III OZ 394/26

III OZ 394/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-06-29
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
658
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 1027/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-03-11
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 184 w zw z art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2026 r. sygn. akt II SAB/Wa 1027/25 o odmowie sprostowania uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P.M. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 23 września 2025 r. dotyczącego uposażenia postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 11 marca 2026 r., II SAB/Wa 1027/25, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.M. (dalej: "skarżący") na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 23 września 2025 r. dotyczącego uposażenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Ministra Obrony Narodowej do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, kolejno stwierdził, że bezczynność Ministra Obrony Narodowej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Pismem z 16 kwietnia 2026 r. skarżący złożył wniosek o sprostowanie treści uzasadnienia wyroku Sądu z 11 marca 2026 r. na podstawie art. 156 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", poprzez zastąpienie określenia "Płk rez P.M.", użytego na początku uzasadnienia, określeniem neutralnym i odpowiadającym rzeczywistemu stanowi prawnemu, tj. np. "P.M.", ewentualnie "płk P.M.", względnie "skarżący". W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w doręczonym mu odpisie wyroku z uzasadnieniem, Sąd posłużył się na wstępie uzasadnienia określeniem "Płk rez. P.M.". Według skarżącego takie sformułowanie zostało użyte mimo tego, że sama treść akt sprawy oraz stanowisko przytoczone w uzasadnieniu nie pozwalają na przyjęcie, iż kwestia skutecznego zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej została definitywnie i prawomocnie przesądzona. Ponadto w ocenie skarżącego w uzasadnieniu wyroku zostało przytoczone stanowisko organu, zgodnie z którym "sprawa zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej nie zostało prawomocnie zakończona", a kontrola legalności wydanych rozstrzygnięć jest nadal badana przez sądy administracyjne.
Postanowieniem z 10 czerwca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił sprostowania uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wskazano, że użyte na początku uzasadnienia wyroku z 11 marca 2026 r. "Płk rez. P.M." jest powtórzeniem określenia statusu skarżącego zawartym w odpowiedzi na skargę. Sformułowanie to nie ma charakteru oczywistej omyłki. WSA podkreślił, że wniosek o sprostowanie uzasadnienia wyroku nie może zmierzać do polemiki ze stanowiskiem Sądu, orzekającego w sprawie.
Na powyższe postanowienie skarżący wywiódł zażalenie zarzucając:
1. naruszenie art. 156 § 1 p.p.s.a., przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że żądane sprostowanie zmierza do merytorycznej zmiany uzasadnienia wyroku, podczas gdy wniosek dotyczył wyłącznie usunięcia nieścisłości w oznaczeniu strony, tj. zastąpienia statusowego określenia "Płk rez." oznaczeniem neutralnym "P.M." albo "skarżący";
2. naruszenie art. 156 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2 pkt 39 i 40, art. 129, art. 130 oraz art. 131 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, przez pominięcie, że zwrot "płk rez." nie jest wyłącznie neutralnym elementem identyfikacyjnym, lecz odwołuje się do normatywnie określonego statusu służbowego, odmiennego od statusu żołnierza zawodowego pełniącego czynną służbę wojskową;
3. naruszenie art. 156 § 1 p.p.s.a. w zw. z zasadami oznaczania żołnierzy wynikającymi z Regulaminu ogólnego żołnierza Wojska Polskiego, wprowadzonego zarządzeniem Nr 7/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 kwietnia 2023 r., przez nieuwzględnienie, że w urzędowym sposobie identyfikowania żołnierza zasadnicze znaczenie ma stopień wojskowy i nazwisko, natomiast dodanie określenia "rez." nie jest elementem stopnia wojskowego, lecz oznaczeniem statusu w rezerwie;
4. naruszenie art. 156 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., przez pominięcie, że oznaczenie skarżącego jako "Płk rez." zostało użyte w sytuacji, w której skarżący w toku sprawy konsekwentnie zarzucał niekompletność, selektywność i pozorność akt administracyjnych przekazanych przez organ, a zatem Sąd — rozpoznając sprawę na podstawie materiału kwestionowanego co do kompletności — powinien był zachować szczególną ostrożność i posługiwać się neutralnym oznaczeniem strony, zamiast przejmować statusową kwalifikację prezentowaną przez organ;
5. błąd w ocenie charakteru żądanego sprostowania, polegający na przyjęciu, że sprostowanie wymagałoby rozstrzygnięcia sporu o status służbowy skarżącego, podczas gdy przeciwnie — właśnie użycie oznaczenia neutralnego pozwala uniknąć prejudycjalnego przesądzania statusu, którego Sąd w sprawie o bezczynność nie oceniał;
6. wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, polegającą na tym, że Sąd z jednej strony wskazał, iż w sprawie II SAB/Wa 1027/25 nie oceniał statusu służbowego skarżącego ani skuteczności jego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a z drugiej strony odmówił usunięcia z uzasadnienia wyroku sformułowania, które taki status sugeruje.
