III RN 9/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła charakteru prawnego uchwały zarządu gminy z dnia 31 października 1995 r. oraz z dnia 4 lutego 1997 r. w przedmiocie oddania w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej „C.” gruntu położonego w W. Teodozja i Marian I. wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tych uchwał. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. początkowo odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że ustanowienie użytkowania wieczystego na podstawie art. 88a ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami następuje w drodze cywilnoprawnego oświadczenia woli, a ocena zgodności z prawem takich oświadczeń nie należy do właściwości Kolegium. Następnie, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Kolegium uchyliło własną decyzję i umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe, podtrzymując stanowisko o cywilnoprawnym charakterze uchwał. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje SKO, stwierdzając, że choć oddanie gruntu następuje w drodze cywilnoprawnego oświadczenia woli, to ustalenie podmiotu i przedmiotu przyszłego prawa odbywa się w drodze uchwały, która ma znamiona decyzji administracyjnej. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając wyrokowi NSA naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce gruntami. Sąd Najwyższy uznał rewizję za uzasadnioną. Wskazał, że art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami stanowił lex specialis i nie przewidywał wydania decyzji administracyjnej. Realizacja roszczeń o ustanowienie użytkowania wieczystego następowała w drodze czynności cywilnoprawnych, a uchwała zarządu gminy miała charakter cywilnoprawnego oświadczenia woli. W związku z tym, Kolegium Odwoławcze postąpiło prawidłowo, umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok NSA i oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie charakteru prawnego uchwał zarządów gmin dotyczących oddania gruntów w użytkowanie wieczyste na podstawie przepisów poprzedzających ustawę o gospodarce nieruchomościami.
Dotyczy przepisów poprzedzających wejście w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. oraz specyficznego trybu z art. 88a ust. 2 poprzedniej ustawy.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki jest charakter prawny uchwały zarządu gminy w sprawie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uchwała zarządu gminy w tej sprawie ma charakter cywilnoprawnego oświadczenia woli, a nie decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Przepis art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami stanowił lex specialis, który nie przewidywał wydania decyzji administracyjnej. Realizacja roszczeń o ustanowienie użytkowania wieczystego następowała w drodze czynności cywilnoprawnych, zgodnie z ogólną zasadą oddawania gruntu w użytkowanie wieczyste w trybie umownym.
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwe do oceny zgodności z prawem cywilnoprawnych oświadczeń woli gminy dotyczących mienia gminnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena zgodności z prawem cywilnoprawnych oświadczeń woli gminy nie należy do zakresu właściwości Kolegium Odwoławczego.
Uzasadnienie
Skoro uchwała zarządu gminy ma charakter cywilnoprawny, postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia jej nieważności jest bezprzedmiotowe, a Kolegium powinno umorzyć postępowanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marian I. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Teodozja I. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. | instytucja | organ administracji |
| Zarząd Gminy W.-B. | organ_państwowy | organ gminy |
| Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa „C.” | spółka | beneficjent |
| Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego | organ_państwowy | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
u.g.g. art. 88a § ust. 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przepis ten stanowił lex specialis, który nie przewidywał wydania decyzji administracyjnej, a realizacja roszczeń o ustanowienie użytkowania wieczystego następowała w drodze czynności cywilnoprawnych.
Pomocnicze
k.c. art. 234
Kodeks cywilny
Ogólna zasada prawna stanowiąca, że oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do gminy w użytkowanie wieczyste następuje w trybie umownym.
KPA art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
u.NSA art. 22 § ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
u.g.n. art. 208 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Stanowi odpowiednik art. 88a ust. 2 poprzedniej ustawy, nie przewiduje orzekania w formie decyzji administracyjnej.
Konstytucja RP art. 236 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa prawna do orzekania przez Sąd Najwyższy.
KPC art. 39313 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w związku z ustawą nowelizującą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała zarządu gminy w sprawie oddania gruntu w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami ma charakter cywilnoprawny. • Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności takiej uchwały jest bezprzedmiotowe. • Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie.
Odrzucone argumenty
Uchwała zarządu gminy ma znamiona decyzji administracyjnej i podlega ocenie w postępowaniu administracyjnym (argumentacja NSA).
Godne uwagi sformułowania
uchwała zarządu gminy o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste osobie prawnej określonej w trybie art. 88a ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości [...] ma charakter cywilnoprawnego oświadczenia woli. • przepis art. 88a ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami stanowił lex specialis w stosunku do trybu przekazywania nieruchomości [...] i nie przewidywał w tym wypadku uprzedniego wydania przez właściwy organ gminy jakiejkolwiek decyzji administracyjnej w tej sprawie. • oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do gminy w użytkowanie wieczyste następuje zawsze w trybie umownym (art. 234 KC).
Skład orzekający
Andrzej Wasilewski
przewodniczący-sprawozdawca
Walerian Sanetra
sędzia
Andrzej Wróbel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru prawnego uchwał zarządów gmin dotyczących oddania gruntów w użytkowanie wieczyste na podstawie przepisów poprzedzających ustawę o gospodarce nieruchomościami."
Ograniczenia: Dotyczy przepisów poprzedzających wejście w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r. oraz specyficznego trybu z art. 88a ust. 2 poprzedniej ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii rozgraniczenia między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście gospodarowania mieniem komunalnym, co jest istotne dla praktyków obu dziedzin.
“Czy uchwała gminy to zawsze decyzja administracyjna? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa cywilnego i administracyjnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.