III PZP 3/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPracownik Służby Leśnej, T. N., domagał się od Nadleśnictwa K. wypłaty odprawy emerytalnej po ponownym zatrudnieniu i przejściu na emeryturę. W przeszłości, w 1986 roku, otrzymał on odprawę w związku z przejściem na rentę inwalidzką na podstawie porozumienia z 1984 roku. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że odprawa emerytalna lub rentowa jest świadczeniem jednorazowym i pobranie jej raz wyklucza ponowne nabycie prawa. Sąd Najwyższy w powiększonym składzie rozpoznał zagadnienie prawne dotyczące interpretacji pojęcia "jednorazowości" odprawy. Analizując przepisy Kodeksu pracy (art. 92¹ k.p.) oraz ustawy o lasach (art. 46 ust. 1 pkt 5), Sąd Najwyższy stwierdził, że choć odprawa jest świadczeniem jednorazowym w ramach jednego tytułu prawnego, to pracownik może nabyć prawo do odprawy na podstawie innego, korzystniejszego przepisu szczególnego (ustawy o lasach), jeśli wcześniejsza odprawa została przyznana na innej podstawie prawnej i ma inny charakter. W tym przypadku, odprawa rentowa przyznana na podstawie porozumienia z 1984 roku, różniła się charakterem i wysokością od odprawy emerytalnej przewidzianej w ustawie o lasach. Sąd uznał, że ustawa o lasach stanowi kompleksową regulację dla pracowników Służby Leśnej i nie zawiera wyłączenia możliwości nabycia odprawy, jeśli wcześniej otrzymano podobne świadczenie na innej podstawie. W związku z tym, pracownik nabył prawo do odprawy emerytalnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących jednorazowości odpraw emerytalnych i rentowych, zwłaszcza w kontekście przepisów szczególnych (pragmatyk służbowych) i ich relacji do Kodeksu pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika Służby Leśnej, ale zasady interpretacji mogą mieć zastosowanie do innych pragmatyk służbowych.
Zagadnienia prawne (1)
Czy pracownik, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę, może nabyć prawo do odprawy w związku z przejściem na emeryturę po ponownym nawiązaniu stosunku pracy z tym samym pracodawcą, gdy przepisy prawa pracy obowiązujące u tego pracodawcy przewidują jednorazową odprawę przy przejściu na emeryturę lub rentę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracownik Służby Leśnej, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę inwalidzką na podstawie porozumienia z dnia 6 listopada 1984 r., może następnie - po nawiązaniu stosunku pracy z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe - nabyć prawo do odprawy w związku z przejściem na emeryturę (art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustawa o lasach stanowi odrębną i kompleksową regulację dla pracowników Służby Leśnej, która nie wyłącza możliwości nabycia odprawy emerytalnej po wcześniejszym otrzymaniu odprawy rentowej na podstawie innego aktu prawnego. Jednorazowość odprawy w rozumieniu ustawy o lasach odnosi się do świadczenia gwarantowanego w ramach zatrudnienia w tej formacji, a nie wyklucza nabycia nowego świadczenia, jeśli jego podstawa prawna i charakter są odmienne od wcześniejszego świadczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. N. | osoba_fizyczna | powód |
| Nadleśnictwo K. w K. | instytucja | pozwany |
| Prokurator Prokuratury Krajowej Henryka Gajda-Kwapień | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
u. lasach art. 46 § 1 pkt 5
Ustawa o lasach
Pracownicy Służby Leśnej mają prawo do jednorazowej odprawy przy przejściu na emeryturę lub rentę inwalidzką, w wysokości trzykrotnego, a powyżej 20 lat pracy w Lasach Państwowych - sześciokrotnego wynagrodzenia otrzymywanego za ostatni miesiąc zatrudnienia. Regulacja ta jest odrębna i kompleksowa, nie wyklucza nabycia odprawy po wcześniejszym otrzymaniu podobnego świadczenia na innej podstawie prawnej.
Pomocnicze
k.p. art. 92¹ § § 1
Kodeks pracy
Określa przesłanki nabycia prawa do odprawy emerytalnej lub rentowej, wskazując na jednorazowy charakter świadczenia.
k.p. art. 92¹ § § 2
Kodeks pracy
Stanowi, że pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa. Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do odpraw przyznawanych na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy o lasach, jeśli wcześniejsza odprawa była przyznana na innej podstawie prawnej i miała inny charakter.
Porozumienie z dnia 6 listopada 1984 r. w sprawie wynagradzania pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach zgrupowanych w organizacji gospodarczej Lasy Państwowe
Przewidywało jednorazową odprawę pieniężną w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, której podstawę wymiaru stanowiło najniższe wynagrodzenie. Było podstawą do wypłaty odprawy rentowej powodowi w 1986 r.
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzania art. 18 § ust. 1 i 2
Regulowała jednorazowość odprawy emerytalnej lub rentowej i wyłączała prawo do niej dla ponownie zatrudnionych emerytów i rencistów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o lasach stanowi odrębną i kompleksową regulację dla pracowników Służby Leśnej, która nie wyłącza możliwości nabycia odprawy emerytalnej po wcześniejszym otrzymaniu odprawy rentowej na podstawie innego aktu prawnego. • Jednorazowość odprawy w rozumieniu ustawy o lasach odnosi się do świadczenia gwarantowanego w ramach zatrudnienia w tej formacji i nie wyklucza nabycia nowego świadczenia, jeśli jego podstawa prawna i charakter są odmienne od wcześniejszego świadczenia. • Wcześniejsza odprawa rentowa przyznana na podstawie porozumienia z 1984 r. miała inny charakter i wysokość niż odprawa emerytalna przewidziana w ustawie o lasach.
Odrzucone argumenty
Odprawa emerytalna lub rentowa jest świadczeniem jednorazowym, a jej pobranie raz wyklucza ponowne nabycie prawa. • Przepis art. 92¹ § 2 k.p. wyklucza możliwość ponownego nabycia prawa do odprawy, niezależnie od podstawy prawnej wcześniejszego świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
Czy pracownik, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę, może nabyć prawo do odprawy w związku z przejściem na emeryturę po ponownym nawiązaniu stosunku pracy z tym samym pracodawcą w sytuacji, gdy według przepisów prawa pracy obowiązujących u tego pracodawcy pracownikowi przysługuje jednorazowa odprawa przy przejściu na emeryturę lub rentę? • Pracownik Służby Leśnej, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę inwalidzką (...) może następnie (...) nabyć prawo do odprawy w związku z przejściem na emeryturę • jednorazowość odprawy emerytalnej lub rentowej • nie ma podstaw do uzupełnienia wysokości odprawy wypłaconej pracownikowi po przejściu na rentę, który następnie powrócił do pracy i rozwiązał stosunek pracy wskutek przejścia na emeryturę • jednorazowość odprawy oznacza jej niepowtarzalność • nie można ponownie nabyć prawa do odprawy z tego samego tytułu, jeżeli raz się ją pobrało • jednorazowość odprawy nie oznacza w konkretnym przypadku, że odprawę (...) można otrzymać tylko jedną czy którąś z nich (którąkolwiek) jeden raz w życiu, co wyłącza możliwość otrzymania innej, przysługującej z innego tytułu • jednorazowość odprawy emerytalno – rentowej unormowanej w art. 46 ust. 1 pkt 5 ustawy o lasach, oznacza jedynie, iż pracownicy Służby Leśnej mogą nabyć prawo tylko do jednej odprawy emerytalno – rentowej z tytułu zatrudnienia w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Bohdan Bieniek
członek
Beata Gudowska
członek
Halina Kiryło
sprawozdawca
Jerzy Kuźniar
członek
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Maciej Pacuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących jednorazowości odpraw emerytalnych i rentowych, zwłaszcza w kontekście przepisów szczególnych (pragmatyk służbowych) i ich relacji do Kodeksu pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika Służby Leśnej, ale zasady interpretacji mogą mieć zastosowanie do innych pragmatyk służbowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia pracowniczego (odprawy), a jej rozstrzygnięcie opiera się na złożonej interpretacji przepisów i orzecznictwa, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy.
“Czy można dostać dwie odprawy emerytalne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.