III PZP 30/86Roszczenie członka spółdzielni o udział w dochodzie nie jest sprawą pracy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące właściwości sądu w sprawach o roszczenia członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych o udział w dochodzie podzielnym. Powódki domagały się od Spółdzielni Produkcyjnej zasądzenia kwot z tytułu podziału nadwyżki dochodu za 1984 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a Sąd Wojewódzki - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie, czy tego rodzaju roszczenie jest sprawą z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 par. 1 pkt 2 Kpc. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów, uznał, że kluczowe jest rozróżnienie między elementem przedmiotowym a podmiotowym w art. 476 Kpc. Stwierdzono, że członek spółdzielni produkcyjnej jest traktowany procesowo jak pracownik tylko wtedy, gdy dochodzi roszczenia, dla którego oceny stosuje się materialne przepisy prawa pracy. W przypadku roszczeń o udział w dochodzie podzielnym, podstawą prawną są przepisy prawa cywilnego, a nie prawa pracy, ponieważ art. 165 Prawa Spółdzielczego ogranicza stosowanie przepisów o ochronie wynagrodzenia pracownika tylko do ochrony tego wynagrodzenia, a nie do sporów o jego wysokość czy podział. W związku z tym, takie roszczenia nie mają charakteru spraw z zakresu prawa pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (1)
Czy roszczenie członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej o udział w dochodzie podzielnym spółdzielni jest sprawą z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 par. 1 pkt 2 Kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej o udział w dochodzie podzielnym nie jest sprawą z zakresu prawa pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił element przedmiotowy i podmiotowy w art. 476 Kpc. Stwierdzono, że członek spółdzielni jest traktowany procesowo jak pracownik tylko wtedy, gdy dochodzi roszczenia, dla którego oceny stosuje się materialne przepisy prawa pracy. Roszczenie o udział w dochodzie podzielnym ma charakter cywilnoprawny, a przepisy prawa pracy stosuje się jedynie w zakresie ochrony wynagrodzenia, a nie do sporów o sam dochód.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
Kpc art. 476 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sprawy z zakresu prawa pracy to roszczenia z innych stosunków prawnych niż stosunek pracy, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy.
pr. spółdz. art. 171
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
Dotyczy dochodu podzielnego spółdzielni.
pr. spółdz. art. 158
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
Określa udział członka w dochodzie spółdzielni stosownie do wkładu pracy.
Pomocnicze
Kpc art. 476 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Przez określenie 'pracownik' w dziale III Kpc rozumie się m.in. członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej.
pr. spółdz. art. 161
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
Przyznaje kobietom-członkom spółdzielni prawo do urlopu macierzyńskiego na zasadach prawa pracy.
pr. spółdz. art. 165
Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
Wynagrodzenie członka spółdzielni produkcyjnej korzysta z takiej samej ochrony, jaką prawo zapewnia wynagrodzeniu pracownika.
K.p. art. 84-91
Kodeks pracy
Przepisy dotyczące ochrony wynagrodzenia za pracę, które mogą mieć zastosowanie do członków spółdzielni na podstawie art. 165 pr. spółdz.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o udział w dochodzie podzielnym ma charakter cywilnoprawny, a nie pracowniczy. • Przepis art. 165 Prawa Spółdzielczego ogranicza stosowanie przepisów prawa pracy do ochrony wynagrodzenia, a nie do sporów o sam dochód. • Wykładnia art. 476 Kpc musi uwzględniać zarówno element przedmiotowy (stosowanie przepisów prawa pracy), jak i podmiotowy (traktowanie członka spółdzielni jak pracownika).
Odrzucone argumenty
Roszczenie członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej o udział w dochodzie podzielnym jest sprawą z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 par. 1 pkt 2 Kpc, ze względu na procesowe zrównanie członka spółdzielni z pracownikiem na mocy art. 476 par. 5 Kpc.
Godne uwagi sformułowania
nie jest sprawą z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 par. 1 pkt 2 Kpc • Prawidłowa wykładnia całości art. 476 Kpc musi uwzględniać oba wspomniane elementy • przepisy o charakterze szczególnym muszą być wykładane ściśle i w stosunku do przepisów o takim charakterze nie jest dopuszczalne stosowanie wykładni rozszerzającej • spory o zasądzenie na rzecz członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej należnego mu udziału w tzw. dochodzie podzielnym nie dotyczą ochrony wynagrodzenia za pracę
Skład orzekający
S. Trautsolt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne rozgraniczenie między prawem pracy a prawem cywilnym w kontekście specyficznych stosunków prawnych związanych ze spółdzielniami produkcyjnymi, co jest ważne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Czy spór o pieniądze w spółdzielni to sprawa dla sądu pracy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.