III RC 347/17

Sygn. akt III RC 347/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2018 r. Sąd Rejonowy w Giżycku III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący SSR Bożena Makowczenko Protokolant Oksana Mądra po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2018r . w Giżycku na rozprawie sprawy z powództwa K. L. , I. L. (1) i Z. L. (1) reprezentowanych przez matkę małoletnich D. L. przeciwko K. L. (1) o alimenty 1.Zasądza od pozwanego K. L. (1) tytułem alimentów na rzecz małoletnich: - I. L. (1) kwotę 300,00 (trzysta) złotych miesięcznie płatną z góry do dnia 10-ego każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami na wypadek zwłoki w płatności każdej z rat, płatną do rąk matki małoletniej D. L. . - Z. L. (1) kwotę 300,00 (trzysta) złotych miesięcznie płatną z góry do dnia 10 –ego każdego miesiąca, wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek zwłoki w płatności każdej z rat, płatną do rąk matki małoletniej D. L. . 2. Na podstawie art. 144§1 krio zasądza od pozwanego K. L. (1) tytułem alimentów na rzecz małoletniego K. L. kwotę 300,00 (trzysta) złotych miesięcznie płatną z góry do dnia 10-ego każdego miesiąca, wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek zwłoki w płatności każdej z rat, płatną do rąk matki małoletniego D. L. . 3. W pozostałym zakresie powództwo oddala. 4.Odstępuje od obciążania pozwanego kosztami postępowania. 5.Wyrokowi w pkt 1 i 2 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. UZASADNIENIE D. L. - ustawowa przedstawicielka K. L. , I. L. (1) i Z. L. (1) - w pozwie przeciwko K. L. (1) wniosła o zasądzenie alimentów na rzecz małoletnich dzieci w kwotach po 600 zł miesięcznie na każde z nich, płatnych do rąk matki dzieci do 15 dnia każdego miesiąca, wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat. Nadto wniosła o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wywodziła, że małoletni K. L. urodził się (...) w G. , I. L. (1) urodziła się (...) w G. , zaś Z. L. (1) urodziła się (...) w E. . Pozwany od lipca 2016r. przebywa w zakładzie karnym. Alimenty do tej pory nie były płacone przez pozwanego, gdyż małoletnie dzieci przebywały w rodzinach zastępczych. Najstarszy syn nie jest biologicznym dzieckiem pozwanego. W akcie urodzenia K. L. jego ojciec wskazany jest jako nieznany. K. L. (1) wychowywał go od 3 tygodnia życia chłopca i traktował jak swojego syna, zaś małoletni traktował pozwanego jak ojca. Powódka pracuje i zarabia 2.000 zł brutto miesięcznie. Dwoje starszych dzieci uczęszcza do przedszkola w W. , co wiąże się z wydatkiem w wysokości ok. 220 zł miesięcznie. Młodsza córka chodzi do żłobka, który kosztuje 400 zł miesięcznie. Powódka ponosi koszty w postaci zakupu młodszym córkom pieluch w kwocie ok. 210 zł miesięcznie oraz kupna mleka modyfikowanego za kwotę ok. 100 zł miesięcznie. D. L. mieszka razem z dziećmi w jednym pokoju u matki powódki. Płaci matce z tego tytułu kwotę 500 zł miesięcznie. Z dwojgiem starszych dzieci zmuszona jest jeździć do Ośrodka (...) w G. , gdzie korzysta z pomocy psychologa, logopedy, fizjoterapeuty i pedagoga. Korzysta z pomocy opieki społecznej. Pozwany K. L. (1) w odpowiedzi na pozew początkowo uznał powództwo w całości. Potwierdził, że K. L. nie jest jego biologicznym dzieckiem, lecz pozwany wychowuje go od 3 tygodnia życia dziecka i traktuje jak syna. Obecnie pozwany przebywa w zakładzie karnym, gdzie pracuje nieodpłatnie (k. 22). W trakcie postępowania pozwany w piśmie procesowym z dnia 19.02.2018r. poinformował Sąd, że rozstał się żoną D. L. i z tego powodu nie zgadza się na