III OZ 307/26

III OZ 307/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-07-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-05-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. sp. k. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Bd 673/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. sp. k. w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 24 czerwca 2025 r., nr SKO-63-17/25 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 stycznia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Bydgoszczy odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wskazał, że w skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadniony tym, że jej wykonanie narazi skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, związanej z koniecznością faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, której podstawą prowadzenia jest zaskarżona decyzja. W przypadku niewstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżąca nie będzie mogła wykonywać dotychczasowej działalności, a w konsekwencji uzyskiwać przychodów, które są niezbędne do utrzymania płynności finansowej.
W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja SKO – utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów - nie kwalifikuje się do wykonania. Jest bowiem aktem, który nie nosi znamion wykonalności (nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy), wobec czego wniosek o jej wstrzymanie uznać należy za bezzasadny. Decyzja oparta na podstawie art. 105 k.p.a. nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r., poz. 769 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Decyzja taka wywołuje jedynie skutki procesowe. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności administracyjnej, przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a., dotyczy natomiast takich aktów administracyjnych i czynności, których wykonanie może spowodować szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
Sąd ten odmówił więc wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka, podnosząc, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji wyrządzi jej znaczną szkodę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne, bowiem zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie.
Z powyższego wynika, że strona skarżąca powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona sąd, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody.
Należy mieć na uwadze, że o możliwości przyznania ochrony, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie decyduje rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. Jeżeli zatem decyzja o umorzeniu postępowania wywołuje skutki inne niż tylko formalne, procesowe zakończenie postępowania administracyjnego, to Sąd nie widzi przeszkód, aby dopuścić możliwość wstrzymania wykonania takiej decyzji. Przykładowo, wstrzymanie wykonania decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego sprawia, że inne podmioty, w tym w szczególności organy administracji, nie mogą się powoływać na tę decyzję o umorzeniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z 28 września 2011 r., II OSK 1833/11 – CBOSA). Zatem nie ma racji Sąd pierwszej instancji wykluczając a priori możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na jej charakter. To czy zaskarżony akt posiada przymiot wykonalności należy badać in concreto w każdej sprawie.
Niemniej w niniejszej sprawie spółka wnioskująca o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała ani we wniosku, ani w zażaleniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji o umorzeniu może spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca spółka podniosła, że podstawą prowadzenia przez nią działalności jest zaskarżona decyzja, co w sposób oczywisty nie jest zgodne z rzeczywistością. Wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, związanej z koniecznością faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, tyle że nie podała żadnych argumentów na poparcie swojego twierdzenia, a więc nie wyjaśniła na czym polega owo niebezpieczeństwo. Wniosek ten został sformułowany w sposób ogólny, a jednocześnie niedokładny i lakoniczny. Z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści swego wniosku. Nie jest dopuszczalna zatem samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez Sąd, ani też uzupełnianie argumentacji, a tym bardziej formułowanie uzasadnienia wniosku za stronę. Skarżąca spółka nie wyjaśniła we wniosku co jest podstawą jej działania i dlaczego decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów może spowodować skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo więc odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przy czym przesłanką takiego rozstrzygnięcia powinien być brak prawidłowego uzasadnienia wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.