III OZ 311/26Odrzucenie zażalenia na odmowę prawa pomocy 31

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez J.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2026 r., które odrzuciło zażalenie skarżącego na postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2026 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie, argumentując, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie WSA wydane w przedmiocie sprzeciwu od postanowienia referendarza o odmowie przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że tego rodzaju postanowienia nie są wymienione w art. 194 § 1 p.p.s.a., a rozpoznanie sprzeciwu przez WSA odbywa się jako sąd drugiej instancji. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów p.p.s.a., niezastosowanie innych przepisów, naruszenie Konstytucji RP (prawo do sądu, zasada równości) oraz Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (prawo do rzetelnego procesu, prawo do efektywnego środka odwoławczego), a także dyskryminację. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za niedopuszczalne. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do NSA przysługuje tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. NSA podkreślił, że żaden przepis nie przewiduje zażalenia na postanowienie WSA wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy. Rozpoznanie sprzeciwu przez WSA odbywa się jako sąd drugiej instancji, a postanowienie referendarza jest traktowane jako orzeczenie pierwszej instancji. W związku z tym, WSA prawidłowo odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Pozostałe zarzuty skarżącego wykraczały poza przedmiot zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający