Orzeczenie · 2025-06-11

III RC 110/24

Sąd
Sąd Rejonowy w Kole
Miejsce
Koło
Data
2025-06-11
SAOSRodzinneprawo rodzinneWysokarejonowy
rozdzielność majątkowaseparacja faktycznarozwóddługi małżonkawspólność majątkowaKodeks rodzinny i opiekuńczyalimentykoszty procesu

Powódka J. D. wystąpiła do Sądu Rejonowego w Kole z powództwem o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z dniem 1 stycznia 2023 roku. Jako podstawę swojego żądania wskazała, że pozwany A. D., jej mąż, nadużywa alkoholu, zaciąga liczne pożyczki bez jej wiedzy, a także wykazuje agresywne zachowania. Podkreśliła, że między stronami toczy się już postępowanie o rozwód, które trwa ponad rok, a ona sama chce rozpocząć działalność gospodarczą i obawia się zajęcia majątku firmy przez komornika z powodu długów męża. Pozwany nie zgodził się na ugodowe zakończenie sporu i wniósł o oddalenie powództwa, zaprzeczając zarzutom powódki i twierdząc, że chce ratować związek. Sąd Rejonowy w Kole ustalił, że strony zawarły związek małżeński w 2008 roku i od 2020 roku nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a od czerwca 2022 roku nie rozmawiają ze sobą, zajmując osobne pokoje. Pozwany ma problemy z alkoholem i wykazywał agresywne zachowania wobec powódki. Sąd Okręgowy w Koninie wyrokiem z dnia 12.02.2025 r. rozwiązał małżeństwo stron przez rozwód z wyłącznej winy pozwanego, jednak wyrok ten nie jest prawomocny. Sąd Rejonowy w Kole, opierając się na art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, uznał, że separacja faktyczna małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, stanowi ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej. Sąd stwierdził, że wspólne pożycie małżeńskie obejmuje nie tylko wspólne zamieszkiwanie, ale także łączność psychiczną, wzajemne uczucia oraz współdziałanie gospodarcze, które w tym przypadku nie występują. Uznano, że ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą 1 stycznia 2023 roku jest uzasadnione, ponieważ już wówczas strony żyły w rozłączeniu. Sąd nie stwierdził zagrożenia dla wierzycieli, gdyż strony nie posiadają wspólnych zobowiązań. Na podstawie art. 98 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zasądzono od pozwanego na rzecz powódki zwrot kosztów procesu w kwocie 200 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną w przypadku separacji faktycznej, nawet przy wspólnym zamieszkiwaniu.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa o ustanowienie rozdzielności majątkowej jest oceniana indywidualnie pod kątem 'ważnych powodów' i zagrożenia dla wierzycieli.

Zagadnienia prawne (3)

Czy separacja faktyczna małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, stanowi ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, separacja faktyczna małżonków, nawet jeśli nie zachodzi trwały i zupełny rozkład pożycia w rozumieniu przepisów o rozwodzie, może stanowić ważny powód do ustanowienia rozdzielności majątkowej, szczególnie gdy zagraża interesom majątkowym jednego lub obojga małżonków.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, które ewoluowało od wymogu trwałego i zupełnego rozkładu pożycia do uznania separacji faktycznej za wystarczającą przesłankę, jeśli uniemożliwia ona współdziałanie w zarządzie majątkiem i może zagrażać interesom majątkowym.

Czy wspólne zamieszkiwanie małżonków w tym samym domu wyklucza istnienie separacji faktycznej uzasadniającej ustanowienie rozdzielności majątkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wspólne zamieszkiwanie w tym samym domu nie jest wystarczające do uznania, że małżeństwo funkcjonuje prawidłowo i wyklucza istnienie separacji faktycznej, jeśli brakuje łączności psychicznej, wzajemnych uczuć oraz współdziałania gospodarczego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wspólne pożycie małżeńskie to nie tylko wspólne zamieszkiwanie, ale także więź psychiczna, uczucia i wspólne decyzje gospodarcze. W przypadku stron brak tych elementów, co potwierdzają osobne pokoje, brak rozmów i podział obowiązków finansowych.

Czy ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną jest dopuszczalne i jakie warunki musi spełniać?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą niż dzień wytoczenia powództwa jest dopuszczalne w wyjątkowych przypadkach, jeżeli ważne powody, takie jak separacja faktyczna, istniały już w tej wcześniejszej dacie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zniesienie wspólności majątkowej z datą wsteczną może nastąpić, gdy ważne powody, w tym separacja faktyczna, istniały już wcześniej. W niniejszej sprawie uznano, że separacja faktyczna istniała już od 1 stycznia 2023 roku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną i zasądzenie kosztów procesu.
Strona wygrywająca
J. D.

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznapowódka
A. D.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.r.o. art. 52 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej z ważnych powodów. Separacja faktyczna małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, stanowi ważny powód.

k.r.o. art. 52 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. Sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Separacja faktyczna małżonków uniemożliwiająca współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. • Trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. • Potrzeba ochrony majątku powódki przed długami pozwanego w związku z planowaną działalnością gospodarczą. • Nadużywanie alkoholu przez pozwanego i jego agresywne zachowanie. • Istnienie nieprawomocnego wyroku rozwodowego z winy pozwanego.

Odrzucone argumenty

Pozwany zaprzeczał nadużywaniu alkoholu, zaciąganiu pożyczek i agresywnemu zachowaniu. • Pozwany twierdził, że chce ratować związek małżeński i że strony nadal mieszkają razem. • Zeznania pozwanego i świadka J. M. negujące rozpad małżeństwa.

Godne uwagi sformułowania

Wspólne pożycie polega bowiem nie tylko na zajmowaniu tego samego domu, mieszkania, ale również na istnieniu między małżonkami łączności psychicznej oraz wzajemnych pozytywnych uczuć (miłości, szacunku, zaufania). • Najbardziej jednak wymownym przejawem rozpadu małżeństwa jest fakt, iż między stronami toczy się sprawa o rozwód, w której zapadł już nawet nieprawomocny wyrok rozwiązujący małżeństwo i to z winy pozwanego. • Zeznania pozwanego to ponadto przejaw życzeniowego podejścia do istniejącej sytuacji.

Skład orzekający

Agnieszka Pietruszka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z datą wsteczną w przypadku separacji faktycznej, nawet przy wspólnym zamieszkiwaniu."

Ograniczenia: Każda sprawa o ustanowienie rozdzielności majątkowej jest oceniana indywidualnie pod kątem 'ważnych powodów' i zagrożenia dla wierzycieli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak separacja faktyczna, nawet przy wspólnym zamieszkiwaniu, może prowadzić do ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, co jest istotne dla ochrony majątku osobistego przed długami współmałżonka.

Rozdzielność majątkowa z datą wsteczną – czy wspólne mieszkanie to przeszkoda?

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 200 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst