II SA/Bk 584/22

II SA/Bk 584/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Andrzej Melezini
Marcin Kojło /przewodniczący/
Paweł Janusz Lewkowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 43/23 - Wyrok NSA z 2025-10-09
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b u.t.d. w zw. z lp. 2.11
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2022 r. sprawy ze skargi A.Sp. z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2022 r. znak [...]Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD) utrzymał w mocy decyzję M.Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: MWITD) z [...] lutego 2022 r. znak[...], którą nałożono na A. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w B. (dalej jako: "Spółka") karę pieniężną w wysokości 9.300 zł z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...]przeprowadzonej [...] czerwca 2021 r. przez funkcjonariusza Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Stołecznej Policji stwierdzono, że kierująca pojazdem T. B. wykonywała przewóz pasażera C.K. z ul. [...]na ul. [...]w W. W sporządzonym na tę okoliczność protokole kontroli nr [...]wskazano, że podmiotem wykonującym przewóz była Spółka. Kurs został zamówiony przez aplikację Bolt. Za ww. przejazd pasażer zapłacił 12 zł gotówką. Kierująca podczas kontroli nie posiadała licencji na wykonywanie zarobkowego krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierująca podpisała sporządzoną dokumentację
Pismem z [...] listopada 2021 r. MWITD zawiadomił Spółkę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu.
MWITD uzupełnił materiał dowodowy w sprawie o informacje z Urzędu m.st. W. i Urzędu Miejskiego wB., z których wynika, że Spółka, na dzień [...] czerwca 2021 r. miała wydaną ważną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym i nie zgłosiła do licencji pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Ponadto, organy licencyjne poinformowały o tym, że stronie udzielono licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.
Pismem z [...]stycznia 2022 r. MWITD uzupełnił zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z [...] listopada 2021 r. stwierdzając naruszenia określone w Ip. 1.5, 1.12 i 2.11 zał. nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej jako: "u.t.d.").
Decyzją z [...] lutego 2022 r., nr [...}MWITD nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 9.300 zł za następujące naruszenia na podstawie art. 92a u.t.d.:
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d.,
w wymaganym terminie- za każdą zmianę,
- niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.- za każdy dokument,
- wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów,
o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.
GITD utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podniósł, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a w szczególności protokołu kontroli i sporządzonej w dniu kontroli dokumentacji fotograficznej wynika, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., jednocześnie nie wyposażając kierowcy w wypis z licencji, którego T. B. nie okazała w dniu kontroli na żądanie uprawnionego organu kontroli.
W związku z powyższym GITD stwierdził, że organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną za naruszenie określone w Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.- za każdy dokument, które sankcjonowane jest karą w wysokości 500 zł.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że z pism z Urzędu Miasta Stołecznego W. i Urzędu Miejskiego w B.wynika, że ww. pojazd marki [...]nie został zgłoszony do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Powyższe stanowi naruszenie określone w Ip. 1.5 załącznika nr 3 tj. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę, dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 800 zł. Kontrola odbyła się w dniu [...] czerwca 2021 r. Zaznaczył, że pismo z organu licencyjnego stanowi odpowiedź na pismo MWITD z [...] listopada 2021 r. W związku z powyższym należy uznać, że minął przewidziany dla zgłoszenia zmiany, o której mowa w Ip. 1.5 załącznika nr 3, termin 28 dni.
Dodatkowo, przedmiotowy przewóz w dniu kontroli nie spełnił wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd marki [...], którym T.B. wykonywała w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą (powyższe organ odwoławczy ustalił w szczególności na podstawie protokołu kontroli drogowej oraz wykonanej dokumentacji fotograficznej pojazdu). Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem poddany kontroli pojazd tego warunku nie spełniał. Nie spełnione zostały również wymogi określone w art. 18 ust. 4b u.t.d., gdyż przewóz nie był wykonywany na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2021 r. poz. 735),
w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Usługa przewozu została zamówiona przez pasażera za pomocą aplikacji Bolt. Opłata uiszczona gotówką. Dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Organ odwoławczy podniósł, że ww. okoliczności wskazują, iż Spółka wykonywała zarobkowo przewóz osób bez zgłoszenia pojazdu do posiadanej licencji, nie wyposażyła kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., a zarazem wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów,
o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.5, lp. 1.12 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Skargę do sądu administracyjnego złożyła Spółka. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie:
1) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. 12 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez:
a) jego niezastosowanie i w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, iż została ona wydana bez wnikliwego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnieniu słusznego interesu strony, w szczególności poprzez przyznanie przez organ administracyjny za udowodnione wskazane okoliczności faktyczne oraz poprzez przyznanie protokołowi kontroli waloru dowodu wyłącznego. Ponadto organ I instancji zaniechał ustaleń takich jak - relacja między skarżącą, a kierowcą, czy ewentualne wykonywane przez skarżącą czynności oraz przewozy stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz braku zweryfikowania przez organ czy skarżąca posiadała status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
b) poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność, kto był inicjatorem przejazdu. Organ I instancji poprzestał w tym zakresie wyłącznie na protokole kontroli z [...] czerwca 2021 r.
2) art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstaw decyzji, ustalonych faktów, oceny dowodów, a przede wszystkim niewyjaśnienie dlaczego organ I instancji nie wykazał inicjatywy dowodowej w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia czy kierowca przyjął kurs danym pojazdem, a jeżeli tak to w jaki sposób, czy pobrał z tego tytułu opłatę, a jeżeli tak to w jakiej wysokości, w jaki sposób oraz na czyją rzecz oraz co stało się z ewentualnie otrzymanym wynagrodzeniem;
3) art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i b u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącą wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Bolt, świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy
Mając powyższe zarzuty na względzie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji I instancji oraz decyzji II instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w spawie oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają przepisów prawa materialnego na których zostały oparte, ani też nie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Rozpoznawana sprawa dotyczy nałożenia na skarżącą Spółkę kar pieniężnych z tytułu naruszenia poszczególnych przepisów u.t.d., a to poprzez niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie, niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Strona podważa przy tym głównie kilka kwestii leżących u podstaw wymierzonych kar, tj. m.in. nieustalenia wykonywania przez Spółkę działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób, uznania wykonywanych przez skarżącą czynności za przewóz okazjonalny. W opinii sądu jednak, twierdzenia strony należy uznać za nieznajdującą odzwierciedlenia w przepisach prawa i okolicznościach sprawy polemikę z ustaleniami organów.
W art. 4 pkt 1 u.t.d. wskazano, że krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W myśl art. 4 pkt 22 u.t.d., przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy. W myśl art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE.
Zgodnie z art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym. 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.
Stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.t.d., jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji. Z kolei po myśli art. 14 ust. 4 u.t.d., jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1 pkt 2, polegają na zwiększeniu liczby pojazdów, przedsiębiorca jest obowiązany udokumentować sytuację finansową dla każdego zgłoszonego pojazdu samochodowego, zgodnie z art. 5c ust. 1 pkt 3, i może wystąpić z wnioskiem o wydanie dodatkowych wypisów z licencji.
Art. 4 pkt 11 u.t.d. stanowi, że przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. W myśl ust. 4b tego przepisu, dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu: zaplata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9.
W myśl art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1. na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Stosownie do treści lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowymi), w wymaganym terminie - za każdą zmianę sankcjonowane jest karą pieniężną w kwocie 800 zł. W myśl lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł.
Stosownie do art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Wyjaśnić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych, a regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zastosowania w sprawie nie znajdą również przepisy art. 189e oraz art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez u.t.d. w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 u.t.d. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale lVa k.p.a.
W ocenie składu orzekającego, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym niniejszej sprawy, który sąd przyjmuje jako własny, zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez Spółkę przepisów prawa w zakresie wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, a także niezgłoszenia przez stronę w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę, jak również niewyposażenia kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. (ostatnia okoliczność nie jest zasadniczo kwestionowana w skardze).
Okoliczności te potwierdza zebrany materiał dowodowy, a w szczególności protokół kontroli nr [...]z [...] czerwca września 2021 r. Z dokumentu tego wynika, podczas kontroli drogowej pojazdu marki [..] o nr rejestracyjnym [...]przeprowadzonej [...] czerwca 2021 r. przez funkcjonariusza Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Stołecznej Policji stwierdzono, że kierująca pojazdem T. B. wykonywała przewóz pasażera C. K. z ul. [...] na ul. [...]w W. W sporządzonym na tę okoliczność protokole kontroli nr [...]wskazano, że podmiotem wykonującym przewóz była Spółka. Kurs został zamówiony przez aplikację Bolt. Za ww. przejazd pasażer zapłacił 12 zł gotówką. Kierująca podczas kontroli nie posiadała licencji na wykonywanie zarobkowego krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz orzeczenia lekarskiego i psychologicznego
o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kierująca podpisała sporządzoną dokumentację
Z ustaleń organów poczynionych w oparciu o informacje z Urzędu m.st. W. i Urzędu Miejskiego w Bi.wynika, że Spółka, na dzień [...] czerwca 2021 r. miała wydaną ważną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (nr [...]) i nie zgłosiła do licencji pojazdu marki [...] o nr rej.[...]. Ponadto, organy licencyjne poinformowały o tym, że stronie udzielono licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (nr [...]) oraz, że ww. pojazd nie został zgłoszony do ww. uprawnienia.
Należy podkreślić, wobec zarzutów względem protokołu kontroli, że protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. W niniejszej sprawie protokół został podpisany przez kierowcę bez uwag. Zdaniem sądu zaś ustalenia protokołu kontroli, jak też ustalenia organów (m.in. informacje uzyskane z Urzędu Miasta Stołecznego W. i Urzędu Miejskiego wB.), notatka urzędowa z [...] czerwca 2021 r. dokumentacja fotograficzna, nawet mimo braku umowy między Spółką a kierowcą, świadczą o tym, że przewozy zamawiane były przy pomocy aplikacji Bolt i kierowca wykonuje je w imieniu skarżącej Spółki. Rozliczenia za wykonane usługi są dokonywane przy pomocy aplikacji Bolt.
Wbrew zarzutom stawianym w skardze, dla przypisania odpowiedzialności za naruszenie przepisów u.t.d. nie jest wymagane, aby strona była przedsiębiorcą. Powołując się na poglądy doktryny, zaakcentować trzeba, że: "Przepisy art. 92a u.t.d regulują odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy (przewoźnika lub przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy na potrzeby własne), a także innego podmiotu wykonującego przewóz drogowy w rozumieniu ustawy u.t.d., jak również innych podmiotów wykonujących inne czynności związane z przewozem drogowym. (zob. Uwagi do art. 92a (w:) Renata Strachowska, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, wyd. III, LEX/el. 2012). W związku z powyższym organ nie ma obowiązku ustalenia, czy Spółka posiadała status przedsiębiorcy, czy nie. Skład orzekający nie ma jednak przy tym wątpliwości, że działalność Spółki wyczerpywała definicję krajowego transportu drogowego (licencja nr [...]), a więc działalności gospodarczej.
Spółka wykonywała swoją działalność zarobkowo – w postaci usług transportowych. Usługi przewozu osób były wykonywane przez zatrudnionego (na co wskazują omawiane w niniejszym uzasadnieniu okoliczności) przez Spółkę kierowcę, który działał na jej rzecz. W omawianej sprawie Spółka zatrudniała zatrzymanego kierowcę, a mimo że nie przedłożył on formalnej umowy, okoliczności sprawy bez wątpienia o tym świadczą.
Wykonywane przez Spółkę przez zatrudnionego kierowcę usługi transportowe to odpłatne przewozy okazjonalne osób bez dopełnienia wszystkich wymagań określonych w przepisach. W momencie kontroli kurs był zamówiony przy pomocy zainstalowanej w telefonie komórkowym aplikacji Bolt, tak umówiony pasażer wsiadł do pojazdu prowadzonego przez zatrudnionego przez skarżącego kierowcę , który wykonywał umówiony kurs za umówioną kwotę. Za usługę pasażer płacił określoną z góry kwotę za pośrednictwem aplikacji BOLT. W tych okolicznościach należało przyjąć, że Spółka za pośrednictwem zatrudnionego kierowcy, korzystając z aplikacji Bolt przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizowała zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z tejże aplikacji, Spółka wykonywała usługi odpłatnie w zakresie transportu drogowego.
Zgromadzone w sprawie dowody pozwalają stwierdzić, że Spółka prowadziła działalność gospodarczą, jednak nawet zakładając, że takiej działalności nie prowadziła – jak sama twierdzi - to okoliczność ta nie ma dla jej odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy żadnego znaczenia. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji jest działaniem faktycznym polegającym na przewozie osób lub rzeczy. Czynności wykonywane przez skarżącego, aby zostały zakwalifikowane jako wykonywanie transportu drogowego, nie muszą stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, w tym ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., II GSK 701/17).
Należy podkreślić, że przewóz okazjonalny (zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d.) wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowany pojazd tego warunku nie spełniał (przeznaczony był do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą). Zgodnie natomiast z ust. 4b tego przepisu, dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1) pojazdami zabytkowymi, 2) samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. W ocenie sądu, użycie słów "dopuszcza się" wskazuje, że jest to wyjątek od zasady ogólnej z art. 18 ust. 4a u.t.d. Natomiast z akt sprawy wynika, że co prawda usługa przewozu była świadczona przez kierowcę działającego na zlecenie przedsiębiorcy przewozowego – o czym była już mowa wyżej – to jednak przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej Bolt, pasażer nie zawierał żadnej umowy ani z kierowcą ani z innym podmiotem na wykonanie przewozu, a za ww. przejazd pasażer zapłacił 12 zł gotówką. Należało zatem uznać, że wykonanie tego przewozu na zasadach opisanych w zaskarżonej decyzji, stanowiło wykonanie przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem ust. 4b u.t.d., dlatego stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d. prawidłowo nałożono na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł.
W kontekście powyższego, sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a i b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy.
Ponadto, kontrolowany samochód nie był zgłoszony do licencji, którą posiada Spółka (zob. informacje z urzędów w B. i m.st. W.,), mimo obowiązku zgłoszenia w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu. Dlatego też nie budzą wątpliwości ustalenia organów obu instancji, że Spółka nie dokonała zmian danych do licencji poprzez zgłoszenie do niej samochodu, którym była wykonywana usługa transportowa, czym nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 pkt 2 u.t.d., zgodnie z którym przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Strona nie przedłożyła dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji w terminie. Konsekwencją było prawidłowe nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 utd oraz lp. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d.
W stanie faktycznym bezspornym jest ponadto, co nie jest też kwestionowane w skardze, że kierowca nie okazał kontrolującym wymaganego dokumentu w postaci wypisu z licencji udzielonej wykonawcy przewozu. Sąd stoi na stanowisku, że Spółka winna była upewnić się przed rozpoczęciem zadania przewozowego przez kierowcę, że kierowca jest wyposażony we wszystkie wymagane w związku z wykonywanym przewozem dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d., tj. m.in. wypis licencji. Z akt sprawy nie wynika, by Spółka dopełniła obowiązków w tym zakresie. W związku z powyższym sąd podziela ustalenia organu, że skarżąca nie dopełniła obowiązku wynikającego art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d.
