Pełny tekst orzeczenia

III SA/Łd 178/24

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

III SA/Łd 178/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Alberciak
Janusz Nowacki /przewodniczący/
Teresa Rutkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 2537/24 - Wyrok NSA z 2025-12-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
art. 1, art. 3, art. 6
Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 217, art. 218
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Dnia 27 czerwca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Alberciak, , po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 15 stycznia 2024 roku nr SKO.4192.458.23 w przedmiocie odmowy wydanie zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 15 stycznia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i w zw. z art. 217 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.) w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. nr 54, poz. 310), dalej: "ustawa", utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Łasku z 13 listopada 2023 r. w przedmiocie odmowy wydania K.P. zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
Wnioskiem z 1 września 2023 r. K.P. wystąpiła do Burmistrza Łasku o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym jej rodziców, tj. J. i K. P., zamieszkałych w [...], gminie Ł., od 21 sierpnia 1983 r. do 1 października 1986 r. oraz od 1 lutego 1990 r. do 30 czerwca 1990 r. w celu zaliczenia tych okresów do stażu pracy.
Postanowieniem z 7 września 2023 r. Burmistrz Łasku odmówił wydania zaświadczenia o treści zgodnej z opisanym wyżej wnioskiem, argumentując, że nie dysponuje dokumentami, na podstawie których można byłoby wydać zaświadczenie o żądanej treści.
Powyższe postanowienie, po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez stronę postępowania, zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 31 października 2023 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia było naruszenie przepisów postępowania, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu okoliczności, wynikających z pozostającego w dyspozycji organu I instancji rejestru osób opłacających składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych Rolników w odniesieniu do gospodarstwa rolnego, prowadzonego przez rodziców strony.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Łasku postanowieniem z 31 listopada 2023 r. odmówił wydania zaświadczenia, potwierdzającego pracę strony w gospodarstwie rolnym rodziców. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynikało, że Urząd Miejski w Łasku dysponuje, m.in. ewidencją podatników podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości, rejestrem wymiarowym podatków oraz ewidencją osób zameldowanych na terenie Gminy Łask, a także ewidencją osób opłacających składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Organ wskazał, że z rejestrów tych wynika jedynie, że strona była zameldowana pod adresem [...], gmina Ł., na pobyt stały od 20 września 1967 r. do 2 marca 1998 r., jednakże na podstawie samego faktu zameldowania nie ma podstawy, aby stwierdzić pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. Po przeanalizowaniu wszystkich posiadanych ewidencji i rejestrów organ stwierdził, że nie ma możliwości potwierdzenia pracy strony w gospodarstwie rolnym rodziców zgodnie ze złożonym wnioskiem.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła strona, zarzucając naruszenie:
1. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. przez brak pełnego zastosowania się do wskazań Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 31 października 2023 r. w zakresie odnoszącym się do konieczności wnikliwego zbadania posiadanych przez Urząd Miejski w Łasku dokumentów i prowadzonych ewidencji na potrzeby ustalenia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym;
2. art. 218 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 ustawy przez nieprzeprowadzenie w niezbędnym zakresie postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie okoliczności niezbędnych na potrzeby wydania wnioskowanego zaświadczenia oraz brak wyciągnięcia należytych wniosków z dokumentów i rejestrów prowadzonych przez organ I instancji.
W oparciu o te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu strona rozwinęła swoje zarzuty, argumentując, że organ I instancji nie zobrazował w sposób wnikliwy podejmowanych czynności w ramach postępowania wyjaśniającego oraz nie zweryfikował wszystkich posiadanych danych na potrzeby wydania żądanego zaświadczenia. W ten sposób organ I instancji naruszył art. 138 § 2 i art. 218 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 ustawy. Burmistrz Łasku ponownie rozpoznając sprawę miał zweryfikować rejestr mieszkańców gminy Łask (zgodnie z którym strona zamieszkiwała w gminie Łask w latach 1967-1998) oraz karty ewidencji wymiaru i poboru składki na Fundusz Emerytalny Rolników, z którego ma wynikać, że strona nie była objęta rolniczym ubezpieczeniem społecznym jako domownik. Stąd też organ I instancji wyprowadził wniosek o istnieniu podstaw do odmowy wydania zaświadczenia. Tymczasem badania organu I instancji zdają się być niekompletne. Po pierwsze organ I instancji wskazał, że jest w posiadaniu ewidencji osób opłacających składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników, zaś swej analizie poddał dokumenty, dotyczące wpłat na Fundusz Emerytalny Rolników. Tymczasem zgodnie z art. 71 ustawy z 14 grudnia 1982 r. ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin środki zgromadzone na rachunku Funduszu Emerytalnego Rolników przekazywano na rachunek Funduszu Ubezpieczenia Społecznego Rolników po wejściu w życie ww. ustawy. Oznacza to zatem, że w okresie relewantnym z perspektywy wydania wnioskowanego zaświadczenia nie funkcjonowały wpłaty na sam Fundusz Emerytalny Rolników, a przedmiotem badań powinny być dane z innej ewidencji. Po drugie nawet jeśli strona nie była zgłoszona do rolniczego ubezpieczenia społecznego (chociażby z racji na posiadany status ucznia lub studenta), to nie przekreśla to możliwości stwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jako domownik. Tymczasem skoro organ I instancji dysponuje ewidencją podatku rolnego i rejestrem wymiarowym podatku, a także określonymi informacjami z zakresu ubezpieczeń społecznych rolników, powinien dokonać ich weryfikacji pod kątem ustalenia prowadzenia gospodarstwa rolnego przez rodziców strony oraz rozmiarów tego gospodarstwa. Zestawienie takich danych z faktem długotrwałego zameldowania w miejscu, w którym rodzice strony prowadzili działalność rolniczą, pozwalało na stwierdzenie pracy w gospodarstwie rolnym jako domownik. Uchybienia w tym zakresie wskazują zatem na wadliwość przeprowadzonego postępowania pierwszoinstancyjnego i uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, który w oparciu o posiadane dokumenty i informacje powinien ponownie zbadać kwestię możliwości wydania wnioskowanego zaświadczenia.
Postanowieniem z 15 stycznia 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji z 13 listopada 2023 r. w przedmiocie odmowy wydania stronie zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym. W uzasadnieniu postanowienia z 15 stycznia 2024 r. organ odwoławczy wskazał, że zażalenie nie jest zasadne, chociaż nie ze wszystkimi zarzutami w nim podniesionymi należy się zgodzić.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także:
1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka,
2) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem,
3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
Przy czym zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w myśl danego przepisu lub postanowienia do stażu pracy wlicza się tylko okresy zatrudnienia w danym zakładzie pracy, w określonej branży albo okresy pracy na określonych stanowiskach lub pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli jednak organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie i wówczas okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (art. 3 ust. 2 i ust. 3 ustawy).
Organ odwoławczy podniósł, że w rozpatrywanej sprawie chodzi o wydanie zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), bowiem urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga art. 3 ust. 1 ustawy. Z przytoczonego wyżej art. 3 ust. 2 ustawy wynika, że ustawodawca założył, że wydanie zaświadczenia, potwierdzającego okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, musi znajdować swoje oparcie w znajdujących się w dyspozycji urzędu gminy dokumentach, potwierdzających fakt pracy w gospodarstwie. Jeżeli takimi dokumentami gmina nie dysponuje, wówczas nie ma możliwości wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zaś gmina obowiązana jest zawiadomić o tym osobę zainteresowaną na piśmie, co mając na względzie tryb w jakim prowadzone jest postępowanie, powinno przybrać formę postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. Organ odwoławczy nie podzielił zatem poglądu wyrażonego w tym zakresie przez stronę.
Organ odwoławczy podkreślił, że z dniem 1 stycznia 1991 r. zostały utworzone Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i po tej dacie gminy nie prowadziły już rejestrów w zakresie ubezpieczenia społecznego rolników. Z archiwalnego rejestru nie wynika natomiast, aby strona podlegała temu ubezpieczeniu, nie były za nią opłacane składki jako za domownika. W karcie ewidencyjnej wymiaru i poboru składki na Fundusz Emerytalny Rolników jako osoby ubezpieczone wymienieni są rodzice strony oraz J.P. Ponadto organ zwrócił uwagę, że gminy nigdy też nie prowadziły odrębnej ewidencji osób, w tym domowników pracujących w poszczególnych gospodarstwach rolnych. Organy gminy nie prowadziły także ewidencji wypadków przy pracy w gospodarstwach oraz ewidencji dochodów osiąganych w gospodarstwach rolnych, czy rodzaju wykonywanej działalności rolniczej. Księgi podatkowe czy rejestry gruntowe nie stanowią źródła danych, potwierdzających pracę w gospodarstwie rolnych. Nie sposób na podstawie ich treści wywodzić o czyjejkolwiek pracy w gospodarstwie rolnym.
Zdaniem organu odwoławczego zaświadczenie urzędu gminy jest podstawowym środkiem dowodzenia pracy w gospodarstwie rolnym, a więc zasadą jest, że to zaświadczenie jest potwierdzeniem wykonywania pracy w takim gospodarstwie. Zeznania świadków są natomiast wyjątkiem i stanowią one środek dowodowy, gdy brak jest odpowiedniej dokumentacji, pozwalającej na wystawienie zaświadczenia. Stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy w przypadku braku odpowiednich dokumentów, pozwalających na wydanie zaświadczenia, możliwe jest udowodnienie okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Zeznania świadków nie mogą stanowić podstawy do wydania zaświadczenia, potwierdzającego okresy pracy w gospodarstwie rolnym, gdyż może to nastąpić wyłącznie na podstawie dokumentów, pozostających w dyspozycji gminy. Okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być potwierdzone dokumentami, będącymi w posiadaniu osoby zainteresowanej, zaświadczeniem wydanym przez organ gminy (jeżeli gmina dysponuje dokumentami potwierdzających fakt pracy w gospodarstwie), bądź też w ostateczności zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Zeznania te mogą być odebrane przez pracodawcę osoby zainteresowanej, pracowników urzędu gminy, notariusza. Ocena złożonych zeznań należy każdorazowo do pracodawcy, który stwierdza fakt spełnienia wymogów określonych w ustawie i podejmuje decyzję o zaliczeniu tego okresu do pracowniczego stażu pracy. Jeżeli natomiast pracodawca na podstawie przedstawionych dokumentów, potwierdzających prowadzenie gospodarstwa rolnego zakwestionuje uprawnienia pracownika do zaliczenia tego okresu, wówczas pracownik może wystąpić ze stosownym powództwem do sądu pracy o uznanie jego roszczeń do określonych uprawnień pracowniczych. Organ nie może także wydać zaświadczenia, opierając się na dokumentacji przedstawionej przez osobę zainteresowaną, czy też wyjaśnień składanych przez tę osobę, gdyż podstawą wydania zaświadczenia mogą być wyłącznie informacje, wynikające z ewidencji, rejestrów czy innych danych, znajdujących się w posiadaniu organu. Organ nie mógł zatem zgodzić się, że okoliczności wskazywane przez stronę w zażaleniu mogą stanowić podstawę do wydania zaświadczenia, potwierdzającego jej pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której podstawą wydanego zaświadczenia nie byłyby dane, wynikające z ewidencji, rejestrów czy innych danych, znajdujących się w posiadaniu organu, lecz informacje przekazywane przez osobę zainteresowaną.
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji zastosował się w pełni do wskazań zawartych w postanowieniu z 31 października 2023 r., uzupełniając swoje ustalenia o analizę danych, wynikających z ewidencji osób opłacających składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Zarzut, że organ powinien dokonać analizy innej ewidencji, gdyż w okresie relewantnym z perspektywy wydania wnioskowanego zaświadczenia nie funkcjonowały wpłaty na sam Fundusz Emerytalny Rolników, jest nietrafny. Organ przeanalizował kartę ewidencyjną wymiaru i poboru składki na Fundusz Emerytalny Rolników, bowiem dokumentem o takiej nazwie dysponował. Organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiotowa karta została założona w 1981 r., a zatem wówczas, kiedy na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. z 1977 r., nr 32, poz. 140) rolnicy opłacali składki na Fundusz Emerytalny Rolników. Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników został utworzony wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin (t.j. Dz.U. z 1989 r., nr 24, poz. 133 z późn. zm.), tj. z dniem 1 stycznia 1983 r. Istniejąca już karta ewidencyjna wymiaru i poboru składki na Fundusz Emerytalny Rolników została wykorzystana do ewidencjonowania wymiaru i poboru składek opłacanych przez rodziców strony na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i była prowadzona do 1988 r. włącznie.
Skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego z 15 stycznia 2024r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z 13 listopada 2023 r., wniosła strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
1. art. 124 § 2 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób niespójny z treścią rozstrzygnięcia i pozbawiony wewnętrznej spójności, co uniemożliwia pełne zrozumienie zapadłego rozstrzygnięcia oraz ocenę prawidłowości kontroli instancyjnej sprawowanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu;
2. art. 218 § 1 w zw. z art. 217 § 2 pkt 1 i 2 k.p.a. przez przyjęcie, że zaświadczenie mogło być wydane przez Burmistrza Łasku jedynie na podstawie ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez ten organ bądź z innych dokumentów wystawionych przez ten organ, w sytuacji gdy ograniczenie z art. 218 § 1 k.p.a. nie odnosi się do wystawiania zaświadczeń w warunkach art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., a ponadto gdy dokumenty, będące w posiadaniu organu w rozumieniu art. 218 § 1 k.p.a., nie muszą być dokumentami pochodzącymi od tego organu;
3. art. 3 ust. 2 ustawy przez brak zawiadomienia strony na piśmie przed wydaniem postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, że organ nie dysponuje dokumentami, uzasadniającymi wydanie żądanego zaświadczenia, w konsekwencji czego strona nie miała możliwości zajęcia dalszego stanowiska w sprawie w celu wykazania podstaw wystawienia wnioskowanego zaświadczenia;
4. art. 1 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 1 ustawy w zw. z art. 217 § 1 i 2, art. 218 § 1 k.p.a. oraz art. 219 k.p.a. przez odmowę wydania zaświadczenia, potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym, w sytuacji gdy na podstawie dokumentów zgromadzonych w ramach postępowania wyjaśniającego można było wyprowadzić wniosek o pracy w gospodarstwie rolnym przez stronę jako domownika, co uzasadniało wystawienie żądanego zaświadczenia.
W konkluzji pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z 15 stycznia 2024 r. oraz poprzedzającego go postanowienia z 13 listopada 2023 r., a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia, sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. z 1990 r. nr 54 poz. 310), dalej: "ustawa".
Zgodnie z treścią art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie.
W myśl art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zgodnie z treścią art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
W myśl art. 218 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy ( Dz.U. z1990 nr 54 poz. 310) na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy.
W myśl art. 3 ust. 2 wymienionej ustawy jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 3 wymienionej ustawy w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.
Należy zaznaczyć, że postępowanie zaświadczeniowe ze względu na istotę zaświadczenia charakteryzuje się uproszczeniem i odformalizowaniem, gdyż nie zmierza do rozpatrzenia sprawy administracyjnej i nie ma podstaw do przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń, choć jest postępowaniem uproszczonym, ma charakter prawny zbliżony do postępowania administracyjnego. W doktrynie i orzecznictwie zwraca się jednak uwagę na zasadność odpowiedniego stosowania części przepisów regulujących ogólne postępowanie administracyjne do postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń. (por. M. Jaśkowska, Art. 217 i Art. 218, [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024).
Analiza przepisu art. 218 § 1 k.p.a. wskazuje, iż w sytuacji gdy chodzi o potwierdzenie faktu, organ administracji jest obowiązany wydać zaświadczenie, gdy fakt ten wynika z ewidencji, rejestru lub innych danych, znajdujących się w posiadaniu organu. Określenie "danych znajdujących się w jego posiadaniu" użyte w art. 218 § 1 k.p.a. nie może być jednak rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegającą się o zaświadczenie w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. Organ może odmówić wydania zaświadczenia, gdy fakt nie znajduje potwierdzenia w dokumentach, o których mowa w art. 218 § 1 k.p.a. Główną rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia pełnią bowiem dane z ewidencji, rejestrów i zbioru dokumentów będące w posiadaniu organu. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tutaj tylko pomocniczą rolę. Jego przedmiotem jest jedynie zbadanie okoliczności, wynikających z dokumentów wymienionych w art. 218 § 1 k.p.a. Ma ono na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. W postępowaniu tym niedopuszczalne jest natomiast dokonywanie nowych ustaleń faktycznych i prawnych, niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych, znajdujących się w jego posiadaniu. Pogląd taki jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 21 stycznia 1997 r., sygn. SA/Łd 3105/95; z 11 maja 1998 r., sygn. II SA 299/98; z 3 listopada 1999 r., sygn. I SA 80/99; z 8 sierpnia 2007 r., sygn. I OSK 1280/06; z 2 października 2008 r., sygn. I OSK 588/08; z 8 września 2009 r., sygn. I OSK 104/09; z 15 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 1518/12; z 28 sierpnia 2013 r., sygn. I OSK 605/12 (orzeczenia dostępne w bazie CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach.
W niniejszej sprawie K.P. wniosła o wydanie jej zaświadczenia, stwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w miejscowości [...] w okresie od 21 sierpnia 1983 r. do 1 października 1986 r. oraz od 1 lutego 1990 r. do 30 czerwca 1990 r. w charakterze domownika. Zaświadczenie to jest jej potrzebne celem zaliczenia tych okresów do stażu pracy.
W związku z tym należy stwierdzić, że K.P. domaga się wydania zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy, a nie na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy. Obowiązek wydania takiego zaświadczenia, o ile oczywiście fakty, których potwierdzenia domaga się skarżąca, wynikają z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych, znajdujących się w jego posiadaniu, wynika z treści art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.
Z treści przytoczonych wyżej regulacji wynika, że ustawodawca przewidział wydawanie zaświadczeń w dwóch przypadkach przewidzianych w art. 217 § 2 k.p.a. W pierwszym przypadku, a taki zachodzi w rozpoznawanej sprawie, zaświadczenie jest wydawane, gdy wymaga tego przepis prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), a w drugim przypadku zaświadczenie wydaje na żądanie strony mającej interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.). W pierwszym wypadku organ administracyjny ma obowiązek wydania zaświadczenia, o ile stosowne dane znajdują się w jego posiadaniu. Interes prawny osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia nie podlega w takiej sytuacji badaniu, bowiem jest on z góry ustalony przez przepis prawa. Natomiast w wypadku gdy podmiot domaga się wydania zaświadczenia, powołując się na swój interes prawny, organ musi przed wydaniem zaświadczenia ustalić, czy rzeczywiście ma on interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Obowiązek wydania zaświadczenia powstaje wówczas z chwilą stwierdzenia istnienia interesu prawnego. Jeżeli organ stwierdzi, że osoba ubiegająca się nie ma tego interesu, odmawia wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści (por. B. Adamiak, Art. 217, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa, 2024, Legalis).
W rozpatrywanej sprawie organ odmówił wydania zaświadczenia wskazując, że nie dysponuje dokumentami, na podstawie których można byłoby wydać zaświadczenie o żądanej przez skarżącą treści. Analiza danych posiadanych przez Gminę Łask nie pozwoliła, w ocenie organu, na stwierdzenie, że skarżąca pracowała jako domownik w gospodarstwie rodziców we wskazanych we wniosku okresach. W ocenie sądu stanowisko to jest prawidłowe.
Obowiązek wydania zaświadczenia, którego wystawienia przez organ administracji domaga się skarżąca, wynika z treści art. 3 ust. 1 ustawy, w którym użyto sformułowania "urząd gminy jest obowiązany stwierdzić". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty jest powszechnie pogląd, że zakładając racjonalność ustawodawcy, który obliguje urząd gminy do wydania zaświadczenia, stwierdzającego okres pracy w gospodarstwie rolnym, musiał on mieć świadomość tego, jakie dokumenty może posiadać urząd gminy, a ponadto jakimi instrumentami i możliwościami prawnymi dysponuje. W związku z czym założył z góry, że ten właśnie, a nie inny urząd, na podstawie danych będących w jego dyspozycji, będzie właściwy do poświadczenia konkretnych okoliczności. Powszechnie przyjmuje się, że dokumentami, potwierdzającymi okresy pracy w gospodarstwie rolnym są księgi podatkowe, rejestry gruntowe, ewidencja wojskowa, w której np. zaznaczony jest fakt odroczenia służby wojskowej w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, dokumentacja związana z ubezpieczeniem społecznym, majątkowym i osobowym oraz inne dokumenty znajdujące się w dyspozycji urzędu. (por. wyroki NSA z 19 kwietnia 2018 r., sygn. I OSK 1386/16; z 31 maja 2010 r., sygn. I OSK 1633/09; z 29 czerwca 2010 r., sygn. II OSK 1122/09; z 29 czerwca 2010 r., sygn. I OSK 1121/09; wyrok WSA w Opolu z 9 września 2009 r., sygn. II SA/Op 210/09; wyrok WSA w Lublinie z 22 lutego 2017 r., sygn. II SAB/Lu 26/17; 11 lipca 2019 r., sygn. III SA/Lu 138/19, CBOSA).
