Orzeczenie · 2024-02-06

III PZP 2/23Wylaczenie sedziego sąd najwyższy bezstronnosc

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-02-06
SNPracyprawo pracyWysokanajwyższy
służba celnaKrajowa Administracja Skarbowaodprawaprzekształcenie stosunku pracystosunek służbowyumowa o pracęprawo pracyorzecznictwo SN

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 lutego 2024 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące prawa do odprawy pieniężnej dla funkcjonariusza służby celnej, który w związku z reformą Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) przyjął propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, co skutkowało zakończeniem stosunku służby. Sąd uznał, że mimo iż przyjęcie propozycji zatrudnienia na umowę o pracę nie jest jednoznaczne ze zwolnieniem ze służby w tradycyjnym rozumieniu, to jednak wygaśnięcie dotychczasowego stosunku służbowego uzasadnia przyznanie odprawy pieniężnej. Podstawą prawną są przepisy ustawy o Służbie Celnej oraz przepisy wprowadzające ustawę o KAS, stosowane odpowiednio. Sąd podkreślił, że odprawa ma charakter zarówno kompensacyjny (za utratę specyficznych uprawnień służbowych, tzw. "prawa do munduru"), jak i gratyfikacyjny (za wieloletnią służbę). Argumentacja opiera się na prokonstytucyjnej wykładni przepisów, zasadzie równości wobec prawa oraz systemowej i celowościowej interpretacji przepisów, które w ocenie Sądu tworzą lukę prawną w tym zakresie. Sąd odrzucił argumentację o ciągłości zatrudnienia jako przesłance do odmowy przyznania odprawy, wskazując na istotne różnice między stosunkiem służby a stosunkiem pracy. Uchwała ta stanowi ważny precedens dla funkcjonariuszy, którzy znaleźli się w podobnej sytuacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie prawa do odprawy pieniężnej dla funkcjonariuszy służby celnej, którzy po reformie KAS przyjęli propozycję zatrudnienia na umowę o pracę, mimo braku bezpośredniego przepisu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służby celnej w związku z reformą KAS i przepisami wprowadzającymi.

Zagadnienia prawne (3)

Czy funkcjonariuszowi służby celnej, który przyjął propozycję zatrudnienia na umowę o pracę w KAS, przysługuje odprawa pieniężna w związku z zakończeniem służby?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przysługuje.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo braku bezpośredniego przepisu, prawo do odprawy wynika z wykładni systemowej, celowościowej i prokonstytucyjnej, uwzględniającej zasadę równości. Wygaśnięcie stosunku służbowego, nawet przy kontynuacji zatrudnienia na umowie o pracę, uzasadnia przyznanie odprawy jako rekompensaty za utratę specyficznych uprawnień służbowych i gratyfikacji za służbę.

Czy przekształcenie stosunku służby w stosunek pracy należy traktować jako zakończenie służby uzasadniające prawo do odprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wygaśnięcie stosunku służbowego, nawet w przypadku nawiązania stosunku pracy, uzasadnia prawo do odprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przyjęcie propozycji zatrudnienia na umowę o pracę skutkuje wygaśnięciem stosunku służbowego, co jest traktowane jako zwolnienie ze służby. Utrata statusu funkcjonariusza i związanych z nim uprawnień uzasadnia przyznanie odprawy, która ma charakter gratyfikacyjny i kompensacyjny.

Czy funkcjonariusz, który przyjął propozycję zatrudnienia na umowę o pracę, jest w lepszej sytuacji niż ten, który odmówił lub nie otrzymał propozycji, co mogłoby wykluczać prawo do odprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja jest analogiczna w zakresie wygaśnięcia stosunku służbowego i utraty uprawnień, co uzasadnia prawo do odprawy.

Uzasadnienie

Mimo kontynuacji zatrudnienia, funkcjonariusz traci specyficzne uprawnienia związane ze stosunkiem służby. Odprawa ma na celu zrekompensowanie tej utraty i stanowi gratyfikację za służbę, a jej brak dla tej grupy byłby sprzeczny z zasadą równości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
B. U.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w Poznaniuorgan_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

pwKAS art. 165 § ust. 3

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

pwKAS art. 165 § ust. 7

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

pwKAS art. 171 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

u.S.Celnej art. 163 § ust. 4

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej

pwKAS art. 170 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

pwKAS art. 170 § ust. 3

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

pwKAS art. 170 § ust. 4

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

Pomocnicze

u.KAS art. 250 § ust. 4

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

k.p.c. art. 390 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

pwKAS art. 174 § ust. 10

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

Dodany z dniem 1 stycznia 2018 r., potwierdza traktowanie przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy jako zwolnienia ze służby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekształcenie stosunku służby w stosunek pracy skutkuje wygaśnięciem stosunku służbowego, co należy traktować jak zwolnienie ze służby. • Odprawa pieniężna ma charakter gratyfikacyjny i kompensacyjny za utratę specyficznych uprawnień służbowych. • Zasada równości wobec prawa i równego traktowania uzasadnia przyznanie odprawy funkcjonariuszom, którzy przyjęli propozycję zatrudnienia na umowę o pracę. • Luka prawna w przepisach powinna być wypełniona poprzez wykładnię systemową, celowościową i prokonstytucyjną.

Odrzucone argumenty

Przyjęcie propozycji zatrudnienia na umowę o pracę nie jest równoznaczne ze zwolnieniem ze służby. • Funkcjonariusz kontynuujący zatrudnienie na umowie o pracę jest w lepszej sytuacji niż ten, który stracił pracę. • Przesłanki wygaśnięcia stosunku służbowego są enumeratywnie wymienione i nie obejmują sytuacji przekształcenia w stosunek pracy. • Odprawa ma charakter wyłącznie kompensacyjny i socjalny, związany z utratą pracy, a nie z utratą specyficznych uprawnień służbowych.

Godne uwagi sformułowania

przekształcenie stosunku służby w stosunek pracy • wygaśnięcie stosunku służbowego • traktuje się jak zwolnienie ze służby • utrata "prawa do munduru" • charakter gratyfikacyjny i kompensacyjny odprawy • luka prawna • prokonstytucyjna wykładnia • zasada równości wobec prawa

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

przewodniczący

Dawid Miąsik

członek

Krzysztof Rączka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odprawy pieniężnej dla funkcjonariuszy służby celnej, którzy po reformie KAS przyjęli propozycję zatrudnienia na umowę o pracę, mimo braku bezpośredniego przepisu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służby celnej w związku z reformą KAS i przepisami wprowadzającymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z reformą administracji i prawami pracowników, co może być interesujące dla prawników i osób dotkniętych podobnymi zmianami.

Czy funkcjonariusz celny po zmianie zatrudnienia na umowę o pracę dostanie odprawę? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst