedstawione regulacje prawne wyznaczają granice materialne i formalne sprawy indywidualnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., rozstrzyganej przez właściwy organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że organy rozstrzygające tę sprawę muszą przestrzegać określonych w tym Kodeksie standardów ustalania stanu faktycznego.
Powinnością organu administracji publicznej rozstrzygającego władczo o prawach i obowiązkach jednostki jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy czym czynności te muszą mieć charakter wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Nakaz ten posiada rangę zasady postępowania administracyjnego (zasada zupełności postępowania dowodowego) i stanowi logiczną konsekwencję unormowanej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej (materialnej). Materiał dowodowy sprawy stanowi nieodłączny element procesu administracyjnego, powstaje w wyniku czynności dowodowych i jest utrwalany celem poddania go wszechstronnej analizie i ocenie. Organ może uznać daną okoliczność za udowodnioną tylko w oparciu o ocenę dokonaną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Co więcej, w proces ustalania rzeczywistego stanu faktycznego angażowana jest zawsze strona postępowania. W myśl bowiem art. 81 k.p.a., okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Oczywiście, o ile zakres obowiązków organu związanych z realizacją powyższych reguł unormowany jest przepisami proceduralnymi, o tyle zakres okoliczności faktycznych podlegających ustaleniu i ocenie zależeć będzie zawsze od indywidualnej sprawy rozstrzyganej w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że zakres okoliczności faktycznych niezbędnych do rozpatrzenia sprawy indywidualnej, a tym samym do wydania decyzji administracyjnej, określają zasadniczo przepisy prawa materialnego. To one bowiem określają przesłanki przyznania jednostce uprawnienia bądź nałożenia obowiązku. Organ administrujący musi więc dokonać zawsze prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego nie tylko na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, ale także dla prawidłowego zakreślenia okoliczności istotnych dla sprawy, podlegających ustaleniu w toku postępowania dowodowego. Przyjęcie więc, że organ wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy możliwe jest tylko pod warunkiem, że w postępowaniu zostały zebrane i rozważone dowody dotyczące okoliczności przewidzianych we wszystkich przepisach prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie jest sporny. W wyniku kontroli drogowej [...] r. zatrzymano kierowcę, który wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy T. K.. Stwierdzono skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego w wymiarze 4 godzin 30 minut.
Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że w wyniku stwierdzonych nieprawidłowości powinien uiścić karę pieniężną w wysokości 2150 zł. W ocenie skarżącego z treści przepisów nie wynika w żaden sposób, aby kara zapisana pod Ip. 5.7.1 mogła być dodawana do pozycji z 5.7.2. oraz 5.7.3. w sytuacji, w której wymiar skrócenia jest większy niż 1 godzina. Z kolei organ stoi na stanowisku, że nałożenie sankcji za naruszenie z lp. 5.7.3. załącznika nr 3 do u.t.d. nie oznacza braku możliwości nałożenia sankcji za naruszenie z lp. 5.7.1. załącznika nr 3 do tej ustawy, wskazując na "schodkowy" opis sankcji z poz. 5.7.
Wobec powyższego wskazać trzeba, że zgodnie z lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonującego skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej:
1) o czas do 1 godziny - 150 zł
2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin - 350 zł
3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin - 550 zł.
Z ustaleń organów, tj. protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego wynika, że kierowca o godz. 22:20 dnia 17 lutego 2020r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu, którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 4 godziny i 30 minut, tj. od godz. 02:15 do godz. 06:45 dnia 18 lutego 2020 r. Organy uznały, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 30 minut. Wymierzono karę pieniężną w łącznej wysokości 2150 zł (z l.p. 5.7.1 -150 zł, l.p. 5.7.2. – 350 zł i l.p. 5.7.3. – 550 x 3).
W ocenie Sądu omawiane naruszenie podlega wyłącznie sankcji przewidzianej z lp. 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
W przypadku opisanego naruszenia sankcjonowanego karą z lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., doszło do nieuprawnionego, wielokrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów.
Zdaniem Sądu nałożenie kary w takiej wysokości należy uznać za nieuprawnione. Jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie (mające odpowiednie zastosowanie do naruszenia z lp. 5.7), niedopuszczalna jest praktyka sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia. Przekroczenie minimalnych progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje bowiem uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1386/19, dostępny, jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznać zatem trzeba, że stwierdzone 19 lutego 2020 r. naruszenie podlega wyłącznie sankcji przewidzianej w pkt 3 lp. 5.7.3 załącznika nr 3 do ustawy i karze w wysokości 1650 zł. Tymczasem organy w sposób błędny nałożyły karę osobno za skrócenie wymaganego skróconego odpoczynku dziennego o czas do 1 godziny, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin oraz za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin. W przypadku omawianego naruszenia doszło więc do nieuprawnionego, podwójnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Po 791/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Z treści pkt 26 do rozporządzenia nr 561/2006 wynika, że Państwa Członkowskie powinny ustanowić przepisy dotyczące kar stosowanych w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz zapewnić ich wykonanie. Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące. Wspólny zakres środków dostępnych Państwom Członkowskim powinien zawierać także możliwość unieruchomienia pojazdu w razie wykrycia poważnych naruszeń. Zawarte w niniejszym rozporządzeniu przepisy dotyczące kar lub postępowania nie powinny naruszać przepisów krajowych dotyczących ciężaru dowodu.
Reasumując wskazać należy, że z treści lp. 5.7 załącznika nr 3 do ustawy, również nie wynika żadna podstawa do sumowania kar z punktów 1, 2 i 3, a brzmienie punktu 3 lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. nie pozwala na przyjęcie, że przewidziana w nim kara jest poprzedzona sankcjami z punktów 1 i 2.
Podstawę do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowił art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - dalej "ustawa COVID-19", zgodnie, z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 t.j. ze zm.).
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Natomiast orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania, zawarte w pkt 2 wyroku, uzasadnia przepis art. 200 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.
e.g.