zasądzenie alimentów na rzecz małoletniego K. L. (k. 30). Pozwany zeznając zgodził się na alimenty na rzecz córek w kwotach po 200 zł miesięcznie (k. 16v akt odezwy III Cps 5/18). W wyniku przeprowadzonej rozprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Małoletni K. L. ur. (...) w G. jest synem powódki D. L. i mężczyzny, którego dane nie są znane. Młodsze małoletnie dzieci - I. L. (1) ur. (...) w G. i Z. L. (1) ur. (...) w E. są dziećmi D. L. i pozwanego K. L. (1) (d: odpisy skrócone aktów urodzenia k. 4-6). Strony związały się w maju 2013r., a związek małżeński zawarły 29 sierpnia 2014r. Pozwany przyjął wówczas nazwisko żony. K. L. (1) od czasu związania się z powódką opiekował się małoletnim synem K. i traktował go jak swojego syna. W lutym 2016r. K. L. (1) wyjechał do Holandii, gdzie został zatrzymany i odbył tam karę 90 dni pozbawienia wolności za kradzież z włamaniem. W czerwcu 2016r. powrócił do kraju i podjął następnie dorywcze prace w E. przy przeprowadzkach oraz pracach budowlanych. Zarabiał najniższe krajowe wynagrodzenie. Posiada zawód kucharza. Dnia 26 lipca 2016r. pozwany został zatrzymany i osadzony w Areszcie Śledczym w G. . K. L. (1) odbywa aktualnie karę łączną 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwa kradzieży i związane z narkotykami. Jej koniec przypada na dzień 18 października 2019r. Jest zatrudniony nieodpłatnie w Zakładzie Karnym w C. jako pracownik gospodarczy. Nie ma żadnych dochodów. We wrześniu 2018r. ma odbyć półroczną terapię narkotykową w ZK we W. , na którą zgłosił się dobrowolnie (wyjaśnienia D. L. k. 17 – 17v, d: zeznania K. L. (1) k. 16 – 16v akt odezwy III Cps 5/18, zaświadczenia k. 23 – 24, zeznania D. L. k. 40 – 40v). Małoletni K. , I. i Z. w listopadzie 2016r. umieszczeni zostali w rodzinach zastępczych z powodu nadużywania przez matkę alkoholu. Dzieci wrócił pod opiekę D. L. w listopadzie 2017r. Powódka mieszka wraz z dziećmi w pokoju w mieszkaniu swojej matki. Uiszcza jej z tego tytułu kwotę 500 zł miesięcznie. Powódka od lipca 2017r. pracowała przez okres w przedsiębiorstwie zajmującym się sprzątaniem i zarabiała 1.230 zł netto. Pracę zakończyła 31 grudnia 2017r. Aktualnie utrzymuje się z pomocy otrzymywanej z (...) u. Otrzymuje świadczenia z programu 500+ na troje dzieci oraz zasiłek rodzinny powiększony o kwotę 95 zł z tytułu wychowywania się dziecka w rodzinie wielodzietnej. Nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna (wyjaśnienia D. L. k. 17 – 17v, d: zeznania D. L. k. 40 – 40v). Małoletni K. ma lekkie opóźnienie rozwoju oraz podejrzenie zespołu (...) , natomiast I. wzmożone napięcie mięśniowe. Matka dzieci jeździ z nimi 3 – 4 razy w miesiącu do Ośrodka (...) w G. na bezpłatne zajęcia fizjoterapeutyczne, logopedyczne i do psychologa. Ponosi koszty związane z dojazdami na powyższe zajęcia. Dwoje starszych dzieci uczęszcza do płatnego przedszkola za które opłata wynosi łącznie 400 zł. Od czasu, gdy powódka straciła pracę, najmłodsza córka przebywa z nią w domu. D. L. ponosi koszty zakupu pieluch w kwocie ok. 50 zł miesięcznie oraz mleka w wysokości ok. 30 zł tygodniowo. Alimenty na rzecz małoletnich dzieci nie były dotąd zasądzane (wyjaśnienia D. L. k. 17 – 17v, d: zeznania D. L. k. 40 – 40v). Sąd zważył, co następuje: Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, a zakres tych świadczeń wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby dziecka, z drugiej możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica – art. 133 § 1 oraz art.135 § 1 kr i o. Odnośnie możliwości zasądzenia alimentów od osoby pozbawionej wolności już kilkakrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy. W uchwale 7 sędziów z dnia 26 maja 1995r. III CZP 178/94 stwierdził, że „Możliwości zarobkowe zobowiązanego do alimentacji, który odbywa karę pozbawienia wolności i nie jest zatrudniony, ustala się według zasad określonych w art. 135 k.r.o. Z uwagi na okoliczności sprawy sąd może nie uwzględnić niekorzystnej dla możliwości zarobkowych zobowiązanego zmiany, jaką spowodowało umieszczenie go w zakładzie karnym ( art. 136 k.r.o. ). Pozwany K. L. (1) będąc pozbawionym wolności zgodził się w toku postępowania na zasądzenie od niego alimentów w kwocie po 200zł na małoletnie córki. Pozwany jest osobą zdolną do pracy, posiada zawód kucharza. Przed osadzeniem pracował i zarabiał najniższe krajowe wynagrodzenie. Oczywistym jest, że w zakresie zatrudnienia K. L. (1) nie posiada swobody w zakresie zatrudnienia a zdany jest na działania służby więziennej. Sąd wziął jednak pod uwagę również to, że pozwany utracił możliwości zarobkowe przez konsekwencje popełnionych przez siebie przestępstw. Pozbawienie wolności nie zależy bezpośrednio od woli pozwanego, natomiast w zasięgu jego woli pozostawały zachowania, który doprowadziły do umieszczenia go w zakładzie karnym. Pozwany podał, że odbywa karę za przestępstwa kradzieży i związane z narkotykami, które to nie należą do kategorii nieumyślnych. Zachowaniem swym zobowiązany utrudnił wykonywanie obowiązku utrzymania dzieci. Obowiązek alimentacyjny pozwanego względem jego małoletnich dzieci nie był dotąd ustalany. Bez wątpienia małoletnie I. i Z. nie osiągnęły jeszcze zdolności do samodzielnego utrzymania. Ich rodziców obciąża zatem obowiązek alimentacyjny, którego zakres wyznaczają wspomniane przepisy. Koszty utrzymania dzieci są niewątpliwie wysokie. Prócz potrzeb wynikających z egzystencji, rodzice powinni zapewnić małoletnim również możliwości rozwoju duchowego oraz zabezpieczyć potrzeby edukacji: zakup zabawek, książek. Potrzeby te mogą być jednak zaspokojone w sposób ograniczony możliwościami zarobkowymi i majątkowymi rodziców. Do kosztów utrzymania małoletnich wchodzą również koszty mieszkania, jego urządzenia, zakupu leków oraz zapewnienia dzieciom rekreacji. Pozwany K. L. (1) przebywa aktualnie w zakładzie karnym. Koniec odbywania przez niego kary pozbawienia wolności przypada na październik 2019r. W zakładzie karnym nie pracuje odpłatnie i nie posiada innych dochodów. Jego sytuacji majątkowej nie można określić jako dobrej. Prognozować należy jednakże, że stan taki jest jedynie przejściowy i pozwany – po opuszczeniu zakładu karnego - w przyszłości uzyska zatrudnienie. Zaznaczyć należy, że sytuacji finansowej matki małoletnich także nie można określić, jako dobrej, przez brak dochodów. Wiek dzieci oraz ich choroby ograniczają wykorzystanie jej możliwości zarobkowych. Dzieci pozostają pod jej opieką, a zatem to matka spełnia w przeważającej mierze obowiązek alimentacyjny określony w art. 135 § 2 kr i o. Pozytywnie odebrać należy okoliczność, iż pozwany w trakcie postępowania deklarował, iż dostrzega konieczność przyczyniania się do ich utrzymania oraz utrzymuje kontakt z małoletnimi. Proponowane przez pozwanego świadczenie alimentacyjne w kwocie 200 zł. na rzecz I. L. (1) i Z. L. (1) pokryłoby częściowo koszty wyżywienia, ubrań, leczenia i pielęgnacji. Świadczenie w zasądzonej przez Sąd wysokości 300 zł na każdą z dziewczynek pozwoli także na pokrycie kosztów związanych z ich uczęszczaniem do przedszkola. Taka wysokość świadczenia alimentacyjnego jest adekwatna do możliwości zarobkowych pozwanego. Odnosząc się natomiast do żądania obejmującego małoletniego K. L. wypada w tym miejscu podkreślić, iż stosownie do treści art. 144§1 krio dziecko może żądać świadczeń alimentacyjnych od męża swojej matki, niebędącego jego ojcem, jeżeli odpowiada to zasadom współżycia społecznego. Powyższy artykuł rozszerza krąg osób, które mogą być zobowiązane do alimentacji poza krewnymi, stanowi bowiem, że obowiązek świadczeń alimentacyjnych w warunkach określonych w tym artykule może powstać także między powinowatymi w pierwszym stopniu linii prostej. Obowiązek ten, w odróżnieniu od obowiązku alimentacyjnego między krewnymi, powstaje wtedy, gdy żądanie świadczeń alimentacyjnych, poza innymi wymaganymi przesłankami, odpowiada zasadom współżycia społecznego. Obowiązek alimentacyjny między powinowatymi jest więc zindywidualizowany zależnie od okoliczności konkretnej sprawy, które mają wpływ na ocenę zgodności żądania z zasadami współżycia społecznego. W sytuacjach odpowiadających zasadom współżycia społecznego dziecko będzie mogło żądać świadczeń alimentacyjnych od swego ojczyma lub macochy w całości lub w części wtedy, gdy jego rodzice nie mogą spełnić swego obowiązku alimentacyjnego, albo gdy ich możliwości zarobkowe i majątkowe nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich usprawiedliwionych potrzeb dziecka. (Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego 2018 wyd. 5). Małoletni K. L. jest synem powódki i nieznanego mężczyzny. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że małoletni praktycznie od swoich narodzin wychowywany był przez pozwanego, który traktował go jak własnego syna, zaś pozwany traktowany jest przez chłopca jak ojciec. Okoliczności te są bezsporne w świetle odpowiedzi na pozew pozwanego, który przyznał, że wiążą go z małoletnim więzi, które można porównać do rodzicielskich. W toku postępowania pozwany zmienił swoje stanowisko w sprawie i w następstwie – jak wskazał jego rozejścia się z małżonką – wniósł o oddalenie powództwa w tym zakresie. Matka małoletniego nie jest w stanie samodzielnie utrzymać małoletniego chłopca. Jej dochody jak już wspomniano są niewielkie, a sytuacja finansowa trudna. D. L. nie jest w stanie zaspokoić samodzielnie wszystkich usprawiedliwionych potrzeb dziecka. Żądanie powódki zasądzenia od pozwanego alimentów na rzecz K. L. jest także zgodne z zasadami współżycia społecznego. Pozwany dotychczas opiekował się chłopcem i traktował go jak swojego syna. Jak wynika z pisma pozwanego jego stanowisko odnośnie alimentów na rzecz K. uległo zmianie jedynie z powodu pogorszenia się relacji pozwanego z powódką. K. L. (1) podał, że rozstał się z D. L. , ta zaś na rozprawie informowała Sąd, że zamierza wystąpić z powództwem o rozwód. Alimenty zasądzone od pozwanego w kwocie również 300 zł pomogą zapewnić chłopcu właściwe warunki do rozwoju oraz pokryją koszty jego leczenia i dojazdów na dodatkowe zajęcia w G. . Zasądzenie jednakże alimentów na wszystkie dzieci w żądanej przez stronę powodową kwocie po 600 zł miesięcznie nie znajduje uzasadnienia w ustalonej sytuacji majątkowej i zarobkowej pozwanego, który przed pozbawieniem go wolności pracował dorywczo, a po opuszczeniu zakładu karnego zmuszony będzie poszukiwać nowego zatrudnienia. W pozostałej części Sąd zatem powództwo oddalił. Sąd odstąpił od obciążania pozwanego kosztami postępowania uznając, iż tego rodzaju rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w ujawnionej sytuacji finansowej K. L. (1) . W oparciu o art. 333 § 1 pkt 1 kpc Sąd wyrokowi w części zasądzającej alimenty nadał rygor natychmiastowej wykonalności.