III SA/Łd 207/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2021-05-07
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnatachografczas pracy kierowcyokresy odpoczynkukontrola drogowaustawa o transporcie drogowymrozporządzenie 561/2006WSAorzecznictwo

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów transportu drogowego, stwierdzając nieprawidłowe wyliczenie wysokości kar przez organy administracji.

Sprawa dotyczyła skargi M. O. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenia przepisów transportu drogowego, w tym skrócenie okresów odpoczynku kierowcy i niewłaściwą obsługę tachografu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sposobu ustalania wysokości kar, w szczególności poprzez sumowanie kar za poszczególne naruszenia, co jest niedopuszczalne w świetle nowelizacji przepisów. Sąd uznał jednak za prawidłowe nałożenie kary za niewłaściwą obsługę tachografu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze skargi M. O. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.750 zł za naruszenia przepisów transportu drogowego. Naruszenia dotyczyły skrócenia wymaganego regularnego i skróconego okresu odpoczynku dziennego kierowcy oraz niewłaściwej obsługi tachografu. Sąd, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym ze względu na pandemię COVID-19, stwierdził, że organy administracji prawidłowo ustaliły fakt popełnienia naruszeń, jednak błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sposobu ustalania wysokości kar. W szczególności, organy sumowały kary za poszczególne naruszenia dotyczące skrócenia czasu odpoczynku, co jest niedopuszczalne w świetle nowelizacji ustawy o transporcie drogowym z 2018 roku. Sąd wskazał, że nowe brzmienie przepisów przewiduje konkretne stawki kar za poszczególne przedziały czasowe skrócenia odpoczynku, a nie sumowanie kar. Sąd uznał natomiast za prawidłowe nałożenie kary za naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze tachografu, skutkujące nierejestrowaniem aktywności kierowcy. Sąd oddalił również zarzuty procesowe dotyczące naruszenia praw strony do czynnego udziału w postępowaniu, uznając, że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sposobu ustalania wysokości kar, stosując zasady sumowania kar obowiązujące przed nowelizacją ustawy o transporcie drogowym z 2018 r., co jest niedopuszczalne w świetle aktualnego brzmienia przepisów.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że nowelizacja ustawy o transporcie drogowym z 2018 r. zmieniła sposób naliczania kar za skrócenie okresów odpoczynku kierowcy. Obecne przepisy przewidują konkretne stawki kar za poszczególne przedziały czasowe skrócenia odpoczynku, a nie sumowanie kar z różnych punktów załącznika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1, 3, i 7

Ustawa o transporcie drogowym

Określa odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów i wysokość kar pieniężnych. Suma kar nie może przekroczyć 12.000 zł. Odpowiedzialność nie jest uzależniona od winy.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit.a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92b

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 74 § ust.1

Ustawa o transporcie drogowym

Dotyczy protokołu kontroli drogowej.

u.t.d.

Ustawa o transporcie drogowym

Załącznik nr 3, lp. 5.5.1, 5.5.2, 5.7.1, 5.7.2, 5.7.3 i 6.2.1 - określają wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § par. 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe zasady zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy.

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 75 § par. 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu oceny wszystkich okoliczności faktycznych.

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu oceny dowodów.

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 32

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 33

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Pełnomocnictwo.

k.p.a. art. 68 § § 1 i 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo przedsiębiorców art. 10 § ust. 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców art. 46 § ust. 3

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Dotyczy harmonizacji przepisów socjalnych w transporcie drogowym, w tym okresów odpoczynku.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014

Dotyczy tachografów stosowanych w transporcie drogowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sposobu ustalania wysokości kar pieniężnych za skrócenie okresów odpoczynku kierowcy, stosując zasady sumowania kar obowiązujące przed nowelizacją ustawy. Niedopuszczalne jest sumowanie kar za poszczególne naruszenia dotyczące skrócenia czasu odpoczynku w świetle aktualnego brzmienia przepisów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w tym braku możliwości czynnego udziału strony w postępowaniu. Zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów o pełnomocnictwie. Zarzuty dotyczące braku zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego.

Godne uwagi sformułowania

Kara pieniężna ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ administracyjny rozpatrując sprawę w tym przedmiocie nie działa w ramach uznania administracyjnego. Wykładnia omawianej regulacji sprzed nowelizacji, wedle której dopuszczalne było sumowanie kar za poszczególne naruszenia dotyczące skrócenia czasu prowadzenia pojazdu, jest obecnie nieprawidłowa. Niedopuszczalna jest praktyka sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia przepisów transportu drogowego. Przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, a nie sumowanie sankcji od najniższej do najwyższej.

Skład orzekający

Krzysztof Szczygielski

przewodniczący

Ewa Alberciak

członek

Małgorzata Kowalska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania kar pieniężnych za naruszenia czasu pracy kierowców, w szczególności w kontekście nowelizacji ustawy o transporcie drogowym i zakazu sumowania kar."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o transporcie drogowym i rozporządzeń unijnych w zakresie czasu pracy kierowców. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sektorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kar nakładanych na firmy transportowe i wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, co jest istotne dla branży.

Transport: Jak sądy interpretują kary za czas pracy kierowców po zmianach przepisów?

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Łd 207/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-05-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1738/21 - Wyrok NSA z 2021-11-26
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 74 ust.1, art.92 a ust.1, 3, i 7, art. 92b, art. 92c, lp. 5.5.1, lp.5.5.2, lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp.5.7.3 i lp.6.2.1 załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 7 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na naruszenie przepisów transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M.O. kwotę 2167 (dwa tysiące sto sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] [...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] w przedmiocie nałożenia na M. O. kary pieniężnej w wysokości 8.750 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 14 stycznia 2020 r. na drodze krajowej nr 86 w miejscowości C., inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli drogowej pojazd członowy o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, składający się z ciągnika samochodowego marki DAF o nr rej. [...] oraz naczepy marki Wielton o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierowca I. K. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorcy M. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wydanej dla wskazanego przedsiębiorcy. Podczas kontroli stwierdzono naruszenia przepisów transportu drogowego polegające na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej oraz niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Przebieg kontroli został udokumentowany w protokole kontroli nr [...] z 14 stycznia 2020 r.
Decyzją z [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8.750 zł za naruszenia przepisów transportu drogowego określone w lp. 5.5.1., 5.5.2., 5.7.1., 5.7.2., 5.7.3., 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.) - dalej "u.t.d."
M. O. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 7, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Odwołujący podniósł, że organ I instancji nie dążył do wyjaśnienia w sposób należyty stanu faktycznego sprawy i prowadził postępowanie wyjaśniające jedynie w kierunku uzupełnienia braku formalnego, tj. przedłożenia pełnomocnictwa, podczas gdy pełnomocnik złożył egzemplarz pełnomocnictwa do reprezentowania strony w przedmiotowej sprawie w innym postępowaniu toczącym się przed organem I instancji. W ocenie strony z uwagi na powyższe organ ograniczył prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu. M. O. zakwestionował również wyjaśnienia kontrolowanego kierowcy, który, w jego ocenie, nie będąc obywatelem Polski, mógł nie rozumieć zadawanych mu pytań odnośnie jazdy pojazdem bez zalogowanej karty kierowcy. W konkluzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z [...] [..] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, odnosząc się do naruszenia lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy wskazał, że na podstawie protokołu kontroli drogowej, danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy i tachografu zamontowanego w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] zostało udowodnione, że kierowca Iv. K. o godzinie 02:58 20 grudnia 2019 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 39 minut nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 17:19 20 grudnia 2019 r. do godziny 02:58 21 grudnia 2019 r., co oznacza, iż skrócił regularny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 21 minut. Ponadto o godzinie 03:01 21 grudnia 2019 r. kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 55 minut nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 18:06 21 grudnia 2019 r. do godziny 03:01 22 grudnia 2019 r., co oznacza, iż skrócił regularny dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 5 minut. Poza tym o godzinie 01:26 11 stycznia 2020 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 53 minuty nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 15:33 11 stycznia 2020 r. do godziny 01:26 12 stycznia 2020 r., co oznacza, iż skrócił regularny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 7 minut. Podczas kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstępstwo od przestrzegania przepisów dotyczących maksymalnych okresów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż kara pieniężna za wyżej wskazane naruszenia w łącznej wysokości wynosi 900 zł.
