Orzeczenie · 2026-03-27

III OZ 97/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-27
NSAAdministracyjneŚredniansa
wyłączenie sędziegoreferendarz sądowybezstronnośćpostępowanie administracyjnezażaleniesąd administracyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które oddaliło wniosek o wyłączenie starszego referendarza sądowego Jolanty Skowronek. Skarżący domagał się wyłączenia, powołując się na zainicjowane przez siebie postępowania dyscyplinarne, zarzuty o przekroczenie uprawnień, fałszywe oskarżenia i narażenie Polski na straty finansowe. Sąd I instancji, odwołując się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał, że podniesione argumenty nie uzasadniają wyłączenia referendarza, ani z przesłanek bezwzględnych (art. 18), ani względnych (art. 19). Podkreślono, że zarzuty dotyczące wadliwego prowadzenia postępowania lub niezgodności z oczekiwaniami strony mogą być podstawą do wniesienia środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie. Dodatkowo, NSA potwierdził, że postępowanie dyscyplinarne wobec referendarza nie wykazało spełnienia przesłanek odpowiedzialności dyscyplinarnej. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie jako bezzasadne, wskazując, że subiektywne przekonanie strony o stronniczości nie stanowi podstawy do wyłączenia referendarza.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia referendarza sądowego w postępowaniu administracyjnosądowym, zwłaszcza w kontekście zarzutów o charakterze osobistym i proceduralnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie referendarza, a nie sędziego, choć przepisy stosuje się odpowiednio. Koncentruje się na braku podstaw do wyłączenia w przedstawionych okolicznościach.

Zagadnienia prawne (1)

Czy zarzuty dotyczące zainicjowania postępowań dyscyplinarnych wobec referendarza sądowego oraz subiektywne przekonanie strony o jego uprzedzeniu i wadliwym prowadzeniu postępowania stanowią podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te nie stanowią podstawy do wyłączenia referendarza sądowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzuty skarżącego nie wypełniają przesłanek wyłączenia referendarza sądowego określonych w art. 18 i 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie dyscyplinarne nie wykazało uchybień, a subiektywne przekonanie strony o stronniczości nie jest wystarczające do wyłączenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o odmowie wyłączenia starszego referendarza sądowego.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 18

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa bezwzględne przesłanki wyłączenia sędziego, które stosuje się odpowiednio do referendarza sądowego.

p.p.s.a. art. 19

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa względne przesłanki wyłączenia sędziego, które stosuje się odpowiednio do referendarza sądowego, wymagające istnienia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności.

p.p.s.a. art. 24

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosuje przepisy dotyczące wyłączenia sędziego odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego.

Pomocnicze

p.u.s.p. art. 152 § § 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy przesłanek odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów i referendarzy.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące postępowań dyscyplinarnych i subiektywnego przekonania o uprzedzeniu referendarza nie spełniają przesłanek wyłączenia. • Postępowanie dyscyplinarne nie wykazało uchybień po stronie referendarza. • Wadliwe prowadzenie postępowania lub niezgodność z oczekiwaniami strony są podstawą do wniesienia środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie.

Odrzucone argumenty

Referendarz sądowy powinien zostać wyłączony z uwagi na zainicjowane przez skarżącego postępowania dyscyplinarne. • Istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przez referendarza przestępstwa fałszerstwa. • Referendarz jest uprzedzony do skarżącego, co przejawia się w zarzucaniu mu bierności. • Pominięcie wniosków o przesłuchanie świadków potwierdzających wzorową postawę skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy". • Wątpliwości co do bezstronności sędziego (referendarza) muszą zatem mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. • Nie mogą one wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie podstaw wskazanych w art. 19 p.p.s.a. • Sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie referendarza sądowego nie bada natomiast zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający.

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia referendarza sądowego w postępowaniu administracyjnosądowym, zwłaszcza w kontekście zarzutów o charakterze osobistym i proceduralnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie referendarza, a nie sędziego, choć przepisy stosuje się odpowiednio. Koncentruje się na braku podstaw do wyłączenia w przedstawionych okolicznościach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - bezstronności i wyłączenia organu orzekającego, co jest istotne dla praktyków prawa. Choć fakty nie są sensacyjne, interpretacja przepisów jest kluczowa.

Kiedy zarzuty wobec referendarza nie wystarczą do jego wyłączenia? NSA wyjaśnia granice wniosków o wyłączenie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst