III RN 9/99Uchwała zarządu gminy cywilnoprawna nieruchomości 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywołana została wnioskiem Teodozji i Mariana I. o stwierdzenie nieważności uchwał Zarządu Gminy W.-B. z dnia 31 października 1995 r. i 4 lutego 1997 r., dotyczących oddania w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Budowlano "H." gruntu położonego w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. początkowo decyzją z 15 września 1997 r. odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując na cywilnoprawny charakter oświadczenia woli zarządu gminy w tej kwestii. Następnie, decyzją z 16 grudnia 1997 r., SKO uchyliło własną poprzednią decyzję i umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe, podtrzymując stanowisko o cywilnoprawnym charakterze uchwał i braku podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 sierpnia 1998 r. uchylił obie decyzje SKO, uznając, że ustalenie podmiotu i przedmiotu przyszłego prawa następuje w drodze uchwały zarządu gminy, która ma znamiona decyzji administracyjnej. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając wyrokowi NSA rażące naruszenie przepisów, w tym Kpa i ustawy o gospodarce gruntami. Argumentował, że oświadczenie woli zarządu gminy w trybie art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami nie jest poprzedzone decyzją administracyjną i ma charakter cywilnoprawny. Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję nadzwyczajną, uznał ją za uzasadnioną. Stwierdził, że art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami stanowił lex specialis, a realizacja roszczeń o ustanowienie użytkowania wieczystego następowała w drodze czynności cywilnoprawnych. Uchwała zarządu gminy w tej sprawie miała charakter cywilnoprawnego oświadczenia woli, a nie decyzji administracyjnej. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok NSA i oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie charakteru prawnego uchwał zarządu gminy w przedmiocie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie przepisów szczególnych (np. art. 88a ust. 2 u.g.g.) i rozgraniczenie jurysdykcji sądów administracyjnych od cywilnych w takich sprawach.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. oraz specyficznego trybu z art. 88a ust. 2 poprzedniej ustawy.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki charakter prawny ma uchwała zarządu gminy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste osobie prawnej na podstawie art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uchwała zarządu gminy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste osobie prawnej określonej w trybie art. 88a ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ma charakter cywilnoprawnego oświadczenia woli.
Uzasadnienie
Realizacja roszczeń o ustanowienie użytkowania wieczystego na podstawie art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami następowała wyłącznie w drodze czynności cywilnoprawnych, ponieważ przepis ten stanowił lex specialis w stosunku do ogólnej zasady oddawania gruntu w użytkowanie wieczyste w trybie umownym (art. 234 Kc). Nie przewidywał on wydania uprzedniej decyzji administracyjnej.
Czy ocena zgodności z prawem cywilnoprawnych oświadczeń woli gminy dotyczących mienia gminnego należy do właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena zgodności z prawem cywilnoprawnych oświadczeń woli gminy dotyczących mienia gminnego nie należy do zakresu właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Uzasadnienie
Skoro uchwały zarządu gminy w sprawie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami mają charakter cywilnoprawny, to postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia ich nieważności jest bezprzedmiotowe, a Kolegium powinno umorzyć postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (5)
Główne
u.g.g. art. 88a § ust. 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przepis ten stanowił lex specialis w stosunku do trybu przekazywania nieruchomości i nie przewidywał wydania decyzji administracyjnej. Realizacja roszczeń następowała w drodze czynności cywilnoprawnych.
Pomocnicze
k.c. art. 234
Kodeks cywilny
Ogólna zasada prawna stanowiąca, że oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gminy w użytkowanie wieczyste następuje w trybie umownym.
k.p.a. art. 105 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
u.NSA art. 57 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Podstawa do wniesienia wniosku o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
u.g.n. art. 208 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Stanowi odpowiednik art. 88a ust. 2 poprzedniej ustawy, również nie przewiduje orzekania w formie decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała zarządu gminy w sprawie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny. • Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał o charakterze cywilnoprawnym nie należy do właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego. • Postępowanie administracyjne w tej sprawie było bezprzedmiotowe.
Odrzucone argumenty
Uchwała zarządu gminy w sprawie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami ma znamiona decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
uchwała zarządu gminy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste [...] ma charakter cywilnoprawny oświadczenia woli • nie należy do zakresu właściwości Kolegium • uchwała zarządu gminy [...] ma znamiona prawne decyzji administracyjnej • przepis art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami stanowił lex specialis w stosunku do trybu przekazywania nieruchomości • realizacja tych roszczeń [...] dokonywała się wyłącznie w drodze czynności cywilnoprawnych
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru prawnego uchwał zarządu gminy w przedmiocie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie przepisów szczególnych (np. art. 88a ust. 2 u.g.g.) i rozgraniczenie jurysdykcji sądów administracyjnych od cywilnych w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. oraz specyficznego trybu z art. 88a ust. 2 poprzedniej ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego rozróżnienia między aktami prawa cywilnego a administracyjnego w kontekście gospodarowania mieniem komunalnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.
“Czy uchwała gminy to zawsze decyzja administracyjna? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice jurysdykcji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.