W zakresie naruszenia lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie protokołu kontroli drogowej, danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy i tachografu zamontowanego w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] zostało udowodnione, że kierowca I. K. o godzinie 02:58 17 grudnia 2019 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 8 godzin i 44 minut nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 18:14 17 grudnia 2019 r. do godziny 02:58 18 grudnia 2019 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 16 minut. Ponadto o godzinie 02:58 18 grudnia 2019 r. kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 7 godzin i 47 minut nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 17:39 18 grudnia 2019 r. do godziny 01:26 dnia 19 grudnia 2019 r. Oznacza to, iż skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 13 minut. Poza tym o godzinie 02:52 28 grudnia 2019 r. kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 8 godzin i 32 minuty nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 18:20 28 grudnia 2019 r. do godziny 02:52 29 grudnia 2019 r., co oznacza, iż kierowca skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 28 minut. Następnie o godzinie 23:53 2 stycznia 2020 r. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 6 godzin i 34 minuty nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 17:19 3 stycznia 2020 r. do godziny 23:53 3 stycznia 2020 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 26 minut. Również o godzinie 01:23 7 stycznia 2020 r. kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 7 godzin i 3 minuty nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 18:20 7 stycznia 2020 r. do godziny 01:23 8 stycznia 2020 r., a zatem skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 57 minut. Ponadto o godzinie 02:58 9 stycznia 2020 r. kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 7 godzin i 12 minut nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 18:10 9 stycznia 2020 r. do godziny 01:22 10 stycznia 2020 r., a tym samym skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 48 minut.
Wobec powyższego organ uznał, że kara pieniężna za wskazane naruszenia lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wynosi łącznie 2.850 zł.
Odnosząc się z kolei do naruszenia 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wskazał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy i tachografu oraz protokołu kontroli, że strona w dniach 17, 18, 19, 20, 21, 24, 27, 28, 30 i 31 grudnia 2019 r. oraz w dniach 2, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 13 i 14 stycznia 2020 r. wykonywała przewozy drogowe w trakcie których karta kierowcy nie była zalogowana do tachografu. Dane zapisane w pamięci tachografu wskazują, że w powyższych dniach pojazd marki DAF o nr rej. [...] prowadzony był wyłącznie przez kierowcę I. K. Kierowca podczas kontroli potwierdził kontrolującym, że w okresie objętym kontrolą tylko on prowadził pojazd marki DAF o nr rej. [...]. Ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny polegający na wykonywaniu krótkich podjazdów bez zalogowanej karty kierowcy kontrolujący zakwalifikowali jako naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. O. zarzucił naruszenie:
- art. 74 i art. 92 a ust. 3 u.t.d. w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 46 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 6, art. 8, art. 10 § 1, art. 32, art. 33, art. 68 § 1 i 2 i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej i nałożenie na skarżącego kary, podczas gdy organy obu instancji naruszyły tryb zbierania dowodów przewidziany w u.t.d. na potrzeby ustalenia, czy w sprawie doszło do naruszenia prawa, a także w zakresie, w jakim działania podmiotów kontrolujących naruszały przewidziane prawem procedury oraz w zakresie w jakim organy dowolnie ustaliły istotne dla sprawy okoliczności, nie dysponując w tym zakresie wystarczającym materiałem dowodowym, zakładając a prori rozstrzygnięcie przy jednoczesnym pozbawieniu strony i jej pełnomocnika możliwości czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwieniu im prowadzenia postępowania dowodowego;
- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz uniemożliwienie jej przedstawienia dowodów uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 i ust. 2 u.t.d., czym organy obu instancji naruszyły obowiązujące w demokratycznym państwie prawa zasady praworządności, sprawiedliwego prowadzenia postępowania i zaufania obywateli do działań administracji publicznej;
- art. 32 i 33 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na kwestionowaniu skutecznie udzielonego i opłaconego pełnomocnictwa, czym organy uniemożliwiły stronie aktywne uczestniczenie w postępowaniu.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...], rozpoznanie wniesionej skargi na rozprawie oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z 30 marca 2021 r. w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii COVID-19 i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem całego kraju strefą czerwoną, jak również w oparciu o zarządzenie nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 października 2020 r.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zakres kontroli sądowoadministracyjnej wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd może więc wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z przyczyn niepodniesionych w skardze, a stanowiących o wydaniu aktu z naruszeniem prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Inspektora Transportu Drogowego z [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] w przedmiocie nałożenia na przedsiębiorcę M. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A kary pieniężnej w wysokości 8.750 zł.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140) - dalej: "u.t.d." lub "ustawa", która w art. 92a ust. 1 przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 zł. Podkreślenia wymaga, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku.
Z powyższego wynika, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ administracyjny rozpatrując sprawę w tym przedmiocie nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ administracyjny - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności jest możliwe jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.
Wskazać również należy, że w świetle art. 4 pkt 22 u.t.d. odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 u.t.d. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1 z 11.04.2006) - dalej "rozporządzenie nr 561/2006".
W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji poczyniły prawidłowe ustalenia co do popełnienia przez skarżącego stwierdzonych w dniu kontroli drogowej naruszeń przepisów u.t.d. Jednakże błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sposobu ustalania wysokości kary za stwierdzone w toku kontroli skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego oraz skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego. Nie uwzględniły bowiem zmiany brzmienia tych przepisów dokonanej nowelizacją z 3 września 2018 r.
Odnosząc się do stwierdzonego w dniu kontroli naruszenia określonego w lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. polegającego na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego oraz naruszenia określonego w lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego, wskazać należy, że w myśl art. 4 lit. g rozporządzenia nr 561/2006 "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin, zaś "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin. Zgodnie z art. 8 ust. 1-3 i ust. 8 rozporządzenia nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Na zasadzie odstępstwa od przepisów art. 8 ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin.
Konsekwencją wyżej wskazanych regulacji jest treść lp. 5.5 oraz lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Pierwszy z wymienionych przepisów załącznika sankcjonuje skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: 1) o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych, 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut karą pieniężną w wysokości 200 złotych, 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut karą pieniężną w wysokości 350 złotych. Z kolei lp. 5.7 załącznika do u.t.d. sankcjonuje skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: 1) o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 150 złotych, 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350 złotych, 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 550 złotych.
Zgromadzony materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli drogowej oraz danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy i tachografu zamontowanego w pojeździe marki DAF o nr rej. [...] wykazał, że 20 grudnia 2019 r. o godzinie 02:58 kierowca I. K. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 39 minut nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza, iż skrócił regularny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 21 minut. Ponadto 21 grudnia 2019 r. o godzinie 03:01 kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 55 minut nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza, że skrócił regularny dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 5 minut. Poza tym 11 stycznia 2020 r. o godzinie 01:26 kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał jedynie 9 godzin i 53 minuty nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza, iż skrócił regularny dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 7 minut.
Za powyższe naruszenia organy błędnie wymierzyły skarżącemu karę w łącznej wysokości 900 zł sumując kary wymienione w lp. 5.5 pkt 1 i pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy wskazane naruszenia winny podlegać wyłącznie karze z lp. 5.5. pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. (skrócenie regularnego okresu odpoczynku dziennego o 1 godzinę i 21 minut oraz o 1 godzinę i 7 minut) oraz lp. 5.5 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. (skrócenie regularnego okresu odpoczynku dziennego o 2 godziny i 5 minut).
Odnosząc się następnie do naruszeń polegających na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego wskazać trzeba, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że 17 grudnia 2019 r. o godzinie 02:58 kierowca I. K. rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 8 godzin i 44 minuty nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza, iż skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 16 minut. Za powyższe naruszenie prawidłowo wymierzono skarżącemu karę w wysokości 150 zł stosownie do lp. 5.7 pkt 1 załącznika nr 3 do u.t.d. Ponadto 18 grudnia 2019 r. o godzinie 02:58 kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 7 godzin i 47 minut nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza to, iż skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 13 minut. Za wymienione naruszenie organ błędnie wymierzył skarżącemu karę w wysokości 500 zł, sumując kary określone w lp. 5.7 pkt 1 i pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie sądu omawiane naruszenie podlega wyłącznie sankcji przewidzianej w pkt 2 lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. karze w wysokości 350 zł. Poza tym zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że 28 grudnia 2019 r. o godzinie 02:52 kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 8 godzin i 32 minuty nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza, iż skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 28 minut. Za wskazane naruszenie prawidłowo wymierzono skarżącemu karę w wysokości 150 zł, stosownie do lp. 5.7 pkt 1 załącznika nr 3 do u.t.d. Poza tym 2 stycznia 2020 r. o godzinie 23:53 kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 6 godzin i 34 minuty nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza, iż skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 26 minut. Organ nieprawidłowo stwierdził, że kara za przedmiotowe naruszenie wynosi 1.050 zł, sumując kary określone w lp. 5.7 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. Tymczasem należało przyjąć, że kara za wymienione naruszenie wynosi 550 zł stosownie do lp. 5.7 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d Ponadto 7 stycznia 2020 r. o godzinie 01:23 kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 7 godzin i 3 minuty nieprzerwanego odpoczynku, a zatem skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 57 minut. Podobnie 9 stycznia 2020 r. o godzinie 02:58 kierowca rozpoczął nowy 24-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego powinien odebrać minimum 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Kierowca odebrał 7 godzin i 12 minut nieprzerwanego odpoczynku, a tym samym skrócił skrócony dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 48 minut. Również w tych dwóch ostatnich przypadkach orzeczona została kara w nieprawidłowej wysokości, bowiem wyłączną podstawą wymierzenia kary za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego o 1 godzinę i 57 minut oraz 1 godzinę i 48 minut winien być lp. 5.7 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d., a nie suma kar określonych w lp. 5.7. pkt 1 i pkt 2 tego załącznika.
Podkreślić należy, że wymienione wyżej naruszenia ujawnione w toku kontroli drogowej miały miejsce w 2020 r., a zatem już pod rządami znowelizowanej w tym zakresie ustawy o transporcie drogowym, która stanowiła podstawę prawną wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Treść naruszeń określonych w lp. 5.5. i 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., w znowelizowanym brzmieniu istotnie różni się od brzmienia obowiązującego przed dokonaniem nowelizacji na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie w dniu 3 września 2018 r. Wskazana nowelizacja ustawy o transporcie drogowym w załączniku nr 3 zmodyfikowała sposób opisu poszczególnych naruszeń i wysokość kar za poszczególne naruszenia, a ponadto wysokość kar powiązano bezpośrednio (w większości przypadków) z wagą danego naruszenia. W rozpoznawanej sprawie organy administracji zastosowały sposób wyliczenia kary pieniężnej jaki przewidywał załącznik nr 3 w brzmieniu sprzed nowelizacji, tj. przed 3 września 2018 r. Zgodnie z jego ówczesnym brzmieniem za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas powyżej 15 minut do jednej godziny kara wynosiła 100 zł (lp. 5.3.1) i za każdą następną rozpoczętą godzinę - 200 zł (lp.5.3.2). W świetle takiego brzmienia załącznika nr 3 nie budził wątpliwości fakt, że za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu sumowało się kary z lp. 5.3.1 i z lp. 5.3.2. Za sumowaniem kar z lp. 5.3.1 i z lp. 5.3.2 przemawiała konstrukcja tej regulacji i okoliczność, iż w jej treści użyto zwrotu i "za każdą następną rozpoczętą", co wskazuje na powiązanie sankcji przewidzianej w lp. 5.3.2. z sankcją z lp. 5.3.1.
Tymczasem treść lp. 5.5. i 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. w brzmieniu obowiązującym od 3 września 2018 r. jest odmienna od poprzednio obowiązującego uregulowania, czego nie dostrzegły organy orzekające w sprawie. W ocenie sądu wykładnia omawianej regulacji sprzed nowelizacji, wedle której dopuszczalne było sumowanie kar za poszczególne naruszenia dotyczące skrócenia czasu odpoczynku dzinnego kierowców, jest obecnie nieprawidłowa. W lp. 5.5 pkt 2 w aktualnym brzmieniu załącznika nr 3 wyraźnie określono, ile wynosi kara pieniężna za skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku, zaś w lp. 5.7 pkt 2 - ile wynosi kara za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego w określonych przedziałach czasowych. Z kolei w treści lp. 5.5 pkt 3 i lp. 5.7 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. nie ma zwrotu nawiązującego do następującego po sobie sumowania kar z punktów 1, 2 i 3, gdyż ustawodawca pominął wyraz "następną" i zastąpił ją zwrotami "za każdą rozpoczętą". Lp. 5.5 pkt 3 i lp. 5.7 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. stanowią samodzielną i wyłączną podstawę do wymierzenia kary pieniężnej w każdym przypadku, gdy skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku wyniesie powyżej 2 godzin i 30 minut oraz gdy skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku wyniesienie powyżej 2 godzin. Brzmienie aktualnie obowiązujących lp. 5.5 i lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. nie pozwala zatem na przyjęcie, że przewidziane w nim kary za to samo naruszenie przepisów podlegają łączeniu. Tym samym sąd podziela utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że niedopuszczalna jest praktyka sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia przepisów transportu drogowego. Przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, a nie sumowanie sankcji od najniższej do najwyższej. W przypadku sumowania kar, o których mowa, dochodzi do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane przez państwa członkowskie w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące (por. wyroki WSA: w Olsztynie z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 1106/19, w Rzeszowie z 19 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1386/19, w Opolu z 3 września 2020 r. sygn. akt II SA/Op 170/20, w Łodzi z 25 września 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 227/20 i 11 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 154/20 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie zatem organy administracji błędnie wyliczyły kary pieniężne w opisanych wyżej kilku przypadkach skrócenia wymaganego regularnego oraz skróconego okresu odpoczynku dziennego. W tych przypadkach organy sumując kary przewidziane w lp. 5.5 pkt 1 i lp. 5.5 pkt 2 oraz lp. 5.7 pkt 1, lp. 5.7 pkt 2 i lp. 5.7 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. za te same naruszenia, dokonały bowiem nieuprawnionego, wielokrotnego sankcjonowania tego samego naruszenia przepisów u.t.d.
Zdaniem sądu prawidłowe jest natomiast stanowisko organów co do zasadności wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Stosownie do art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014.60.1 z 28.02.2014) – dalej "rozporządzenie nr 165/2014", kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z analizy danych cyfrowych pozyskanych z karty kierowcy, tachografu cyfrowego zainstalowanego w kontrolowanym pojeździe oraz informacji uzyskanych od kierowcy w trakcie kontroli, strona w dniach 17, 18, 19, 20, 21, 24, 27, 28, 30 i 31 grudnia 2019 r. oraz w dniach 2, 3, 4, 7, 8, 9, 10, 11, 13 i 14 stycznia 2020 r. wykonywała przewozy drogowe bez logowania karty kierowcy do tachografu. W ocenie sądu organy słusznie zakwalifikowały stwierdzone naruszenie jako niewłaściwą obsługę sprawnego technicznie tachografu skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi i prawidłowo z tego tytułu wymierzyły stronie karę na podstawie 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
Prawidłowe jest także stanowisko organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie niniejszej przepisów art.92b art. 92c ust. 1 u.t.d.. Skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających właściwą organizację czasu pracy kierowcy wykonującego kontrolowany przewóz. Nierejestrowanie wszystkich okresów aktywności przez kierowców nie jest okolicznością, której profesjonalny podmiot organizujący przewozy nie mógłby przewidzieć. Nawet jeśli przekroczeń czasu pracy i nierejestrowania swoich okresów aktywności dokonali pracujący u strony kierowcy bez jego zgody i wiedzy, to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za osoby, którymi posługuje się przy wykonywaniu swojej działalności. Skarżący powinien w związku z tym podejmować działania mające na celu zapobieżenie dopuszczaniu się przez kierowców takich nagannych zachowań. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący organizował jakiekolwiek szkolenia dotyczące obowiązków kierowców, wagi przestrzegania przepisów z zakresu transportu drogowego i konsekwencji ich naruszenia. Skarżący nie przedstawił także obowiązującego w przedsiębiorstwie regulaminu pracy kierowców ani wewnętrznych uregulowań, wskazujących na wprowadzenie systemu kontroli, który miałby zapobiec naruszeniom przepisów przez kierowców. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10, LEX nr 920618). W kontrolowanej spawie za prawidłowe uznać należy stanowisko organów co do braku podstaw do zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.
Na uwzględnienie nie zasługują natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego. Postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organy wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Podkreślić trzeba, że obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez ten organ materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku przedstawienia takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie skarżący, nie zgadzając się z twierdzeniami organów, dowodów takich nie przedstawił. W szczególności brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości protokołu kontroli, sporządzanego na podstawie art. 74 ust. 1 u.t.d. Protokół z kontroli drogowej ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a, który korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych dowodów, które podważałaby prawidłowość kontrolnych ustaleń. Wyrazem należytej oceny dowodowej jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, w której organ prawidłowo umotywował wydane rozstrzygnięcie, przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz wyjaśnił na podstawie jakich dowodów zdecydował o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Organ II instancji odniósł się również do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. Należy przy tym podkreślić, że ani niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej wynik przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji (nie poparte logicznymi argumentami lub dowodami), nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi. W tej sytuacji nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 74 i art. 92 a ust. 3 u.t.d. w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 46 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 6, art. 8, art. 10 § 1, art. 68 § 1 i 2 i art. 75 § 1 k.p.a.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 32 i art. 33 k.p.a. podkreślić należy, że organ prowadzący postępowanie był uprawniony do żądania od pełnomocnika strony pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego. Stosownie bowiem do art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnik ma obowiązek dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Ze wskazanej regulacji wynika obowiązek pełnomocnika złożenia pełnomocnictwa do akt każdej sprawy administracyjnej, w której reprezentuje mocodawcę. Z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie pełnomocnik nie złożył do akt sprawy oryginału lub poświadczonej za zgodność kopii pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego, organ prawidłowo wezwał do uzupełnienia braku formalnego w tym zakresie. Z tego względu zarzuty naruszenia przez organ art. 32 i art. 33 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz przedstawienia dowodów uzasadniających umorzenie postępowania. Jak wynika z akt sprawy, strona prawidłowo została zawiadomiona o wszczęciu postępowania, ponadto doręczono jej protokół kontroli drogowej oraz wydane w sprawie decyzje. Poza tym skarżący w toku postępowania był wzywany do uzupełnienia braku formalnego i w ustawowym terminie wniósł odwołanie od decyzji I instancji. Skarżący wiedział zatem o toczącym się w jego sprawie postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego. Wbrew twierdzeniom skargi, miał więc możliwość wypowiedzenia się co zebranego materiału dowodowego i przedstawienia dowodów na poparcie własnego stanowiska. Wprawdzie organy przed wydaniem decyzji nie zawiadomiły skarżącego o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, jednakże zaznaczyć należy, że zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek jedynie wtedy gdy strona wykaże, że powyższe uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, przy czym niedokonanie tych czynności miałoby wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 17 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 1994/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem w rozstrzyganej sprawie strona prezentując w odwołaniu od decyzji organu I instancji swoje stanowisko w sprawie nie zaoferował na jego poparcie żadnego materiału dowodowego Tym samym nie podważyła prawidłowych ustaleń faktycznych wynikających z dowodów zgromadzonych przez organ z urzędu. W ocenie sądu niniejszej sprawie strona nie wykazała, że uchybienie zasadzie określonej w art. 10 § 1 k.p.a. uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, które miałyby wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Wobec nieprawidłowego wyliczenia przez organy administracji kar pieniężnych we wcześniej opisanych przypadkach skrócenia wymaganego regularnego oraz skróconego okresu odpoczynku dziennego, które naruszało przepisy prawa materialnego, tj. lp. 5.5 oraz 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 i art. 135 p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265), zasadzając je w kwocie równej uiszczonemu wpisowi od skargi (350 zł), wynagrodzeniu pełnomocnika (1800 zł) oraz opłacie skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
d.j.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę