III RC 110/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka J. D. wystąpiła do Sądu Rejonowego w Kole z powództwem o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z dniem 1 stycznia 2023 roku. Jako podstawę swojego żądania wskazała, że pozwany A. D., jej mąż, nadużywa alkoholu, zaciąga liczne pożyczki bez jej wiedzy, a także wykazuje agresywne zachowania. Podkreśliła, że między stronami toczy się już postępowanie o rozwód, które trwa ponad rok, a ona sama chce rozpocząć działalność gospodarczą i obawia się zajęcia majątku firmy przez komornika z powodu długów męża. Pozwany nie zgodził się na ugodowe zakończenie sporu i wniósł o oddalenie powództwa, zaprzeczając zarzutom powódki i twierdząc, że chce ratować związek. Sąd Rejonowy w Kole ustalił, że strony zawarły związek małżeński w 2008 roku i od 2020 roku nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a od czerwca 2022 roku nie rozmawiają ze sobą, zajmując osobne pokoje. Pozwany ma problemy z alkoholem i wykazywał agresywne zachowania wobec powódki. Sąd Okręgowy w Koninie wyrokiem z dnia 12.02.2025 r. rozwiązał małżeństwo stron przez rozwód z wyłącznej winy pozwanego, jednak wyrok ten nie jest prawomocny. Sąd Rejonowy w Kole, opierając się na art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, uznał, że separacja faktyczna małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, stanowi ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej. Sąd stwierdził, że wspólne pożycie małżeńskie obejmuje nie tylko wspólne zamieszkiwanie, ale także łączność psychiczną, wzajemne uczucia oraz współdziałanie gospodarcze, które w tym przypadku nie występują. Uznano, że ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą 1 stycznia 2023 roku jest uzasadnione, ponieważ już wówczas strony żyły w rozłączeniu. Sąd nie stwierdził zagrożenia dla wierzycieli, gdyż strony nie posiadają wspólnych zobowiązań. Na podstawie art. 98 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zasądzono od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów procesu w kwocie 200 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną w przypadku separacji faktycznej, nawet przy wspólnym zamieszkiwaniu.
Każda sprawa o ustanowienie rozdzielności majątkowej jest oceniana indywidualnie pod kątem 'ważnych powodów' i zagrożenia dla wierzycieli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy separacja faktyczna małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, stanowi ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, separacja faktyczna małżonków, nawet jeśli nie zachodzi trwały i zupełny rozkład pożycia w rozumieniu przepisów o rozwodzie, może stanowić ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej, szczególnie gdy zagraża interesom majątkowym jednego lub obojga małżonków.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, które ewoluowało od wymogu trwałego i zupełnego rozkładu pożycia do uznania separacji faktycznej za wystarczającą przesłankę, jeśli uniemożliwia ona współdziałanie w zarządzie majątkiem i może zagrażać interesom majątkowym.
Czy wspólne zamieszkiwanie małżonków w tym samym domu wyklucza istnienie separacji faktycznej uzasadniającej ustanowienie rozdzielności majątkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wspólne zamieszkiwanie w tym samym domu nie jest wystarczające do uznania, że małżeństwo funkcjonuje prawidłowo i wyklucza istnienie separacji faktycznej, jeśli brakuje łączności psychicznej, wzajemnych uczuć oraz współdziałania gospodarczego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wspólne pożycie małżeńskie to nie tylko wspólne zamieszkiwanie, ale także więź psychiczna, uczucia i wspólne decyzje gospodarcze. W przypadku stron brak tych elementów, co potwierdzają osobne pokoje, brak rozmów i podział obowiązków finansowych.
Czy ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną jest dopuszczalne i jakie warunki musi spełniać?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą niż dzień wytoczenia powództwa jest dopuszczalne w wyjątkowych przypadkach, jeżeli ważne powody, takie jak separacja faktyczna, istniały już w tej wcześniejszej dacie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zniesienie wspólności majątkowej z datą wsteczną może nastąpić, gdy ważne powody, w tym separacja faktyczna, istniały już wcześniej. W niniejszej sprawie uznano, że separacja faktyczna istniała już od 1 stycznia 2023 roku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.r.o. art. 52 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej z ważnych powodów. Separacja faktyczna małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, stanowi ważny powód.
k.r.o. art. 52 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. Sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Separacja faktyczna małżonków uniemożliwiająca współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. • Trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. • Potrzeba ochrony majątku powódki przed długami pozwanego w związku z planowaną działalnością gospodarczą. • Nadużywanie alkoholu przez pozwanego i jego agresywne zachowanie. • Istnienie nieprawomocnego wyroku rozwodowego z winy pozwanego.
Odrzucone argumenty
Pozwany zaprzeczał nadużywaniu alkoholu, zaciąganiu pożyczek i agresywnemu zachowaniu. • Pozwany twierdził, że chce ratować związek małżeński i że strony nadal mieszkają razem. • Zeznania pozwanego i świadka J. M. negujące rozpad małżeństwa.
Godne uwagi sformułowania
Wspólne pożycie polega bowiem nie tylko na zajmowaniu tego samego domu, mieszkania, ale również na istnieniu między małżonkami łączności psychicznej oraz wzajemnych pozytywnych uczuć (miłości, szacunku, zaufania). • Najbardziej jednak wymownym przejawem rozpadu małżeństwa jest fakt, iż między stronami toczy się sprawa o rozwód, w której zapadł już nawet nieprawomocny wyrok rozwiązujący małżeństwo i to z winy pozwanego. • Zeznania pozwanego to ponadto przejaw życzeniowego podejścia do istniejącej sytuacji.
Skład orzekający
Agnieszka Pietruszka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną w przypadku separacji faktycznej, nawet przy wspólnym zamieszkiwaniu."
Ograniczenia: Każda sprawa o ustanowienie rozdzielności majątkowej jest oceniana indywidualnie pod kątem 'ważnych powodów' i zagrożenia dla wierzycieli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak separacja faktyczna, nawet przy wspólnym zamieszkiwaniu, może prowadzić do ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, co jest istotne dla ochrony majątku osobistego przed długami współmałżonka.
“Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną – czy wspólne mieszkanie to przeszkoda?”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 200 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.