III SA/Łd 432/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2021-02-17
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnamasa całkowita pojazduprzewoźnik drogowykontrola drogowaprawo o ruchu drogowymustawa o transporcie drogowympodwójne karaniepojazd nienormatywny

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę przewoźnika drogowego na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, uznając, że nałożenie dwóch kar za ten sam czyn (na podstawie ustawy o transporcie drogowym i prawa o ruchu drogowym) nie narusza zakazu podwójnego karania, gdyż chronione dobra prawne są różne.

Skarżący, przewoźnik drogowy, wniósł skargę na decyzję Głównemu Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 22,44%. Skarżący argumentował, że przyczyną przekroczenia były opady deszczu, a także podnosił, że za ten sam czyn została już nałożona kara na podstawie prawa o ruchu drogowym. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym. Sąd uznał, że odpowiedzialność z tytułu przekroczenia masy całkowitej (na podstawie ustawy o transporcie drogowym) i odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym (na podstawie prawa o ruchu drogowym) są odrębne, a nałożenie dwóch kar nie narusza zakazu podwójnego karania, ponieważ chronione dobra prawne są różne.

Sprawa dotyczyła skargi Z. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Naruszenie polegało na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej przekroczonej o co najmniej 20%. Skarżący podnosił, że przyczyną przekroczenia masy była wilgoć w przewożonym kruszywie spowodowana opadami deszczu, a także zarzucał naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i podwójne karanie za ten sam czyn, gdyż na podstawie prawa o ruchu drogowym została już nałożona kara w wysokości 15.000 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym, a zebrany materiał dowodowy, w tym protokół kontroli, potwierdzał przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Sąd podkreślił, że przewoźnik miał możliwość zważenia pojazdu po załadunku i dostosowania go do norm, a argumentacja dotycząca opadów deszczu nie zwalniała go od odpowiedzialności. Kluczową kwestią było rozstrzygnięcie zarzutu podwójnego karania. Sąd wyjaśnił, że odpowiedzialność z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym (dotycząca obowiązków przewoźnika i prawidłowości prowadzenia działalności gospodarczej) oraz odpowiedzialność z tytułu naruszenia prawa o ruchu drogowym (dotycząca bezpieczeństwa ruchu drogowego i ochrony infrastruktury drogowej) są odrębne. Nałożenie dwóch kar pieniężnych, mimo że dotyczyły tego samego przejazdu, nie narusza zakazu podwójnego karania, ponieważ chronione dobra prawne i cele tych kar są różne. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania administracyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nałożenie dwóch kar pieniężnych nie narusza zakazu podwójnego karania, ponieważ chronione dobra prawne i cele tych kar są różne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kara nałożona na podstawie ustawy o transporcie drogowym ma na celu ochronę prawidłowości prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu i uczciwej konkurencji, podczas gdy kara nałożona na podstawie prawa o ruchu drogowym ma na celu zapobieganie uszkodzeniom dróg i zagrożeniom w ruchu drogowym. Różne cele i chronione dobra prawne oznaczają brak tożsamości naruszenia w rozumieniu zakazu podwójnego karania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (31)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 3

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 7 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.t.d. art. 87 § ust. 1 pkt 2 lit. d

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit. o)

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

p.r.d. art. 64 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64c

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 66 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 2 § pkt 35a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 3 § ust. 1 pkt 11

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 3

u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit. d

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit. l

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92b

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

p.r.d. art. 140aa § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140aa § ust. 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140ab § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw

u.t.d. art. 56 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

p.r.d. art. 140ae § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nałożenie dwóch kar pieniężnych za ten sam czyn (przekroczenie masy całkowitej) na podstawie odrębnych ustaw (u.t.d. i p.r.d.) nie narusza zakazu podwójnego karania, gdyż chronione dobra prawne są różne. Przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu zostało potwierdzone protokołem kontroli, który jest dokumentem urzędowym. Opady deszczu nie stanowią okoliczności egzoneracyjnej, jeśli przewoźnik miał możliwość zapobieżenia naruszeniu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca wpływu opadów deszczu na zwiększenie masy ładunku. Zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak weryfikacji ustaleń protokołu kontroli. Zarzut naruszenia prawa unijnego (Dyrektywa 96/53/WE) poprzez brak zastosowania jej przepisów. Argument o podwójnym karaniu za ten sam czyn.

