III OZ 80/26

III OZ 80/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Wincenciak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Koszty sądowe
Sygn. powiązane
II SAB/Bd 113/25 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 2025-09-29
Skarżony organ
Prokurator
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 49 § 2 oraz art. 220 § 1, 3 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2021 poz 535
§ 2 ust. 1 pkt 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu  przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.D. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 grudnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Bd 113/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia w sprawie ze skargi W.D. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 lipca 2025 r. W.D. (dalej w skrócie: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 29 września 2025 r. sygn. akt II SAB/Bd 113/25 odrzucił skargę.
W piśmie z dnia 8 października 2025 r., zatytułowanym: "skarga na obarczone wadą prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy postanowienie z dnia 29 września 2025 r." skarżący podniósł zarzuty co do w/w postanowienia.
W wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 19 listopada 2025 r., skarżący został wezwany do jednoznacznego określenia charakteru złożonego pisma z dnia 8 października 2025 r., w szczególności, czy stanowi ono osobiście sporządzoną skargę kasacyjną w rozumieniu art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania i pod rygorem pozostawienia w/w pisma bez rozpoznania. Jednocześnie wyjaśniono skarżącemu, że został on prawidłowo pouczony o sposobie i terminie zaskarżenia postanowienia z dnia 29 września 2025 r.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący złożył pismo, w którym "zaprotestował i nie zgodził się z orzeczeniem i zarządzeniem w sprawie o ww. sygnaturze akt w całym ich zakresie". Przedstawił ponadto swoje stanowisko co do prawidłowości postępowania Sądu w jego sprawie.
Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 10 grudnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Bd 113/25 pozostawiono pismo skarżącego z dnia 8 października 2025 r. bez rozpoznania, z uwagi na niesprecyzowanie swojego żądania.
Powyższe zarządzenie z dnia 10 grudnia 2025 r. stało się przedmiotem zażalenia W.D. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarządzeniem z dnia 30 grudnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Bd 113/25, powołując się na § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535), wezwał W.D. do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionego zażalenia w kwocie 100 zł, pod rygorem jego odrzucenia.
Powyższe zarządzenie W.D. uczynił przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że wezwanie go do uiszczenia wpisu od zażalenia na zarządzenie z dnia 10 grudnia 2025 r. jest niezasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym zażalenia, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Jeżeli zatem przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to w sprawie należy uiścić wpis stały. Jednocześnie w art. 233 p.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej w skrócie: "rozporządzenie"). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, wpis stały od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności, wynosi 100 zł.
Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W świetle art. 220 § 3 p.p.s.a., zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Od zasady, iż zażalenie podlega wpisowi, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje wyjątki. Nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 p.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 p.p.s.a.). Ponadto, na podstawie art. 220 § 4 p.p.s.a. wolne od wpisu jest zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych, wymienionych w § 3 tego przepisu, to jest o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis.
W niniejszej sprawie – dotyczącej dostępu do informacji publicznej, a więc nieobjętej zakresem przedmiotowym zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych określonym w art. 239 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – W.D. wniósł zażalenie na zarządzenie z dnia 30 grudnia 2025 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie z dnia 10 grudnia 2025 r. sygn. akt II SAB/Wa 332/25 o pozostawieniu pisma skarżącego z dnia 8 października 2025 r. bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a.
Wbrew twierdzeniu skarżącego, zażalenie na zarządzenie z dnia 10 grudnia 2025 r. nie należy do kategorii zażaleń wolnych od wpisu, bowiem przyczyną pozostawienia pisma skarżącego bez rozpoznania nie był fakt nieuiszczenia przez niego stosownej opłaty (art. 220 § 1 p.p.s.a.), ale niesprecyzowanie swojego żądania (art. 49 § 2 p.p.s.a.). W takiej sytuacji przepis art. 220 § 4 p.p.s.a. nie ma zastosowania, a zatem na skarżącym spoczywał obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia.
W świetle powołanego § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, wpis stały od zażalenia wynosi 100 zł. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy prawidłowo zastosował w/w przepis, wzywając W.D. do uiszczenia wpisu od zażalenia w wymienionej kwocie. Oznacza to, że skarżący, w związku ze złożonym zażaleniem, zobowiązany był do uiszczenia od niego wpisu sądowego, czego nie uczynił.
W niniejszej sprawie W.D. nie zostało również przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.