III SA/Łd 109/25

III SA/Łd 109/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-04-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk
Anna Dębowska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Wyporska-Frankiewicz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 1, art. 145 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 7c, art. 82h ust. 1 pkt 17 i 18, art. 92a ust. 2, ust. 8, art. 92b, art. 92c, lp. 15.2 załącznika nr 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 2 pkt 5, art. 3 ust. 1, art. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 288
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Sentencja
Dnia 22 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 grudnia 2024 r. nr BP.501.1385.2024.2410.KI13.651453 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 20 grudnia 2024 r., nr BP.501.1385.2024.2410.KI13.651453, wydaną na podstawie art. 4 pkt 22 lit. l), art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d.", pkt 5.2.3 lit. e zdanie 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. poz. 2141 ze zm.), art. 2 pkt 5 oraz art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300 z 14 listopada 2009 r., str. 51 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009", art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm.), zwanej dalej "p.r.d." oraz lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 20 maja 2024 r., nr WITD.DI.0152.XIII1496/20/24, o nałożeniu na A.C. kary pieniężnej w wysokości 500 zł.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 14 marca 2024 r. w miejscowości J. przy drodze krajowej nr 74 przeprowadzono kontrolę pojazdu marki VOLVO o nr rej.[...] Kierowca A.R. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy z Ł. do P. w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M.C., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą M. z siedzibą przy ul. [...] K.
W wyniku oględzin pojazdu stwierdzono usterkę niebezpieczną w postaci zużytego bieżnika tylnej opony na pierwszej osi pojazdu. Przebieg i ustalenia kontroli zostały opisane w protokole kontroli nr [...] z 14 marca 2024 r.
Na podstawie informacji uzyskanych z systemu KREPTD ustalono, że na dzień kontroli osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie M. był A.C., posiadający certyfikat kompetencji zawodowych nr [...], wydany 4 czerwca 2009 r.
Pismem z 14 marca 2024 r., doręczonym 28 marca 2024 r., zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania.
Decyzją z 20 maja 2024 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A.C. karę pieniężną w wysokości 500 zł.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego lub uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów materialnych, tj. art. 4 ust. 2 lit. a) oraz lit. d) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 poprzez nałożenie sankcji administracyjnej na podmiot niebędący zarządzającym transportem, a jedynie wykonujący jego zadania, podczas gdy osoba taka działa jedynie i wyłącznie w imieniu przedsiębiorcy uprawnionego do wykonywania zawodu przewoźnika drogowego, jak i w wyłącznym interesie takiego przedsiębiorcy;
2. reguły kolizyjnej, tj. art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nałożenie sankcji administracyjnej na podstawie art. 92a u.t.d., który w zakresie karania osoby fizycznej wykonującej zadania zarządzającego transportem, wskazanej w art. 7c tej ustawy, jest ewidentnie sprzeczny z normami prawa wspólnotowego, tj. art. 4 ust. 2 lit. a) oraz lit. d) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
Organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 20 maja 2024 r. podniósł, że w wyniku przeprowadzonych 14 marca 2024 r. podczas kontroli w miejscowości J. przy drodze krajowej nr 74 oględzin pojazdu marki VOLVO o nr rej.[...] stwierdzono, że prawa tylna opona na pierwszej osi pojazdu po prawej stronie ma zużyty bieżnik poniżej granicy znacznika TWI (wskaźnik zużycia opony). Głębokość bieżnika w trzech miejscach na zewnętrznej tylnej oponie po prawej stronie pojazdu wynosi odpowiednio: 0,69 mm, 0,53 mm. Zgodnie z załącznikiem nr 1, poz. 5.2.3. lit. e zdanie 2 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego usterka ta została zakwalifikowana do kategorii usterki niebezpiecznej. Kontrolujących ocenili, że usterka miała charakter niebezpieczny, bowiem stanowiła bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i/lub oddziaływała na środowisko, co uzasadniało nałożenie na skarżącego kary z lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. Zaistnienie choć jednej usterki o charakterze niebezpiecznym uzasadnia nałożenie kary z lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d.
Następnie organ drugiej instancji wskazał, że Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego jest publicznie dostępną i jawną bazą danych prowadzoną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, obowiązującą od 30 listopada 2017 r. Na podstawie danych z Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego organ drugiej instancji stwierdził, że 4 czerwca 2009 r. A.C. został wydany certyfikat kompetencji zawodowych nr [...] w zakresie krajowego transportu drogowego rzeczy. Według organu drugiej instancji z powyższych danych z Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego wynika jednoznacznie, że skarżący był osobą zarządzającą transportem u przedsiębiorcy M.C. prowadzącej działalność pod firmą M. Tym samym skarżący w chwili stwierdzenia naruszenia był osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie, które wykonywało przewóz poddanym kontroli pojazdem. Posiadał także stosowne uprawnienia do pełnienia obowiązków zarządzającego transportem. Do obowiązków zarządzającego transportem należy zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa wykonywane w sposób rzeczywisty i ciągły, co wynika z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. W ramach zarządzania operacjami transportowymi skarżący powinien nadzorować przestrzeganie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym przez pracowników przedsiębiorstwa i osoby współpracujące z przedsiębiorstwem. Skarżący nie wywiązał się ze swoich obowiązków, ponieważ wykonywano przewóz drogowy pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna. Uwolnienie się od odpowiedzialności za popełnione naruszenie jest możliwe tylko po wykazaniu przez zarządzającego transportem braku wpływu na powstanie naruszenia. Zebrany materiał dowodowy nie zawiera dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego. Według art. 2 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. Na skarżącym, jako zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie, spoczywał obowiązek sprawowania rzeczywistego i stałego (ciągłego) nadzoru nad operacjami transportowymi realizowanymi przez kierowców. W toku postępowania toczącego się przed organem pierwszej instancji, jak również w odwołaniu, skarżący nie wykazał, że jako zarządzający transportem dochował należytej staranności w tym zakresie. Organ pierwszej instancji słusznie przypisał skarżącemu naruszenie określone w lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d., gdyż jako osoba sprawująca nadzór nad kierowcami i pojazdami nie powinna była dopuścić do ruchu pojazdu z taką usterką. Skarżący nie wykazał się należytą starannością w organizacji swojej pracy. To obowiązkiem zarządzającego transportem jest między innymi utrzymanie i konserwacja pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów transportowych, przydzielanie ładunków kierowcom i pojazdom, czy też sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem. Wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Zasadą jest, że odpowiedzialność ogranicza się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjnoprawnej. Nie dokonuje się natomiast oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy oraz stopnia szkodliwości czynu. Do odpowiedzialności administracyjnej wystarczy jedynie, że organ stwierdzi naruszenie przepisu prawa materialnego obligującego do wydania decyzji, w której określi karę administracyjną. Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana jest na zasadzie ryzyka i oznacza, że nieważne jest, czy podmiot, który ma być ukarany zawinił, czy też nastąpiło określone zdarzenie. Skarżący wskazał, że w przedsiębiorstwie M. wykonuje jedynie zadania zarządzającego transportem. Stanowisko skarżącego jest wystarczające do przypisania skarżącemu odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Jak potwierdza wpis w Krajowym Rejestrze Elektronicznym Przedsiębiorców Transportu Drogowego skarżący jest zgłoszony przez przedsiębiorcę jako zarządzający transportem. Zatem nie tylko wykonuje zadania zarządzającego transportem, ale i nim jest. To oznacza, że odpowiada za tabor pojazdów należący do przedsiębiorcy i ich stan techniczny. Brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., bowiem brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. spoczywa na stronie postępowania. Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność za popełnione naruszenia. Skarżący nie wykazał, że dopełnił kontroli pojazdu przed zleceniem przewozu i zlecił wykonanie zadania transportowego pojazdem, który nie posiadał usterki niebezpiecznej. Postępowanie administracyjne w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów. Organ pierwszej instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Swoje rozstrzygnięcie oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i dokonał jego wszechstronnej oceny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 20 grudnia 2024 r. A.C. wniósł o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji z 20 maja 2024 r. oraz o zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów materialnych, tj. art. 4 ust. 2 lit. a) oraz lit. d) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 poprzez nałożenie sankcji administracyjnej na podmiot niebędący zarządzającym transportem, a jedynie wykonujący jego zadania, podczas gdy osoba taka działa jedynie i wyłącznie w imieniu przedsiębiorcy uprawnionego do wykonywania zawodu przewoźnika drogowego, jak i w wyłącznym interesie takiego przedsiębiorcy;
2. reguły kolizyjnej, tj. art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nałożenie sankcji administracyjnej na podstawie art. 92a u.t.d., który w zakresie karania osoby fizycznej wykonującej zadania zarządzającej transportem, wskazanej w art. 7c tej ustawy, jest ewidentnie sprzeczny z normami prawa wspólnotowego, tzn. art. 4 ust. 2 lit. a) oraz lit. d) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009;
3. przepisu materialnego, tj. art. 4 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 poprzez niezastosowanie go w sprawie, przejawiające się na gruncie niniejszego postępowania nałożeniem sankcji administracyjnej za niedopełnienie obowiązków, które mocą przywołanej normy prawnej nie leżą w kompetencji osoby wykonującej obowiązki zarządzającej transportem, co skarżący postrzega również jako naruszenie zasady praworządności oraz zasady budowania zaufania obywateli do organów państwa, a także towarzyszące mu naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sposób wyczerpujący, przejawiające się niedokonaniem analizy umowy, na podstawie której skarżący wykonuje zadania zarządzającego transportem w firmie przedsiębiorcy, która to analiza doprowadziła by do potwierdzenia, że nadzór nad stanem technicznym pojazdów nie leży w jego gestii.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.
Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne.
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem organy administracji nie naruszyły przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 20 grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 20 maja 2024 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 zł z tytułu naruszenia określonego w poz. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że 14 marca 2024 r. został zatrzymany w miejscowości J. przy drodze krajowej 74 do kontroli pojazd marki VOLVO o nr rej.[...], którymi kierował kierowca A.R. wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M.C., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą M z siedzibą w K. W wyniku oględzin pojazdu stwierdzono, że prawa tylna opona na pierwszej osi pojazdu po prawej stronie ma zużyty bieżnik poniżej granicy znacznika TWI (wskaźnik zużycia opony). Głębokość bieżnika w trzech miejscach na zewnętrznej tylnej oponie po prawej stronie pojazdu wynosiła odpowiednio: 0,69 mm, 0,53 mm. Zgodnie z załącznikiem nr 1, poz. 5.2.3. lit. e zd. 2 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego usterka ta została zakwalifikowana do kategorii usterki niebezpiecznej. Z kontroli sporządzono 14 marca 2024 r. protokół opisujący przebieg i ustalenia kontroli. Na podstawie danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Elektronicznym Przedsiębiorców Transportu Drogowego organy administracji ustaliły, że skarżący jest osobą zarządzającą transportem w przedsiębiorstwie M., o której mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 i 4 czerwca 2009 r. został mu wydany certyfikat kompetencji zawodowych nr [...] w zakresie krajowego transportu drogowego rzeczy.
Skarżący wywodził w odwołaniu i następnie w skardze, że nie był zarządzającym transportem, a jedynie wykonywał jego zadania. Według skarżącego taka osoba działa jedynie i wyłącznie w imieniu przedsiębiorcy uprawnionego do wykonywania zawodu przewoźnika drogowego oraz w wyłącznym interesie takiego przedsiębiorcy. Nadzór nad stanem technicznym pojazdów "nie leży w jego gestii", co miałaby wykazać umowa łącząca go z przedsiębiorcą.
Sporne w sprawie zatem było ustalenie, czy na skarżącego może zostać nałożona kara jako na zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie M.
W kwestii transportu drogowego zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE. W świetle art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, rozporządzenie (WE) nr 1071/2009 ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Definicja osoby zarządzającej transportem została zawarta w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE.
Przepis art. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 stanowi, że "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 "zarządzający transportem" oznacza zatem osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
W art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 określono, że przedsiębiorcy wykonujący zawód przewoźnika drogowego muszą spełniać następujące wymogi:
a) posiadać rzeczywistą i stałą siedzibę w jednym z państw członkowskich;
b) cieszyć się dobrą reputacją;
c) posiadać odpowiednią zdolność finansową; oraz
d) posiadać wymagane kompetencje zawodowe.
W art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wyróżniono – obok wykonywania zawodu przewoźnika drogowego z wyznaczeniem zarządzającego transportem (ust. 1) – sytuację wykonywania zawodu przewoźnika drogowego bez wyznaczenia zarządzającego transportem – (ust. 2).
Przepis art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 stanowi, że przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną – zarządzającego transportem – która spełnia warunki przewidziane w przepisie art. 3 ust. 1 lit. b), tj. cieszącą się dobrą reputacją i d), tj. posiadającą wymagane kompetencje zawodowe i która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa (lit. a), ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą (lit. b) oraz posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty (lit. c).
W art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 określono, że jeżeli przedsiębiorca nie spełnia wymogu posiadania kompetencji zawodowych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. d), właściwy organ może zezwolić na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez wyznaczenia zarządzającego transportem zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, pod warunkiem, że:
a) przedsiębiorca wyznaczy osobę fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty, spełniającą wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b), tj. cieszącą się dobrą reputacją i lit. d), tj. posiadającą wymagane kompetencje zawodowe oraz uprawnioną na mocy umowy do wykonywania zadań zarządzającego transportem w imieniu tego przedsiębiorcy;
b) umowa wiążąca przedsiębiorcę z osobą, o której mowa w lit. a), precyzuje zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły, oraz określa zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Zadania, które należy sprecyzować, obejmują w szczególności utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem;
c) w charakterze zarządzającego transportem osoba, o której mowa w lit. a), może kierować operacjami transportowymi nie więcej niż czterech różnych przedsiębiorstw, realizowanymi za pomocą połączonej floty, liczącej ogółem nie więcej niż 50 pojazdów. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o obniżeniu liczby przedsiębiorstw lub łącznej wielkości floty pojazdów, którymi może zarządzać ta osoba; oraz
d) osoba, o której mowa w lit. a), wykonuje określone zadania wyłącznie w interesie przedsiębiorcy, a jej obowiązki są wykonywane niezależnie od przedsiębiorców, na rzecz których dany przedsiębiorca wykonuje przewozy.
W art. 4 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 zastrzeżono, że przedsiębiorca powiadamia właściwy organ o wyznaczeniu zarządzającego lub zarządzających transportem.
Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z motywem ósmym tego rozporządzenia, należy wyraźnie określić osoby fizyczne o dobrej reputacji i wymaganych kompetencjach zawodowych, wskazane właściwym organom i zwane dalej w tym rozporządzeniu "zarządzającymi transportem", które powinny posiadać miejsce zamieszkania w państwie członkowskim oraz w sposób rzeczywisty i ciągły zarządzać operacjami transportowymi przedsiębiorców zajmujących się transportem drogowym; należy sprecyzować warunki, na których podstawie uznaje się daną osobę za odpowiedzialną za rzeczywiste i ciągłe zarządzanie operacjami transportowymi w przedsiębiorstwie. W myśl natomiast motywu jedenastego, wysoki poziom kwalifikacji zawodowych powinien zwiększyć społeczno-ekonomiczną skuteczność sektora transportu drogowego. W konsekwencji kandydaci do funkcji zarządzającego transportem powinni dysponować wiedzą fachową na wysokim poziomie. Zarządzający transportem powinni posiadać niezbędną wiedzę z zakresu obejmującego zarówno transport krajowy, jak i międzynarodowy.
Z kolei zgodnie z art. 7c u.t.d. przedsiębiorca może bez wyznaczania zarządzającego transportem, spełniającego warunki, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki określone w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Z przepisu tego wynika, że także w wypadku wyznaczenia przez przedsiębiorcę w drodze umowy osoby fizycznej uprawnionej do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu konieczne jest spełnienie przez taką osobę warunków przewidzianych w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, czyli powinna ona cieszyć się dobrą reputacją oraz posiadać wymagane kompetencje zawodowe.
Przedstawione powyżej przepisy wprowadzają zatem pojęcie osoby zarządzającej transportem, zawierając definicję legalną osoby pełniącej taką funkcję, a jednocześnie nakładają na przedsiębiorcę obowiązek wyznaczenia takiej osoby.
Przepisy te wprowadzają bowiem wymogi jakie powinna spełnić osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie to jest posiadać stosowną wiedzę (certyfikat stwierdzający posiadanie wymaganych kompetencji zawodowych). Wprowadzenie funkcji osoby zarządzającej transportem jest wyrazem troski prawodawcy o należyte wykonywanie czynności w zakresie organizacji i zapewnienia bezpieczeństwa transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy i osób. Prawodawca wymaga więc, by osoba ta posiadała dobrą reputację oraz odpowiednią wiedzę, co będzie skutkowało zapewnieniem właściwej realizacji wymogów obowiązujący przewoźników. Podkreślenia wymaga, że w świetle powyższych przepisów za "zarządzającego transportem" należy uznać zarówno osoby, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, jak i te, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Przy czym osoba zarządzająca transportem wskazana w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi przedsiębiorstwa oraz ma z nim rzeczywisty związek, polegającymi na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza. Natomiast osoba wskazana w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wykonuje zadania zarządzającego transportem w imieniu przedsiębiorcy, a umowa ich wiążąca precyzuje zadania, które ma ona wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły oraz określa zakres obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem. Umowa taka może ustalić zakres konkretnych obowiązków, które ma wykonywać osoba fizyczna w imieniu przedsiębiorcy. Nie może jednak wyłączyć wszystkich zadań i obowiązków związanych z funkcją zarządzającego transportem i tym samym zwolnić z odpowiedzialności za naruszenia.
W rozpoznawanej sprawie specyfika naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej (wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne) prowadzi do wniosku, że zapobieganie tego rodzaju naruszeniom mieści się tak w zadaniu zarządzającego transportem, o którym stanowi art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, tj. rzeczywistym i ciągłym zarządzaniu operacjami transportowymi przedsiębiorstwa, jak i w zadaniu polegającym na utrzymaniu i konserwacji pojazdów wymienionym jako jeden z obowiązków osoby uprawnionej na mocy umowy do wykonywania zadań zarządzającego transportem w art. 4 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
W ocenie sądu w sprawie wyjaśniono kto był osobą zarządzającą transportem w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 w przedsiębiorstwie M. w chwili dokonania kontroli 14 marca 2024 r. Prawidłowo oceniono, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że był to skarżący. Do Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego (KREPTD) został wpisany jako osoba zarządzająca transportem, a nie jako osoba fizyczna, o której mowa w art. 7c u.t.d. Przyjąć więc należy, że skarżący został ujawniony w rejestrze jako osoba wskazana w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Zgodnie bowiem z art. 82h ust. 1 pkt 17 i 18 u.t.d. wpisom do tego rejestru zarówno osób wskazanych w art. 4 ust 1 rozporządzenia, jak i art. 4 ust. 2 podlegają tożsame dane, z tym, że w pkt 17 ust. 1 art. 82 h u.t.d. wskazano, że podaje się imię i nazwisko osoby zarządzającej transportem a w pkt 18 – imię i nazwisko osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c. Skarżący był ujawniony jako osoba zarządzająca transportem, a nie jako osoba wykonująca jedynie zadania zarządzającego transportem.
Sąd podkreśla, że organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów, dla wykazania twierdzeń strony, które są sprzeczne z dowodami już zebranymi w sprawie, w sytuacji gdy dowodów takich nie przedstawia sama strona skarżąca. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, które podważałyby ustalenia organu.
Trzeba przy tym zaznaczyć, że osoba zarządzająca transportem i przedsiębiorca nie mogą w drodze umowy wyłączyć obowiązków spoczywających na osobie zarządzającej transportem z mocy samego prawa. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE precyzuje minimalny zakres obowiązków zarządzającego transportem, który obejmuje: utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom, sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem. Skarżący jako istotne uznaje rozróżnienie zarządzających transportem, o których mowa w art. 4 ust. 1, od tych wskazanych w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Sąd nie kwestionuje, że minimalny zakres obowiązków odnosi się do osób, z którymi przedsiębiorca – sam nie spełniający kompetencji zawodowych – zawiera umowę cywilnoprawną, z uwagi na posiadane przez te osoby kompetencje zawodowe w zakresie transportu. Stosownie do art. 4 ust. 2 lit. b) rozporządzania (WE) nr 1071/2009 umowa ta precyzuje zadania, które osoba wyznaczona w ten sposób przez przedsiębiorcę jako zarządzająca transportem ma wykonywać w sposób rzeczywisty i ciągły oraz określa zakres związanych z funkcją zarządzającego transportem obowiązków, które obejmują w szczególności: utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom, sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem. Nie oznacza to jednak, aby osoby zarządzające transportem, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 z tego tylko powodu mogły uwolnić się od odpowiedzialności z art. 92a ust. 2 u.t.d. Za niedopuszczalne uznać trzeba również w tym wypadku umowne wyłączenie odpowiedzialności osoby wskazanej w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 za wykonywanie zadań zarządzającego transportem. Wobec tych osób normodawca także bowiem sprecyzuje jakie są ich obowiązki, to jest zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa w sposób rzeczywisty i ciągły. Co więcej przepis art. 92a ust. 2 u.t.d. swoim zakresem na równi odnosi się do zarządzających transportem spełniających warunki, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, do osób wskazanych art. 7c u.t.d., a więc w istocie do osób, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, jak również do innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym.
Jak stanowi bowiem art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c u.t.d., a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2 000 złotych za każde naruszenie.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji po stwierdzeniu, że skarżący jest osobą zgłoszoną jako zarządzająca transportem, nie musiały poszukiwać dowodów na to, czy skarżący faktycznie jest zarządzającym transportem, czy jedynie wykonuje zadania zarządzającego transportem. Treść umowy łączącej go z przedsiębiorcą M., której zresztą nie przedstawił, w żaden sposób nie wypływa na jego odpowiedzialność określoną w ustawie o transporcie drogowym i jej nie wyłącza.
Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.
Organy administracji prawidłowo uznały, że w sprawie ma zastosowanie lp. 15.2 załącznika nr 4 do u.t.d. przewidujący w przypadku stwierdzenia wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowanego jako niebezpieczne karę w wysokości 500 zł, której nie nakłada się na kierowcę, ale na podmioty wskazane w art. 92a ust. 2 u.t.d., a więc na zarządzającego transportem, osobę, o której mowa w art. 7c u.t.d., a także każdą inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego.
W ocenie sądu organy administracji nie naruszyły art. 92c u.t.d. wobec niewykazania przez skarżącego okoliczności wskazujących, że jako zarządzający transportem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia ani też, aby nastąpiło ono na skutek zdarzeń, których nie można było przewidzieć. Norma prawna wyrażona w art. 92c ust. 1 u.t.d. odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczona i profesjonalna osoba zarządzająca transportem, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie była w stanie przewidzieć. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. Osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie powinna zapewnić, aby przewóz był wykonywany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżący posiada certyfikat kompetencji zawodowych, a więc znane są mu zasady dotyczące wymagań jakie winien spełniać pojazd wykonujący zadania przewozowe i jaki winien być jego stan techniczny.
W rozpoznawanej sprawie art. 92b u.t.d. nie mógł w ogóle mieć zastosowania. Zgodnie bowiem z art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Rozważenie przesłanek z art. 92b u.t.d. następuje zatem w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osoby zarządzającej transportem, tylko gdy nałożenie kary dotyczy naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów.
Przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne nie naruszało, w ocenie sądu, przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zarzucane zaniechanie przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sposób wyczerpujący mające przejawiać się niedokonaniem analizy umowy, na podstawie której skarżący miałby wykonywać zadania zarządzającego transportem, co miałoby wykazać, że nadzór nad stanem technicznym pojazdów "nie leży w jego gestii".
Organy stosując się do art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśniły skarżącemu zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, w tym wskazały dowody na jakich się oparły.
W ocenie sądu organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie dokonana w zaskarżonej decyzji jest trafna, a uzasadnienie stanowiska wyrażonego w decyzjach organów obu instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy i pozwala na analizę oraz ocenę rozumowania organów przez sąd administracyjny.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
d.j.