Orzeczenie · 2021-02-24

III SA/Łd 1093/20Uchylenie kosztów egzekucyjnych bezskuteczna egzekucja 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2021-02-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
koszty egzekucyjneopłata egzekucyjnaopłata manipulacyjnabezskuteczna egzekucjazajęcie rachunku bankowegoPFRONustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiTrybunał Konstytucyjnysądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 1300,85 zł. Koszty te powstały w toku bezskutecznego postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki w likwidacji na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez PFRON. Wierzyciel zarzucił organom błędne naliczenie opłaty za zajęcie rachunku bankowego, argumentując, że skoro na rachunku nie było środków, nie doszło do faktycznego zajęcia wierzytelności. Kwestionował również naliczenie opłaty manipulacyjnej. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, wskazując na przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) dotyczące obciążenia wierzyciela kosztami w przypadku bezskuteczności egzekucji. Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organ odwoławczy próbował ustalić maksymalne stawki opłat, odwołując się do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (koszty zajęcia nieruchomości). Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Podzielił stanowisko skarżącego, że opłata za zajęcie rachunku bankowego jest należna tylko wtedy, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, co oznacza, że na rachunku muszą być środki. W tej sprawie zajęcie było bezskuteczne z powodu braku środków, dlatego opłata egzekucyjna nie powinna być naliczona. Ponadto, sąd uznał, że organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował przepisy dotyczące opłaty manipulacyjnej, nie uwzględniając w pełni wytycznych Trybunału Konstytucyjnego dotyczących proporcjonalności kosztów do nakładu pracy i skuteczności egzekucji. W związku z tym sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych w administracji, w szczególności opłaty za zajęcie rachunku bankowego bez środków oraz opłaty manipulacyjnej w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezskutecznej egzekucji administracyjnej i interpretacji przepisów u.p.e.a. w świetle orzecznictwa TK.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opłata egzekucyjna za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego może być pobrana, jeśli na rachunku brak jest środków pieniężnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opłata egzekucyjna z tytułu zajęcia rachunku bankowego może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, co oznacza, że na rachunku muszą być środki pieniężne.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni językowej art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., zgodnie z którą opłata jest należna tylko przy faktycznym zajęciu wierzytelności. Brak środków na rachunku bankowym uniemożliwia skuteczne zajęcie wierzytelności, a tym samym pobranie opłaty.

Czy opłata manipulacyjna naliczona w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym jest zgodna z Konstytucją i wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku określenia maksymalnej wysokości opłaty i jej proporcjonalności do nakładu pracy organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Opłata manipulacyjna została naliczona z naruszeniem wytycznych Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ organ nie rozważył proporcjonalności kosztów do nakładu pracy i skuteczności egzekucji, ograniczając się jedynie do ustalenia maksymalnej stawki w oparciu o analogię do zajęcia nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 31/14 podkreślił konieczność zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat a czynnościami organów, a także unikania sytuacji, w której opłaty stają się nieuzasadnionym dochodem organu. Organ odwoławczy nie uwzględnił tej części wyroku, ograniczając się do ustalenia maksymalnej kwoty opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi.

Przepisy (18)

Główne

u.p.e.a. art. 64 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłata za zajęcie innych wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych wynosi 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej niż 4,20 zł.

u.p.e.a. art. 64 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Opłata manipulacyjna wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej niż 1,40 zł.

u.p.e.a. art. 64c § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64c § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu jego bezskuteczności.

u.p.e.a. art. 80 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Sposób dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.

u.p.e.a. art. 80 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego obejmuje również kwoty wpłacone po dokonaniu zajęcia.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata za zajęcie rachunku bankowego jest należna tylko przy faktycznym zajęciu wierzytelności (tj. gdy na rachunku są środki). • Naliczona opłata manipulacyjna narusza wytyczne Trybunału Konstytucyjnego dotyczące proporcjonalności kosztów do nakładu pracy i skuteczności egzekucji.

Godne uwagi sformułowania

opłata egzekucyjna może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych • brak środków na rachunku bankowym nie stanowi przeszkody do uznania za skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego • nie można utożsamiać zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego z zajęciem wierzytelności pieniężnej • nie można wywieść, że czynność taka uprawnia organ egzekucyjny do pobrania z tego tytułu opłaty na podstawie art. 64 § 1 cytowanej wyżej ustawy • brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach następuje całkowite zerwanie związku pomiędzy świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący

Ewa Alberciak

sędzia

Janusz Nowacki

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych w administracji, w szczególności opłaty za zajęcie rachunku bankowego bez środków oraz opłaty manipulacyjnej w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bezskutecznej egzekucji administracyjnej i interpretacji przepisów u.p.e.a. w świetle orzecznictwa TK.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, które mają bezpośredni wpływ na koszty ponoszone przez wierzycieli i są często przedmiotem sporów. Wyjaśnia, kiedy opłaty egzekucyjne są należne, co jest kluczowe dla praktyków.

Czy opłata za zajęcie pustego konta bankowego jest legalna? WSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst