III OZ 738/25

III OZ 738/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Odmowa sporządzenia uzasadnienia
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 3013/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2025-08-01
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 86 § 1 i art. 87 § 2, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 3013/24 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 3013/24 w sprawie ze skargi E.B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25 października 2024 r., nr W.RPU.533.5.2024.JL w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi na rozprawie, wyrokiem z 1 sierpnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 3013/24 oddalił skargę E.B. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 25 października 2024 r., nr W.RPU.533.5.2024.JL w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.
W dniu 12 sierpnia 2025 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 1 sierpnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 3013/24.
Postanowieniem z 12 września 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 3013/24 WSA w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 sierpnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 3013/24
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przedstawione okoliczności nie uzasadniają uznania braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca była obecna na rozprawie i została pouczona o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku. Stosownego pouczenia w tej kwestii udzielono również skarżącej wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy. Miała ona zatem pełną świadomość co do konkretnych warunków złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Sąd I instancji zauważył, że konieczność opieki nad matką nie przeszkodziła skarżącej w osobistej obecności na rozprawie. Była ona obecna, ale bez swojej matki – która była drugą skarżącą w sprawie – zatem ktoś w tym czasie musiał sprawować nad nią opiekę. WSA w Warszawie stwierdził, że nic nie stało na przeszkodzie złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jeszcze w tym samym dniu, po zakończeniu rozprawy i opuszczeniu sali sądowej, tym bardziej, że skarżąca składając rozpatrywany wniosek posłużyła się w tym celu ogólnodostępnym formularzem. Ponadto został on złożony osobiście, zatem skarżąca w tym celu przyjechała do Sądu.
Treść uzasadnienia wniosku nie wskazuje na żadne szczególne okoliczności, które uniemożliwiły terminowe złożenie wniosku. Nie wynika z niego, dlaczego była możliwa osobista obecność skarżącej na rozprawie i osobny przyjazd do Sądu w celu złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a nie było możliwe dokonanie tej czynności w zakreślonym terminie lub też nadanie go drogą pocztową. Całość powyższych okoliczności zdaniem Sądu wskazuje na to, że skarżąca dopuściła się zaniedbania w zaplanowaniu swojej aktywności procesowej. Jednak niedbalstwo jest okolicznością wykluczającą możliwość uznania braku winy w uchybieniu terminu, a tym samym jego przywrócenia.
Pismem z 6 października 2025 r. zażalenie na ww. postanowienie WSA w Warszawie z 12 września 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 3013/24 wywiodła skarżąca wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w związku z niedyspozycją jej matki nie mogła wyjść w piątek z domu, a nie ma nikogo do pomocy przy matce. Skarżąca stara się, aby pobyt poza domem trwał jak najkrócej. Wskazała, że po rozprawie w dniu 1 sierpnia 2025 r. nie mogła złożyć wniosku, bo musiała w domu sprawdzić czy otrzymała od [...] ksero dokumentu, na którym WSA w Warszawie oparł wyrok.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest kryterium braku winy. Kryterium to wymaga uprawdopodobnienia, że pomimo dołożenia szczególnej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy, wystąpiły okoliczności od strony niezależne, które uniemożliwiły dochowania tej staranności. Zatem strona wnioskująca o przywrócenie terminu powinna przedstawić okoliczności, poparte argumentacją lub dokumentami źródłowymi, na podstawie których możliwe będzie uznanie, że powołane we wniosku okoliczności faktycznie wystąpiły. W przypadku choroby należy zatem wykazać, że choroba była takiego rodzaju, że uniemożliwiała wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej, że jej rodzaj, czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie. W przypadku, gdy strona składająca wniosek powołuje się na konieczność sprawowania opieki nad osobą bliską w związku z jej stanem zdrowia, powinna wykazać nagłe wystąpienie choroby bądź niedyspozycji u tej osoby oraz brak możliwości zastąpienia strony składającej wniosek w opiece nad chorą osobą bądź brak możliwości dokonania czynności procesowej z pomocą innych osób. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 p.p.s.a. zalicza się miedzy innymi chorobę, ale nie każdą, a wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą (por. np. wyrok NSA z dnia 1 marca 1999 r. sygn. akt II SA 45/99, Lex nr 46785, postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1070/07, publ. CBOSA).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należało podzielić stanowisko Sądu I. instancji, zgodnie z którym w sprawie nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca powołała się na niedyspozycję osoby pozostającej pod jej opieką, jednak twierdzenie to nie zostało w jakikolwiek sposób uprawdopodobnione. Skarżąca nie przedstawiła żadnej dokumentacji medycznej związanej z tym okolicznością. Stała opieka nad matką nie stanowi automatycznie o braku winy w uchybieniu terminu. Za taką okoliczność nie można uznać podeszłego wieku oraz stałych przewlekłych schorzeń. Nie są to przyczyny nagłe i zaskakujące, lecz mające charakter stały i przewidywalny.
Mając wyżej wymienione okoliczności na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła w wystarczającym stopniu braku winy w uchybieniu terminu.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.