III SA/Łd 1097/20

III SA/Łd 1097/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Janusz Nowacki
Monika Krzyżaniak /przewodniczący/
Paweł Dańczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2041/21 - Postanowienie NSA z 2024-10-17
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 1 ust. 1 i 2, art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1, art. 7a, art. 8, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87, art. 92a ust. 1, 3 i 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi Ł. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia na Ł.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ł.W. "Ax", kary pieniężnej w wysokości 9300 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
W dniu 4 lutego 2020 r. o godz. 9.10 poddano kontroli na ul. A. w J. pojazd marki Toyota o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował T.P. wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy, Ł.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ł.W. "Ax". W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerów z Międzynarodowego Portu Lotniczego K-B ul. B. 1 na ul. C. 2 w miejscowości J. Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji BOLT. Wykonywany był pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie usługi pasażer uiścił gotówką opłatę w wysokości 140 zł. Kontrola została udokumentowana protokołem nr [...] z 4 lutego 2020 r. W dniu kontroli przesłuchano kierowcę T.P. oraz pasażera B.G. Kierowca nie posiadał w pojeździe i nie okazał do kontroli drogowej oryginału wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Kierowca nie okazał też żadnego innego dokumentu potwierdzającego nabycie uprawnień przewozowych w zakresie przewozu osób. Ponadto, na podstawie informacji od Starosty Powiatowego w T. ustalono, że przedsiębiorca Ł.W. "Ax." do dnia kontroli nie zgłosił do licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym pojazdu marki Toyota o numerze rejestracyjnym [...].
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z [...] nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Ł.W. karę pieniężną w łącznej wysokości 9300 zł za: niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.), w wymaganym terminie – za każdą zmianę – w kwocie 800 zł; niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. – za każdy dokument - w kwocie 500 zł; wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy – w kwocie 8000 zł, stanowiące naruszenia ujęte odpowiednio pod lp. 1.5, 1.12 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Wydanej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez zatrzymanego kierowcę czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza w sytuacji, w której Skarżący takiej działalności nie prowadzi;
2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
3) art. 5b u.t.d. w zw. z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;
4) art. 92 a ust. 1 i 7 oraz ust 11 w zw. z lp. 1.5,1.12 oraz 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
Decyzją z [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazywał, że 4 lutego 2020 r. kierujący pojazdem T.P. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy Ł.W. "Ax". W trakcie kontroli kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Strona posiada zaś licencję nr [...] na wykonywanie takiego transportu, ale w kierowca nie został w dniu kontroli wyposażony w stosowny wypis z tego dokumentu.
Organ odwoławczy zauważył następnie, że organ I instancji prawidłowo stwierdził, iż strona nie zgłosiła w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmiany danych pojazdu, co powinno nastąpić nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.
Organ II instancji zaznaczył dalej, że kontrolowany przewóz nie spełnił wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast pojazd, którym wykonywany był w dniu kontroli przewóz osób w imieniu i na rzecz strony, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co wynika z protokołu kontroli drogowej oraz z danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Zatem pojazd, którym wykonywano kontrolowany przejazd nie spełniał warunku określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy czym nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podkreślił, że protokół kontroli drogowej z 4 lutego 2020 r. jest istotnym dowodem w postępowaniu administracyjnym. Podpisuje go kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Istota protokołu z kontroli wyraża się ponadto w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.
Organ odwoławczy stwierdził, że prawidłowo ustalono podmiot wykonujący przewóz z dnia kontroli. Z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika bowiem, że w dniu kontroli drogowej Pan T.P. wykonywał przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy Ł.W. "Ax.". W chwili zatrzymania do kontroli w pojeździe znajdował się dwóch pasażerów. Ponadto, jak wynika z protokołu przesłuchania świadka Pana B.G., usługa przewozu osób została zamówiona za pośrednictwem aplikacji Bolt, a za zamówiony kurs pasażer zapłacił gotówką 140 złotych. Równocześnie skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wskazał jakiegokolwiek dowodu wskazującego, że to kierowca wykonywał w dniu kontroli drogowej okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym.
Zdaniem organu odwoławczego nieistotne dla sprawy były kwestie, czy wykonywane przez skarżącego czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz niezweryfikowanie przez organ, czy skarżący w dniu kontroli posiadał status przedsiębiorcy. Wykonywanie transportu drogowego zachodzi bowiem nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Jednocześnie organ podkreślił, że fakt prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej nie budzi wątpliwości, bowiem powyższe potwierdzają dane zawarte w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Skargę na powyższą decyzję wywiódł Ł.W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3, do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie Taxify/Bolt, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę T.P., nie zaś przez skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego w odniesieniu do tej konkretnej sprawy nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.;
2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 18 ust. 4b pkt 1 lit. c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest Bolt B.V.;
3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego;
4) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie, czy wykonywane przez kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ, czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia, w oparciu o jaki stosunek prawny kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu skarżącego;
5) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, oraz w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z 4 lutego 2020 r.), braku wyjaśnienia zasad działania aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
6) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
7) przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
8) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Taxify/Bolt;
9) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842) zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zostało wydane 13 kwietnia 2021 r. i doręczone stronom. Z uwagi na sytuację epidemiczną przeprowadzenie rozprawy stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległości z powodów technicznych, dlatego sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje oddaleniem skargi.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżącego karę pieniężną za: niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie; niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d.; wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym określające m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, jak również zasady odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 1 i 2 u.t.d.).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że prawidłowe są ustalenia organu co do podmiotu wykonującego przewóz drogowy w dniu kontroli. Sąd podziela wniosek organu, że wystarczającym tego dowodem są złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej zeznania kierowcy pojazdu T.P., który realizował przewóz, z których wprost wynika, że ww. wykonywał zarobkowy przewóz drogowy osób z wykorzystaniem aplikacji "Bolt" w imieniu pracodawcy, tj. Ł.W. "Ax." z T.M. T.P. oświadczył przy tym, że ze skarżącym łączy go umowa zlecenie na wynajem pojazdu wraz z kierowcą w celu wykonywania przewozów drogowych na rzecz ww. firmy, opisując także obowiązujące między stronami umowy warunki wzajemnych rozliczeń finansowych. Kierowca dodał także, że nie prowadzi samodzielnie działalności gospodarczej, pozostając zatrudnionym na umowę zlecenie przez skarżącego, a jego konto w aplikacji "Bolt" jest powiązane z kontem firmy Ł.W. "Ax.", która jest tzw. partnerem "Bolt". Powyższe zeznania utrwalono protokołem z przesłuchania świadka sporządzonym w dniu kontroli.
Poza powyższym, jest faktem bezspornym, że w okolicznościach sprawy prawidłowo ustalono, iż w trakcie kontroli ww. kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Jednocześnie, na podstawie informacji ze Starostwa Powiatowego w T. z dnia 5 marca 2020 r. wynika, że skarżący posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Kierowca nie został jednak wyposażony przez stronę w dniu kontroli w wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Okoliczności te nie był kwestionowane przez skarżącego, nadto Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego lub procesowego, dlatego słusznie nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. w zw. z lp. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Zgodzić należało się także z niekwestionowanymi przez stronę skarżącą ustaleniami organów, z których wynika, że jakkolwiek skarżący posiada licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawioną, to do ww. licencji nie został zgłoszony samochód osobowy marki Toyota Avensis o numerze rejestracyjnym [...], którym wykonywany był w dniu kontroli przewóz drogowy. Tymczasem w świetle obowiązujących przepisów u.t.d. obowiązkiem skarżącego było zgłosić w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, zmianę danych pojazdu w terminie 28 dni od powstania zmiany tych danych. W tej sytuacji zaniechanie realizacji tego obowiązku organy słusznie oceniły jako podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 800 zł, zgodnie z art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. w związku z lp. 1.5. załącznika nr 3 do ustawy.
Podzielić dalej należało także stanowisko organów, że usługa przewozu świadczona w dniu kontroli w imieniu i na rzecz skarżącego miała charakter odpłatny. Z protokołu kontroli drogowej, zeznań kierowcy oraz pasażera, a także zapisu ekranu urządzenia z aplikacją Bolt, na którym widnieje trasa przejazdu oraz naliczona z tego tytułu opłata wynika bowiem jednoznacznie, że za przejazd naliczono opłatę 141,63 zł, przy czym pasażer uiścił ją gotówką w ostatecznej wysokości 140,00 zł. Z powyższych względów trafne jest stanowisko organu, że 4 lutego 2020 r. T.P. wykonywał zarobkowy przewóz osób w imieniu i na rzecz skarżącego.
Przechodząc do oceny popełnionego przez skarżącego naruszenia wskazać należy, że ze zgromadzonego w sposób rzetelny i prawidłowy materiału dowodowego wynika, że 4 lutego 2020 r. o godzinie 9:10 przy ul. A. w J. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki Toyota o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował T.P. wykonujący przewóz okazjonalny osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy Ł.W., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Ł.W. "Ax.". W chwili zatrzymania do kontroli kierowca odpłatnie przewoził pasażerów z Międzynarodowego Portu Lotniczego K-B ul. B. 1 na ul. C. 2 w miejscowości J. Przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji Bolt. Wykonywany był pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Za wykonanie usługi pasażer uiścił gotówką opłatę w wysokości 140,00 zł.
W ocenie Sądu w sprawie prawidłowo ustalono, że skarżący wykonywał działalność mieszczącą się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.t.d. przez krajowy transport drogowy należy rozumieć podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób określa je art. 5b ust. 1 u.t.d., stanowiąc, że podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji takiej udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek strony i jest ona zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (art. 5b ust. 3 i 4 ustawy).
W stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy nie ma wątpliwości, że w dacie przeprowadzonej kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz, w ramach którego przewoził pasażerów z Międzynarodowego Portu Lotniczego K-B ul. B. 1 na ul. C. 2 w miejscowości J. Za przejazd pasażer B.G. zapłacił kwotę 140,00 zł. Przewóz wykonywany był samochodem osobowym zarejestrowanym na terenie Polski. Przedsiębiorca Ł.W. pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób w krajowym transporcie drogowym. Okoliczność tę potwierdza także posiadanie przez skarżącego licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydanej przez Starostę T. z 2 lipca 2018 roku ważnej do 1 lipca 2028 r. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego.
Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i kierującego z aplikacji mobilnej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Należy przy tym wskazać, że zasady działania aplikacji Bolt są dostępne dla każdego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych. Zasady działania tej aplikacji należy uznać za fakt powszechnie znany. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły. Usługę, realizowaną przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzenia kierującego i pasażera, należy uznać za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Powyższe znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C-434/15 (opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris) analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. TSUE wskazał w nim, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonawcę w części usługi transportowej (w zakresie pośrednictwa w jej realizacji) to tym bardziej skarżącego jako realizatora jej drugiej części polegającej na faktycznym przewozie pasażera uznać należało za wykonawcę usługi transportowej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 2358/17., wyrok WSA w Gdańsku z 17 października 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 501/19 czy również wyrok WSA w Gdańsku z 28 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 668/19 – dostępne w CBOSA).
Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie potwierdzają także, iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.
W myśl art. 18 ust.4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z art.18 ust.4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny:
1) pojazdami zabytkowymi,
2) samochodami osobowymi:
a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że kontrolowany przewóz wykonywany był pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Toyota Avensis, którą 4 lutego 2020 r. był wykonywany przewóz, nie spełniała zatem określonego w powyższych przepisach wymogu. Okoliczność tę potwierdza zarówno protokół kontroli, jak również poświadczona za zgodność kserokopia dowodu rejestracyjnego ww. pojazdu. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art.18 ust.4a u.t.d., co uzasadniało nałożenie kary za stwierdzone naruszenie. Jednocześnie przewóz wykonany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4b u.t.d. uprawniających do wykonywania przewozów okazjonalnych bez spełnienia kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a u.t.d. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 18 ust. 4b pkt 2b u.t.d., gdyż warunki przewozu nie zostały ustalone przed rozpoczęciem usługi w formie umowy w lokalu przedsiębiorstwa. Jak wynika z zeznań pasażera B.G. 4 lutego 2020 r. zamówił on usługę przewozu na przejazd z Portu Lotniczego K-B przy ul. B. 1 do J. – ul. C. 2 za pomocą zainstalowanej w swoim telefonie aplikacji Bolt. Po zamówieniu usługi oczekiwał na przyjazd samochodu. Przed rozpoczęciem przewozu nie znał kierowcy. Z informacji otrzymanej z aplikacji Bolt wiedział, że przybliżony koszt usługi wyniesie 141,63 zł, przy czym ostatecznie, po zaokrągleniu, zapłacił kierowcy gotówką kwotę 140,00 zł, co miało miejsce, gdy przejazd zakończył się w momencie zatrzymania do kontroli. Pasażer przed rozpoczęciem przewozu nie zawierał zatem żadnej umowy w lokalu przedsiębiorstwa.
Z zebranego materiału dowodowego nie wynika także, aby opłata za przewóz została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu i uregulowana bezgotówkowo na rzecz przedsiębiorcy. Z akt sprawy wynika nadto jednoznacznie, że pojazd, którym wykonywany był przewóz nie stanowił wyłącznej własności przedsiębiorcy, lecz został zarejestrowany na nazwisko osoby trzeciej, przy czym do protokołu kierowca pojazdu zeznał, iż należy on do niego. Prawidłowo zatem organy administracji uznały, że nie została spełniona żadna z przesłanek, o których mowa w art.18 ust.4b u.t.d.
Wobec powyższego prawidłowo organ uznał, iż 4 lutego 2020 r. skarżący wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem marki Toyota Avensis o numerze rejestracyjnym [...] bez spełnienia wymogu z art. 18 ust.4a u.t.d., przy czym nie miał miejsca przypadek, o którym mowa w art.18 ust.4b u.t.d., umożliwiający wykonywanie przewozu okazjonalnego bez spełnienia kryterium konstrukcyjnego, co uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).
W tym miejscu należy odnieść się do argumentacji uzasadnienia skargi, która powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z 2 września 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1384/19 zmierza do obalenia wniosków organu, że w sprawie doszło do realizacji przez skarżącego przewozu okazjonalnego. W powyższym orzeczeniu Sąd stanął na stanowisko, że nieprawidłowa jest kwalifikacja czynności przewozowych skarżącego (który przewoził jedynie jedną osobę samochodem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu do pięciu osób łącznie z kierowcą) jako przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Sąd rzeszowski powołał się w tym względzie na treść art. 2 pkt rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, według którego "usługi okazjonalne" oznaczają "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wobec tego, zdaniem WSA w Rzeszowie, a w ślad za tym także skarżącego, przewóz okazjonalny – zgodnie z treścią art. 4 pkt 11 u.t.d. – to przewóz osób, rozumiany jako grupy pasażerów, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo wahadłowego.
Sąd w składzie orzekającym zwraca uwagę, że ww. wyrok WSA w Rzeszowie nie wpisuje się w dotychczasową linię orzeczniczą sądów administracyjnych, kwalifikujących okoliczności analogiczne co w rozpoznawanej sprawie w kontekście przejazdu okazjonalnego. Orzeczenie to nie jest nadto prawomocne, dlatego nie można uznać, by mogło ono kształtować nową linię orzeczniczą w tego rodzaju sprawach, tudzież modyfikować linię dotychczasową. Niezależnie od powyższego stwierdzić również należy, że skład orzekający nie podzielił zapatrywań WSA w Rzeszowie odnośnie do sposobu definiowania pojęcia "przewóz okazjonalny". Jakkolwiek Sąd nie neguje samej możliwości posiłkowego odwoływania się do regulacji zawartej ww. rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r., to jednak z uwagi na cel i zakres przedmiotowy tego aktu, czyli zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty, jego postanowienia w kontekście przewozu wykonywanego samochodami osobowymi należy wykładać odpowiednio, a nie literalnie, gdyż nie są to materie tożsame, a jedynie pokrewne. Odnosząc się zaś bezpośrednio do treści art. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia, wypada zauważyć, że definiując pojęcie "usług okazjonalnych", prawodawca wspólnotowy wskazał, że obejmują one przewóz grup pasażerów i jest to ich cechą główną, jednak nie można z tego sformułowania wywodzić wniosku, iż dla kwalifikacji usługi przewozowej jako okazjonalnej warunek ten musi być za każdym razem bezwzględnie spełniony, ponieważ wprost z tego przepisu to nie wynika. Dlatego należy przyjąć, że jakkolwiek przewóz grup pasażerów powinien stanowić zasadę organizowania usług okazjonalnych, to powyższe nie wyklucza, aby takie usługi mogły być świadczone także na rzecz pojedynczego pasażera. Podkreślenia zresztą wymaga, że ewentualny przewóz jednej osoby – w ocenie Sądu – nie pozbawia organu możliwości uznania tego przewozu za okazjonalny. Skoro zgodnie z powołanym wcześniej art. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia m.in. zleceniodawca uprawniony jest określić liczebność grupy przewożonych osób, to może on zawęzić także skład osobowy pasażerów pojazdu do jednej osoby, zwłaszcza gdy przewóz dokonywany jest samochodem osobowym, a nie autobusem. Użyty w rozporządzeniu zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w warunkach przewozu samochodem, należy więc rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też ich większej liczby. Skutkiem dokonania powyższego wyboru przez zleceniodawcę nie będzie zatem zmiana charakteru świadczonej przez skarżonego usługi na przewóz inny niż okazjonalny.
Zauważyć jednocześnie wypada, że w okolicznościach rozpoznawanego przypadku, przewóz obejmował dwoje pasażerów, co stwierdza wprost protokół kontroli drogowej. Jest to jednak okoliczność wtórna wobec powyższych rozważań oraz tego, że zakres przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. jakkolwiek zbliżony do użytego w rozporządzeniu (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady sformułowania "usług okazjonalnych" jest w istocie węższy i musi być rozumiany w taki sposób, aby obejmował formy przewozów, które nie mieszczą się w ramach "przewozu regularnego" oraz "przewozu regularnego specjalnego" albo "przewozu wahadłowego". W innym bowiem przypadku przepisy powiązane z przewozem okazjonalnym byłyby martwe z uwagi na niemożność wskazania zakresu przedmiotowego tego pojęcia.
Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Nie było rolą organów inspekcji transportu drogowego poszukiwanie dowodów potwierdzających zaistnienie wymienionych w art. 92c ust. 1 u.t.d. wyjątkowych okoliczności nakazujących umorzenie wszczętego postępowania. W sprawie brak jest podstaw, aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, w toku postępowania skarżący nie przedstawił bowiem żadnych dowodów okoliczność taką potwierdzających.
W ocenie Sądu nieuzasadniony jest także zarzut skargi, że nie zostało wyjaśnione, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz braku zweryfikowania przez organ, czy kierujący posiadał status przedsiębiorcy. Jak zostało już wcześniej wskazane, w toku postępowania organ I instancji ustalił, że skarżący posiada licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wydaną przez Starostę T. 2 sierpnia 2018 roku ważoną do 1 lipca 2028 r. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego, w toku postępowania. Nadto sądowi wiadome jest z akt niniejszej sprawy, w których znajduje się wypis z CEiDG, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie taksówek osobowych. Kwestia stosunku prawnego łączącego kierowcę pojazdu ze skarżącym wynika wyłącznie z zeznań kierowcy, który oświadczył, że zawarł z Ł.W. "Ax." umowę zlecenia, aby świadczyć na rzecz tego przedsiębiorcy usługi transportu osobowego. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, fakt niewykonywania usługi przewozu przez stronę skarżącą osobiście pozostaje bez wpływu na ocenę zdarzenia, bowiem kierowca wykonał przewóz w jej imieniu i na jej rzecz, a to skutkowało zasadnym obciążeniem skarżącego odpowiedzialnością za wykonanie usługi przewozu w sposób niezgodny z u.t.d. Okoliczność, że kierowca działał na rzecz skarżącego nie została skutecznie podważona.
W ocenie sądu organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły dostępny dla nich materiał dowodowy, niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. W tym kontekście podkreślić należy, że jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza jego nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów, mających wykazać okoliczności korzystne dla strony postępowania. Zaznaczyć należy, że ciążący na organie obowiązek wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy nie zwalnia strony ze współdziałania z organem w ich wyjaśnieniu, zwłaszcza gdy przedstawienie dowodów potwierdzających jej twierdzenia leży w interesie strony i tylko z jej udziałem możliwe jest ich ewentualne pozyskanie (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., II GSK 756/16). Główny Inspektor Transportu Drogowego odwołując się do judykatury, trafnie podnosił, że strona nie może zasadnie oczekiwać, że organ administracji publicznej dysponując już określonym materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie okoliczności istotnych w sprawie, będzie poszukiwał jeszcze innych dowodów, które prowadziłyby do obalenia ustaleń dokonanych na podstawie już zebranego materiału. Sama argumentacja negująca niewadliwe ustalenia organów nie jest natomiast wystarczająca dla podważenia tych ustaleń.
Podsumowując stwierdzić należy, że postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący dopuścił się naruszenia przepisów z zakresu transportu drogowego, które uzasadniały nałożenie kary pieniężnej. Wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Organy wydały rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom prawa i swoje stanowisko przedstawiły w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę jako bezzasadną, oddalił.
d.cz.