III OZ 805/22

III OZ 805/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2531/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-11-14
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 61 PAR 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1489/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2022 r., znak: DPP-TPZ-0272-9/2022(2) w przedmiocie wpisu na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 15 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie odmówił skarżącej spółce wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o ustawę z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 835). Jest to ustawa szczególna, która w przepisach reguluje zasady wpisywania na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r. Decyzja taka podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 3 pkt 10 ustawy). W ocenie tego Sądu zastosowane w niej środki, aby były skuteczne mają służyć przeciwdziałaniu wspieraniu agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę przez podmiot w niej wskazany, muszą być wykonane natychmiast. Interes społeczny polegający na przeciwdziałaniu agresji przeważa interes podmiotu wpisanego na listę i wskazywane przez niego przesłanki przemawiające za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji nie mogą zdaniem Sądu pierwszej instancji być brane pod uwagę ze względu na cel ustawy.
Sąd ten wskazał, że środki przewidziane w ustawie krajowej opierają się również o ustawodawstwo europejskie tj. rozporządzenie Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz. Urz. UE L 78 z 17.03.2014, str. 6 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy (Dz. Urz. UE L 134 z 20.05.2006, str. 1 ze zm.).
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał wniosek skarżącej spółki za niezasługujący na uwzględnienie, wobec czego – działając na mocy art. 61 § 3 oraz art. 61 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a."),. – odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka. Jej zdaniem zamrożenie majątku spółki skutkuje brakiem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, co ostatecznie może się przyczynić do upadłość podmiotu. Sam charakter przedmiotowej decyzji i jej skutki, tj. wpis na listę osób i podmiotów objętych sankcjami, powoduje, że podmiot narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Należy również zwrócić uwagę, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej.
Jak prawidłowo wskazał to Sąd pierwszej instancji, w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o ustawę z dnia 13 kwietnia 2022 r.
o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 835). Jest to ustawa szczególna (specustawa), która w przepisach reguluje zasady wpisywania na listę osób i podmiotów wspierających agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę rozpoczętej w dniu 24 lutego 2022 r. Nadto decyzja taka podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 3 pkt 10 ww. ustawy). Aby zastosowane w tej decyzji środki mogły służyć przeciwdziałaniu wspierania agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę przez podmiot w niej wskazany, muszą być wykonane natychmiast.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko innych składów tego Sądu, zgodnie z którym interes społeczny polegający na przeciwdziałaniu agresji przeważa w tej konkretnej sytuacji nad interesem podmiotu wpisanego na ww. listę. Podnoszone przez skarżącą spółkę argumenty za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji zostały oparte na typowych racjach odnoszących się do trudności ekonomicznych. Okoliczności te stanowią oczywiste następstwa wykonania takiego typu decyzji, jak zaskarżona w sprawie niniejszej. Udzielenie ochrony tymczasowej w oparciu o wskazane przez skarżącą spółkę argumenty stawiałoby pod znakiem zapytania nie tylko sens normy wyrażony
w przepisie art. 3 ust. 10 ustawy z 13 kwietnia 2022 r., ale i skuteczność zaskarżonej decyzji, a finalnie - cel tej ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2022 r., sygn. akt 584/22; z 10 listopada 2022 r., sygn. akt III OZ 697/22; z 15 listopada 2022 r., sygn. akt III OZ 682/22).
Innymi słowy, skutki wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, a więc zamrożenie majątku spółki, a co za tym idzie poważne utrudnienia lub wręcz brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, są celowym zabiegiem ustawodawcy, który z pewnością wziął je pod uwagę uchwalając ustawę z 13 kwietnia 2022 r. Zatem wstrzymywanie wykonania tejże decyzji z przyczyn ekonomicznych, i to opisanych przez skarżącą spółkę bardzo ogólnie, byłoby wprost sprzeczne z celem powyższej ustawy. Należy również zwrócić uwagę, że w samej ustawie z 13 kwietnia 2022 r. zostały przewidziane szczególne instrumenty prawne, mające na celu przeciwdziałać ryzyku powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (zob. art. 5 czy 6a tej ustawy), o które to skarżąca spółka może zabiegać.
Należy również zauważyć, że w przypadku złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., w sytuacji gdy nadany jest jej rygor natychmiastowej wykonalności z mocy ustawy, wykładnia tego przepisu musi nastąpić z uwzględnieniem przepisu art. 61 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że sąd nie może wstrzymać wykonania decyzji, jeśli w sprawie zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie takiej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przedmiotowa decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy samej ustawy, co oznacza, że w sprawie zachodzą przesłanki "od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności". Inaczej mówiąc, nawet zmiana okoliczności faktycznych w toku postępowania sądowego w stosunku do ustaleń dokonanych
w postępowaniu administracyjnym pozostaje co do zasady bez wpływu na natychmiastową wykonalność decyzji, gdyż jej wykonalność przewidział ustawodawca niejako "z góry".
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.