III SA/Łd 160/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M.S. na postanowienia organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie nakazania zaprzestania pochówków na cmentarzu przy ul. A. w R. Skarżący, właściciel sąsiednich działek, twierdził, że cmentarz funkcjonuje z naruszeniem przepisów sanitarnych i stanowi zagrożenie sanitarne dla jego nieruchomości i produkcji żywności. Organy pierwszej i drugiej instancji odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., argumentując, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] r. lub że skarżący nie posiada interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżone postanowienia. Sąd podkreślił, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest zarezerwowana dla sytuacji, w których przyczyny braku możliwości wszczęcia postępowania są oczywiste i nie wymagają postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu, organy błędnie uznały, że sprawa została rozstrzygnięta ostateczną decyzją, gdyż decyzja ta dotyczyła innego podmiotu i przedmiotu. Ponadto, organy przeprowadziły analizę merytoryczną interesu prawnego skarżącego, co wykraczało poza etap formalnej oceny wniosku. Sąd wskazał, że przyczyny odmowy wszczęcia postępowania muszą być oczywiste i obiektywne, a nie oparte na wykładni przepisów materialnoprawnych i analizie dowodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 61a § 1 k.p.a., w szczególności zasady oczywistości przesłanek odmowy wszczęcia postępowania oraz zakazu wykraczania poza etap formalnej oceny wniosku.
Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych wszczynanych na wniosek, gdzie organy błędnie odmawiają wszczęcia postępowania, powołując się na przesłanki wymagające merytorycznej oceny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu "innych uzasadnionych przyczyn", gdy sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, mimo że decyzja ta dotyczyła innego podmiotu i przedmiotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu "innych uzasadnionych przyczyn" jest dopuszczalna tylko w sytuacjach oczywistych, nie wymagających postępowania wyjaśniającego. Uznanie, że sprawa została rozstrzygnięta ostateczną decyzją, gdy dotyczy ona innego podmiotu i przedmiotu, nie stanowi takiej oczywistej przyczyny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zastosowały art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ przyczyny odmowy wszczęcia postępowania nie były oczywiste. Stwierdzenie tożsamości sprawy wymaga analizy podmiotowej i przedmiotowej, a w tym przypadku decyzja, na którą powoływały się organy, dotyczyła innego podmiotu (Parafii) i innego przedmiotu (zgoda na sytuowanie cmentarza), a nie wniosku skarżącego o nakazanie zaprzestania pochówków.
Czy organ administracji publicznej może oceniać interes prawny strony na etapie postępowania w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie powinien oceniać interesu prawnego strony na etapie formalnym odmowy wszczęcia postępowania, jeśli wymaga to analizy merytorycznej i dowodowej. Taka ocena powinna nastąpić po wszczęciu postępowania.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy, oceniając interes prawny skarżącego i przeprowadzając wykładnię przepisów materialnoprawnych, wykroczył poza etap formalnej oceny wniosku. Analiza taka powinna mieć miejsce dopiero po wszczęciu postępowania, a nie w uzasadnieniu postanowienia o odmowie jego wszczęcia, które wymaga oczywistości przesłanek.
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z cmentarzem, który twierdzi, że cmentarz narusza przepisy sanitarne i stanowi zagrożenie dla jego nieruchomości, ma interes prawny w postępowaniu o nakazanie zaprzestania pochówków?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, ale wskazał, że organy błędnie odmówiły wszczęcia postępowania, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę interesu prawnego skarżącego.
Uzasadnienie
Choć organy sanitarne i sąd administracyjny analizowali kwestię interesu prawnego skarżącego, głównym zarzutem Sądu było naruszenie procedury formalnej (art. 61a k.p.a.). Sąd nie przesądził ostatecznie o istnieniu lub braku interesu prawnego, ale wskazał, że jego ocena powinna nastąpić w ramach merytorycznego postępowania, a nie na etapie odmowy jego wszczęcia.
Przepisy (26)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyny te muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne i nie wymagać postępowania wyjaśniającego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 i 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 110
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 123
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u. PIS art. 12 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
u. PIS art. 37 § ust. 1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
u. PIS art. 27 § ust. 2
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Podstawa do nakazania unieruchomienia zakładu pracy lub jego części, zamknięcia obiektu, wyłączenia z eksploatacji środka transportu, wycofania z obrotu środka spożywczego itp. w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi.
rozp. MGK art. 3 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze
Określa minimalne odległości cmentarza od zabudowań mieszkalnych, zakładów produkujących żywność, ujęć wody itp. Wskazuje, że odległość może być zmniejszona do 50 m, jeśli zabudowania i zakłady są podłączone do miejskiej sieci wodociągowej.
u. b. ż. ż. art. 61
Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia
Reguluje zasady zatwierdzania i rejestracji zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność.
u. c. i ch. z.
Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
Nie przyznaje organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnień do wydania zakazu pochówków.
Prawo budowlane art. 4
Ustawa - Prawo budowlane
u. p. i z. p. art. 6 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Prawo ochrony środowiska art. 4 § ust. 1 i 3
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zastosowały art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ przyczyny odmowy wszczęcia postępowania nie były oczywiste. • Sprawa nie była tożsama z poprzednio rozstrzygniętą decyzją, gdyż dotyczyła innego podmiotu i przedmiotu. • Organ odwoławczy przeprowadził analizę merytoryczną interesu prawnego skarżącego, co wykraczało poza etap formalnej oceny wniosku.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów, że sprawa została rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] r. Nr [...]. • Argumentacja organów, że skarżący nie posiada interesu prawnego w sprawie. • Argumentacja organów, że funkcjonowanie cmentarza nie stanowi zagrożenia sanitarnego.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja odmowy wszczęcia postępowania zastrzeżona jest bowiem dla wstępnego etapu oceny wniosku. • Przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem których ustalenie i podanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. • Organ na tym wstępnym i formalnym etapie - nie tylko dokonał ustalenia stanu faktycznego, ale również przeprowadził wykładnię przepisów będących podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie praw i obowiązków strony składającej wniosek o wszczęcie postępowania.
Skład orzekający
Irena Krzemieniewska
przewodniczący
Małgorzata Łuczyńska
sprawozdawca
Teresa Rutkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 61a § 1 k.p.a., w szczególności zasady oczywistości przesłanek odmowy wszczęcia postępowania oraz zakazu wykraczania poza etap formalnej oceny wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań administracyjnych wszczynanych na wniosek, gdzie organy błędnie odmawiają wszczęcia postępowania, powołując się na przesłanki wymagające merytorycznej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur formalnych przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Pokazuje też, jak sądy administracyjne kontrolują legalność działań administracji.
“Błąd proceduralny sanepidu: Sąd uchyla odmowę wszczęcia postępowania w sprawie cmentarza.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.