III OZ 479/25

III OZ 479/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Łd 385/25 - Wyrok WSA w Łodzi z 2026-01-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3, art. 187 § 2, art. 269 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Łd 385/25 w sprawie ze skargi A.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymierzającej karę pieniężną za usunięcie drzew postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 25 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił A.W. (dalej: skarżąca) wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r. nakładającej na skarżącą administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez zgłoszenia. Postanowienie to zostało wydane w sprawie ze skargi skarżącej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 12 marca 2025 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r.
Odmawiając wstrzymania decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r. Sąd I instancji powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2023 r. II GPS 2/22, zgodnie z którą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania decyzji wydanej przez organ I instancji, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca zarzucając naruszenie art. 269 § 1 w związku z art. 187 § 2 p.p.s.a. oraz w związku z art. 153 p.p.s.a., a także art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że zastosowanie w tej sprawie miała uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2023 r. II GPS 2/22, która wykluczała możliwość wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, w sytuacji, w której przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Jak bowiem wynika z uzasadnienia uchwały, w art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, której tożsamość wyznaczają elementy określające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotów oraz identyczność obu podstaw - prawnej i faktycznej. Z tego powodu o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. W związku z tym, sprawa, w której wydano decyzję i postanowienie dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, mają dwa odrębne przedmioty, których podstawy prawne wynikają z różnych przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Stanowiska tego skarżąca w istocie nie kwestionuje, natomiast wskazuje, że Sąd I instancji po pierwsze, powinien wyjaśnić z jakiego powodu nie znalazł podstaw do zakwestionowania powołanej uchwały na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a., a po drugie, nie był związany uchwałą, ponieważ ta wiązała tylko w sprawie II GPS 2/22. Stanowisko to nie jest jednak prawidłowe.
Zgodnie z art. 15 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych (art. 15 § 1 pkt 2) oraz podejmuje uchwały zawierające rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (art. 15 § 1 pkt 3). Pierwsze z tych uchwał określa się jako uchwały abstrakcyjne, a drugie jako uchwały konkretne. Uchwał konkretnych dotyczy norma z art. 187 § 1 p.p.s.a., która stanowi, że jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w danej sprawie wiążąca (art. 187 § 2 p.p.s.a.). Przepisy te nie miały jednak w tej sprawie zastosowania, ponieważ uchwała w sprawie II GPS 2/22 miała charakter abstrakcyjny i została wydana na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie jest zatem tak, że na podstawie art. 187 § 2 p.p.s.a. miała charakter wiążący w sprawie, w której zadano pytanie prawne. Ponadto zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Norma ta nie nakłada na sąd administracyjny obowiązku wyjaśnienia w konkretnej sprawie, z jakiego powodu podziela stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Uchwały te są bowiem co do zasady wiążące. Norma ta pozwala natomiast na ponowne podjęcie uchwały po przedstawieniu powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. jednak w tej sprawie takiej potrzeby Sąd I instancji nie stwierdził.
Norma z art. 153 p.p.s.a. nie miała w tej sprawie zastosowania, ponieważ dotyczy związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania prawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z kolei norma z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mogła mieć w tej sprawie zastosowania do decyzji Burmistrza Miasta Tuszyna z 10 grudnia 2024 r., o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Zarzuty podnoszące naruszenie tych przepisów nie zasługiwały więc na uwzględnienie.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.