Godne uwagi sformułowania

Są to bowiem dwie sprawy administracyjne, załatwiane dwiema decyzjami. W obu analizowanych przypadkach nie zachodzi tożsamość chronionego interesu prawnego. Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Kary wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą.

Skład orzekający

Ewa Alberciak

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Nowacki

członek

Krzysztof Szczygielski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności nałożenia dwóch odrębnych kar administracyjnych za ten sam czyn (przekroczenie masy całkowitej pojazdu) na podstawie różnych ustaw (ustawa o transporcie drogowym i prawo o ruchu drogowym), ze względu na odmienność chronionych dóbr prawnych i celów sankcji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu odpowiedzialności administracyjnej w transporcie drogowym. Interpretacja zakazu podwójnego karania może być różnie stosowana w innych obszarach prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa jest interesująca, ponieważ dotyczy powszechnego problemu kontroli drogowych i potencjalnego podwójnego karania, co jest istotne dla przewoźników i prawników zajmujących się transportem. Wyjaśnienie rozróżnienia między różnymi rodzajami odpowiedzialności administracyjnej jest cenne.

Dwie kary za jeden przejazd? Sąd wyjaśnia, kiedy to legalne.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Łd 432/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Nowacki
Krzysztof Szczygielski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
I GSK 1442/21 - Wyrok NSA z 2024-04-19
I SA/Go 155/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-06-24
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 58
art. 92a ust. 1 , ust. 3, art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. d, lp. 10.2.4.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Dnia 17 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędzia NSA Janusz Nowacki, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j Dz. U. z 2020 r., poz. 256 - zwanej dalej k.p.a.), art. 4 pkt 22 lit. o), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit d, art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 1 i 2, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 58 - zwanej dalej u.t.d.), lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 ust. 1 pkt 3, art. 64c, art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 - zwanej dalej p.r.d.), § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. J. od decyzji Ł. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 24 maja 2019 r. w Ł. na drodze krajowej nr [...] został zatrzymany do kontroli 4-osiowy samochód ciężarowy marki Man o nr rej. [...]. Samochodem kierował M. J., który wykonywał przewóz materiału sypkiego w postaci kruszywa (ładunek podzielny) na trasie ul. A Ł. - ul. B Ł.. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] r.
Organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20%.
W odwołaniu strona podniosła, że kierowca nie posiadał zezwolenia kat. I lub II, gdyż nie miał wiedzy, że załadowany towar spowoduje przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Strona zaznaczyła, że powodem przekroczenia dopuszczalnej wartości były opady deszczu, które spowodowały namoknięcie kruszywa, a co w konsekwencji doprowadziło do zwiększenia jego masy. Dalej strona podniosła, że nie zgadza się ze stwierdzonym przekroczeniem dopuszczalnej normy o 22,44%. Strona podkreśliła, że w toku postępowania przedstawiła dowód, z którego wynika znaczne zwiększenie gęstości ładunku po namoknięciu. Przedstawiony dowód wprost dowodzi, że gdyby nie opad deszczu to pojazd po załadunku nie przekraczałby dopuszczalnej normy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, podczas gdy za ten sam czyn strona została ukarana karą pieniężną w kwocie 15.000 złotych.
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy poinformował, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. oraz regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a. Ponadto wskazano, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1.
Organ powołał treść art. 92a ust.1, ust. 7 u.t.d. Organ odwołał się także do treści art. 92c ust. 1 u.t.d. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. l u.t.d., użyte w ustawie określenia oznaczają: obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz: ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d. Pojazd nienormatywny według ustawowej definicji jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do treści art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: - pkt 1 uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy; - pkt 2 przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa
w pkt 1.
W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Organ odwołał się do treści § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia i wskazał, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o liczbie osi większej niż trzy - 32 tony.
Organ II instancji stwierdził, że w dniu kontroli ww. samochodem ciężarowym wykonywano przejazd z ładunkiem sypkim (ładunek podzielny). Stosownie do art. 2 pkt 35 lit. b) p.r.d., ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiemie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Brak jest zatem jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku.
W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: - rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego 39,18 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 7,18 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 22,44%), - podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Samochód ciężarowy został zważony za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu o VM 1.2 i nr fabr. 61/11 producenta C s.r.o., która w dniu kontroli legitymowała się świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Ł. dnia [...] r. z datą ważności do dnia 30 kwietnia 2021 r. Z treści świadectwa wynika, że ww. waga uzyskała legalizację dla miejsca przy ul. D w Ł., a więc w miejscu, gdzie przeprowadzono kontrolę.
Zgodnie z lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 20% sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 złotych.
W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Organ wyjaśnił, że przez prostą czynność zważenia pojazdu po załadunku strona miała możliwość skontrolowania jego masy całkowitej i ewentualnego dostosowania pojazdu do obowiązujących norm. Tak więc argumentacja strony dotycząca zwiększenia masy ładunku przez opad deszczu co doprowadziło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej nie uwalnia przewoźnika od odpowiedzialności za powstałe naruszenia, któremu poprzez zważenie pojazdu po załadunku mógł zapobiec.
Ponadto GIT wskazał, że z ogólnie dostępnych informacji pogodowych znajdujących się na stronie internetowej Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Państwowy Instytut Badawczy wynika, że w całym miesiącu maju 2019 r. nie odnotowano anomalii pogodowych, tj. ulewnego deszczu czy to w miejscu kontroli drogowej, czy miejscu załadunku. Wobec powyższego organ uznał, że argumentacja strony dotycząca przekroczenia dmc nie zasługuje na uwzględnienie. Ponadto ładunek można zabezpieczyć np. poprzez przykrycie go odpowiednią plandeką.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego GIT zauważył, że w niniejszej sprawie podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy o transporcie drogowym, a nie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Ustawa o transporcie drogowym, tj. art. 92a ust. 7 pkt 2, stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy II 13 naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.
Natomiast stosownie do treści art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie.
Natomiast przepisy p.r.d. tj. art. 140aa i 140ab, stanowią, że za przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, organy: Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub zarządca drogi, nakładają m.in. na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej i znajdują się w porządku prawnym od dnia 19 października 2012 r.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481), która weszła w życie dnia 3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia.
Wprowadzenie tej regulacji wynika z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, str. 8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku I do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.
Organ wskazał, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Organ podkreślił, że obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d.
W związku z powyższym GIT stwierdził, że są to sankcje wynikające z odrębnych przepisów.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%, które to naruszenie zawarte jest w treści załącznika nr 3 do u.t.d.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 92c ust. 1 u.t.d. W treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji poinformował stronę o treści art. 92c ust. 1 u.t.d. i wezwał do przedstawienia dowodów poświadczających, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
W związku z powyższym organ I instancji wezwał stronę celem przedstawienia
przesłanek egzoneracyjnych. Strona w toku postępowania przed organem I instancji nie złożyła wyjaśnień, a wyjaśnienia zawarte w odwołaniu nie stanowią dowodów świadczących, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W ocenie organu strona nie udowodniła okoliczności, których nie mogła przewidzieć, oraz na które nie miała wpływu. Przewoźnik drogowy nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu działania siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Przewoźnik drogowy wykonując transport drogowy, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd. Tymczasem kontrolowany samochód ciężarowy był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg publicznych z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej.
Ponadto organ zaznaczył, że 21 marca 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-127/17 w sprawie skargi Komisji Europejskiej przeciwko Rzeczpospolitej Polskiej o stwierdzenie na podstawie art. 258 TFUE, uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego - Transport - Dyrektywa 96/53/WE – Ruch międzynarodowy - Pojazdy odpowiadające określonym w tej dyrektywie maksymalnym wartościom obciążenia i wymiarów - Używanie takich pojazdów, zarejestrowanych lub znajdujących się już w ruchu w danym państwie członkowskim, na terytorium innego państwa członkowskiego - System specjalnych zezwoleń - Artykuły 3 i 7 – Akt o przystąpieniu z 2003 r., Postanowienia przejściowe - punkt 8 ust. 3 załącznika XII. Organ wyjaśnił, że przedmiotowy wyrok dotyczy dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi, natomiast w rozpatrywanej sprawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Wartość dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego samochodu ciężarowego jest zgodna z załącznikiem nr I Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r., w związku z czym ww. wyrok nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
W skardze Z. J. zarzucił naruszenie:
1) art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. przez brak uwzględnienia okoliczności, że ładunek był zamoknięty, co skarżący wykazał dokumentem "Wynik badania pomiaru gęstości i wilgotności mieszanki niezwiązanej 0/3-1,5 z kopalni E" z dnia 24.05.2019r. sporządzony przez S. W. inżyniera z uprawnieniami "F" potwierdzający znaczne zwiększenie (o 25%) gęstości nasypowej kruszywa w stanie wilgotnym i ostatecznie brak odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i umorzenie postępowania wobec okoliczności i dowodu, które wskazują że podmiot dochował należytej staranności i nie miał wpływu na powstanie naruszenia,
2) art. 8 k.p.a. poprzez brak weryfikacji ustaleń zawartych w protokole kontroli stanowiącym podstawę decyzji organu I instancji m.in. przez brak weryfikacji rozbieżności zawartych w protokole i w załączniku do protokołu zawierającym opis naruszenia polegających na podaniu innej temperatury w czasie dokonania pomiaru oraz innego nr urządzenia pomiarowego oraz nieustosunkowanie się do przedstawionego wyniku badania pomiaru gęstości i wilgotności mieszanki niezwiązanej 0/31/5 z kopalni E,
3) art. 92c ust. 1 w związku z art 92a ust. 1 u.t.d. przez nieuwzględnienie okoliczności i dowodów potwierdzających, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia i naruszenie powstało na skutek okoliczności, który nie mógł przeciwdziałać - opady deszczu w okresie bezpośrednio poprzedzającym transport, i że za stwierdzone naruszenie została już nałożona kara w wysokości 15.000 zł przez ten sam organ na podstawie przepisów p.r.d.,
4) art. 6 k.p.a. w związku art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie obowiązku nadrzędnego stosowania prawa unijnego nad prawem krajowym, wobec kolizji między art. 41 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w związku z art. 140aa ust 1 i 3 p.r.d. przez brak zastosowania przepisów dyrektywy 96/53/WE ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że "Wynik badania pomiaru gęstości i wilgotności mieszanki niezwiązanej 0/31,5 z kopalni E" z dnia 24.05.2019r., czyli z dnia przeprowadzenia kontroli potwierdzający znaczne zwiększenie (o 25%) gęstości nasypowej kruszywa w stanie wilgotnym. Protokół zaś nie zawiera żadnych ustaleń w tym zakresie. Jak zaznaczono w protokole kontroli nr [...] (s.2) przekroczenie nastąpiło wyłącznie na podwójnej osi napędowej. Nakładanie na podmiot obowiązków nieprzewidzianych przepisami prawa i obciążanie go odpowiedzialnością za brak przewidzenia niekorzystnych warunków atmosferycznych, których rozmiarów nie można przewidzieć jest niedopuszczalne i narusza zasadę zaufania przewidzianą wart. 8 k.p.a. Zdaniem skarżącego tym bardziej stanowisko to jest niezrozumiałe, że w końcowej części załącznika protokołu zawierającego opis naruszenia organ stwierdził, że wymiary zewnętrzne pojazdu mieściły się w wartościach dopuszczalnych, określono długość, szerokość i wysokość pojazdu z ładunkiem jako normatywne.
Ponadto zdaniem skarżącego nieprecyzyjny jest opis naruszenia zawarty w załączniku do protokołu. Zawiera stwierdzenia, że podczas ważenia ustalono następujące wartości osi: pierwsza 7440 kg, druga oś-7000 kg, podwójna os napędowa - grupa dwóch osi składowych napędowych 25740 kg oraz następnie rzeczywista dopuszczalna masę całkowita zestawu pojazdu 40180 kg. Po odjęciu 2% błędu pomiaru rzeczywista masa pojazdu wynosiła 39180kg. Skoro "rzeczywista dopuszczalna masa" wynosiła 40180 kg, to na jakiej podstawie organ stwierdza następnie jej przekroczenie? Organ odwoławczy nie ustosunkował się także do błędnego zapisu protokołu, w którym w części zawierającej "opis naruszenia" zawarto stwierdzenie, że temperatura powietrza w czasie ważenia wynosiła 18 stopni Celsjusza i że pomiaru dokonano legalizowanym termometrem o nr 0410. Tymczasem na stronie 2 protokołu w części wyniki przeprowadzonej kontroli pojazdu lub zespołu pojazdów z ładunkiem wskazano, że temperatura w miejscu ważenia wynosiła 14 stopni Celsjusza i że pomiaru dokonano za pomocą termometru o nr 0312.
Zdaniem skarżącego organ naruszył art. 92c ust 1 w związku z art. 92a ust. 1 u.t.d., bowiem nie uwzględnił okoliczności i dowodów potwierdzających, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia i naruszenie powstało na skutek okoliczności, który nie mógł przeciwdziałać - opady deszczu w okresie bezpośrednio poprzedzającym transport. Stanowisko organu, że za stwierdzone naruszenie nałożona kara w wysokości 15.000 zł przez ten sam organ na podstawie przepisów ustawy prawo o ruchu drogowym nie jest tożsama karą zarówno ze strony podmiotowej jak i przedmiotowej jest nieprawidłowe. W przedmiotowej sprawie zarówno występuje tożsamość podmiotu, jak i przedmiotu - ten konkretny przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej. W przypadku, jeżeli jedno i to samo zdarzenie wypełnia dyspozycję norm prawnych znajdujących się w różnych aktach prawnych elementarne zasady prawa nie dozwalają kilkukrotnego karania tego samego podmiotu za ten sam czyn.
Zdaniem skarżącego nie jest prawidłowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-127/7 z dnia 29.03.2019r. dotyczący uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego - Transport - Dyrektywa 96/53WE-Ruch międzynarodowy - Pojazdy odpowiadające określonym w tej dyrektywie maksymalnym wartościom obciążenia i wymiarów nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ dotyczy dopuszczalnego nacisku na osi pojedynczej, natomiast w sprawie doszło do naruszenia dopuszczalnej masy całkowitej oraz dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej. Powołany wyrok Trybunału Sprawiedliwości stwierdził sprzeczność z przepisami dyrektywy Rady 96/53/WE z 25.07.1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowy oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, niektórych rozwiązań normatywnych przyjętych w prawie polskim.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z 14 sierpnia 2019 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w wysokości 10 000 zł. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
W podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji wskazano m.in. przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 1087), w tym art. 92a-92c i załącznik nr 3 do tej ustawy poz.: lp. 10.2 pkt 4 oraz § 3 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j.Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d.
Natomiast art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do u.t.d. zostały ustalone w sposób sztywny.
Wskazane regulacje prawne oznaczają, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 5 u.t.d.
Podstawą nałożenia kary pieniężnej w zaskarżonej decyzji była treść lp. 10.2 pkt 4 załącznika nr 3 do ustawy, który karą pieniężną w wysokości 10 000 zł sankcjonuje dopuszczenie do wykonywania drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona – co najmniej 20%.
Natomiast odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnika z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdu uregulowane zostały natomiast w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 11 wymienionego rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o liczbie osi większej niż trzy - 32 tony.
W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste wymienionych mas (§ 3 ust. 3 cyt. rozporządzenia).
W tym miejscu wskazać należy, że okoliczności faktyczne pozostawały poza sporem w niniejszej sprawie.