W kontekście zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 art. 12 i 77 § 1 k.p.a oraz art. 107 § 3 k.p.a., przez niedostateczne rozpatrzenie przez organ, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierowcy z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność, kto był inicjatorem przejazdu sąd wskazuje na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C-34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną Uber, analogiczną do aplikacji Bolt. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.
Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą, Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.
Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Spółkę (usługa transportowa). Skoro bowiem TSUE potraktował firmę Uber (platformę konkurencyjną do Bolt), jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że skarżąca jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę w gotówce i wystawia paragon, również wykonywała usługę transportową (por. wyrok WSA w Krakowie z 29 stycznia 2018 r., III SA/Kr 1141/17; wyrok WSA w Gliwicach z 1 kwietnia 2019 r., II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2018 r., VI SA/Wa 2358/17 i z 11 lipca 2019 r., VI SA/Wa 390/19).
W tych okolicznościach należy przyjąć, że Spółka bezspornie wykonywała usługi w zakresie transportu drogowego. W ocenie sądu, materiał dowodowy na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, jest wyczerpujący i pozwala na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Wbrew twierdzeniom strony, choć protokół kontroli był oczywiście głównym dowodem w sprawie, to nie był to dowód jedyny – organ wziął pod uwagę także notatkę urzędową z [...] czerwca 2021 r., dokumentację fotograficzną, jak też informacje uzyskane z urzędów ( m.st. W. i z B.). W sprawie zostały ustalone przez organy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Ustalenia te pozwalały na przyjęcie przez organy, że wykonywany przez stronę przewóz był przewozem okazjonalnym samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, jak również przesłanek z art. 18 ust. 4b u.t.d. oraz bez zgłoszenia tego samochodu do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, posiadanej przez Spółkę. Kierowca nie posiadał też orzeczenia lekarskiego psychologicznego do przeciwskazań do pracy na stanowisku kierowcy. W oparciu o te ustalenia organy dokonały prawidłowej subsumpcji prawnej stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego, co skutkowało prawidłowym stwierdzeniem przez organy opisanych powyżej naruszeń prawa po stronie skarżącej, za które została na stronę nałożona kara pieniężna w prawidłowej wysokości. W konsekwencji należy stwierdzić, że GITD, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów, organy nie były skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonały jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania, opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Co prawda strona skarżąca, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu. Jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Jeżeli więc strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 k.p.a., wedle którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem, organ administracji może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego. Skoro w przedmiotowej sprawie organy na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów (protokołu kontroli z [...]czerwca 2022 r., notatki urzędowej z[...]czerwca 2021 r., dokumentacji fotograficznej, jak też informacji uzyskane z urzędu m.st. W. i Urzędu Miejskiego w B.). dokonały ustalenia niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego, to dalsze prowadzenie postępowania dowodowego, w tym przesłuchanie kierowcy i pasażera, było niezasadne. Wprawdzie do wniosków pełnomocnika odnośnie przeprowadzenia dowodu organ I instancji odniósł się jedynie w decyzji (k. 35 akt admin.), to nie miało to wpływu na wynik sprawy.
Podsumowując, wskazane wyżej okoliczności przesądzają zatem, że działanie Spółki mieściło się w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego, ile razy strona świadczyła w ten sposób usługi przewozu. W tej sytuacji na skarżącej ciążył nie tylko obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego (obowiązek ten strona zasadniczo wykonała), ale i obowiązek zgłoszenia spornego samochodu osobowego do licencji, obowiązek wyposażenia kierowcy w wymagane prawem dokumenty oraz obowiązek spełnienia przez pojazd wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 u.t.d. Wszystkie te bowiem obowiązki spoczywają na podmiotach wykonujących faktyczną działalność, odpowiadającą definicji transportu drogowego, zawartej w art. 4 u.t.d., a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł o oddaleniu skargi w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).