III OZ 638/25

III OZ 638/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-10-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2873/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-05-07
Skarżony organ
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 88
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2873/23 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2873/23 w sprawie ze skargi A. z siedzibą w K. i Stowarzyszenia B. z siedzibą z S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 30 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek A. z siedzibą w K. (dalej: stowarzyszenie) o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 maja 2024 r. oddalającego skargę stowarzyszenia oraz Stowarzyszenia B. z siedzibą w S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 21 sierpnia 2023 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla inwestycji.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że 31 lipca 2024 r. stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z 26 września 2024 r. referendarz sądowy odmówił stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Następnie postanowieniem z 11 grudnia 2024 r. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Odpis postanowienia z 11 grudnia 2024 r. został doręczony drogą elektroniczną 27 grudnia 2024 r.
Pismem z 18 marca 2025 r. stowarzyszenie złożyło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 7 maja 2024 r. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że wobec nieuwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata, przeszkodą w terminowym złożeniu skargi kasacyjnej była "bariera finansowa". Stowarzyszenie podjęło działania w celu zebrania środków finansowych na opłacenie usługi prawnej polegającej na przygotowaniu skargi, co nastąpiło w lutym 2025 r. Skarga kasacyjna została ostatecznie przedstawiona stowarzyszeniu 15 marca 2025 r., który to dzień, zdaniem stowarzyszenia, stanowił datę ustania przeszkody do wniesienia skargi kasacyjnej.
Odrzucając wniosek o przywrócenie terminu Sąd I instancji orzekł, że wniosek ten był spóźniony. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w tej sprawie 27 stycznia 2025 r. Skarga kasacyjna została sporządzona 26 lutego 2025 r. (została opatrzoną taką datą), więc co najmniej w tej dacie ustała przyczyna niezłożenia jej w przewidzianym terminie. Siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upływał zatem 5 marca 2025 r., a więc wniosek złożony 18 marca 2025 r. był spóźniony.
Zażalenie na powyższe postanowienie z 30 maja 2025 r. złożyło stowarzyszenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie z art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z oświadczeniem stowarzyszenia, przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 15 marca 2025 r., a zatem w dacie otrzymania skargi kasacyjnej sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika. Jednocześnie jednak stowarzyszenie wskazuje, że przeszkodą w terminowym złożeniu skargi kasacyjnej była "bariera finansowa", a nie brak otrzymania skargi kasacyjnej od pełnomocnika. Jak wyjaśnia stowarzyszenie, "bariera" ta ustała w lutym 2025 r., co potwierdza zresztą sporządzenie skargi kasacyjnej w dniu 26 lutego 2025 r. Co najmniej zatem od tej daty biegł termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upływał 5 marca 2025 r., a zatem wniosek złożony 18 marca 2025 r. był spóźniony i podlegał odrzuceniu. Natomiast odrębną kwestią jest relacja między stowarzyszeniem i jego pełnomocnikiem (lub jak wskazuje stowarzyszenie zleceniobiorcą sporządzającym skargę kasacyjną) oraz wynikający z tego sposób przekazania skargi kasacyjnej. Kwestie związane z prawidłową realizacją pełnomocnictwa (lub zlecenia) obciążają w tej sytuacji stronę, a więc stowarzyszenie. Dlatego też stowarzyszenie powinno tak ukształtować obowiązki pełnomocnika lub zleceniobiorcy, żeby w dacie uzyskania przez stowarzyszenie środków finansowych, a przynajmniej w terminie siedmiu dni od dnia ustania tej przeszkody, skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia, została skutecznie wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak wynika z akt sprawy, tego rodzaju starania stowarzyszenie podjęło, zadatkując 16 grudnia 2024 r. usługę prawną w postaci sporządzenia skargi kasacyjnej. Fakturę za wykonanie usługi prawnej wystawiono 4 marca 2025 r. (a więc w terminie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu). Okoliczność, że termin płatności tej faktury upływał 18 marca 2025 r. nie oznacza, że usługa prawna nie została wykonana (jej wykonanie potwierdza sporządzenie skargi kasacyjnej 26 lutego 2025 r.) i nie było możliwe terminowe złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Jeżeli istotnie doszło do przekazania skargi kasacyjnej stowarzyszeniu dopiero 15 marca 2025 r. (chociaż żaden dokument znajdujący się w aktach sprawy nie potwierdza tego twierdzenia), to okoliczność ta nie miała już wpływu na ocenę w zakresie biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Postanowienie Sądu I instancji odrzucające wniosek o przywrócenie terminu jest zatem zgodne z prawem, a zażalenie podlegało oddaleniu.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.