Niemniej okoliczność stanowiąca podstawę wymierzenia kary pieniężnej, tj. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, wynika z ww. protokołu kontroli drogowej z dnia 24 maja 2019 r. Należy podkreślić, że protokół kontroli jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., który korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17). Stosownie do przepisu art. 76 § 1 k.p.a. dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli stanowi dokument urzędowy i korzysta on, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z uprzywilejowanej i kwalifikowanej mocy prawnej oraz domniemania wiarygodności ustaleń w nim zawartych. Istotne przy tym jest to, że procedura pomiaru odbyła się z udziałem kierowcy, który nie zgłaszał żadnych uwag co do sposobu przeprowadzenia dokonanych pomiarów oraz sprawności urządzeń. Urządzenia i miejsce pomiaru posiadały aktualne certyfikaty i legalizacje.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 24 maja 2019r. skarżący wykonywał przewóz drogowy pojazdem samochodowym o liczbie osi 4. Rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosiła 39,18 tony, a więc przekroczyła o 7,18 tony dopuszczalną masę całkowitą co stanowi przekroczenie o 22,44 % dopuszczalnej wartości. Uzasadnione było zatem wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł (l.p 10.2 pkt 4 załącznika nr 3 do u.t.d.).
Wbrew zarzutom skargi opis naruszenia przedstawiony w protokole kontroli nie budzi wątpliwości, a przedstawione w skardze zarzuty nie znajdują uzasadnienia.
Zdaniem Sądu, rację mają organy, że wyjaśnienia skarżącego nie stanowią dowodów świadczących o tym, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Przewoźnik drogowy nie ma wpływu na powstanie naruszenia, w sytuacji gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu działania siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić.
Odnosząc się do warunków atmosferycznych, które miały zdaniem skarżącego wpływ na powstałe naruszenie, tj. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu zauważyć należy, że skarżący po załadunku pojazdu mógł go zważyć, co umożliwiłoby mu dostosowanie masy całkowitej pojazdu do obowiązujących norm. Jednocześnie zauważyć należy, że w przypadku anomalii pogodowych ładunek może zostać zabezpieczony poprzez przykrycie plandeką.
Ponadto istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do możliwości wszczęcia dwóch postępowań administracyjnych i wymierzenia dwóch kar administracyjnych, w sytuacji gdy w obu przypadkach u podstaw stwierdzonego naruszenia była ta sama okoliczność faktyczna, a mianowicie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, które z jednej strony stanowi naruszenie normy dotyczącej dopuszczalnej masy całkowitej w świetle unormowań u.t.d., z drugiej zaś strony, doprowadziło do ruchu pojazdem, którego masa, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś spowodowała, że pojazd ten stał się pojazdem nienormatywnym i przejazd nim wymagał uzyskania zezwolenia, a jego brak podlegał sankcji przewidzianej w ustawie - Prawo o ruchu drogowym. Skarżący podnosił, że w trakcie tej samej kontroli drogowej, na podstawie tych samym wyników ważenia, zostały nałożone na niego dwie kary za ten sam czyn.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 56 ust. 1 u.t.d. inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych, m.in.: 1) zgodnie z przepisami ustawy, 2) za naruszenia przepisów o ruchu drogowym w zakresie określonym w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Tym samym w razie stwierdzenia określonych nieprawidłowości i naruszenia przepisów wymienionych w obu powyższych ustawach, wydawane są dwie odrębne decyzje, jedna - na podstawie u.t.d., druga - na podstawie p.r.d. Ponadto, jak wskazuje się w judykaturze - w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli - przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd takim pojazdem i naruszenia norm m.in. w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego wszczynane są dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy - p.r.d. oraz przepisów u.t.d. Są to bowiem dwie sprawy administracyjne, załatwiane dwiema decyzjami (por. wyrok WSA w L. z dnia [...] r., sygn. [...], wyrok WSA w W. z dnia [...] r., sygn. akt [...], wyrok WSA w L. z dnia [...] r., sygn. [...], dostępnie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ostatnim z przywołanych wyroków, Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. podniósł, że w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia (czyli naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d.) i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. W takim przypadku dochodzi bowiem do zbiegu odpowiedzialności. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego wbrew zakazowi z art. 64 ust. 2 p.r.d., zastosowanie mają bowiem różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje.
W realiach niniejszej sprawy rozważenie zasadności podnoszonych przez skarżącego zarzutów, w tym zarzutu naruszenia prawa materialnego sprowadzało się do dokonania oceny czy nałożona kara nie narusza zakazu wynikającego z normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. Przepis ten bowiem stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Jest oczywiste, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z wszczęciem postępowań i nałożeniem kary na ten sam podmiot w związku z przeprowadzeniem kontroli w tym samym czasie. Zatem prawidłowe rozpoznanie sprawy wymagało rozważenia czy kary dotyczą tego samego naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej.
Naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy, a naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, podlega karze na podstawie art. 140ab ust. 2 w zw. z art. 140aa p.r.d. Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d. Pojazdem nienormatywnym według ustawowej definicji jest - pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Natomiast warunki dozwolonego poruszania się pojazdu nienormatywnego zostały określone w art. 64 p.r.d.
W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia (czy naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d.) i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje nakładające karę. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego wbrew zakazowi z art. 64 ust. 2 p.r.d., zastosowanie mają różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje.
W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania.
Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: 1. tożsamość zdarzeń, 2. tożsamość podmiotu popełniającego czyn, 3. tożsamość chronionego interesu prawnego.
Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne (por. wyrok WSA w L. z dnia [...] r. sygn. akt [...], LEX nr [...] ).
Wymierzona skarżącemu kara została nałożona za naruszenie przepisów - Prawa o ruchu drogowym. Natomiast niniejsza sprawa, dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w ustawie o transporcie drogowym przez skarżącego jako przewoźnika drogowego, a więc podmiotu wykonującego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego.
W obu analizowanych przypadkach nie zachodzi tożsamość chronionego interesu prawnego. Nie mamy do czynienia z ochroną tego samego dobra. Inny jest bowiem cel omawianych regulacji.
Jak podniósł WSA w G. w wyroku z dnia [...] r. w sprawie sygn. akt [...] - kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d., kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i niebezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Natomiast kary wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Cel tej regulacji jest inny, inny interes prawny podlega na podstawie tych przepisów ochronie. Kara wymierzana jest co do zasady profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji przewoźnikowi, który przy wykonywaniu działalności nie stosuje się do wymogów wynikających z przepisów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do ustawy o transporcie drogowym, prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. W analizowanym przypadku zawyżania masy ładunku, ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji, niewątpliwym jest bowiem, że zawyżanie wagi transportowanego towaru ponad dopuszczalne normy prowadzić może do realizacji transportu po niższych cenach.
Pogląd przedstawiony w powyższych rozważaniach wyraził WSA w G. w wyroku z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] Sąd w obecnym składzie podzielił to stanowisko.
Podkreślić zatem należy, że skoro nie mamy do czynienia z ochroną tego samego dobra, nie można zatem mówić o tożsamych naruszeniach. Zatem zaskarżona decyzja nie narusza normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., jak też innych przepisów tej ustawy oraz przepisów u.r.d. Nie może więc odnieść w tym zakresie skutku argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi.
Konkludując stwierdzić należy, że wymierzenie kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw nie narusza zakazu podwójnego karania. W rozpoznawanej sprawie kara wymierzona została za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i kara taka dotyczy naruszenia przez skarżącego, będącego przewoźnikiem drogowym, a więc podmiotem wykonującym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w ustawie o transporcie drogowym. Wymierzana zaś na podstawie przepisów p.r.d kara za przejazd pojazdu nienormatywnego wiąże się ściśle z zapobieganiem przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym.
Nadto w ocenie Sądu organy obu instancji podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Także ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie wyrażonego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Dlatego też nie można dopatrzyć się zarzucanego przez skarżącego naruszenia przepisów k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Niniejszą sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
EG.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę