III SA/Łd 327/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi studenta Ł. L. na decyzję Rektora Uniwersytetu Łódzkiego, która utrzymała w mocy decyzję Dziekana odmawiającą przyznania ulgi w opłatach za powtarzanie roku studiów. Student domagał się umorzenia części opłat, powołując się na trudną sytuację finansową, która miała być wynikiem m.in. przeprowadzki do Łodzi, utraty możliwości zarobkowych oraz wpływu pandemii COVID-19 i wojny na Ukrainę na jego sytuację. Uczelnia pierwotnie rozłożyła studentowi opłatę na raty, jednak odmówiła dalszych ulg, w tym umorzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę studenta. Sąd uznał, że decyzje uczelni były zgodne z prawem, a uczelnia prawidłowo oceniła brak podstaw do przyznania kolejnej ulgi. Podkreślono, że ulgi w opłatach mają charakter uznaniowy, a student nie wykazał w sposób wystarczający swojej szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Zwrócono uwagę, że student nie skorzystał z możliwości ubiegania się o stypendium socjalne, mimo że jego sytuacja mogłaby na to wskazywać, a jego argumentacja o wolnorynkowych wartościach stała w sprzeczności z wnioskiem o umorzenie opłat. Sąd stwierdził również, że opłaty za powtarzanie roku nie są karą administracyjną, lecz wynikają z przepisów uczelni i ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uznaniowego charakteru decyzji o ulgach w opłatach za studia, obowiązków studenta w zakresie wykazywania trudnej sytuacji materialnej oraz zasad pobierania opłat za powtarzanie roku.
Dotyczy specyficznych przepisów uczelni (Zarządzenie Rektora UŁ) i ogólnych zasad prawa o szkolnictwie wyższym. Uznaniowy charakter decyzji ogranicza możliwość kwestionowania jej przez sąd.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uczelnia ma obowiązek przyznać studentowi ulgę w opłatach za powtarzanie roku, jeśli student powołuje się na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o przyznaniu ulgi ma charakter uznaniowy, a student musi wykazać szczególnie trudną sytuację materialną lub inne szczególne okoliczności, a także nie może stać w sprzeczności z własnymi deklaracjami (np. odmowa pomocy socjalnej).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ulgi w opłatach mają charakter uznaniowy. Student nie wykazał w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej, nie skorzystał z dostępnych form pomocy (stypendium socjalne) i jego argumentacja była sprzeczna z jego postawą. Uczelnia prawidłowo oceniła brak podstaw do przyznania kolejnej ulgi.
Czy opłaty za powtarzanie roku studiów stanowią karę administracyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłaty za powtarzanie roku nie są karą administracyjną, lecz stanowią realizację uprawnienia uczelni przyznanego ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w przypadku przedłużenia toku kształcenia z powodu niezaliczenia przedmiotów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że pobieranie opłat za powtarzane przedmioty wynika z przepisów prawa i jest standardową procedurą uczelni, a nie sankcją administracyjną.
Czy sąd administracyjny może zobowiązać uczelnię do wydania określonego rozstrzygnięcia w sprawie przyznania ulgi w opłatach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może zobowiązać organu do wydania określonego rozstrzygnięcia w sprawach, w których rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu, chyba że decyzja nosi cechy dowolności.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że w sprawach uznaniowych kontrola sądowa ogranicza się do badania legalności procesu decyzyjnego i braku dowolności, a nie do oceny celowości czy słuszności rozstrzygnięcia.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.w.n. art. 79 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Zarządzenie Rektora UŁ nr 19/2020 art. 7 § § 7
Zarządzenie Rektora UŁ nr 19 z 26 października 2020 r. w sprawie zasad pobierania i zwalniania z opłat za usługi edukacyjne w Uniwersytecie Łódzkim
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.w.n. art. 79 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.p.s.w.n. art. 85 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.p.s.w.n. art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarządzenie Rektora UŁ nr 19/2020 art. 6 § ust. 3
Zarządzenie Rektora UŁ nr 19 z 26 października 2020 r. w sprawie zasad pobierania i zwalniania z opłat za usługi edukacyjne w Uniwersytecie Łódzkim
Zarządzenie Rektora UŁ nr 19/2020 art. 7 § ust. 5
Zarządzenie Rektora UŁ nr 19 z 26 października 2020 r. w sprawie zasad pobierania i zwalniania z opłat za usługi edukacyjne w Uniwersytecie Łódzkim
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uczelnia prawidłowo oceniła brak podstaw do przyznania kolejnej ulgi w opłatach. • Student nie wykazał w sposób wystarczający swojej szczególnie trudnej sytuacji materialnej. • Student nie skorzystał z dostępnych form pomocy (stypendium socjalne) i jego argumentacja była sprzeczna z jego postawą. • Opłaty za powtarzanie roku nie są karą administracyjną, lecz wynikają z przepisów prawa. • Decyzje w sprawie ulg mają charakter uznaniowy, a sąd bada jedynie legalność procesu decyzyjnego i brak dowolności.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów k.p.a. przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i dowolną ocenę. • Nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji. • Niezastosowanie § 6 ust. 3 oraz § 7 ust. 5 Zarządzenia nr 19 Rektora UŁ i odmowa umorzenia opłaty pomimo istnienia ważnego interesu skarżącego. • Trudna sytuacja finansowa studenta spowodowana m.in. przeprowadzką i zmianą trybu nauczania. • Pandemia COVID-19 i wojna w Ukrainie jako przyczyny niezaliczenia przedmiotów i trudnej sytuacji materialnej. • Opłata za powtarzanie roku jest niesprawiedliwa i stanowi próbę wyłudzenia pieniędzy.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja w przedmiocie zwolnienia studenta z opłaty lub częściowego jej obniżenia podejmowana jest w granicach uznania administracyjnego. • Sądy nie mogą wkraczać w kompetencje organów i oceniać słuszności realizowanej przez nie zasad zwalniania z opłat. • Opłaty za powtarzanie roku nie są przy tym karą administracją, lecz wynikają z obowiązujących w Uczelni przepisach. • Student, pomimo podkreślania swojej złej sytuacji finansowej, nie skorzystał z możliwości wsparcia poprzez stypendium socjalne, a fakt ten nie wynikał z braku wiedzy w tym zakresie, ale ze świadomej rezygnacji z przysługującego stronie prawa uzyskania takiego wsparcia, kierowanej przekonaniami światopoglądowymi.
Skład orzekający
Monika Krzyżaniak
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Kowalska
sędzia
Anna Dębowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznaniowego charakteru decyzji o ulgach w opłatach za studia, obowiązków studenta w zakresie wykazywania trudnej sytuacji materialnej oraz zasad pobierania opłat za powtarzanie roku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów uczelni (Zarządzenie Rektora UŁ) i ogólnych zasad prawa o szkolnictwie wyższym. Uznaniowy charakter decyzji ogranicza możliwość kwestionowania jej przez sąd.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących opłat za studia i procedury odwoławczej w uczelni wyższej. Jest interesująca dla studentów i pracowników uczelni.
“Czy uczelnia może odmówić umorzenia opłat za studia, gdy student powołuje się na trudną sytuację finansową? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.