III OZ 380/25

III OZ 380/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1266/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2025-02-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.177a, 178
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1266/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1266/24 w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 8 lipca 2024 r., nr SKO.4171/59/2023 w przedmiocie nakazu wykonania wału ziemnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Rzeszowie odrzucił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 12 lutego 2025 r., II SA/Rz 1266/24. W uzasadnieniu wskazał, że zarządzeniem z 18 marca 2025 r. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika organu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie bądź oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy i nadesłanie trzech odpisów tego pisma procesowego oraz zarządzeniem z 19 marca 2025 r. – do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwania zostały doręczone drogą elektroniczną 19 marca 2025 r. i w zakreślonym terminie Kolegium uiściło wpis sądowy od skargi kasacyjnej, lecz nie złożyło wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie bądź oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy i nie nadesłało trzech odpisów tego pisma procesowego.
Powołując się na art. 177a i 178 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną.
Zażalenie na powyższe postanowieniem wniosło Kolegium. Podniosło, że w treści skargi kasacyjnej "expresis verbis zawarty jest wniosek o zrzeczenie się rozprawy".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przepis art. 178 p.p.s.a. stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Przedmiotowa skarga kasacyjna, wbrew twierdzeniom Kolegium zawartym
w zażaleniu, nie zawiera w ogóle wniosku o zrzeczenie się rozprawy. Skarga ta składa się jedynie z dwóch stron, przy czym treść skargi, która urywa się na pierwszej stronie, nie jest kontynuowana na kolejnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł na tych dwóch stronach składających się na skargę kasacyjną wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie bądź oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Nie ulega wątpliwości, że Kolegium, pomimo prawidłowego wezwania i upływu zakreślonego terminu, nie złożyło wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie bądź oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy i nie nadesłało trzech odpisów tego pisma procesowego. Wniosek tego typu jest obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej, bez którego ten środek odwoławczy nie może otrzymać prawidłowego biegu, co znajduje potwierdzenie w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych. Umożliwia on bowiem pozostałym stronom ustosunkowanie się do niego w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. Winien zatem znaleźć się w skardze kasacyjnej albo w odrębnym piśmie uzupełniającym (por. postanowienia NSA z: 27 marca 2025 r., II OZ 422/25; z 12 lutego 2025 r., I OZ 60/25 – publik. CBOSA).
Z uwagi na fakt, że Kolegium nie wykonało prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, sąd I instancji miał podstawy do jej odrzucenia na podstawie art. 178 p.p.s.a.
Należy zauważyć, że sądowi I instancji umknął zasadniczy problem przedmiotowej skargi kasacyjnej, a mianowicie poza brakami, do których uzupełnienia zostało wezwane Kolegium, zawiera ona braki nieusuwalne, które skutkować powinny jej odrzuceniem.
Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać:
1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;
2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Art. 176 § 2 p.p.s.a. stanowi, że poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W świetle art. 176 p.p.s.a. przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje tejże sprawy po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wymaga to zatem prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania na przepisy, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu sądu I instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych (artykułu, paragrafu, ustępu itd.) przepisów prawa.
Złożona 18 marca 2025 r. skarga kasacyjna, poza brakami wychwyconymi przez Przewodniczącego Wydziału II WSA, obarczona była także nieusuwalną wadą konstrukcyjną w postaci braku wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, co skutkować musiało odrzuceniem tego środka zaskarżenia. Nadesłana pierwsza strona skargi kasacyjnej wskazywała jedynie zaskarżone orzeczenie i fragment jednego niepełnego zarzutu (urywającego się wraz z końcem pierwszej strony, bez kontynuacji na kolejnej stronie), którego nie można uznać za prawidłowo skonstruowany w świetle ww. przepisów. Niewskazanie podstaw kasacyjnych, przez co należy rozumieć przytoczenie konkretnych, naruszonych zaskarżonym orzeczeniem przepisów ze wskazaniem sposobu ich naruszenia, powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej (por. np. postanowienie NSA z 13 maja 2025 r., I OSK 2537/23 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W art. 177a p.p.s.a. ustawodawca przewidział tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej w przypadku, gdy skarga taka nie spełnia wymagań przewidzianych z
art. 176. Tryb ten dotyczy wymogów innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są zatem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.