III SA/Łd 188/26

III SA/Łd 188/26 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-05-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Katarzyna Ceglarska-Piłat /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Dnia 8 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Ł. oraz syndyka masy upadłości P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Ł. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 30 kwietnia 2025 roku nr ZD-I.9610.18.2025 w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi solidarnie na rzecz skarżących P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Ł. oraz syndyka masy upadłości P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Łodzi kwotę 1000 (tysiąc) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 11 lutego 2026 r., pod pozycją 600.
Uzasadnienie
11 lutego 2026 r. Z. K., działając w imieniu własnym oraz w imieniu P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Ł. (dalej również: "Spółka"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody Łódzkiego z 30 kwietnia 2025 r. nr
ZD-I.9610.18.2025 w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. W treści skargi, uzasadniając legitymację skargową podniósł, że jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w Ł., w której Spółka prowadzi działalność leczniczą, poręczycielem zobowiązań Spółki oraz sądownie ustanowionym zarządcą nieruchomości. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja oraz zaniechania organów administracji publicznej wywierają bezpośredni i realny wpływ na prawa majątkowe oraz sytuację prawną skarżącego jako osoby fizycznej, w szczególności poprzez trwałe ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości, zaniżenie jej wartości oraz wyeliminowanie funkcji leczniczej. Prawa te mają charakter samodzielny i niezależny od sytuacji procesowej Spółki.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej odrzucenie w odniesieniu do skarżącego Z. K., wskazując, że nie jest on stroną postępowania, w którym zapadło zaskarżone orzeczenie.
Na mocy zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III WSA w Łodzi z 20 marca 2026 r. syndyk masy upadłości P. Sp. z o.o. w upadłości został zobowiązany do wypowiedzenia się, czy popiera w imieniu Spółki skargę wniesioną do WSA w Łodzi przez Z. K. na decyzję Wojewody Łódzkiego z 30 kwietnia 2025 r. znak ZD-I.9610.18.2025 w przedmiocie wykreślenia z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą – w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że skargi nie popiera.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie syndyk masy upadłości Spółki oświadczył, że nie popiera skargi Z. K. oraz P. Sp. z o.o. na ww. decyzję Wojewody Łódzkiego i wnosi o jej odrzucenie z uwagi na nieprawidłową reprezentację skarżącej.
W piśmie z 24 kwietnia 2026 r. Z. K. podniósł, że jego interes prawny w sprawie jest samoistny i niezależny od masy upadłości (art. 28 k.p.a.). Jako kierownik podmiotu medycznego oraz lekarz ponosi osobistą i zawodową odpowiedzialność za dokumentację medyczną i bezpieczeństwo pacjentów. Wykreślenie podmiotu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą na wniosek syndyka uniemożliwia skarżącemu wykonanie ustawowych obowiązków. Ponadto skarżący wskazał, że art. 52 ustawy Prawo upadłościowe nakłada na upadłego obowiązek rozliczenia działalności. Nie można wymagać od skarżącego współpracy, jednocześnie pozbawiając go prawa do ochrony bytu prawnego placówki. Skarżący podkreślił również, że występuje jako zarządca nieruchomości (ustanowiony w innym postępowaniu), której wartość bezpośrednio zależy od utrzymania statusu obiektu medycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Niedopuszczalność skargi może mieć miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Takim podmiotem jest syndyk. Jak wynika bowiem z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614 ze zm., dalej: "p.u."), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowania te syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (art. 144 ust. 2 p.u.). Powyższe przepisy zakładają bezwzględne podstawienie syndyka w miejsce upadłego w postępowaniach sądowych i administracyjnych dotyczących masy upadłości. Ogłoszenie upadłości wywołuje skutek procesowy w postaci utraty legitymacji procesowej upadłego w odniesieniu do postępowań dotyczących masy upadłości. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym legitymację syndyka określa się jako tzw. legitymację formalną lub podstawienie (substytucja) procesowe (por. postanowienia NSA: z 21 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 807/23 oraz z 12 marca 2025 r. sygn. akt I FZ 33/25). Istotą tego podstawienia jest to, że w procesie zamiast podmiotu będącego stroną w znaczeniu materialnoprawnym występuje jako strona w znaczeniu procesowym inny podmiot - syndyk. Tym samym dochodzi do eliminacji możliwości występowania w procesie strony w znaczeniu materialnoprawnym, przy czym eliminacja taka ma charakter trwały (bezwzględny) i pozbawia stronę w znaczeniu materialnoprawnym w ogóle możliwości inicjowania określonej kategorii postępowań (procesów) oraz ich ewentualnego dalszego prowadzenia. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór.
W niniejszej sprawie wyjaśnić należy, że w dniu 15 lutego 2025 r., tj. przed dniem wniesienia przez Z. K. skargi, Sąd Rejonowy [...] w Ł. w sprawie o sygn. akt [...] wydał postanowienie, w którym ogłosił upadłość P. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. oraz wyznaczył syndyka w osobie E. F..
Niewątpliwe niniejsze postępowanie sądowe zainicjowane skargą na decyzję Wojewody Łódzkiego z 30 kwietnia 2025 r. w sprawie wykreślenia P. Sp. z o.o. z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą dotyczy masy upadłości tej Spółki. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 2 ust.1 pkt 14 ustawy o działalności leczniczej zakład leczniczy stanowi zespół składników majątkowych, za pomocą którego podmiot leczniczy wykonuje określony rodzaj działalności leczniczej. Jak wynika akt niniejszej sprawy w skład masy upadłości Spółki wszedł majątek przedsiębiorstwa P. jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Zakończenie działalności leczniczej w ramach upadłości likwidacyjnej wymagało uregulowania wpisu w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą, co jest bezpośrednio związane z likwidacją masy upadłości.
W związku z powyższym w rozpoznawanej sprawie od 15 lutego 2025 r., to jest od momentu ogłoszenia upadłości Spółki, jedynym podmiotem mającym legitymację procesową do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego
i występowania w tym postępowaniu był wyznaczony przez Sąd syndyk. Z akt niniejszej sprawy wynika tymczasem, że skargę wniósł i podpisał prezes zarządu Spółki. Syndyk w piśmie z 21 kwietnia 2026 r. oświadczył natomiast, że nie podtrzymuje skargi wniesionej przez prezesa zarządu Spółki i upadłą Spółkę. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga była zatem niedopuszczalna, bowiem w charakterze strony skarżącej działała Spółka, która nie posiadała legitymacji procesowej.
Samodzielnej legitymacji procesowej do wniesienia skargi i występowania w sprawie nie posiadał również podpisany pod skargą Z. K. jako prezes zarządu Spółki. Jak stanowi bowiem art. 75 ust. 1 p.u. z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim. Zgodnie z art. 77 ust.1 p.u. czynności prawne upadłego dotyczące mienia wchodzącego do masy upadłości są nieważne. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 51 ust. 2 p.u. postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem wbrew twierdzeniom skarżącego postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest natychmiast skuteczne i wykonalne, mimo iż nie jest prawomocne i może być zaskarżone we właściwym trybie. W przedmiotowym stanie faktycznym ustanowienie syndyka – E. F. postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w Ł. z 15 lutego 2025 r., sygn. [...], było skuteczne od dnia ogłoszenie tego postanowienia. Od tej daty reprezentacja Spółki przez prezesa jej zarządu była nieskuteczna. W konsekwencji w dacie wniesienia skargi do tutejszego Sądu, tj. 11 lutego 2026 r. Z. K. nie był uprawniony do reprezentacji Spółki.
Dodatkowo należy zauważyć, że Z. K. nie był stroną postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą ani adresatem zaskarżonej decyzji Wojewody Łódzkiego z 30 kwietnia 2025 r. nr ZD-I.9610.18.2025. Decyzja ta dotyczyła wyłącznie praw i obowiązków upadłej Spółki, do reprezentacji której po dniu 15 lutego 2025 r. uprawniony był wyłącznie syndyk. Jak już wyżej wskazano przepis art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego jest kategoryczny i przesądza o tym, że tylko syndyk ma legitymację procesową do wszczęcia postępowań oraz udziału w toczących się postępowaniach dotyczących masy upadłości.
Z powyższych względów uzasadnienia dla legitymacji procesowej skarżącego Z. K. nie stanowią również pozostałe podniesione w skardze i pismach procesowych okoliczności takie jak współwłasność nieruchomości, w której działalność prowadzi Spółka, pełnienie funkcji zarządcy nieruchomości w innym postępowaniu, sprawowanie funkcji kierownika podmiotu medycznego i lekarza odpowiedzialnego za dokumentację medyczną i bezpieczeństwo pacjentów czy obowiązek rozliczenia działalności upadłej Spółki.
Powyższe oznacza, że skarga Z. K. oraz P. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w Ł. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., bowiem została wniesiona przez podmioty nieuprawnione. Jedynym podmiotem, który mógł w niniejszej sprawie wnieść skargę do Sądu w dniu 11 lutego 2026 r. był syndyk.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
ds