W związku z zarzutami skarżący wniósł o:
1. zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i uwzględnienie wniosku o sprostowanie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 marca 2026 r., II SAB/Wa 1027/25, poprzez zastąpienie w pierwszym zdaniu uzasadnienia określenia: "Płk rez. P.M." określeniem neutralnym: "P.M." ewentualnie: "skarżący";
2. zamieszczenie wzmianki o sprostowaniu na oryginale wyroku oraz na jego odpisach, stosownie do art. 156 § 2 p.p.s.a.;
3. ewentualnie, w razie nieuwzględnienia wniosku z pkt 1, uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację mającą na celu wykazanie zasadności przedstawionych zarzutów i wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.
Wskazane w powołanym przepisie nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, niebudzący wątpliwości, bezsporny oraz nie mogą one wpływać na treść rozstrzygnięcia. Niedokładnością może być niewłaściwe oznaczenie stron, nieścisłe wymienienie podmiotów postępowania lub pełnej ich nazwy. Pod pojęciem błędu pisarskiego należy rozumieć widoczny, wbrew zamierzeniom sądu niewłaściwie użyty wyraz lub mylną pisownię. Z kolei błąd rachunkowy, to błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych. Natomiast inna oczywista pomyłka jest swym charakterem zbliżona do niedokładności błędu pisarskiego i rachunkowego.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, który Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, nie można żądać sprostowania wyroku przez zamieszczenie w nim określonych - żądanych przez stronę postępowania - kwestii, bowiem takie działanie w istocie zmierza nie do sprostowania, lecz do zmiany wyroku lub postanowienia, przez zamieszczenie w nim wskazanego przez stronę rozstrzygnięcia.
W odniesieniu do zarzutu 1 zażalenia, wskazać należy, Sąd Wojewódzki podkreślił, że użyte w uzasadnieniu sformułowanie "Płk. Rez. P.M." nie miało charakteru oczywistej omyłki. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy, zasadnym jest uznać, że wniosek skarżącego o sprostowanie uzasadnienia wyroku stanowi polemikę ze stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie. Ewentualne kwestionowanie jego prawidłowości może natomiast następować wyłącznie w drodze środka zaskarżenia od wyroku, tj. skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do zarzutu 6 zażalenia wskazać należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie ze skargi na bezczynność organu, nie dokonywał oceny statusu skarżącego oraz tego czy został on skutecznie zwolniony ze służby.
Podsumowując, należy uznać, że żądanie wniosku skarżącego o sprostowanie uzasadnienia wyroku wykracza poza treść art. 156 § 1 p.p.s.a. i stanowi w istocie, poprzez tak sformułowaną treść wniosku, próbę polemiki z treścią uzasadnienia Sądu orzekającego.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów zażalenia, wskazać należy, że wykraczają one poza przedmiot zaskarżonego postanowienia.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.