W niniejszej sprawie organ I instancji dokonał kwerendy posiadanych ewidencji, rejestrów i innych dokumentów niezbędnych do wydania zaświadczenia i zgodnie ze wskazaniami zawartymi w postanowieniu SKO w Sieradzu z dnia 31 października 2023 r. szczegółowo wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia wskazując jakimi rejestrami i ewidencjami dysponuje i co z nich wynika, a jakich nie posiada. Ustalono, że w Urzędzie Miejskim w Łasku znajduje się ewidencja osób opłacających składki na Fundusz Emerytalny Rolników, obejmująca sporne okresy (tzn. od 21 sierpnia 1983 r. do 1 października 1986 r. oraz od 1 lutego 1990 r. do 30 czerwca 1990 r.), z której wynika, że rodzice skarżącej (J. i K. P.) byli osobami ubezpieczonymi wraz z bratem skarżącej (J. P.). Rodzice skarżącej byli w tych okresach właścicielami gospodarstwa, a ponadto w ewidencji znajdują się informacje o wielkości gospodarstwa rolnego. W organie I instancji znajduje się także ewidencja ludności wskazująca, że od 20 września 1967 r. do 2 marca 1998 r. K.P. była zameldowana na pobyt stały pod adresem [...], gmina Ł. W organie I instancji brak jest natomiast jakichkolwiek innych informacji z ewidencji, rejestrów bądź z innych dokumentów, które potwierdzałyby pracę skarżącej jako domownika w spornych okresach w gospodarstwie rolnym rodziców. W szczególności brak jest ewidencji osób pracujących w gospodarstwach rolnych. Dodać należy, co słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że brak jest dokumentów, dotyczących ubezpieczenia społecznego rolników za dalsze okresy, gdyż od 1 stycznia 1991 r. kompetencje, dotyczące tego ubezpieczenia, zostały przekazane do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników.
W niniejszej sprawie brak jest takich dokumentów, które pozwoliłyby stwierdzić, że K.P. pracowała jako domownik w gospodarstwie rolnym swoich rodziców od 21 sierpnia 1983 r. do 1 października 1986 r. oraz od 1 lutego 1990 r. do 30 czerwca 1990 r. Jedynymi dokumentami, będącymi w posiadaniu organu I instancji, w jakiś sposób związanymi z wnioskiem skarżącej, są informacje z ewidencji osób opłacających składki na Fundusz Emerytalny Rolników i z ewidencji ludności. W oparciu o te informacje nie można jednak wydać zaświadczenia żądanej treści, gdyż wynika z nich jedynie to, że rodzice i brat skarżącej w spornych okresach byli objęci składkami na ubezpieczenie społeczne rolników, zaś K.P. w tym czasie była zameldowana na pobyt stały w miejscu prowadzenia gospodarstwa rolnego przez rodziców. Dodać należy, że art. 6 pkt 2 ustawy wskazuje, iż jedną z przesłanek uznania danej osoby za domownika jest "stała praca w gospodarstwie rolnym" tej osoby. Z dokumentacji, znajdującej się w posiadaniu organu I instancji (ewidencja osób opłacających składki na Fundusz Emerytalny Rolników i ewidencja ludności), nie wynika, aby skarżąca stale pracowała w gospodarstwie rolnym swoich rodziców od 21 sierpnia 1983 r. do 1 października 1986 r. oraz od 1 lutego 1990 r. do 30 czerwca 1990 r. W sytuacji zatem gdy w organie administracji brak jest dokumentów stwierdzających, że skarżąca pracowała jako domownik w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w wymienionych okresach, to organy administracji trafnie odmówiły wydania zaświadczenia żądanej treści.
W ocenie sądu brak było podstaw do wydania skarżącej zaświadczenia żądanej treści w oparciu o przedstawione przez nią wyjaśnienia we wniosku o wydanie zaświadczenia, dotyczącego okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Wyjaśnienia te miały potwierdzić, że skarżąca pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców od 21 sierpnia 1983 r. do 1 października 1986 r. oraz od 1 lutego 1990 r. do 30 czerwca 1990 r. Nie można bowiem wydać zaświadczenia, stwierdzającego wykonywania przez wnioskodawczynię pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, na podstawie przedstawionych przez stronę wyjaśnień, w sytuacji gdy fakt ten nie wynika wprost z danych, znajdujących się posiadaniu organu. W niniejszej sprawie fakt pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców od 21 sierpnia 1983 r. do 1 października 1986 r. oraz od 1 lutego 1990 r. do 30 czerwca 1990 r. nie wynika z dokumentacji, będącej w posiadaniu Urzędu Miejskiego w Łasku, a więc organ administracji nie może wystawić zaświadczenia potwierdzającego pracę skarżącej w gospodarstwie rolnym jej rodziców w podanych okresach jedynie w oparciu o przedstawione przez stronę stanowisko w sprawie, wnioskując tylko z faktu zameldowania w tym okresie o pracy skarżącej w tym gospodarstwie. Treść zaświadczenia musi mieć oparcie w danych wynikających z posiadanych przez organ dokumentów. Niedopuszczalna jest sytuacja, aby organ administracji wystawił skarżącej zaświadczenie o treści przez nią żądanej jedynie na podstawie przedstawionych przez nią okoliczności faktycznych, skoro w posiadaniu organu nie ma danych potwierdzających, że pracowała ona w gospodarstwie rolnym swoich rodziców jako domownik. W związku z czym przedstawione przez skarżącą wyjaśnienia nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż fakt pracy skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców jako domownika nie znajduje potwierdzenia w dokumentach, będących w posiadaniu organu administracji.
Podkreślić należy, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Odnosi się ono do zbadania okoliczności, wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, będących w posiadaniu organu, jeżeli są one niejednoznaczne niespójne. W postępowaniu tym niedopuszczalne jest natomiast zbieranie materiału dowodowego, np. poprzez złożenie własnych wyjaśnień w sprawie, zeznań świadków czy zaświadczeń innych organów administracji celem ustalenia stanu faktycznego w oparciu, o który można będzie wydać zaświadczenie żądanej treści. Treść zaświadczenia musi się bowiem opierać na dokumentach, znajdujących się w organie (ewidencjach, rejestrach, innych dokumentach), a nie na dowodach dostarczonych przez stronę czy inne organy administracji (np. na własnych wyjaśnieniach, zeznaniach świadków, zaświadczeniach innych organów). Postępowanie, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., ma na celu usunięcie wątpliwości co do istniejących już faktów (wynikających z dokumentów posiadanych przez organ), a nie służy dokonywaniu nowych ustaleń faktycznych i prawnych. W związku z czym organy administracji nie mogą wystawić zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą na podstawie przedstawionych przez nią wyjaśnień, gdyż mogą to uczynić wyłącznie na podstawie posiadanych dokumentów, a takie nie znajdują się w posiadaniu organu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 19 lutego 2015 r. sygn. I OSK 1773/13 , zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej , ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Nie jest zatem dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Konsekwencją stwierdzenia, że w konkretnym przypadku mamy do czynienia z postępowaniem w sprawie wydawania zaświadczeń jest stosowanie przepisów "Działu VII" Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego zakres ustalony jest w art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. Niezależnie od tego, czy obowiązek wydania zaświadczenia wynika z przepisu prawa (art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a.), czy wnosi o to strona ze względu na jej interes prawny (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.), postępowanie wyjaśniające poprzedzające wystawienie zaświadczenia pełni rolę pomocniczą przy ustaleniu jego treści. Zakres tego postępowania wyznaczają dwie przesłanki, tzn. jest ono dopuszczalne tylko w niezbędnym zakresie i służy jedynie potwierdzeniu faktów, wynikających z danych, znajdujących się w posiadaniu organu. Powinno zatem odnosić się do faktów i okoliczności, wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów czy zbiorów danych. Postępowanie wyjaśniające, prowadzone przez organ w związku z wydaniem zaświadczenia, nie może kreować bądź zastępować danych zawartych w prowadzonych przez właściwy organ ewidencjach, rejestrach bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające nie może tym samym służyć ustalaniu określonego stanu faktycznego, który nie wynika z danych zgromadzonych przez organ. (por. wyroki NSA: z 31 maja 2010 r., I OSK 1633/09; z 19 lutego 2015 r., I OSK 1773/13, CBOSA).
Dodać należy, że skarżąca przed swoim pracodawcą może dowodzić pracę w gospodarstwie rolnym swoich rodziców za pomocą zeznań świadków czy zaświadczeń innych organów administracji. Ta forma dowodzenia (tzn. zeznaniami świadków czy zaświadczeniami innych organów administracji) jest możliwa dopiero, gdy brak jest dokumentów, uzasadniających wydanie zaświadczenia. Zasadniczym środkiem dowodowym w tym zakresie jest zaświadczenie, co wynika z treści art. 3 ustawy. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą, a więc może ona przed swoim pracodawcą dowodzić pracę w gospodarstwie rolnym rodziców innymi środkami dowodowymi.
Nie ma natomiast żadnego znaczenia zarzut skargi, że strona nie miała możliwości zajęcia dalszego stanowiska w sprawie z powodu braku zawiadomienia jej na piśmie przed wydaniem postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, że organ nie dysponuje dokumentami, uzasadniającymi wydanie żądanego zaświadczenia. Trzeba mieć na uwadze, że postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia, z uwagi na swoją specyfikę, nie toczy się według ogólnych reguł postępowania administracyjnego i z uwagi na to organ nie prowadzi w takim przypadku postępowania dowodowego na zasadach ogólnych, a jedynie w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Wynikający z art. 3 ust. 2 obowiązek zawiadomienia na piśmie strony wnioskującej o wydanie zaświadczenia, że organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym, został zrealizowany przez wydanie i doręczenie stronie postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia żądanej treści.
Sąd uznał również za nieusprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego w sposób niespójny z treścią rozstrzygnięcia i pozbawiony wewnętrznej spójności, co uniemożliwia pełne zrozumienie zapadłego rozstrzygnięcia oraz ocenę prawidłowości kontroli instancyjnej sprawowanej przez organ odwoławczy. Zwrócić należy uwagę na to, iż co prawda organ odwoławczy, rozpoczynając rozważania natury prawnej w zaskarżonym rozstrzygnięciu z 15 stycznia 2024 r., wskazał, że "Zażalenie nie jest zasadne, chociaż nie ze wszystkimi zarzutami w nim podniesionymi należy się zgodzić.", jednakże lektura całego uzasadnienia postanowienia z 15 stycznia 2024 r. organu odwoławczego wraz z przyjętym rozstrzygnięciem, utrzymującym w mocy zaskarżone postanowienie z 13 listopada 2023 r. organu I instancji, nie budzi wątpliwości sądu co do zrozumienia zapadłego rozstrzygnięcia oraz oceny prawidłowości kontroli instancyjnej sprawowanej przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy nie uwzględnił wniesionego przez stronę zażalenia na postanowienie z 13 listopada 2023 r. organu I instancji, szczegółowo wyjaśniając swoje stanowisko. Jednoznaczna jest także konkluzja zawarta w uzasadnieniu postanowienia. SKO w Sieradzu stwierdziło: "Zarzuty podniesione w zażaleniu nie mogą zatem zostać uwzględnione. Organ pierwszej instancji nie naruszył prawa nie uwzględniając wniosku o wydanie zaświadczenia.".
Reasumując, sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Skoro w organie administracji brak jest dokumentów stwierdzających, że skarżąca pracowała jako domownik w gospodarstwie rolnym swoich rodziców od 21 sierpnia 1983 r. do 1 października 1986 r. oraz od 1 lutego 1990 r. do 30 czerwca 1990 r., organy administracji trafnie zatem odmówiły wydania skarżącej zaświadczenia żądanej treści. Badając legalność zaskarżonego postanowienia, sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.
d.j.