III RC 110/24

Sygnatura akt III RC 110/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 czerwca 2025 r. Sąd Rejonowy w Kole Wydział III Rodzinny i Nieletnich w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Pietruszka Protokolant:   sekr. sąd. Patrycja Tomasik po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 roku w Kole na rozprawie sprawy z powództwa J. D. przeciwko A. D. o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej I. 
        Ustanawia rozdzielność majątkową małżeńską między powódką J. D. nazwisko rodowe R. , a pozwanym A. D. , wynikającą z zawarcia przez nich związku małżeńskiego w dniu 8 listopada 2008 roku w Urzędzie Stanu Cywilnego w W. , oznaczenie aktu nr (...) - z dniem 1 stycznia 2023 roku. II. 
        Zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 200,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sędzia Agnieszka Pietruszka Sygnatura akt III RC 110/24 UZASADNIENIE Powódka - J. D. wniosła o ustanowienie z dniem 1.01.2023 r. rozdzielności małżeńskiej majątkowej z pozwanym A. D. wynikającej z zawarcia przez nich związku małżeńskiego w dniu 8.11.2008 r. przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w W. . W uzasadnieniu podniosła, iż od 2018/2019 roku pozwany zaczął nadużywać alkoholu i związku z tym zaciągał liczne pożyczki, o których jej nie informował. Dowiedziała się o nich po czasie, jak przychodziły wezwania do zapłaty. Nadto pozwany pod wpływem alkoholu staje się agresywny, toczy się przeciwko niemu postępowanie karne. Między stronami toczy się sprawa o rozwód, ale trwa już ponad rok. Powódka chce założyć własną działalność gospodarczą i nie chce, aby mienie firmy było zajęte przez komornika, albowiem ilość długów pozwanego jest dla niej nieznana. Pozwany nie wyraził zgody na ugodowe zakończenie sporu. Pozwany – A. D. wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, iż nie jest prawdą, aby nadużywał alkoholu, zaciągał „liczne pożyczki” czy też był agresywny w stosunku do powódki. Pozwany utrzymuje rodzinę, zamieszkując pod jednym dachem z powódką. Zdaniem pozwanego, brak jest przesłanek do ustanowienia rozdzielności majątkowej. Powódka bez racjonalnego powodu zaczęła inicjować różne postępowania przeciwko niemu, mimo iż pozwany chce restytucji związku małżeńskiego, podobnie jak dzieci i rodzina. Powódka podejmuje pochopne decyzje, które mają na celu zdestabilizować życie rodzinne. Sąd ustalił co następuje: J. D. i A. D. zawarli związek małżeński w dniu 8.11.2008 r. W związku z zawarciem małżeństwa strony nie zawierały żadnych umów majątkowych, w związku z czym w ich małżeństwie istniał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej. Początkowo strony mieszkały w domu rodziców powódki, a następnie przeprowadziły się do domu budowanego na należącej do pozwanego działce. Od 2018 roku, kiedy zmarł ojciec pozwanego relacje między stronami zaczęły się pogorszać. Od 2020 roku strony przestały prowadzić wspólnie gospodarstwo domowe. Małżonkowie również nie współżyją ze sobą, w domu zajmują osobne pokoje. Od czerwca 2022 roku przestali nawet ze sobą rozmawiać. Pozwany od lat ma problemy z alkoholem. Nawet w okresie gdy relacje stron były jeszcze dobre, pozwany zachowywał się agresywnie wobec powódki, potrafił ją nawet uderzyć. W 2018 roku pozwany wziął pożyczkę na remont domu, ale z pozyskanych środków postawił garaż. Powódka ze swoich środków wyremontowała poddasze, na którym znajdują się pokoje dzieci. W trakcie małżeństwa powódka zajmowała się domem i dziećmi, a pozwany zarabiał na rodzinę. Ponieważ pozwany przestał łożyć na rodzinę, w trakcie sprawy rozwodowej powódka uzyskała zabezpieczenia w zakresie alimentów na dzieci. W konsekwencji pozwany zaprzestał regulowania części opłat związanych z zajmowanym przez rodzinę domem. J. D. jest osobą bezrobotną. Podejmuje prace dorywcze wykonując usługi ogrodnicze oraz pracując u miejscowych gospodarzy. Powódka chce zarejestrować własną działalność gospodarczą i ma możliwość uzyskania na ten cel dofinansowania z urzędu pracy. A. D. z zawodu jest mechanikiem-ślusarzem. Był zatrudniony w kopalni, ale w sierpniu 2023 r. rozwiązał umowę o pracę za porozumieniem stron. W 2023 i 2024 roku pozwany wyjeżdżał w celach zarobkowych za granicę. Obecnie pracuje w prywatnej firmie na pół etatu. Wyrokiem z dnia 12.02.2025 r. Sąd Okręgowy w Koninie rozwiązał przez rozwód małżeństwo stron, z wyłącznej winy pozwanego. Wyrok nie jest prawomocny, albowiem pozwany wniósł apelację. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie : odpisu skróconego aktu małżeństwa k.5; kopii wyroku z dnia 12.02.2025 r. k.39-40; pisma Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia 26.02.2025 r. k.57, pisma Urzędu Gminy w W. z dnia 3.03.2025 r. k.58; uzasadnienia do sprawy I C 116/23 k.59-65; nadto częściowo zeznań J. M. k.69v-70,oraz zeznań świadków W. M. k.69v, Z. D. k.70 ; zeznań powódki k.70v i częściowo zeznań pozwanego k.70v-71 Sąd uznał za wiarygodne zeznania powódki i świadka W. M. , iż między stronami doszło do separacji faktycznej, albowiem zeznania te korespondują z ustaleniami dokonanymi w trakcie sprawy rozwodowej, która toczyła się przed Sądem Okręgowym w Koninie. W tym zakresie należy również dać wiarę świadkowi Z. D. , który przyznał, iż strony nie rozmawiają ze sobą i taka sytuacja istniała jeszcze przed rozpoczęciem sprawy rozwodowej. Zeznania świadka J. M. oraz pozwanego nie zasługują na danie im wiary w zakresie w jakim negują oni fakt rozpadu małżeństwa stron. Pod tym względem zeznania świadka J. M. są wewnętrznie sprzeczne, skoro z jednej strony świadek twierdzi, iż strony wspólnie wychowują dzieci, jednocześnie przyznając, iż ze sobą nie rozmawiają. Zeznania pozwanego to ponadto przejaw życzeniowego podejścia do istniejącej sytuacji. Sąd zważył co następuje : Powódka wniosła o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną. Stosownie do art. 52 § 1 kro , z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. W niniejszej sprawie powódka przede wszystkim wskazywała, iż między stronami toczy się sprawa rozwodowa, albowiem pozwany nadużywał alkoholu, prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie karne. Według dotychczas utrwalonego w orzecznictwie poglądu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13.05.1997 r. w sprawie II CKN 51/97 – OSNC 1997/12/194) ważnym powodem dla ustanowienie rozdzielności majątkowej (uprzednio zniesienia wspólności majątkowej) jest separacja małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. Pozwany kwestionował stan separacji faktycznej, podnosząc, iż strony nadal zamieszkują razem. W ocenie Sądu, zamieszkiwanie w tym samym domu nie jest wystarczające, aby przyjąć, iż małżeństwo funkcjonuje prawidłowo. Wspólne pożycie polega bowiem nie tylko na zajmowaniu tego samego domu, mieszkania, ale również na istnieniu między małżonkami łączności psychicznej oraz wzajemnych pozytywnych uczuć (miłości, szacunku, zaufania). Nadto wspólne pożycie obejmuje współżycie fizyczne, a w dziedzinie gospodarczej znajduje wyraz w podejmowaniu wspólnie decyzji finansowych. Jak natomiast wynika z zebranego materiału dowodowego, nie sposób uznać, iż tak określone „elementy” poprawnie funkcjonującego małżeństwa występują aktualnie w związku małżeńskim stron. Wręcz przeciwnie, z zeznań stron, w tym również samego pozwanego, wynika, iż strony nie podejmują pożycia fizycznego, zajmują osobne pokoje, podzielili miedzy siebie płacenie konkretnych rachunków. Najbardziej jednak wymownym przejawem rozpadu małżeństwa jest fakt, iż między stronami toczy się sprawa o rozwód, w której zapadł już nawet nieprawomocny wyrok rozwiązujący małżeństwo i to z winy pozwanego. W konsekwencji, Sąd Okręgowy w Koninie wydając tego rodzaju rozstrzygnięcie, musiał ustalić, iż między stronami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia. Należy podkreślić, iż początkowo w orzecznictwie Sądu Najwyższego ukształtował się pogląd , iż separacja uzasadniająca ustanowienie rozdzielności majątkowej (zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej) musi przybrać postać trwałego i zupełnego rozkładu pożycia w znaczeniu przepisów o rozwodzie (vide : OSNCP 1973/6/113; OSNCP 1974/4/65 ; OSNCP 1977/2/31 ). Przytoczone stanowisko w kolejnych latach uległo jednak zmianie. W wyroku z dnia 13.05.1997 roku , sygn. III CKN 51/97 , Sąd Najwyższy przyjął, że ważnym powodem ustanowienia rozdzielności majątkowej jest separacja faktyczna małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, najczęściej zagrażająca interesom majątkowym jednego lub obojga małżonków, przy czym dla jej istnienia obojętne jest czy zachodzi zupełny i trwały rozkład pożycia. Skoro zatem w odniesieniu do sytuacji stron można przyjąć, istnienie trwałego i zupełnego rozkładu pożycia, to tym bardziej, jest to okoliczność uzasadniająca uwzględnienie przedmiotowego powództwa. Zgodnie z ukształtowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, ustanowienie rozdzielności majątkowej może stwarzać zagrożenie dla interesów wierzycieli, co nakłada na Sąd obowiązek poczynienia stosownych ustaleń w ramach toczącego się postępowania (vide: OSNC 1994/12/246 ; OSNC 1995/4/70 ). W świetle tego obowiązku, zaznaczyć należy, iż uwzględnienie przedmiotowego powództwa nie powoduje zagrożenia dla wierzycieli, skoro strony nie posiadają wspólnych zobowiązań. W tym aspekcie należy zaznaczyć, iż zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż powódka ma podstawy obawiać się odpowiedzialności za ewentualne zobowiązania finansowe pozwanego, albowiem powódka nie wykazała, aby faktycznie pozwany zaciągał „liczne pożyczki” Stosownie do art. 52 § 2 kro , rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach Sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu. Jak wynika z poglądu wyrażonego w orzecznictwie (vide: wyrok SN z dnia 08.05.2003 r., sygn. akt II CKN 78/01, LEX nr 80245), zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną może nastąpić tylko wtedy, jeżeli ważne powody, o jakich mowa w art. 52 k.r.o. , a więc m.in. separacja faktyczna, istniały już w tej wcześniejszej dacie. Na gruncie niniejszej sprawy, w ocenie Sądu uzasadnionym jest zatem ustanowienie rozdzielności majątkowej między stronami z dniem 1.01.2023r. skoro już wówczas strony nie prowadziły wspólnie gospodarstwa domowego, mimo iż mieszkały razem. Jak bowiem wynika z dokonanych ustaleń już od czerwca 2022 r. strony nie rozmawiały ze sobą, od co najmniej 3 lat nie dokonywali również wspólnie rozliczeń podatkowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie cytowanych przepisów, orzeczono jak w pkt I wyroku. Zgodnie z art. 98 § 1 kpc strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów procesu, na które złożyła się opłata od pozwu w kwocie 200 zł. Sędzia Agnieszka Pietruszka